CHUaNG 4
" J::: ?..."
NGHI~M T - TUAN HOAN CUA BAI TOAN
K
PHI TUYEN
Trong chuangnay,chungWi nghienCUllnghi<$mT - tuftnhoan
cuabai tmingia tribienphi tuye'nnhusau:
1
(4.1) Ut-(urr +-ur)+Ft:(u)=f(r,t),O<r<I,O<t<T,r
(4.2) Ilim J;.Ur(r,t)
I
<+00,urCl,t)+h(t)(u(1,t)-uo)=0,
, r~O+
(4.3) u(r,O)=u(r,T),
I 1
1/2
(4.4) Ft:(u)=[; u u,
trongd6 Uola hangsf)chotrudc,h(t),f(r,t) la hamsf)chotrudc
T - tuftnhoantheot,thoacacgiathie'tsau:
(H2) UoER,
(H~) hEWI,OO(O,T),h(O)=h(T
11 trang |
Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1696 | Lượt tải: 0Free
Tóm tắt tài liệu Nghiên cứu một số phương trình nhiệt phi tuyến trong không gian Sobolev có trọng, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
), h(t)2ho >0,
(H~) f E Co(O,T;H), f(r,O) =f(r,T).
Khonglammftttinht6ngquatcuabaitoantalfty[;=1
Nghi<$mye'ucuabaitoan(4.1)- (4.4)du<;5Cthi€t l~ptubaitoan
bie'nphansau:
TImuEL2(0,T;V)nLOO(0,T;H)saDchoul EL2(0,T;H) va u(t)
thoaphuclngtrinh bienphansau:
(4.5)
T T
f\ul(t),vet)dt + f[(urCt),vrCt))+h(t)u(1,t)v(1,t)]dt° °
T T T
+ f(Fi(u(t)),v(t))dt= f(f(t),v(t))dt+uo fh(t)v(1,t)dt,° ° °
'v'vEL2(0,T;V),
28
vadi~uki~nT - tudnhoan
(4.6) u(O)=u(T).
Khi do, taco dinh19sail
Dinh Iy 4.1. Cho T>O va (Hl),(H~),(H~)dung.Khi do, bai
loan (4.1)- (4.4)co duynhcitmQtnghi~mye'uT - tudnhoan
U E L2(0,T;V) n LOO(O,T;H) saD
r2/5u E L5/2(QT)'
Chungminh.G6mnhi€u buGc.
Btidc1.PhLtdngphapGalerkin.
cho u/ E L2(0,T;H),
Lffy mOtcd sa t11!cchufin {wi},j =1,2,...trongkhong gian
Hilberttachdu<;1cV. Ta Hmurn(t)theod~ng
rn
(4.7) urn(t)=LCrnj(t)Wj'
j=l
trongdo crn/t) thoah~phudngtrlnhvi phanphituySn
(4.8) (u~(t),Wj) +(urnr(t),Wjr ) +h(t)urn(1,t)Wj(1)
+(Fi (Urn(t)),Wi)
=(/(t),Wi)+uoh(t)w/l),1:::;j:::;m,
vadi€u ki~nT - tu~nhoan
(4.9) Urn(0) =urn (T).
D~utieD,taxeth~phudngtrlnh(4.8)vadi€u ki~nd~u
(4.9/) Urn(0) =uorn'
trong do Uorn thuOc khong gian sinh boi cac ham
{Wi},j=1,2,...,m.Khi do, ta duQcmOth~m phudngtrlnhvi
phanthuongphituySnVGicac fin hamCrnj(t),j=1,2,...,m,va
cacdi€u ki~nd~u(4.9/).D~thffydingt6nt~iurn(t)co d~ng
29
(4.7)thoa(4.8)va (4.9/)vdi hftukh~pndi tfen 0s,t s,Tm,vdi
illQt TmE (O,T]. Cac danhgia tien nghi~illsail day chophepta
11yTm=T vdi illQi ill.
Brioe 2.Ddnhgid liennghi~m.
Nhanphudngtrlnhthlij cuah~(4.8)vdi cmj (t), saildo1a'y t6ng
theoj , taduQc
(4.10) ~llum(t)112+21Iumr(t)r+2h(t)u~(l,t)dt
1
+2frl Um(r,t)15/2dr°
=2(f(t),um(t))+2uoh(t)um(t).
Tu giathiet(H~)vaba'td£ngthlic(2.9),suyfa
(4.11) 2\\umr(t)112+2h(t)u~(l,t)~C11Ium(t)II~
tfong do C1=mill {I,ho}.
Dodo,tu(4.10),(4.11)suyfa
1
(4.12) ~llum(t)112+Clllum(t)II~ +2 frlum(r,t)15/2 dr
m °
s,2(f(t),um(t))+2uoh(t)um(l,t)
s,~llf(t)112+6'llum(t)112+~luoI21IhI1200 +6' ll um(t)ll v
2
6' 6' L (O,T)
. S,~llf(t)112+~luoI21Ihll~oo(O'T)+26'llum(t)II~
vdi illQi 6'>0.
ChQn6'>0 saGcho
(4.13) CI-26'=C2 >0.
Do do, tu (4.12),(4.13)tathuduQc
(4.14) ~lIum(t)1I2+C21Ium(t)1I2dt
30
t::;~llum(t)112+C21Ium(t)II~+2 frlum(r,t)15!2dr
& 0
::;~llf(t)112+~luoI21IhI1200 =ht(t).
(j (j L (O,T)
Nhanbfttd~ngthuc(4.14)vdi eC2tvasaildotichphantaco
t
(4.15) lIum(t) 112::;lluoml12e-C2t +e-C2t fht(s)eC2Sds.
0
Cho T >0, taxethams6sail
t
- j(eC2t-lrt fht(s)eC2Sds, O<t::;T,
(4.16) R(t)=] 0
ht(0)/C2, t=O.
Khi do R ECo[o,T]vatad~tR =max~R(t).
O<;,t<;,T
N€u II uomll::; R tu(4.15),(4.16)chota
(4.17) II um(t) II::;R nghlala Tm=T vdimQim.
GQi Bm(O,R)la quacftudongtam0, bankfnhR trongkhong
gianmchi~usinhbdi caeham wi'} =1,2,...,m,d6ivdi chuffn11.11
Xet anhX£;lFm:Bm(O,R)~ Bm(O,R)chobdicongthuc
(4.18) Fm(uom)=um(T).
Ta chungminhr~ngFmla anhX£;lco.
Gia sa Uom'VomEBm(O,R)va d~tm(t)=Um(t)-Vm(t),trongdo
Um(t)'Vm(t)la caenghi~mcuah~(4.8)tren [O,T]thoacaedi~u
ki~ndftuum(O)=Uomva vm(O)=vomIftn ltim(t)
thoah~phuongtrlnhvi phansailday
(4.19) \~(t),wi)+(mr (t),wir)+h(t)m(1,t)wi (1)
=- (I Um(t)1112Um(t)-I Vm(t)1112Vm(t),Wi),1::;}::;m
vadi~uki~ndftu
31
(4.20) m(O)=uom-vom'
Tinh loantuongtlfnhuchuang3,tadU<;1c
(4.21) ~11m(t)112+ 11mr(t)r+ 2h(t)1m(1,t)I2dt
=- 2(1um(t)11/2Um(t)-I Vm(t)11/2Vm(t),Um(t) - Vm(t))~0
Do (4.11),tu(4.21)suyra
(4.22)
~11m(t)112+C111mr(t)II~~O
Tich phanbfttd~ngthU'c(4.22),tadU<;1C
1
--TCI
(4.23) II um(T)- vm(T)II ~e 2 II Uom- Vomll- -
nghlala Fm:Bm(O,R)-) Bm(O,R)la anhX(;lco.
Do d6 t6n t(;li duy nhftt UomE Bm(O,R) sao cho
Uom=Fm(uom)=um(T).
Do d6, voi m6i m t6n t(;limQt ham uomEBm(O,R) S110cho
nghi<%mcuabai loangiatribandffu(4.8),(4.9/) la mQtnghi<%m
T- tuffnhoancuah<%(4.8).Nghi<%mnayclingthoabfttd~ngthU'c
(4.17)voihffuh€t tE[O,T]vanha(4.14)tasuyra
t t 1
(4.24) II Um(t)112 +C2III Urnes)II ~ds+2Ids Irl um(r,s)15/2dr ~C3'
0 0 0
trongd6 C3la h~ngs6dQcl~pvoim.
NhanphuongtrlnhthU'j cuah<%(4.8)voi c~/t), Iftyt6ngtheoj
va saud6tichphantungphffntheobi€n ttu0d€n T, tac6
T 2 ITd 2
~Iu~(t) II dt +- I-II Umr(t)II dt
0 2 0 dt
T T
+1. Ih(t)~[u;(1,t)]dt + I(I Um(t)11/2Um(t),u~(t)dt
2 0 dt 0
(4.25)
32
T T
=f(f(t),u~(t))dt+uofh(t)u~(1,t)dt
0 0
Tu (4.9)tathfiydinghaibfitd~ngthucsaildaydung:
T d 2
il f-II Umr(t)II dt=O,
0 dt
T 1
R J
.. 1/2 1 2 d 5/2
111 f(1um(t)I Um(t),um(t))dt=-frdr -IUm(r,t)1 dt
0 50 0 dt
1
=2fr(I um(r,T)15/2-I Um(r,O)15/2)dr =O.
