Thực trạng và một số giải pháp giúp các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thâm nhập thị trường Mỹ

Tài liệu Thực trạng và một số giải pháp giúp các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thâm nhập thị trường Mỹ: ... Ebook Thực trạng và một số giải pháp giúp các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thâm nhập thị trường Mỹ

doc106 trang | Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1272 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Thực trạng và một số giải pháp giúp các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam thâm nhập thị trường Mỹ, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr­êng ®¹i häc ngo¹i th­¬ng *************************** §Ò tµi Thùc tr¹ng vµ mét sè gi¶i ph¸p gióp c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt nam th©m nhËp thÞ tr­êng Mü Sinh viªn : Th¸i thu ph­¬ng Gi¸o viªn h­íng dÉn : PGS.TS Lª §×nh T­êng Líp : nhËt I – K36 A, Hµ Néi Hµ néi, th¸ng 12 n¨m 2002 Môc lôc Trang Lêi c¶m ¬n Lêi më ®Çu 1 Ch­¬ng I Tæng quan vÒ thÞ tr­êng Mü vµ lÞch sö quan hÖ ®èi ngo¹i ViÖt – Mü I. Tæng quan vÒ thÞ tr­êng Mü 3 1. Giíi thiÖu chung vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, d©n c­ 5 2. Vµi nÐt vÒ nÒn kinh tÕ Mü 5 3. M«i tr­êng luËt ph¸p vµ luËt ph¸p trong th­¬ng m¹i Mü 12 4. M«i tr­êng v¨n hãa x· héi Mü 21 II. LÞch sö quan hÖ ®èi ngo¹i ViÖt – Mü sau n¨m 1975 ®Õn nay 23 Ch­¬ng II Thùc tr¹ng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü trong nh÷ng n¨m qua I. T×nh h×nh xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü tõ sau khi hai n­íc b×nh th­êng hãa quan hÖ th­¬ng m¹i 27 1. Quan hÖ th­¬ng m¹i hai n­íc tõ sau khi Mü xãa bá cÊm vËn víi ViÖt Nam 28 2. T×nh h×nh xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü sau khi HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü cã hiÖu lùc 28 3. Ph©n tÝch mét sè mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam sang Mü 30 II. Mét sè sù kiÖn næi bËt trong quan hÖ th­¬ng m¹i hai n­íc thêi gian gÇn ®©y 34 1. Cuéc chiÕn Catfish 35 2. Tranh chÊp vÒ th­¬ng hiÖu s¶n phÈm 41 3. HiÖp ®Þnh hµng dÖt may song ph­¬ng ViÖt – Mü 46 III. Khã kh¨n vµ th¸ch thøc cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam xuÊt khÈu sang thÞ tr­êng Mü trong nh÷ng n¨m tíi 52 1. HÖ thèng ph¸p luËt phøc t¹p cña Mü lµ mét c¶n trë lín cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam 53 2. N¨ng lùc c¹nh tranh cña hµng ViÖt Nam cßn rÊt yÕu trªn thÞ tr­êng Mü 53 3. Doanh nghiÖp ch­a quen víi viÖc sö dông