Hãy nêu & Phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam

Tài liệu Hãy nêu & Phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam: ... Ebook Hãy nêu & Phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam

doc33 trang | Chia sẻ: huyen82 | Ngày: 01/05/2013 | Lượt xem: 857 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Hãy nêu & Phân tích ảnh hưởng của sự phát triển dân số đến kinh tế, xã hội ở Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
I . lêi më ®Çu XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ ®Æc ®iÓm vµ thùc tr¹ng ®Êt n­íc ta trong trong qu¸ khø còng nh­ hiÖn t¹i : N­íc ta ®· tr¶i qua bao cuéc chiÕn tranh ®èi ®Çu víi bao thö th¸ch, nÒn kinh tÕ cña n­íc ta ®· vùc dËy sau nh÷ng thêi kú suy sôp nÆng nÒ bëi hËu qu¶ cña nh÷ng cuéc chiÕn tranh ®ã. Cho ®Õn nay mÆc dï nÒn kinh tÕ n­íc ta ®· v÷ng vµ ®ang trªn ®µ ph¸t triÓn, nh­ng sù ph¸t triÓn ®ã cßn h¹n chÕ bëi nhiÒu yÕu tè, nh÷ng yÕu tè néi bé vµ nh÷ng yÕu tè kh¸ch quan bªn ngoµi. Trong ®ã yÕu tè néi bé cÇn ®Ò cËp vµ xem xÐt, nghiªn cøu, ph©n tÝch ®ã lµ d©n sè. V× vËy em chän ®Ò tµi : “H·y nªu vµ ph©n tÝch ¶nh h­ëng cña sù ph¸t triÓn d©n sè ®Õn kinh tÕ, x· héi ë ViÖt Nam.” Bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt nªn em rÊt mong ®­îc sù ghãp ý cña c« gi¸o vµ b¹n bÌ. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! II. néi dung 1. Nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña d©n sè n­íc ta : 1.1 – VÒ quy m« d©n sè : ViÖt nam lµ mét quèc gia cã quy m« d©n sè lín, tèc ®é ph¸t triÓn d©n sè ngµy cµng nhanh. N¨m 2000 ViÖt Nam ®Æt 77,68 triÖu ng­êi, ®øng thø 2 ë §«ng Nam ¸, chØ sau Indo-nªxia vµ xÕp thø 13 trong tæng sè h¬n 200 n­íc trªn thÕ giíi. Quy m« d©n sè lín cßn thÓ hiÖn ë mèi quan hÖ gi÷a d©n sè vµ ®Êt ®ai. Theo c¸c nhµ khoa häc tÝnh to¸n mËt ®é d©n sè thÝch hîp chØ nªn dõng l¹i tõ 35 ®Õn 40 ng­êi/ 1 km2, th× ë ViÖt Nam gÊp 5 ®Õn 6 lÇn “MËt ®é chuÈn” vµ gÇn gÊp 2 lÇn mËt ®é d©n sè cña Trung Quèc – n­íc ®«ng d©n nhÊt nhÊt thÕ giíi. Cïng víi ®iÒu ®ã tèc ®é ph¸t triÓn d©n sè ngµy cµng nhanh. §Õn n¨m 1921, d©n sè ViÖt Nam lµ 15,58 triÖu ng­êi, N¨m 1960 d©n sè t¨ng gÊp ®«i : 30,17 triÖu ng­êi, n¨m 1989 d©n sè ®¹t 60,47 triÖu ng­êi. Giai ®o¹n 1921-1995 d©n sè n­íc ta t¨ng 4,7 lÇn , trong khi ®ã d©n sè thÕ giíi chØ t¨ng 3,1 lÇn. NÕu 35 n¨m (1921- 1955) d©n sè t¨ng lªn 9,6 triÖu ng­êi th× 40 n¨m tiÕp theo ( 1955-1995) d©n sã bïng næ víi 48,9 triÖu ng­êi t¨ng thªm. MÆc dï tû lÖ gi¶m sinh võa qua ®· gi¶m vµ cßn tiÕp tôc gi¶m, nh­ng kÕt qña gi¶m sinh ch­a thËt sù v÷ng ch¾c, cßn tiÒm Èn nhiÒu nguy c¬ gia t¨ng d©n sè nhanh trë l¹i, t­ t­ëng träng nam khinh n÷ cã chuyÓn biÕn nh­ng vÉn cßn 16 tØnh cã tû sè giíi tÝnh khi sinh lµ 115 nam so víi 100 n÷, v­ît qu¸ møc sinh s¶n tù nhiªn (ë nh÷ng vïng n«ng th«n nghÌo, vïng s©u, vïng xa…tû lÖ nµy cßn cao h¬n). NÕu kh«ng duy tr× sù nç lùc th× quy m« d©n sè n­íc ta vµo gi÷a thÕ kû XXI cã thÓ nªn tíi 125 triÖu ng­êi hoÆc cao h¬n, vµ sÏ ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi cña ®Êt n­íc. Do ®ã c«ng t¾c d©n sè cÇn tiÕp tôc ®Èy m¹nh, lµm chuyÓn ®æi hµnh vi mét c¸ch bÒn v÷ng trong viÖc thùc hiÖn chuÈn mùc gia ®×nh Ýt con . 1.2- C¬ cÊu d©n sè: C¬ cÊu d©n sè ë n­íc ta trong thêi gian qua lµ kh«ng hîp lÝ c¶ vÒ giíi tÝnh, nhãm tuæi, gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n. Thùc tÕ cho thÊy t×nh tr¹ng mÊt b×nh ®¼ng vÒ giíi ë n­íc ta vÉn x¶y ra nhÊt lµ kh¶ n¨ng tiÕp cËn gi¸o dôc, ®µo t¹o vÒ ch¨m sãc søc khoÎ sinh s¶n, kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh ®èi víi phô n÷ vµ trÎ em g¸i cßn nhiÒu h¹n chÕ. C¬ cÊu giíi tÝnh : Tû lÖ n÷ trªn tæng sè d©n ë n­íc ta kh«ng æn ®Þnh vµ biÕn ®éng thÊt th­êng, giao ®éng tõ 50,3 % ®Õn 50,7% (giai ®o¹n 1921-1939), 50,9% ®Õn 51,4% (giai ®o¹n 1943-1970), t¨ng lªn 52,1% (n¨m 1975), gi¶m dÇn vµ ®¹t 50,6% (n¨m 1989) lªn vµ æn ®Þnh ë møc 51,2% (trong mét n¨m 90, thÕ kû XX), riªng n¨m 1989 lµ 51,49% vµ gi¶m xuèng 50,85% (N¨m 1999). C¬ cÊu d©n sè theo nhãm tuæi còng cã nh÷ng kh¸c biÖt lín. Tr­íc miÒn Nam gi¶ phãng, d©n sè theo nhãm 0-14 tuæi chiÕm 48%, d­íi 20 tuæi chiÕm 60% . ë miÒn B¾c, theo sè liÖu ®iÒu tra n¨m 1960 nhãm tuæi 0-14 tuæi lµ 42,8%, vµ t­¬ng øng c¸c n¨m 1979, 1989 vµ 1999 lµ 42,55% , 39,82% vµ 33,4%. Tû lÖ ng­êi giµ tõ 60 tuæi trë lªn, t¨ng tõ 7,07% (n¨m 1979) ; 7,14% (n¨m 1989) tíi 8,04% (n¨m 1999). D©n sè phô thuéc ®¨ gi¶m tõ 49,62% (n¨m 1979), 46,96% (n¨m 1989) xuèng 41,15% (n¨m 1999). §iÒu nµy chøng tá d©n sè phô thuéc ®ang gi¶m theo thêi gian, xong tû lÖ ng­êi giµ l¹i t¨ng lªn. C¬ cÊu d©n sè thµnh thÞ vµ n«ng th«n : §Çu thÕ kû XX d©n sè thµnh thÞ míi chiÕm 2% d©n sè toµn quèc, ®Õn n¨n 1943 chiÕm 9,2%. Tû lÖ d©n sè thµnh thÞ miÒn B¾c n¨m 1931 lµ 4,6%, miÒn Trung 3,4% vµ miÒn Nam lµ 4,6%. §Õn n¨m 1952 d©n sè thµnh thÞ lµ 10%, n¨m 1960 lµ 15%, n¨m 1970 lµ 17%. N¨m 1980, c¬ cÊu d©n sè thµnh thÞ c¶ n­íc chiÕm 19,1%. Tæng ®iÒu tra d©n sè 1989 cho thÊy, d©n sè thµnh thÞ c¸c tØnh miÒn nói vµ Trung Du B¾c Bé lµ 19,92%, T©y Nguyªn lµ 22,13%. Tæng ®iÒu tra d©n sè n¨m 1999 tiÕp tôc cho thÊy d©n sè thµnh thÞ T©y Nguyªn gi¶m 5,43% vµ miÒn nói phÝa B¾c gi¶m 4,26% so víi n¨m 1989. 1.3 ChÊt l­îng d©n sè : Nh×n mét c¸ch tæng qu¸t chÊt l­îng d©n sè ViÖt Nam cßn thÊp, ch­a ®¸p øng yªu cÇu x©y dùng nguån nh©n l­c chÊt l­îng cao trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. C¸c yÕu tè vÒ thÓ lùc cña ng­êi ViÖt Nam nhÊt lµ chiÒu cao c©n nÆng søc bÒn cßn rÊt h¹n chÕ. Theo ®iÒu tra møc sèng n¨m 1997-1998 tû lÖ suy dinh d­ìng ë ng­êi lín lµ 65% víi nam vµ 38% víi n÷ cã tíi 41,51% sè trÎ em thuéc diÖn thÊp, cßi (thÊp h¬n so víi løa tuæi ) vµ 40,1% trÎ em cã c©n nÆng thÊp h¬n so víi tuæi. Ngoµi ra cã hµng triÖu trÎ em bÞ tµn tËt, m¾c bÖnh bÈm sinh, ¶nh h­ëng bëi chÊt ®éc mµu ra cam, vÒ trÝ lùc, mÆc dï tû lÖ biÕt ®äc, biÕt viÕt kh¸ cao 91,2% (n¨m 1999), nh­ng 74% sè ng­êi ®· th«i häc míi chØ cã tr×nh ®é phæ th«ng c¬ së, sè ng­êi ®¹t tr×nh ®é phæ trung häc chØ giao ®éng trong kho¶ng tõ 10% ®Õn 15% (kÕt qu¶ suy réng mÉu ®iÒu tra n¨m 1999), 91,84% d©n sè tõ 15 tuæi trë lªn kh«ng cã tr×nh ®é chuyªn m«n kü thuËt. Theo sè liÖu n¨m 2002 cña tæng côc d¹y nghÒ, chØ cã 17,7% trong tæng sè gÇn 40 triÖu lao ®éng cña ViÖt Nam ®­îc coi lµ cã kü n¨ng chuyªn m«n. Téi ph¹m, tiªu cùc x· héi t¨ng, trong ®ã cã c¶ trÎ em ®ang lµ lçi bøc bèi cña x· héi. ChØ sè ph¸t triÓn con ng­êi ë ViÖt Nam (HDI) n¨m 1999 lµ 0,682 ®iÓm, xÕp h¹ng 101 trong sè 162 quèc gia. 1.4 Ph©n bè d©n c­ : Ph©n bè d©n c­ n­íc ta nh×n trung lµ bÊt hîp lÝ. D©n sè tËp trung chñ yÕu ë ®ång b»ng S«ng Cöu Long vµ ®ång b»ng S«ng Hång (chiÕm 42,8% d©n sè c¶ n­íc), trong khi ®ã diÖn tÝch cña 2 vïng nµy chØ chiÕm 16,6% diÖn tÝch c¶ n­íc. Ng­îc l¹i miÒn nói phÝa B¾c vµ T©y Nguyªn d©n c­ th­a thít. MËt ®é d©n sè ë c¸c tØnh rÊt chªnh lÖch nhau : N¨m 1999 b×nh qu©n d©n sè trªn ®Êt ®ai ë Th¸i B×nh lµ 1194 ng­êi/ 1 km2, th× ë Kom Tum chØ cã 32 ng­êi/ 1km2 (chªnh lÖch kÐm tíi 40 lÇn). MÆt kh¸c vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo c¸c vïng còng rÊt kh¸c nhau. Giai ®o¹n 1988-1998, so vïng T©y Nguyªn møc ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ®ång b»ng S«ng Hång gÊp 176 lÇn, vµ §«ng Nam Bé gÊp 307 lÇn. Thùc tr¹ng nµy chøa ®ùng nguy c¬ di c­ tù do lín so víi di d©n theo dù ¸n . Giai ®oan 1990-1997 cã 1,2 triÖu d©n di c­ tíi c¸c vïng dù ¸n . ë thµnh phè Hå ChÝ Minh luång di c­ tù do ®Õn kh«ng ngõng t¨ng lªn : Giai ®o¹n 1981-1985, b×nh qu©n mçi n¨m t¨ng thªm 130.000 ng­êi, giai ®o¹n 1986-1990 lµ 185.000 ng­êi vµ n¨m 1991-1996 lµ 213.000 ng­êi. Nh×n chung t×nh tr¹ng di d©n tù do vµ sù di chuyÓn cña lùc l­îng lao ®éng ®ã ®· lµm trÇm träng thªm viÖc ®¸p øng nh÷ng dÞch vô x· héi c¬ b¶n g©y « nhiÔm m«i tr­êng sèng, tµn ph¸ tµi nguyªn vµ gia t¨ng c¸c tÖ n¹n x· héi. Quy m« d©n sè ë thµnh thi v­ît qu¸ kh¶ n¨ng ®¸p øng cña kÕt cÊu h¹ tÇng (nhµ ë, giao th«ng, cÊp tho¸t n­íc…). 