50
Do do,d~ngthuc(4.25),nhotkh phantungphftntathuduQc
(4.26)
T . 2 T IT
]lu~(t)11dt= f(f(t),u~(t))dt+- fhl(t)u~(1,t)dt
0 0 20
T
- Uofhl (t)um(I,t)dt.
0
Sail cling,nho(4.24),(4.26),suyfa bfitd~ngthucsail
T 2 T T 2
(4.27) 2]1u~(t)II dt ~ fllf(t) 112dt + ]1u~(t)II dt
0 0
T T
+
ll
hl
ll fu~(1,t)dt+2Iuolll hl ll rlum(1,t)ldtLoo(O,T) Loo(O,T)JI0 0
T 2 T T
~ ]1U~(t)II dt + Slifer) 112dt +311hl!lrOO(O,T)IIi Um(t) II~dt
0 0 0
T
+2~luolll
hl
ll rIIUm(t)llvdtLOO(O,T) JI0
T 2 T T
~ ]lu~(t)11dt+ fllf(t)112dt+31Ihl!lrOO(O,T)fllum(t)ll~dt
0 0 0
(
T
J
1/2
+2~3T 1"0111hl"'(O,T) }Ium(t)II~dt
33
T 2
~ ]IU~(t)11dt+C4,
0
trongdo C4la hangs6dQcl~pvoim.
T 2
(4.28) ]1u~(t)II dt~C4voimQim.
0
M~tkhac,tli'(4.24),tacodanhgia
t
f In 3/5 1/2
1
5/3
(4.29) dsJI r 1 urn(r,s)I urn(r,s) dr
0 0
t 1
= Ids SriUrn(r,s)15/2dr ~!:.C3.
0 0 2
Bdoc 3. Qua gicii h(}n.
Do (4.24),(4.28),(4.29)ta suyfa, t6nt:;timQtdayconcuaday
{Urn},v~nky hit%uIa {urn}saocho
(4.30) urn~ U trong Loo(O,T;H) ye'u *,
(4.31) urn~U trong L2(O,T;V) ye'u,
(4.32) u~~ u/ trong L2(O,T;H) ye'u,
(4.33) r2/5urn~ r2/5u trongL5/2(QT)'
Tru'dehe'ttanghit%mrang
(4.34) u(O)=u(T).
Voi mQivEH, tli'(4.9)taco
(4.35)
T
f(u~(t),v)dt =(urn(t)- urn(O),v) =o.
0
Tli'(4.32),(4.35)suyra
T T
f(u~(t),v)dt~ f(u/ (t),v)dt =0 khim~ +00
0 0
Tinh toantu'dngtl!nhu'(4.35)taco
34
(4.36)
(4.37)
T
(u(T) - u(O),v) =f\Ul (t),v)dt =0 vdi ffiQi v E H,
0
vadodo(4.34)dung.
Dungb6 dS 2.11.vS tinhcoffipactcuaJ .L.Lions,ap dl;lngvao
(4.31),(4.32)tacoth€ Iffyratuday{urn}ffiQt dayconvftnky
hi~uIa {urn}saocho
(4.38) urn ~ u ffi(;lnhtrong L2(0,T;H).
Do dinhIy Riesz- Fischer,tu(4.38)tacoth€ Iffyratu {urn}ffiQt
dayconvftnkyhi~uIa {urn}saocho
(4.39) urn(r,t)~ u(r,t) a.e(r,t) trongQT=(0,1)x(O,T).
D 11
1/2
I.". ".0 U H U U len tl;lcDen
(4.40)
3/5
1 1
J/2 3/5
1 1
J/2
r urn(r,t) urn(r,t)~ r u(r,t) u(r,t)
vdi a.e.(r,t) trongQT'
Ap dl;lngb6 dS2.12,vdi
/ 3/5
1 1
1/2 3/5
1
.
/
J/2
N=2,q=53,Grn=r Urn urn,G=r u u.
Tu (4.29),(4.41)suyra
(4.41) r3/51urnlJ/2urn ~ r3/51 U 1J/2 u trong L5/\QT) y<5u.
K " h.". ( )
1 .
(
iTCt
J
. 12 1",. ? h ~
Y lyU gi t =.J2sm T ,1= , ,... a ffiQtcosotn!cc uan
trong khong gian Hilbert thlfc L2(O,T). Khi do t~p
{giWj;i,j=I,2,...}I~pthanhffiQtco sdtrlfcchufintrongkhong
; 2
pan L (O,T;V).
