Kinh tế nhà nước & vai trò chủ đạo trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam

Tài liệu Kinh tế nhà nước & vai trò chủ đạo trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam: ... Ebook Kinh tế nhà nước & vai trò chủ đạo trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam

doc6 trang | Chia sẻ: huyen82 | Ngày: 01/05/2013 | Lượt xem: 956 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Kinh tế nhà nước & vai trò chủ đạo trong nền Kinh tế thị trường ở Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn më ®Çu N­íc ta b¾t dÇu dæi míi nÒn kinh tÕ tõ nh÷ng n¨m chÝn m­¬i cho ®Õn nay ®· qua m­êi n¨m .Trong dã vai trß chñ ®¹o, dÉn d¾t, ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn cña kinh tÕ Nhµ n­íc lu«n ®­îc §¶ng quan t©m, coi träng vµ ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu b­íc ®Çu rÊt kh¶ quan c¶ trong lÜnh vùc kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi, c¶ ®­êng lèi ®èi néi vµ ®èi ngo¹i cña ®Êt n­íc.§Ó ph¸t triÓn nÒn kinh tª theo ®Þnh h­íng XHCN trong NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng IX ®· kh¼ng ®Þnh chñ tr­¬ng nhÊt ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kinh doanh theo ph¸p luËt, cïng ph¸t triÓn l©u dµi, hîp t¸c, c¹nh tranh lµnh m¹nh trong ®ã kinh tÕ Nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o vµ quuyÕt ®Þnh, kinh tÕ Nhµ n­íc cïng kinh tÕ tËp thÓ trë thµnh c¬ së v÷ng ch¾c cña nÒn kinh tÕ quèc d©n vµ mét lÇn n÷a nhÊn m¹nh nhiÖm vô “TiÕp tôc ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ Nhµ n­íc ®Ó thùc hiÖn tèt vai trß chñ ®¹o nÒn kinh tÕ”. Cã nh­ thÕ míi ph¸t huy ®­îc ®Æc diÓm cña kinh tÕ XHCN Nh»m thÓ hiÖn râ vai trß cña thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ®ßi hái kinh tÕ Nhµ n­íc ph¶i ®æi míi ®Ó gi÷ v÷ng vai trß chñ ®¹o, thóc ®Èy c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c cïng ph¸t triÓn. V× vËy viÖc nghiªn cøu nh÷ng gi¶i ph¸p ®Ó ph¸t huy vai trß chñ ®¹o cña kinh tÕ Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt nam hiÖn nay lµ hÕt søc quan träng. Víi tÇm quan trängcña nã em ®· chän ®Ò tµi : “Kinh tÕ nhµ n­íc vµ vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam" Ngoµi phÇn më ®µu vµ phÇn kÕt luËn §Ò tµi bao gåm Ch­¬ng1 Vai trß cña Kinh tÕ Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN 1.1 Kinh tÕ Nhµ n­íc 1.2 Kinh tÕ Nhµ n­íc cã vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng Ch­¬ng2 Kinh tÕ Nhµ n­íc ë n­íc ta hiÖn nay 2.1 Nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t d­îc trong h¬n 10 n¨m ®æi míi 2.2 Sù h¹n chÕ vµ nh÷ng tån t¹i cña kinh tÕ Nhµ n­íc Ch­¬ng3 Quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p t¨ng c­êng vai trß chñ ®¹o Kinh tÕ Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN. 3.1 Quan ®iÓm cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc. 3.2 Mét sè gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng vai trß chñ ®¹o Kinh tÕ Nhµ n­íc. a §æi míi vµ n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña c¸c Tæng c«ng ty Nhµ n­íc, h×nh thµnh mét sè tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh. c §Èy m¹nh cæ phÇn ho¸ DNNN, thùc hiÖn giao, b¸n, kho¸n kinh doanh, cho thuª, s¸t nhËp, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n DNNN. d §æi míi, n©ng cao hiÖu lùc, hiÖu qu¶ qu¶n lý cña Nhµ n­íc vµ söa ®æi bæ sung vÒ c¬ chÕ chÝnh s¸ch. PHÇN HAI:NéI DUNG §Ò Tµi I. Vai trß cña Kinh tÕ Nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN: 1 Kinh tÕ Nhµ n­íc: Kinh tÕ Nhµ n­íc lµ nh÷ng ®¬n vÞ, tæ chøc trùc tiÕp s¶n xuÊt kinh doanh hoÆc phôc vô s¶n xuÊt, kinh doanh