2. t¸c ®éng cña d©n sè ®Õn kinh tÕ ë viÖt nam : D©n sè võa lµ lùc l­îng s¶n xuÊt võa lµ lùcl­îng tiªu dïng. V× vËy quy m«, c¬ cÊu vµ sù gia t¨ng cña d©n sè liªn quan mËt thiÕt ®Õn nÒn kinh tÕ vµ tíi toµn bé sù ph¸t triÓn cña mçi quèc gia. Quy m« d©n sè lín , nªn lùc l­îng lao ®éng råi dµo, ViÖt Nam võa cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn toµn diÖn c¸c ngµnh kinh tÕ võa cã thÓ chuyªn m«n ho¸ lao ®éng s©u s¾c t¹o ®iÒu kiÖn n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, thóc ®Èy x· héi ph¸t triÓn. Lùc l­îng lao ®éng n­íc ta vµo lo¹i trÎ gi÷a chuyÓn dÞch vµ t¹o ra tÝnh n¨ng ®éng cao trong ho¹t ®éng kinh tÕ . 77 triÖu d©n lµ 77 ng­êi tiªu dïng. §©y lµ mét thÞ tr­êng réng lín hÊp dÉn ®Çu t­, kÝch thÝch s¶n xuÊt, ph¸t triÓn kinh tÕ. Tuy nhiªn, nh÷ng ®Æc ®iÓm d©n sè nãi trªn còng cã nhiÒu t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ. §iÒu nµy cã thÓ tËp trung xem xÐt ®Õn c¸c khÝa c¹nh : T¸c ®éng cña d©n sè ®Õn nguån lao ®éng, viÖc lµm, t¨ng tr­ëng kinh tÕ, tiªu dïng vµ tÝch luü 2.1 D©n sè t¸c ®éng ®Õn lao ®éng vµ viÖc lµm : LuËt ph¸p n­íc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam quy ®Þnh tuæi lao ®éng cña nam lµ tõ 15-60 tuæi cßn ®åi víi n÷ lµ 15-55 tuæi. Tû lÖ d©n sè trong tuæi lao ®éng ViÖt Nam n¨m 1997 lµ gÇn 58% víi kho¶ng 44 triÖu ng­êi. Nguån lao ®éng ë n­íc ta cã quy m« lín vµ t¨ng rÊt nhanh. Sè ng­êi b­íc vµo ®é tuæi lao ®éng hµng n¨m kh«ng ngõng t¨ng lªn. N¨m 1990 : lµ 1,448 ngh×n ng­êi, n¨m 1995 lµ 1,651 ngh×n ng­êi, dù b¸o n¨m 2010 lµ 1,83 ngh×n ng­êi vµ tæng sè ng­êi trong ®é tuæi lao ®éng lªn tíi gÇn 58 triÖu. Tõ nay tíi n¨m 2010, mÆc dï d©n sè cã thÓ t¨ng chËm l¹i nh­bg nguån lao ®éng cña n­íc ta vÉn t¨ng liªn tôc. Gi¶i quyÕt viÖc lµm cho ®éi qu©n lao ®éng khæng lå nµy lµ mét th¸ch thøc lín cho nÒn kinh tÕ, mét vÊn ®Ò kinh tÕ x· héi nan gi¶i. XÐt vÒ mÆt c¬ cÊu nghÒ nghiÖp, trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i h¸o, lao ®éng n«ng nghiÖp cã xu h­íng gi¶m dÇn, lao ®éng trong khu vùc c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô t¨ng lªn, song ®iÒu ®ã ®Õn nay ViÖt Nam vÉn cã lao ®éng theo ngµnh hÕt søc l¹c hËu : Lao ®éng chñ yÕu lµm viÖc trong khu vùc n«ng ,l©m ng­ nghiÖp. ViÖc c¶i thiÖn c¬ cÊu l¹c hËu nµy diÔn ra rÊt chËm ch¹p. §iÒu nµy phô thuéc nhiÒu nguyªn nh©n, trong ®ã cã yÕu tè møc sinh ë n«ng th«n lu«n lu«n cao kho¶ng gÊp ®«i ë thµnh phè. Do vËy lao ®éng tÝch tô ë ®©y cµng ngµy mét nhiÒu vµ tû träng gi¶m chËm, mÆc dï ®· diÔn ra luång di d©n m¹nh mÏ tõ n«ng th«n ra ®« thÞ, kÌm theo sùk chuyÓn ®æi ngµnh nghÒ trong n«ng nghiÖp, trong khi sè d©n vµ lao ®éng khu vùc nµy t¨ng lªn nhanh chãng th× quü ®Êt canh t¸c lµ cã h¹n. H¬n n÷a qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ ®Êt n­íc ®ang diÔn ra m¹nh mÏ th× ®Êt n«ng nghiÖp ph¶i chuyÓn giao cho c«ng nghiÖp, dÞch vô, c¸c c«ng tr×nh dÞch vô kh¸c. DiÖn tÝch ®Êt n«ng nghiÖp kh«ng ngõng gi¶m xuèng trong thêi gian qua. N¨m 1981 b×nh qu©n 0,42 Ha/ ng­êi, n¨m 1993 cßn 0,098 Ha/ ng­êi. B×nh qu©n hé giµu ë n«ng th«n míi cã 1,2 Ha ®Êt canh t¸c trong khi ë Mü lµ 80 Ha, ë Ch©u ¢u lµ 9 Ha. Søc Ðp d©n sè, lao ®éng lªn ®Êt ®ai h¹n hÑp g©y ra t×nh tr¹ng thiÕu viÖc lµm phæ biÕn. Lao ®éng n«ng nghiÖp lµm viÖc theo mµu vô mµ ruéng ®Êt lµ t­ liÖu s¶n xuÊt chÝnh cã Ýt nªn sè ngµy c«ng cña lao ®éng trong n¨m th­êng rÊt thÊp (187 ngµy/n¨m) . HiÖn t¹i h×nh thøc kªnh tÕ trang tr¹i ®ang ®­îc nµh n­íc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn còng gËp nhiÒu khã kh¨n khi diÖn tÝch ®Êt ®ai cña c¸c hé gia ®×nh ngµy cµng bÞ thu hÑp. Thªm n÷a lµ t×nh tr¹ng khã kh¨n trong lao ®éng viÖc lµm ë c¸c ngµnh kh¸c dÉn ®Õn hiÖn t­îng dån ®éng thªm lao ®éng n«ng th«n vµo khu vùc n«ng nghiÖp. N¨m 1997, cã tíi 7.358.199 ng­êi tõ 15 tuæi trë lªn, chiÕm 25% tæng sè lao ®éng ho¹t ®éng kinh tÕ th­êng xuyªn ë khu vùc n«ng th«n thiÕu viÖc lµm. T×nh tr¹ng khan hiÕm ®Êt dÉn tíi ®ång ruéng manh món, ph©n t¸n, khã thóc ®Èy c¸c tiÕn bé khoa häc, kü thuËt nh­ c¬ giíi ho¸ thuû lîi ho¸, tæ chøc lao ®éng khoa häc.T×nh tr¹ng di d©n tù do tõ n«ng th«n nªn thµnh thi hoÆc tõ ®ång b»ng S«ng Hång lªn miÒn nói phÝa B¾c vÇ T©y Nguyªn ®· ph¸t sinh vµ ngµy cµng r¨ng m¹nh, dÉn ®Õn n¹n ph¸ rõng trÇn träng. DÉn ®Õn diªn tÝch rõng suy gi¶m theo cÊp ®é