c¸c c«ng cô Internet trong kinh doanh 54 4. BÊt ®ång trong v¨n hãa kinh doanh hai n­íc 55 5. Ch­a x©y dùng ®­îc “Th­¬ng hiÖu quèc gia” cho hµng ViÖt Nam 55 6. ViÖt Nam ch­a lµ thµnh viªn cña Tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi – WTO 56 Ch­¬ng III Mét sè gi¶i ph¸p gióp c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam th©m nhËp thÞ tr­êng Mü I. Nhãm c¸c gi¶i ph¸p vi m« 57 1. T×m hiÓu vµ n¾m v÷ng luËt ph¸p th­¬ng m¹i Mü 57 2. Coi träng yÕu tè v¨n hãa, tËp qu¸n kinh doanh khi lµm ¨n víi th­¬ng nh©n Mü 62 3. X©y dùng chiÕn l­îc th©m nhËp thÞ tr­êng Mü 66 3.1 X©y dùng chiÕn l­îc ph¸t triÓn th­¬ng hiÖu cho doanh nghiÖp t¹i Mü 65 3.2 Tham gia héi chî triÓn l·m t¹i Mü 71 3.3 Tham gia m¹ng l­íi ph©n phèi hµng nhËp khÈu t¹i thÞ tr­êng Mü 72 II. Nhãm c¸c gi¶i ph¸p vÜ m« 77 1. Ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i s¾c bÐn vµ linh ho¹t trong quan hÖ víi Mü 77 2. Mau chãng x©y dùng h×nh ¶nh cho “Made-in-Vietnam” trong lßng c¸c doanh nghiÖp vµ ng­êi tiªu dïng Mü 81 3. T¨ng c­êng c«ng t¸c vËn ®éng hµnh lang ë tÇm vÜ m« hç trî cho c¸c doanh nghiÖp (Lobby) 85 4. §Èy nhanh lé tr×nh gia nhËp Tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi – WTO 88 5. §Çu t­ c¬ së h¹ tÇng cho th­¬ng m¹i 89 6. T¹o dùng mét s©n ch¬i b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong n­íc vµ ®Çu t­ n­íc ngoµi 90 7. Tæ chøc nghiªn cøu s©u h¬n n÷a HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 92 KÕt luËn 92 Tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc Lêi c¶m ¬n Víi tÊt c¶ sù kÝnh träng cña m×nh, em xin ch©n thµnh c¶m ¬n PGS.TS. Lª §×nh T­êng, gi¶ng viªn tr­êng §¹i häc Ngo¹i Th­¬ng, vÒ sù tËn t×nh h­íng dÉn vµ nh÷ng gãp ý quý b¸u cña thÇy trong qu¸ tr×nh em hoµn thµnh bµi khãa luËn nµy. Em còng xin bµy tá lßng biÕt ¬n ®èi víi gia ®×nh vµ bÌ b¹n, nh÷ng ng­êi ®· ®éng viªn em rÊt nhiÒu vµ gióp ®ì em thu thËp tµi liÖu trong suèt qu¸ tr×nh lµm khãa luËn. Do sù h¹n chÕ vÒ thêi gian vµ kiÕn thøc, bµi khãa luËn nµy cña em ch¾c ch¾n cßn rÊt nhiÒu thiÕu sãt, em rÊt mong sù gãp ý vµ bæ sung cña thÇy c« vµ c¸c b¹n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n. Lêi më ®Çu Tr­íc sù kiÖn HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng ViÖt Nam - Hoa Kú ®­îc ký kÕt ngµy 13/7/2000, Ng©n hµng thÕ giíi (World Bank) ®· dù ®o¸n sÏ cã hiÖn t­îng “bïng næ” trong xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü khi HiÖp ®Þnh lÞch sö nµy cã hiÖu lùc. Theo dù ®o¸n cña Ng©n hµng thÕ giíi, kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sÏ t¨ng lªn 1,3 tØ USD trong n¨m ®Çu tiªn thùc hiÖn HiÖp ®Þnh, t¨ng 60% so víi n¨m 2000. Dù ®o¸n vÒ sù “bïng næ” nµy lµ ®óng song trong thùc thÕ, kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü ®· v­ît xa dù ®o¸n cña Ng©n hµng thÕ giíi lªn tíi con sè ®¸ng kinh ng¹c. ChØ riªng trong 9 th¸ng thùc hiÖn HiÖp ®Þnh (HiÖp ®Þnh cã hiÖu lùc vµo 10/12/2001), con sè nµy lµ 1,6 tØ USD, nÕu tÝnh xuÊt khÈu c¶ n¨m 2000 míi ®¹t ®­îc 821 triÖu USD th× ®· b»ng tíi 195% so víi n¨m 2000. ¦íc tÝnh tíi hÕt n¨m 2002, xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü sÏ ®¹t 2 tØ USD, t¨ng gÊp ®«i so víi n¨m 2001. Cã thÓ nãi Mü lµ thÞ tr­êng ®Çy høa hÑn cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam. Song còng trong ch­a ®Çy mét n¨m thùc hiÖn HiÖp ®Þnh, doanh nghiÖp ViÖt Nam xuÊt khÈu sang Mü ®· ph¶i nhiÒu phen “®iªu ®øng” víi hµng lo¹t c¸c vô tranh chÊp th­¬ng m¹i nh­: vô c¸ da tr¬n; c¸c vô tranh chÊp th­¬ng hiÖu hµng ViÖt Nam t¹i Mü. §Æc biÖt, c¸c doanh nghiÖp dÖt may cßn ®ang “thÊp thám” chê ®îi mét HiÖp ®Þnh hµng dÖt may song ph­¬ng ra ®êi khi ®ã Mü sÏ x¸c ®Þnh mét h¹n ng¹ch cho hµng dÖt may ViÖt Nam xuÊt sang Mü, sÏ ¶nh h­ëng rÊt lín tíi c¶ ngµnh c«ng nghiÖp dÖt may ViÖt Nam. ë tÇm vÜ m«, nhiÒu th¸ch thøc còng ®­îc ®Æt ra cho chÝnh phñ vµ c¸c cÊp c¸c ngµnh trong viÖc gióp c¸c doanh nghiÖp trong n­íc th©m nhËp thÞ tr­êng Mü. Mét mÆt, chÝnh phñ ph¶i ho¹ch ®Þnh mét chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i v« cïng linh ho¹t vµ s¾c bÐn trong quan hÖ víi Mü, v× kinh tÕ vµ chÝnh trÞ lµ hai vÊn ®Ò lu«n ®­îc Mü g¾n liÒn víi nhau trong quan hÖ víi nh÷ng n­íc kÐm ph¸t triÓn h¬n. DÉn chøng ®iÓn h×nh cho viÖc nµy lµ Mü ®· bæ sung vµo Bé luËt Th­¬ng m¹i Mü 1974 ®iÒu luËt Jackson-Vanik kh«ng cho phÐp Mü ®­îc quan hÖ th­¬ng m¹i víi mét n­íc mµ Mü cho lµ kh«ng ®¶m b¶o quyÒn tù do di c­ cña c«ng d©n n­íc m×nh. Thªm vµo ®ã hµng n¨m Mü vÉn tù cho m×nh quyÒn “®¸nh gi¸” vÒ t×nh h×nh nh©n quyÒn cña quèc gia kh¸c vµ thËm chÝ g¾n nh÷ng lîi Ých th­¬ng m¹i mét n­íc ®­îc h­ëng tõ Mü víi nh÷ng “tiÕn bé” vÒ nh©n quyÒn cña n­íc nµy (Trong HiÖp ®Þnh dÖt may song ph­¬ng ký n¨m 1999 víi Campuchia, Mü ®· g¾n møc h¹n ng¹ch Campuchia ®­îc h­ëng víi nh÷ng tiÕn bé cña n­íc nµy trong lÜnh vùc quyÒn lao ®éng!!!). §iÒu luËt Jackson-Vanik vÉn ®ang ®­îc ¸p dông cho ViÖt Nam vµ hµng n¨m Mü vÉn thùc hiÖn viÖc ®¸nh gi¸ t×nh h×nh nh©n quyÒn cña ViÖt Nam. Qui chÕ th­¬ng m¹i b×nh th­êng NTR Mü trao cho ViÖt Nam chØ lµ qui chÕ t¹m thêi v× cßn phô thuéc vµo viÖc