mµ toµn bé nguån lùc thuéc së h÷u Nhµ n­íc hoÆc mét phÇn phô thuéc së h÷u Nhµ n­íc chiÕm tû lÖ khèng chÕ. Nh­ vËy, kinh tÕ Nhµ n­íc ®­îc h×nh thµnh th«ng qua viÖc Nhµ n­íc ®Çu t­ vèn x©y dùng míi tõ vèn ng©n s¸ch nhµ n­íc hoÆc th«ng qua quèc h÷u ho¸ c¸c xÝ nghiÖp t­ nh©n. Kinh tÕ Nhµ n­íc bao gåm c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc, c¸c tæ chøc kinh tÕ, tµi chÝnh thuéc së h÷u Nhµ n­íc nh­ hÖ thèng ng©n hµng, kho b¹c, dù tr÷ quèc gia, vµ toµn bé tµi s¶n thuéc së h÷u Nhµ n­íc. Kinh tÕ Nhµ n­íc réng vµ m¹nh h¬n bé phËn doanh nghiÖp nhµ n­íc. §Ó n¾m râ ®­îc hai ph¹m trï nµy vµ nhËn thøc ®Çy ®ñ h¬n vai trß kinh tÕ nhµ n­íc lµ mét b­íc ph¸t triÓn vÒ nhËn thøc thùc tiÔn nÒn kinh tÕ n­íc ta trong qu¸ tr×nh ®æi míi Ta còng cÇn ph©n biÖt së h÷u Nhµ n­íc víi thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc. Ph¹m trï së h÷u Nhµ n­íc réng h¬n ph¹m trï thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc, thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc tr­íc hÕt ph¶i thuéc së h÷u Nhµ n­íc, nh­ng së h÷u nhµ n­íc cã thÓ do c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c sö dông. ThÝ dô: ®Êt ®ai, Nhµ n­íc ®¹i biÓu cho toµn d©n së h÷u, nh­ng kinh tÕ hé, hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c sö dông. Ng­îc l¹i, së h÷u Nhµ n­íc kh«ng ph¶i lµ kinh tÕ Nhµ n­íc, ch¼ng h¹n Nhµ n­íc gãp vèn cæ phÇn chiÕm tû lÖ thÊp vµo c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c, th«ng qua liªn doanh, liªn kÕt gäi lµ thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n Nhµ n­íc. 2. Kinh tÕ Nhµ n­íc cã vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng Trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi nÒn kinh tÕ n­íc ta lµ nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ tån t¹i, ho¹t ®éng ®an xen lÉn nhau, võa hîp t¸c, võa c¹nh tranh víi nhau, lu«n vËn ®éng vµ cã sù chuyÓn ho¸ trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn. Thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc cã vai trß më ®­êng dÉn d¾t cho nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. §Ó gi÷ v÷ng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ®èi víi nÒn kinh tÕ, cÇn ph¶i t¹o ®iÒu kiÖn cho thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc lªn n¾m vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, lµ nh©n tè chÝnh thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ nhanh vµ l©u bÒn. Ph¸t huy lîi thÕ nguån vèn lín tõ ng©n s¸ch; lùc l­îng ®µo t¹o chuyªn s©u vÒ tr×nh ®é qu¶n lý, tr×nh ®é kü thuËt; tr×nh ®é kü thuËt, c«ng nghÖ hiÖn ®¹i; quan hÖ kinh tÕ réng lín trong vµ ngoµi n­íc, kinh tÕ Nhµ n­íc cã chøc n¨ng t¹o lËp c¬ së vËt chÊt h¹ tÇng, s¶n xuÊt c¸c hµng ho¸ dÞch vô c«ng céng, hç trî, chi phèi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. Tuy nhiªn vai trß chñ ®¹o ë ®©y kh«ng cã nghÜa lµ chiÕm tû träng lín mµ ®Ó gi÷ vai trß nµy thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc ph¶i n¾m ®­îc nh÷ng ngµnh then chèt, nh÷ng lÜnh vùc quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n nh­ c«ng nghiÖp nÆng, giao th«ng vËn t¶i, c¬ së h¹ tÇng ... N¨m 2002 ta ®· thu d­îc nh÷ng kÕt nh­ :t¨ng tr­ëng GDP 7,04%, tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu t¨ng 16%, gi¸ trÞ s¶n xuÊt c¸c ngµnh c«ng nghiÖp t¨ng 14%, l¹m ph¸t gi¶m xuèng møc kh«ng qu¸ 5% ... Trong ®ã, riªng khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc chiÕm 39,7% GDP, ®ãng gãp gÇn 40% tæng nép Ng©n s¸ch nhµ n­íc vµ 50% kim ng¹ch xuÊt khÈu cña c¶ n­íc. Thµnh phÇn kinh tÕ Nhµ n­íc ®· thùc sù chøng tá vai trß chñ ®¹o, chi phèi vµ thóc ®Èy toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n ph¸t triÓn theo ®óng quü ®¹o theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. II. Kinh tÕ Nhµ n­íc ë ViÖt nam hiÖn nay. 1. Nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®­îc trong h¬n 10 n¨m ®æi míi : Theo ®­êng lèi chñ tr­¬ng chØ ®¹o qua c¸c §¹i héi §¶ng VI ,VII, VIII vµ gÇn ®©y nhÊt lµ §¹i héi §¶ng XI, kinh tÕ Nhµ n­íc nãi chung, DNNN nãi riªng ®· ®­îc s¾p xÕp l¹i mét b­íc kh¸ c¨n b¶n, ®· gi¶m qu¸ nöa sè doanh nghiÖp (nh÷ng doanh nghiÖp nhá vµ yÕu kÐm), nh÷ng doanh nghiÖp cßn l¹i ®­îc cñng cè mét b­íc. C¬ chÕ qu¶n lý ®­îc h×nh thµnh ngµy cµng hoµn thiÖn gióp c¸c doanh nghiÖp chuyÓn ®æi vµ thÝch nghi dÇn víi c¸c quy luËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ më vµ héi nhËp quèc tÕ. Tõ 1990 ®Õn nay n­íc ta ®· tiÕn hµnh 3 lÇn tæ chøc s¾p xÕp l¹i hÖ thèng DNNN. LÇn thø nhÊt (1990 - 1993), tæ chøc l¹i s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp quèc doanh víi môc tiªu thay thÕ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch mang tÝnh hµnh chÝnh b»ng mét nÒn kinh tÕ s¶n xuÊt hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. KÕt qu¶ s¾p xÕp trong giai ®o¹n nµy vÒ sè l­îng ®· c¾t gi¶m 1/2 sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc, vÒ mÆt kinh tÕ ®· cã sù thay ®æi c¨n b¶n trong t­ duy kinh tÕ: doanh nghiÖp Nhµ n­íc lÊy lîi nhuËn lµm môc tiªu c¬ b¶n, nh­ng vÉn ®¶m nhËn vai trß lµm h×nh mÉu cho c¸c doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c; doanh nghiÖp Nhµ n­íc thùc hiÖn c¶ hai kh©u s¶n xuÊt vµ l­u th«ng ph©n phèi; DNNN kh«ng cßn bÞ bã hÑp kinh doanh theo ngµnh vµ l·nh thæ; DNNN b¾t ®Çu biÕt ®Õn kh¸i niÖm c¹nh tranh víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c trªn thÞ tr­êng. §æi míi DNNN lÇn thø hai (1994-1997), ChÝnh phñ tiÕn hµnh thµnh lËp c¸c DNNN víi tæng vèn chñ së h÷u chiÕm tû lÖ lín trong tæng sè vèn cña doanh nghiÖp Nhµ n­íc, ®ã lµ c¸c tæng c«ng ty 91, tæng c«ng ty 90. ViÖc s¾p xÕp nµy ®· h×nh thµnh c¸c Tæng c«ng ty Nhµ n­íc chi phèi ®­îc nh÷ng ngµnh kinh tÕ quan träng nh­ ®iÖn n¨ng, dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng, hµng kh«ng, vËn t¶i ®­êng s¾t, viÔn d­¬ng, giao th«ng vËn t¶i, x©y dùng.... Mét sè tæng c«ng ty ®· trë thµnh h¹t nh©n cña nh÷ng tËp ®oµn kinh tÕ ®a ngµnh. Cuéc ®æi míi DNNN lÇn thø ba, thùc hiÖn h¹ cÊp së h÷u th«ng qua giao b¸n, kho¸n, cho thuª, chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn ®èi víi c¸c DNNN kh«ng cã vai trß then chèt cÇn Nhµ n­íc n¾m gi÷, vèn së h÷u nhá, ho¹t ®éng kinh doanh kh«ng cã hiÖu qu¶... HiÖn nay doanh nghiÖp Nhµ n­íc ë n­íc ta ®­îc tæ chøc l¹i theo h×nh thøc vµ c¬ cÊu: 17 tæng c«ng ty 91, 76 tæng c«ng ty 90 vµ trªn 4.000 doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®éc lËp. §Õn n¨m 2002 c¶ n­íc ®· s¸t nhËp h¬n 3.500 doanh nghiÖp, gi¶i thÓ kho¶ng 4.500 doanh nghiÖp Nhµ n­íc (DNNN), cæ phÇn ho¸ gÇn 500 doanh nghiÖp Nhµ n­íc. Nhê vËy tr×nh ®é tÝch tô vµ tËp trung vèn trong DNNN ®­îc n©ng lªn. Sè DNNN cã vèn d­íi 1 tû ®ång ®· gi¶m ®¸ng kÓ vµ sè DNNN cã vèn trªn 10 tû ®ång t¨ng tõ 10% lªn 35% tõ n¨m 1994- 2002, s¶n xuÊt kinh doanh ph¸t triÓn vµ hiÖu qu¶ ®­îc n©ng lªn râ rÖt. §ãng gãp cña khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc trong tæng s¶n phÈm quèc néi (GDP) qua c¸c n¨m (tÝnh theo ®¬n vÞ %) : C¸c khu vùc kinh tÕ N¨m 1991 N¨m 1992 N¨m 1993 N¨m 1994 N¨m 1995 N¨m 1996 N¨m 1997 N¨m 1998 N¨m 1999 N¨m 2000 N¨m 2001 N¨m 2002 GDP 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 100 ._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc10168.doc
Tài liệu liên quan