t¨ng cña d©n sè : D©n sè n¨m 1981 so víi n¨m 1943 t¨ng 2,5 lÇn, diÖn tÝch rõng chØ cßn l¹i 40%. C«ng nghiÖp vµ dÞch vô lµ nh÷ng ngµnh tËp trung vèn ®Çu t­ lín nh­ng do quy m« d©n sè t¨ng nhanh, c¬ cÊu d©n sè trÎ ®ßi hái ph¶i sö dông nhiÒu thu nhËp quèc d©n sö dông cho gi¸o dôc, y tÕ, phóc lîi x· héi…DÉn ®Õn t×nh tr¹ng thiÕu trÇn träng vèn tÝch luü ®Çu t­ cho c«ng nghiÖp, dÞch vô. HiÖn t¹i chÊt l­îng thÊp ,c¬ cÊu ®µo t¹o nghÒ kh«ng hîp lÝ, ph©n bè kh«ng phï hîp lµ nh÷ng nh©n tè quan trong cïng víi c¸c yÕu tè thiÕu vèn, khñng ho¶ng tµi chÝnh, tiÒn tÖ g©y khã kh¨n cho qu¸ tr×nh t¹o thªm viÖc lµm trong khu vùc c«ng nghiÖp, dÞch vô. Tû lÖ c«ng nh©n ®­îc ®µo t¹o ë n­íc ta cßn thÊp, chØ chiÕm 4,37% lùc l­îng lao ®éng vµ mét nöa trong sè ®ã tuy ®· ®­îc ®µo t¹o nh­ng kh«ng cã b»ng. So víi c¸c n­íc trªn thÕ giíi vµ khu vùc tû lÖ thÊt nghiÖp ë ViÖt Nam hiÖn nay t­¬ng ®èi cao vµ æn ®Þnh (N¨m 1996 : 5,62% , n¨m 1997 : 5,81%) vµ tËp trung ë nh÷ng vïng ®«ng d©n hay ®« thÞ lín. Vïng 1996 1997 1998 MiÒn nói vµ trung du phÝa B¾c 6,13 6,01 6,25 §ång b»ng S«ng Hång 7,31 7,56 8,25 B¾c Trrung Bé 6,67 6,69 7,26 Duyªn h¶i MiÒn Trung 5,3 5,2 6,67 §«ng Nam Bé 5,3 5,79 6,44 T©y Nguyªn 4,08 4,48 5,88 §ång b»ng S«ng Cöu Long 4,59 4,56 6,44 B×nh qu©n c¶ n­íc 5,62 5,81 6,85 B¶ng 1 : Tû lÖ thÊt nghiÖp cña lao ®éng ViÖt Nam ph©n theo vïng . ChØ tiªu §¬n vÞ tÝnh Thùc tÕ ®Õn n¨m 2000 (*) Môc tiªu ph¸t triÓn (theo dù kiÕn) Theo tÝnh to¸n tõ c¸c ch­¬ng tr×nh môc tiªu (kh¶ n¨ng) C©n ®èi vÒ sè l­îng gi÷a kh¶ n¨ng vµ môc tiªu (cao h¬n / thÊp h¬n) §Õn n¨m 2005 T¨ng/ gi¶m B/q hµng n¨m 2001 - 2005 §Õn n¨m 2005 T¨ng/ gi¶m B/q hµng n¨m 2001 - 2005 §Õn n¨m 2005 T¨ng/ gi¶m B/q hµng n¨m 2001 - 2005 A B 1 2 3 4 5 6 7 1. D©n sè * Chia ra: - Thµnh thÞ - N«ng th«n *HÖ sè ®« thÞ ho¸ 2.LLL§ *Chia ra : -Thµnh thÞ -N«ng th«n * Tû lÖ LLL§ thµnh thÞ chiÕm trong tæng LLL§ c¶ n­íc. 3.LLL§ cã viÖc lµm th­êng xuyªn * Tæng sè * Chia theo nhãm ngµnh. -N«ng, l©m, ng­ -CN vµ XD -DÞch vô 4.C¬ cÊu L§ cã VLTX chia theo nhãm ngµnh : -N«ng, l©m, ng­ -CN vµ XD -DÞch vô 1000 Ng 1000 Ng 1000 Ng % 1000 Ng 1000Ng 1000Ng % 1000Ng 1000Ng 1000Ng % % % 77.697,0 83.000 1.060,6 82.492,6 959,1 -507,6 -101,5 180647,3 22.828 835,5 22.685,5 725,1 -552 -110,4 59.049,7 60.175 225,1 59.807,1 234,0 44,6 8,9 24,0 27,5 0,70 27,5 0,60 -0,5 -0,1 38.643,0 42.665,0 804,4 42.665,0 804,4 - - 8.726,0 11.029,9 473,4 11.029,9 473,4 - - 29.917,0 31.572,1 331,0 31.572,1 331,0 - - 22,6 26,0 0,68 26,0 0,68 - - 36.205,6 40.000,0 758,9 40.007,5 760,4 7,5 1,5 22.670,0 22.600 -14,0 24.020,0 270,0 1.420 284 4.743,7 8.000 615,3 7193,7 490,0 -806,3 -161,3 8791,9 9.400 121,8 8.793,8 0,4 -602,2 -121,4 62,56 56,5 -1,2 60,04 -0,5 3,54 0,7 13,15 20,0 1,4 17,98 1,0 -2,02 -0,4 24,29 23,5 -0,16 21,98 -0,5 -1,52 -0,3 C©n ®èi gi÷a môc tiªu vµ kh¶ n¨ng VÒ c¸c chØ tiªu chñ yÕu cã liªn quan ®Õn d©n sè Lùc l­îng lao ®éng vµ viÖc lµm giai ®o¹n 2001-2005. 2.2 Gia t¨ng d©n sè vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ : ë ViÖt Nam mèi quan hÖ gi÷agia t¨ng d©n sè vµ t¨ng tr­ëng kinh tÕ ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng sau : C¸c n¨m Tû lÖ gia t¨ng (GDP) Tû lÖ gia t¨ng 1976-1980 0,4 2,47 1981-1985 6,40 2,55 1986-1990 0,39 2,2 1991-1995 8,3 2,0 1996 9,34 1,88 1997 8,15 1,80 1998 5,8 1,75 B¶ng 3: T¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ gia t¨ng d©n sè ViÖt Nam. Giai ®o¹n 1976-1980, tû lÖ t¨ng GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi mang gi¸ trÞ ©m (-2,07) chøng tá møc sèng kh«ng ngõng gi¶m. Giai ®o¹n 1986-1990, mÆc dï GDP t¨ng víi tû lÖ 3,9% nh­ng tû lÖ t¨ng d©n sè nªn ®Õn 2,2% nªn tû lÖ t¨ng GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi còng chØ ®Æt 1,7%. Víi tû lÖ nµy cÇn 41 n¨m ®Ó møc sèng t¨ng gÊp ®«i. Møc sèng vèn ®· thÊp l¹i chËm ®­îc c¶i thiÖn, nguy c¬ tôt hËu cña n­íc ta biÓu hÖn râ rµng. Giai ®o¹n 1990-1995, s¶n xuÊt ph¸t triÓn, tû lÖ t¨ng GDP kh¸, ®ång thêi tû lÖ t¨ng d©n sè ®· gi¶m cßn 2% nªn tû lÖ t¨ng GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi hµng n¨m nªn ®Õn 6,3% møc sèng d©n c­ ®­îc c¶i thiÖn nhanh. Tuy vËy t×nh h×nh gia t¨ng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt gi÷a c¸c vïng cã sù kh¸c biÖt. §ång b»ng S«ng Hång vµ MiÒn §«ng Nam Bé cã s¶n xuÊt dÞch vô ph¸t triÓn m¹nh nhÊt nh­ng d©n sè l¹i t¨ng chËm nhÊt nªn tû lÖ t¨ng GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi hµng n¨m cao kho¶ng 10%. Ng­îc l¹i ë miÒn nói phÝa B¾c vµ T©y Nguyªn do tû lÖ t¨ng d©n sè rÊt cao gÇn 3% trong khi s¶n xuÊt kÐm ph¸t triÓn nªn tû lÖ t¨ng GDP b×nh qu©n ®Çu ng­êi hµng n¨m chØ ®¹t kho¶ng 2%-3%. Víi møc t¨ng tr­ëng kh¸c nhau nh­ vËy (mµ nguyªn nh©n chñ yÕu do møc t¨ng d©n sè lín), th× nguy c¬ ph©n ho¸ ngµy cµng s©u s¾c gi÷a c¸c vïng, ®Æc biÖt lµ miÒn nói vµ ®« thÞ kh¸ lín. T¨ng tr­ëng (b×nh qu©n 1991-1995) Tû suÊt sinh th« (b×nh qu©n 1993-1994) MiÒn nói vµ trung du B¾c Bé 5,56 2,89 §B S«ng Hång 9,15 1,90 B¾c Trung Bé 5,75 2,96 Duyªn h¶i MiÒn Trung 6,45 2,63 T©y Nguyªn 5,97 3,59 MiÒn §«ng Nam Bé 12,85 2,18 §B S«ng Cöu Long 7,38 2,01 C¶ N­íc 8,30 2,53 B¶ng 4 : T¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ gia t¨ng d©n sè ë c¸c vïng . Râ rµng nÕu kh«ng cã c¸c biÖn ph¸p h÷u hiÖu ®Ó gi¶m nhanh tèc ®é gia t¨ng d©n sè vµ ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ m¹nh h¬n vµo nh÷ng vïng nghÌo th× sù chªnh lÖch nh­ trªn nh­ trªn ë n­íc ta sÏ ngµy cµng lín. ViÖc thùc hiÖn ch­¬ng tr×nh d©n sè- KHHG§ ë n­íc ta ®· cã t¸c dông trùc tiÕp ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc v× gi¶m ®­îc tû lÖ gia t¨ng d©n sè xuèng n÷a sÏ ghãp phÇn n©ng cao møc t¨ng tr­ëng kinh tÕ. 2.3 D©n sè tiªu dïng vµ tÝch luü : KhÈu phÇn ¨n chñ yÕu cña n­íc ta hiÖn nay lµ l­¬ng thùc. Møc ¨n b×nh qu©n nh©n khÈu hµng n¨m ph¶i ®¹t trªn 300 Kg l­¬ng thùc quy thãc míi b¶o ®¶m ®ñ Kalo cho c¬ thÓ. Cho ®Õn n¨m 1989 s¶n l­îng l­¬ng thùc s¶n xuÊt qua c¸c n¨m cã t¨ng, song do tû lÖ gai t¨ng d©n sè cao nªn l­îng l­¬ng thùc quy thãc b×nh qu©n ®Çu ng­êi gi¶m vµ ch­a ®¹t møc 300 Kg/ng­êi/n¨m . Tõ n¨m 1940-1980 s¶n l­îng l­¬ng thùc n­íc ta t¨ng nªn 2,6 lÇn nh­ng d©n sè t¨ng 2,8 lÇn nªn b×nh qu©n l­¬ng thùc l¹i gi¶m tõ 298 Kg/ng­êi/n¨m cßn 268 Kg. Tõ n¨m 1989 trë l¹i ®©y nhê ®­êng nèi ®æi míi s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ph¸t triÓn, s¶n l­îng l­¬ng thùc t¨ng nhanh tû lÖ t¨ng d©n sè l¹i gi¶m dÇn nªn l­¬ng thùc b×nh qu©n ®Çu ng­êi ®· ®¹t møc trªn 300 Kg. §iÒu ®¸ng l­u ý tuy tû lÖ t¨ng d©n sè ®· gi¶m ®¸ng kÓ nh­ng cßn ë møc cao nªn tû lÖ t¨ng l­¬ng thùc b×nh qu©n ®Çu ng­êi vÉn rÊt thÊp so víi tû lÖ t¨ng tæng s¶n l­¬ng thùc quy thãc cïng kú. Nh­ vËy nÕu chØ n©ng cao tæng s¶n l­îng l­¬ng thùc mµ kh«ng chó ý ®Õn gi¶m tèc ®ä t¨ng d©n sè th× khã cã thÓ n©ng cao b×nh qu©n l­¬ng thùc ®Çu ng­êi. D©n sè t¨ng nhanh lµ ¸p lùc lín vÒ l­¬ng thùc, thùc phÈm vµ lµ nguyªn nh©n chñ yÕu cña t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo. §èi víi c¸c s¶n phÈm tiªu dïng kh¸c nh­ v¶i vãc, diÖn tÝch líp häc, giÊy bót, ®å gç, nhiªn liÖu…T×nh h×nh còng diÔn ra nh­ vËy cïng víi nguy c¬ tiªu dïng ngµy cµng lín viÖc qu¶n lÝ khai th¸c sö dông tµi nguyªn kho¸ng s¶n l¹i thiÕu chÆt chÏ, ®ång bé ®· lµm cho tµi nguyªn thiªn nhiªn ë n­íc ta ®ang bÞ can kiÖt dÇn, m«i tr­êng bÞ tµn ph¸ ngµy cµng trÇm träng. Tèc ®é khai th¸c vµ sö dông kho¸ng s¶n ë n­íc ta còng kh¸ nhanh. Trong vßng 8 n¨m tõ 1991-1998 s¶n l­îng khai th¸c dÇu, than, ®¸ ®Òu gÊp h¬n hai lÇn trong khi tr÷ l­îng cña chóng ®Òu cã giíi h¹n. Bªn c¹nh t¸c ®éng cña quy m« d©n sè ®Õn quy m« tiªu dung th× c¬ cÊu tiªu dïng còng bÞ ¶nh h­ëng m¹nh bëi c¸c yÕu tè d©n sè nh­ c¬ cÊu theo ®é tuæi giíi tÝnh…ChÝnh sù kh¸c biÖt lín vÒ nhu cÇu sö dông hµng ho¸, dÞch vô sinh ho¹t gi÷a trÎ em vµ ng­êi giµ, n÷ vµ nam ®· t¹o nªn c¬ cÊu s¶n xuÊt vµ tiªu dïng x· héi kh¸c nhau. 3. ¶nh h­ëng cña d©n sè ®Õn c¸c vÊn ®Ò x· héi ë viÖt nam : 3.1 ¶nh h­ëng d©n sè ®Õn gi¸o dôc: sù thay ®æi vÒ quy m« vµ c¬ cÊu d©n sè sÏ ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn sù ph¸t triÓn vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng ®Õn hÖ thèng gi¸o dôc. ViÖt Nam