Mü xem xÐt miÔn ¸p dông ®iÒu luËt Jackson-Vanik ®èi víi ViÖt Nam hµng n¨m vµ Quèc héi Mü cã thÓ vin vµo lý do “nh©n quyÒn” ®Ò th«ng qua nghÞ quyÕt ph¶n ®èi chung ®èi víi viÖc miÔn nµy. MÆt kh¸c, mét lo¹t c¸c vÊn ®Ò cÊp thiÕt kh¸c ®ßi hái ph¶i cã sù can thiÖp ë tÇm vÜ m« cña chÝnh phñ nh­:: vÊn ®Ò vÒ x©y dùng th­¬ng hiÖu quèc gia cho hµng ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng Mü; vÊn ®Ò vÒ xóc tiÕn c¸c ho¹t ®éng vËn ®éng hµnh lang (Lobby) cho doanh nghiÖp - lµ lÜnh vùc v« cïng míi mÎ ®èi víi ViÖt Nam song l¹i trë thµnh mét nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu khi muèn lµm ¨n trªn thÞ tr­êng Mü (Mü ®· ban hµnh “LuËt ®iÒu chØnh ho¹t ®éng Lobby” - Regulation on Lobbying Act- tõ n¨m 1946), ®Æc biÖt khi cã tranh chÊp x¶y ra; hay vÊn ®Ò xóc tiÕn viÖc gia nhËp vµo Tæ chøc th­¬ng m¹i ThÕ giíi (WTO)... XuÊt ph¸t tõ viÖc nhËn thøc ®­îc tÝnh bøc xóc cña c¸c vÊn ®Ò trªn, em ®· chän ®Ò tµi cho Khãa luËn tèt nghiÖp cña m×nh lµ “Thùc tr¹ng vµ mét sè gi¶i ph¸p gióp c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam th©m nhËp thÞ tr­êng Mü” víi môc ®Ých phÇn nµo ®ã ph©n tÝch nguyªn nh©n vµ ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p th¸o gì nh÷ng khã kh¨n trªn. Bµi khãa luËn ®­îc chia lµm ba ch­¬ng víi néi dung cô thÓ nh­ sau: Ch­¬ng I: Tæng quan vÒ thÞ tr­êng Mü vµ lÞch sö quan hÖ ®èi ngo¹i ViÖt-Mü Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü trong nh÷ng n¨m qua Ch­¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p gióp c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam th©m nhËp thÞ tr­êng Mü Ch­¬ng I Tæng quan vÒ thÞ tr­êng Mü vµ lÞch sö quan hÖ ®èi ngo¹i ViÖt -Mü I. Tæng quan vÒ thÞ tr­êng Mü 1. Giíi thiÖu chung vÒ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, d©n c­ BiÓu t­îng th­êng thÊy vÒ Hîp chñng quèc Hoa Kú lµ h×nh mét con ®¹i bµng ®ang d­¬ng c¸nh víi mét dßng ch÷ Latinh trªn má “E pluribus unum”, dÞch sang tiÕng Anh lµ “From many, one” (T¹m dÞch: “Tõ rÊt nhiÒu, hîp thµnh mét”). C©u nµy ban ®Çu ®­îc dïng trong thêi kú C¸ch m¹ng Mü (1775-1783) ®Ó liªn kÕt 13 vïng thuéc ®Þa cña Anh ë vïng bê biÓn phÝa §«ng B¾c Mü l¹i, giê ®©y nã mang mét ý nghÜa lín h¬n khi n­íc Mü ®· ®¹t ®­îc mét diÖn tÝch lín h¬n gÊp nhiÒu lÇn vµ tiÕp ®ãn hµng triÖu l­ît ng­êi di c­ tíi tõ nhiÒu vïng ®Êt kh¸c nhau trªn thÕ giíi. C©u chuyÖn vÒ viÖc mét x· héi h×nh thµnh tõ rÊt nhiÒu nÒn t¶ng v¨n hãa kh¸c nhau lµ mét c©u chuyÖn lín nhÊt vÒ lÞch sö n­íc Mü. 1.1 §iÒu kiÖn tù nhiªn Víi diÖn tÝch 9.629.047 km2 Mü lµ quèc