Nhanphuongtrlnhthili cua(4.8)vdi gi(t) saildoIffytichphan
theot , 0~t ~T , taco
35
T T
J( U~(t),wi)gi (t)dt + f(umr (t),wi r )gi (t)dt
0 0
T T
+ fh(t)um(1,t)w/l)gi (t)dt+ f(1Um(t)11/2Um(t),Wi)gi(t)dt
0 0
T T
=f(/(t), Wi)gi(t)dt+fuoh(t)w/l)gi(t)dt
0 0
V} =1,2,...,m,Vi E N.
D€ quagidi h~ncuas6 h~ngphi tuye'nI um(t)I ]/2 Um(t)trong
(4.42)
(4.42)tadungb6 dS sail
B6d~4.1.Vi,}=1,2,...taco
. T T
}~~f(1Um(t)11/2Um(t),Wi)gi(t)dt = S(IU(t)11/2U(t),Wi)gi(t)dt.
0 0
Chungminh.Chily ding(4.41)tu'dngdu'dngvdi
T ] T 1
(4.43) fdt fr3/51 uml1/2 umdr~ fdt fr3/51 U 11/2udr
0 0 0 0
1
VE (L5/\QT)) =L5/2(QT)'
M~t khac, ta co
T T]
S(i Um(t)11/2Um(t),Wi )gi(t)dt = f SriUml1/2umWi(r)gi(t)dr dt
0 00
(4.44)
T]
=f f(r3/51Uml1/2um)(r2/5w/r)gi(t) }1rdt.
00
Do (4.44),b6 dS4.1sedu'Qchungminhne'utakh~ngdinhdu'Qc
ding =r2/5wi(r)gi(t) EL5/2(QT)'Th~tv~y,do bfftd~ngthuc
(2.7),taco
Tl Tl 5/2
f fl15/2drdt=f Sriw/r)gi(t) I drdt
00 00
36
1 T
f
114
1
'
1
5/2 ~ 512
= r- 'irWj(r) dr jlgi(t)1 dt
0 0
5/2 1 T
(4.45) ~(21IWjllv) fr-1I4drflgi(t)15/2dt0 0
T
15 '"
II 11
5I 2 ~ 5I 2
=)'i2 Wj V jlgi(t)1 dt <+00.0
V~yb6d~4.1du<;5cchungminh.
Cho m~ +00tfong(4.42),tli (4.30)- (4.32)vab6d~4.1,tasuy
fa u thoaphuongtrlnhbie'nphan
T T
(4.46) f(u/(t),WjJgi(t)dt+ f(ur(t),Wjr)gi(t)dt
0 0
T T
+ fh(t)u(1,t)w/l) gi(t)dt + f(1u(t)11/2u(t),Wj)gi(t)dt
0 0
T T
=f(f(t),Wj)gi(t)dt +itafh(t)wj(1)gi(t)dt, Vi,} E N.
0 0
Tli (4.46)suyfa phuongtrlnhsaildaydung.
T T T
(4.47) f(ul(t),v(t)Jdt+ f(ur(t),vr(t))dt+ fh(t)u(l,t)v(1,t)dt
0 0 0
T T T
+f(1u(t)1112u(t),vet)dt=f(f(t), v(t))dt+itafh(t)v(1,t)dt
0 0 0
VvEL2(Q,T;V).
V~ySt!t6nt'.linghi~mdu<;5cchungminh.
Blioe 4. Tinhduynht{tnghifm.
Gia sa u,v la hainghi~mye'ucua(4.1)- (4.4).Khi do W=u - v
thoabai tmlnbie'nphansailday
(4.48)
T T T .
f(wi(t),cp(t)Jdt +f(Wr(t),CPr(t))dt + fh(t)w(1,t)cp(1,t)dt
0 0 0
37
T+f(1U(t)11/2U(t)-I vet)11/2v(t),rp(t))dt =0,VrpEL2(0,T;V),
0
(4.49) w(O)=weT),
vdi u,vEL2(0,T;V)nLOO(0,T;H),ul,/ EL2(0,T;H),
2/5 2/5 L5/2(Q )r u, r VET'
T
Ltty rp=w trong(4.48)va chliydug f\wi (t),wet)dt =O.
0
Khi dosadvng(4.11)va'(4.49)taduQc
1 T T
(4.50) -Clllwll\ . ~]lwr(t)112dt+fh(t)w2(l,t)dt2 L (O,T,V)
0 0
T
=- f(1 u(t) 11/2 U(t)-I V(t)11/2V(t),U(t)- vet))dt ~O.
0
Di~unayd~nd€n w=0 nghla1au=v.
Dinh 1y4.1duQcchungminhhoanloan.
38
._.