lµ n­íc cã tû lÖ gia t¨ng d©n sè cao c¬ cÊu d©n sè trÎ dÉn ®Õn cã hËu qña kÐm cho sù ph¸t triÓn gi¸o dôc. Quy m« vµ tèc ®é t¨ng d©n sè cã t¸c ®éng trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp ®Õn sù ph¸t triÓn cña gi¸o dôc. NÕu tû lÖ trÎ em trong ®é tuæi ®Õn tr­êng trong tæng sè d©n t­¬ng ®èi æn ®Þnh hoÆc gi¶m rÊt chËm vµ quy m« nhu cÇu gi¸o dôc phæ th«ng phô thuéc vµo quy m« d©n sè. ë n­íc ta do quy m« d©n sè t¨ng nhanh nªn sè l­îng häc sinh còng kh«ng ngõng t¨ng nªn. Tèc ®é t¨ng d©n sè cao sÏ lµm cho sè häc sinh trong ®é tuæi ®Õn tr­êng t¨ng nhanh chãng. T¸c ®éng gi¸n tiÕp cña quy m« vµ tèc ®é t¨ng d©n sè thÓ hiÖn th«ng qua ¶nh h­ëng cña sù t¨ng nhanh d©n sè ®Õn chÊt l­îng cuéc sèng, møc thu nhËp tõ ®ã ¶nh h­ëng ®Õn quy m« gi¸o dôc, ®Çu t­ cho gi¸o dôc, chÊt l­îng gi¸o dôc. ë n­íc ta do ng©n s¸ch ch­a lín, nªn ®Çu t­ cho ngµnh gi¸o dôc ch­a cao, c¬ së vËt chÊt h¹ tÇng cßn thiÕu thèn, nhiÒu n¬i cßn ch­a x©y dùng ®­îc tr­êng líp khang trang, bµn ghÕ s¸ch vë ®å dïng cßn thiÕu. Môc tiªu ®¹t ®­îc phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc: Nh×n chung nh÷ng nç lùc phæ cËp gi¸o dôc hiÖn nay ch­a chý ý ®Õn nh÷ng trÎ em nghÌo. Mét sè ®iÒu tra cßn cho thÊy nç lùc nµy ®· bá qua ®èi t­îng trÎ em nghÌo, nÕu kh«ng cã sù quan t©m hç trî tµi chÝnh cña ®Þa ph­¬ng ch¾c ch¾n nhiÒu trÎ em kh«ng ®­îc ®Õn tr­êng, mét sè em kh¸c thêi gian ®i häc sÏ bÞ tr× ho·n, hoÆc qu·ng thêi gian häc tËp bÞ rót ng¾n. N¹n t¶o h«n vµ viÖc mang thai ë tuæi vÞ thµnh niªn còng ng¨n c¶n qu¸ tr×nh häc tËp. Tãm l¹i nÕu kh«ng cã chÝnh s¸ch ®óng ®¾n vÒ chiÕn l­îc d©n sè th× môc tiªu phæ cËp tiÓu häc sÏ rÊt xa vêi. C¬ cÊu d©n sè theo tuæi còng ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn sù ph¸t triÓn cña gi¸o dôc, c¬ cÊu d©n sè n­íc ta lµ trÎ nªn nhu cÇu gi¸o dôc n­íc ta lµ lín, do møc sinh cao nªn c¬ cÊu d©n sè trÎ, th¸p tuæi d©n sè cã ®¸y më réng. Do ®ã quy m« cña nÒn gi¸o dôc t­¬ng øng víi d©n sè nµy cã sè häc sinh cÊp 1 lín h¬n cÊp 2 lín h¬n cÊp 3. Ph©n bè ®Þa lý d©n sè còng cã ¶nh h­ëng ®Õn gi¸o dôc. ë n­íc ta d©n sè ph©n bè kh«ng ®Òu gi÷a ®ång b»ng vµ miÒn nói gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n. ë thµnh thÞ vµ c¸c vïng ®«ng d©n kinh tÕ th­êng ph¸t triÓn h¬n, nªn trÎ em cã nhiÒu c¬ héi ®­îc ®Õn tr­êng h¬n nh÷ng vïng kÐm ph¸t triÓn d©n c­ th­a thít. Ngoµi ra do ®iÒu kiÖn kinh tÕ ch­a cã nªn n­íc ta ch­a quan t©m ®óng møc ®Õn sù ph¸t triÓn gi¸o dôc ë c¸c vïng hÎo l¸nh vµ nhiÒu gi¸o viªn kh«ng muèn lµm viÖc ë vïng nµy. MËt ®é d©n sè ë c¸c khu vùc thµnh thÞ qu¸ lín nªn ¶nh h­ëng ®Õn sè l­îng vµ chÊt l­îng gi¸o dôc. MËt ®é d©n sè qu¸ lín sè trÎ em ®Õn tuæi ®i häc cao g©y qu¸ t¶i, häc sinh ph¶i häc 3 ca, vÝ dô nh­ c ë c¸c thµnh phè lín nh­ : Hµ Néi , Thµnh Phè Hå ChÝ Minh, H¶i Phßng… Ng­îc l¹i ë n¬i d©n c­ th­a thít, vÝ dô nh­ c¸c d©n téc sèng r¶i r¸c trªn nói, sè trÎ em trong ®é tuæi ®i häc kh«ng nhiÒu, kho¶ng c¸ch tõ nhµ ®Õn tr­êng lín còng lµ mét yÕu tè g©y khã kh¨n cho ngµnh gi¸o dôc. 3.2 ¶nh h­ëng cña d©n sè ®Õn y tÕ : Quy m« vµ tû lÖ gia t¨ng d©n sè ¶nh h­ëng lín ®Õn hÖ thèng y tÕ :NhiÖm vô cña hÖ thèng y tÕ lµ kh¸m ch÷a bÖnh vµ ch¨m sãc søc khoÎ cho nh©n d©n. V× vËy quy m« d©n sè quyÕt ®Þnh sè l­îng y b¸c sü vµ sè l­îng c¬ së y tÕ. Vµ d©n sè t¨ng qu¸ nhanh sÏ dÉn lÇn kh¸m vµ ch÷a bÖnh cña mét ng­êi t¨ng lªn. N­íc ta lµ mét n­íc cã nÒn kinh tÕ chËm ph¸t triÓn kh¶ n¨ng dinh d­ìng h¹n chÕ, tû lÖ m¾c bÖnh t¨ng lªn, ch­a hÕt bÖnh suy dinh d­ìng. D©n sè ®«ng vµ t¨ng qu¸ nhanh vµ dÉn ®Õn nhµ ë trËt tréi vµ vÖ sinh kh«ng d¶m b¶o nhÊt lµ nguån n­íc sinh ho¹t. Dinh d­ìng kÐm vµ m«i tr­êng bÞ « nhiÔm lµ nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho bÖnh tËt ph¸t triÓn. N­íc ta nhiÒu ng­êi vÉn kh«ng cã viÖc lµm nÈy sinh nh÷ng tÖ n¹n x· héi do ®ã qu¶n lý x· héi khã kh¨n, tai n¹n giao th«ng t¨ng lªn. Nh÷ng nguyªn nh©n gãp phÇn lµm t¨ng bÖnh tËt vµ th­¬ng tËt do ®ã còng cÇn cã nhiÒu c¬ së kh¸m ch÷a bÖnh. Nh­ vËy quy m« d©n sè vµ tû lÖ t¨ng cña nã t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn nhu cÇu kh¸m ch÷a bÖnh. Quy m« d©n sã lín tèc dé t¨ng d©n sè cao ®ßi hái quy m« hÖ thèng y tÕ bÖnh viÖn , sè c¬ së y tÕ, sè g­êng bÖnh, sè y b¸c sü …còng ph¶i ph¸t triÓn víi tèc ®ä thÝch hîp ®Ó ®¶m b¶o c¸c ho¹t ®éng kh¸m vµ ch÷a bÖnh cho ng­êi d©n . Søc khoÎ t×nh tr¹ng m¾c , bÖnh nhu cÇu kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh phô thuéc rÊt lín vµo ®é tuæi, giíi tÝnh cña con ng­êi. Løa tuæi thanh niªn vµ trung niªn, cã søc khoÎ tèt h¬n vµ do ®ã tû lÖ m¾c bÖnh vµ møc chÕt thÊp h¬n so v¬i trÎ em vµ ng­êi giµ. Nhu cÇu kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh còng cao h¬n c¸c nøa tuæi kh¸c. Ph©n bè d©n sè ¶nh h­ëng ®Õn hÖ thèng y tÕ. ë C¸c khu vùc ®Þa lý kh¸c nhau , nh­ ®ång b»ng miÒn nói, thµnh thÞ, n«ng th«n cã sù kh¸c nhau vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn , kinh tª x· héi lªn cã c¬ cÊu bÖnh tËt kh¸c nhau.VD ë vïng ®«ng b»ng ,vïng ven biÓn MiÒn B¾c ViÖt Nam th× c¸c bÖnh vÒ ®­êng tiªu ho¸, bÖnh h« hÊp lµ phæ biÕn,nh­ng ë vïng nói cao th× bÖnh sèt rÐt ,bÖnh b­íc cæ l¹i lµ bÖnh cÇn quan t©m phßng chèng .C¸c bÖnh x· héi hay l©y lan nh­ :giang mai, hoa liÔu, AIDS .. th­êng tËp trung ë c¸c thµnh phè lín mËt ®é cao. MÆc dï ®· d¹t ®­îc nh÷ng thµnh tôu ®¸ng ghi nhËn ,nh­ng t×nh tr¹ng søc khoÎ nh©n d©n ,nhÊt lµ ë vïng s©u, vïng xa ®ang ®Æt ra nhiÒu bøc xóc ,cã nhiÒu vÊn ®Ò trë lªn gay g¾t. §¹i dÞch HIV –AIDS ë n­íc ta tuy ch­a ®Õn møc nghiªm träng nh­ ë c¸c n­íc,nh­ng víi tèc ®é lan truyÒn nh­ hiÖn nay th× sÏ lµ mét th¸ch thøc l¬n ®èi víi chÊt l­îng d©n sè. Theo thèng kª cña uû ban quèc gia phßng Chèng AIDS th× HIV ca ®Çu tiªn vµo th¸ng 12 –1990 ®Õn th¸ng 12-2002 lµ 35.330 . Con sè thùc tÕ cßn cao h¬n nhiÒu cßn ®ang t¨ng nhanh, cã thÓ ®¹t ®Ønh vµo n¨m 2010. HIV /AIDS t¸c ®éng m¹nh ®Õn c¸c lÜnh vùc y tÕ vµ søc khoÎ. Sù lan truyÒn nhanh HIV/AIDS t¹o ra sù thay ®æi phøc t¹p theo su huíng lµm xÊu ®i c¸c quan hÖ x· héi ,nhÊt lµ gia ®×nh . Nã lµm ®¶o lén mèi quan hÖ truyÒn thèng trong c¸c gia ®×nh ng­êi bÖnh vµ céng ®ång ng­êi xung quanh . §ã lµ nh÷ng yÕu tè tiÒm Èn cña nh÷ng x¸o trén ngoµi mong muèn, kh«ng tÝch cùc ®èi víi x· héi . §¹i dÞch HIV/AIDS ë n­íc ta g©y nh÷ng tæn thÊt lín vÒ kinh tÕ cho ®Êt n­íc gia ®×nh ng­êi nhiÔn HIV ,sÏ ng¨n c¶n lµm chËm sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi .DÞch bÖnh HIV/AIDS sÏ t¸c ®éng kh¶ n¨ng ph¸t triÓn n©u dµi cña ®Êt th«ng qua nh÷ng thay ®æi theo chiÒu h­íng kh«ng tèt cho c¬ cÊu d©n c­ vµ lµm gi¶m c¶ sè l­îng vµ chÊt l­îng lùc l­îng lao ®éng cña x· héi trong t­¬ng lai. N­íc ta còng lµ mét trong nh÷ng n­íc cã tû lÖ n¹o ph¸ thai cao nhÊt thÕ giíi. Theo ­íc tÝnh hiÖn cã kho¶ng 40% phô n÷ cã thai bÞ huû bá b»ng biÖn ph¸p y tÕ xÊp xû 1,5 triÖu ng­êi /n¨m; cã ng­êi n¹o ph¸ thai nhiÒu lÇn trong ®êi vµ nhiÒu lÇn trong mét n¨m. Ch¨n sãc søc khoÎ bµ mÑ cßn yÕu kÐm, hµng n¨m n­íc ta vÉn cßn kho¶ng tõ 2200 ®Õn 2800 bµ mÑ tö vong do c¸c nguyªn nh©n liªn quan ®Õn sinh ®Î vµ thai ngÐn, trong khi 90% c¸c tr­êng hîp nµy cã thÓ tr¸nh ®­îc nÕu cã ®Çy ®ñ hÖ thèng ch¨m sãc. Kho¶ng 50% bµ mÑ kh«ng ®Õn c¬ së y tÕ ®Ó sinh con. GÇn 60% c¸c bµ mÑ cã thai trong t×nh tr¹ng thiÕu m¸u,søc khoÎ yÕu .Tû lÖ tö vong cña trÎ s¬ sinh tr­íc 24 giê chiÕn gÇn 80% trong tæng sè trÎ em chÕt. Tû lÖ chÊp nhËn c¸c biÖn ph¸p tr¸nh thai nh×n chung lµ t­¬ng ®èi cao( kho¶ng 65% c¸c cÆp vî chång trong ®é t­æi sinh ®Î ) ; nh­ng cã ®Õn 20% lµ c¸c biÖn ph¸p tr¸nh thai tû truyÒn thèng hiÖu qu¶ thÊp .Tû lÖ l©y nhiÔm qua ®­êng t×nh dôc n¨m 1996 lµ 50.318 ca, n¨m 2002 lªn tíi 127258 ca c¸ tè chÊt vÒ thÓ lùc cña ng­êi ViÖt Nam cßn h¹n chÕ ®Æc biÖt vÒ chiÒu cao vµ c©n nÆng vµ søc bÒn .Tû lÖ trÎ em d­ãi 5 tuæi suy dinh d­âng cao , chiÕm kho¶ng 30%. §¸ng l­u ý lµ vÉn cßn 1,5% d©n sè bÞ thiÓu n¨ng vÒ lùc vµ trÝ tuÖ. §Ó thùc hiÖn b»ng ®­îc nh÷ng môc tiªu c¶i thiÖn søc khëe cña nh©n d©n ,gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng dÊn sè d©n sè ,chóng ta cÇn ph¸t huy h¬n n÷a nh÷ng mÆt ®· ®¹t ®­îc kh¾c phôc nh÷ng mÆt yÕu kÐm kÕt hîp kinh nghiÖm quèc tÕ víi trong n­íc trong vÊn ®Ò ch¨m sãc søc khoÎ nh©n d©n vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh .Tr­íc m¾t cÇn khÈn tr­¬ng thùc hiÖn nh÷ng nhiÖn vô c¬ b¶n sau ®©y: - T¨ng c­êng cñng cè vµ hoµn thiÖn m¹ng l­íi y tÕ c¬ së: X©y dùng vµ ban hµnh chÝnh s¸ch ­u tiªn N©ng cao chÊt l­¬ng ®Þch vô y tÕ c«ng céng ®Æc biÖt lµ ë c¸c tuyÕn y tÕ c¬ së miÒn nói ,vïng x©u, vïng xa. TiÕp tôc ®Èy m¹nh c«ng t¸c y tÕ dô phßng vµ n©ng cao søc khoÎ, gØam g¸nh nÆng bÖnh tö vong . Tæ chøc thùc hiÖn tèt chiÕn l­îc d©n s« ViÖt Nam giai ®o¹n 2001 ®Õn 2010 coi viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch ho¸ gia ®×nh vµ gi¶m tû lÖ sinh lµ mét trong nh÷ng biÖn ph¸p nh»m n©ng cao chÊt l­îng d©n sè. 3.3 ¶nh h­ëng cña sù gia t¨ng d©n sè qu¸ nhanh ®Õn b×nh ®¼ng giíi : Ngµy nay tuy ®· cã nh÷ng thay ®æi quan träng vÒ vai trß cña ng­êi phô n÷, song ®iÒu nµy vÉn ch­a phæ biÕn d©n sè vµ b×nh ®¼ng giíi cã t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau trong sù t¸c ®éng cña nhiÒu nh©n tè kh¸c : nh­ kinh tÕ, gi¸o dôc…D©n sè còng lµ mét trong c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng tíi qu¸ tr×nh ®Êu tranh cho b×nh ®¼ng giíi. Tèc ®é t¨ng d©n sè ¶nh h­ëng ®Õn viÖc thùc hiÖn b×nh ®¼ng nam n÷. Nªn ®Æc tr­ng trong mèi quan hÖ giíi gi÷a ph¸t triÓn d©n sè vµ b×nh ®¼ng giíi trong x· héi ngµy nay lµ sù t¨ng d©n sè qu¸ nhanh dÉn ®Õn hËu qu¶ xÊu trong viÖc b×nh ®¼ng giíi. N­íc ta lµ mét n­íc cã tèc ®é ph¸t triÓn d©n sè nhanh, ®Çu t­ cña nhµ n­íc cho gi¸o dôc Ýt, do ®ã hÖ thèng gi¸o dôc kÐm ph¸t triÓn. Phô n÷ Ýt cã c¬ héi häc tËp vµ n©ng cao tr×nh ®é. V× vËy hä th­êng ph¶i lµm viÖc sím vµ lµm c¸c c«ng viÖc kh«ng cã tr×nh ®é chuyªn m«n. Phô n÷ th­êng lÊy chång sím vµ sinh nhiÒu con, do ®ã tèc ®é t¨ng d©n sè cao th× ®Þa vÞ cña phô n÷ th­êng thÊp kÐm nhiÒu so víi nam giíi. Trong ph¹m vi gia ®×nh quy m« gia ®×nh lín (®«ng con) ®Æc biÖt lµ trong c¸c gia ®×nh nghÌo cha mÑ th­êng chØ ­u tiªn cho con trai ®i häc, con g¸i ph¶i ®i lµm sím ®Ó gióp cha mÑ nu«i gia ®×nh. Kh«ng ®­îc ®i häc, lµm viÖc sím vµ ph¶i lÊy chång sím khiÕn cho ng­êi phô n÷ kh«ng cã tr×nh ®é häc vÊn cao. V× vËy hä kh«ng thÓ t×m ®­îc nh÷ng c«ng viÖc cã thu nhËp cao. Kh«ng cã tr×nh ®é hiÓu biÕt nªn hä kh«ng thÓ vµ kh«ng ®­îc tù m×nh quyÕt ®Þnh tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn cuéc sèng cña hä nh­ chän b¹n ®êi, chän c¸c ph­¬ng tiªn tr¸nh thai, chän thêi ®iÓm sinh con . Tãm l¹i d©n sè t¨ng nhanh nÒn kinh tÕ kÐm ®· h¹n chÕ quyÒn b×nh ®¼ng nam n÷ . 3.4 T¸c ®éng cña sù gia t¨ng d©n sè ®Õn viÖc n©ng cao møc sèng d©n c­ : Sù gia t¨ng d©n sè nhanh trë thµnh mét g¸nh nÆng mét th¸ch thøc lín cho ph¸t triÓn nãi chung vµ viÖc n©ng cao møc sèng cña nh©n d©n : T¸c ®éng cña sù gia t¨ng d©n sè nhanh lµm cho ®Êt canh t¸c n«ng nghiÖp b×nh qu©n ®Çu ng­êi thÊp, thiÕu viÖc lµm. Cïng víi qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ vµ nhu cÇu ph¸t triÓn nhµ ë, ®Êt canh t¸c b×nh qu©n ë c¸c vïng n«ng th«n gi¶m. ë nhiÒu ®Þa ph­¬ng ng­êi n«ng d©n n«ng th«n mét mÆt thiÕu ®Êt canh t¸c, mÆt kh¸c do ®êi sèng ë n«ng th«n thÊp kÐm ®· di chuyÓn nªn c¸c thµnh phè lµm cho n¹n thÊt nghiÖp gia t¨ng. Theo tæng ®iÒu tra d©n sè ë ViÖt Nam n¨m 1999 sè ng­êi trong ®é tuæi lao ®éng tõ 15-59 tuæi chiÕm 59,89%. Hµng n¨m ®éi qu©n lao ®éng l¹i ®­îc bæ sung gÇn 1 triÖu ng­êi. N­íc ta lµ n­íc m«ng nghiÖp trªn 70% lùc l­îng lao ®éng sèng ë n«ng th«n nªn khi nguån lao ®éng t¨ng th× diÖn tÝch ®Êt canh t¸c b×nh qu©n ®Çu ng­êi gi¶m. N¨m 1940, b×nh qu©n 1 ng­êi cã 0,26 Ha ®Êt canh t¸c, n¨m 1955 lµ 0,19 Ha ®Õn n¨m 1995 chØ cßn 0,1 Ha. Nguån lao ®éng d­ thõa trong c¶ n­íc ®ang g©y søc Ðp to lín ®Õn mäi mÆt cña ®êi sèng kinh tÕ x· héi, lµm cho møc sèng cña nh©n d©n t¨ng víi møc ®é chËm . D©n sè t¨ng nhanh lµ mét yÕu tè rÊt quan träng dÉn ®Õn thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ng­êi thÊp. Sù chªnh lÖch vÒ b×nh qu©n ®Çu ng­êi gi÷a thµnh thÞ vµ n«ng th«n ngµy cµng lín. D©n sè t¨ng nhanh lµm cho chÊt l­îng nhµ ë, dÞch vô y tÕ kÐm. NhiÒu g._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc10136.doc
Tài liệu liên quan