gia lín thø ba trªn thÕ giíi sau Nga vµ Canada. Mü bao gåm 48 bang kÒ gi¸p nhau n»m ë trung t©m B¾c Mü víi diÖn tÝch 7.800.000 km2 vµ hai bang t¸ch rêi lµ Alaska ë phÝa T©y B¾c cña lôc ®Þa B¾c Mü réng 1.500.000 km2 vµ quÇn ®¶o Hawaii ë Th¸i B×nh D­¬ng réng 16.000 km2. Thñ ®« lµ Washington, D.C. 50 bang cña Mü kh¸c nhau vÒ diÖn tÝch vµ sè d©n. Bang lín nhÊt vÒ diÖn tÝch lµ Alaska, tiÕp ®ã lµ Texas vµ California. Bang ®«ng d©n nhÊt lµ California (34.501.130 ng­êi) tiÕp ®ã lµ Texas vµ New York. Mçi bang ®­îc chia thµnh c¸c quËn (counties), d­íi quËn lµ thµnh phè, thÞ trÊn vµ lµng. Mçi bang ®Òu cã thñ phñ riªng cña m×nh a) S¬ l­îc vÒ lÞch sö h×nh thµnh N­íc Mü khëi ®Çu chØ lµ 13 bang ë vïng bê biÓn phÝa §«ng. Tíi nh÷ng n¨m 1770 ng­êi d©n b¾t ®Çu tiÕn vÒ phÝa T©y, sau d·y nói Appalachian lµ mét vïng ®ång b»ng réng lín ®­îc cung cÊp n­íc bëi con s«ng Mississippi vµ vïng hå Lín. Tuy nhiªn cho tíi hµng thËp kû sau d·y nói Rocky Mountains vµ ®Þa h×nh kh« c»n cña miÒn T©y B¾c ®· lµm n¶n lßng nh÷ng ng­êi di c­ tíi phÝa T©y. Cuéc ®æ x« ®i t×m vµng (Gold-rush) ë Carlifornia vµo gi÷a nh÷ng n¨m 1880 ®· ®­a ch©n nh÷ng ng­êi di c­ v­ît qua vïng nói cao vµ kh« c»n ®Ó ®Õn víi vïng ®ång b»ng giµu cã ch­a bÞ khai ph¸ bëi bµn tay con ng­êi ë bê biÓn phÝa T©y. N¨m 1867, vïng ®Êt Alaska víi v« sè c¸c tµi nguyªn ®­îc Nga hoµng nh­îng l¹i cho Mü víi gi¸ 7,2 triÖu USD. N¨m 1898, quÇn ®¶o Hawaii ®­îc s¸p nhËp l¹i víi Mü, ®©y lµ bang duy nhÊt cña Mü cã khÝ hËu nhiÖt ®íi. b) VÒ ®Þa h×nh §Þa h×nh rÊt ®a d¹ng tõ nh÷ng vïng nói cao 2000 – 4000 m ë phÝa T©y, vïng nói ®åi vµ nói thÊp ë phÝa §«ng tíi nh÷ng vïng ®ång b»ng, b×nh nguyªn réng lín ë miÒn Trung vïng l·nh thæ chÝnh. Vïng Alaska l¹i cã nh÷ng nói ®¸ vµ thung lòng s«ng réng lín, cßn quÇn ®¶o Hawaii gãp thªm ®Þa h×nh nói ®¸ vµ nói löa vµo sù ®a d¹ng vÒ ®Þa h×nh cña Mü. c) VÒ khÝ hËu §¹i bé phËn l·nh thæ Mü n»m trong vïng khÝ hËu «n ®íi, riªng Hawaii vµ Florida lµ khÝ hËu nhiÖt ®íi, khÝ hËu hµn ®íi ë Alaska, cËn hµn ®íi trªn vïng bê T©y s«ng Mississppii vµ cã mét vïng khÝ hËu kh« t¹i B×nh ®Þa T©y Nam. TÝnh ®a d¹ng vÒ khÝ hËu lµ ®iÒu kiÖn ­u ®·i cña thiªn nhiªn ®èi víi ngµnh n«ng nghiÖp cña Mü, ®em l¹i c¸c lo¹i n«ng, l©m h¶i s¶n v« cïng phong phó vµ dåi dµo. d) VÒ tµi nguyªn Víi diÖn tÝch l·nh thæ réng lín vµ kÕt cÊu ®Þa h×nh phong phó, l¹i n»m trªn mét lôc ®Þa trÎ ch­a chÞu nhiÒu bµn tay khai th¸c cña con ng­êi, Mü lµ n­íc giµu tµi nguyªn thiªn nhiªn vµo bËc nhÊt thÕ giíi, ®Æc biÖt lµ dÇu má, khÝ ®èt, quÆng s¾t, than ®¸, quÆng kim lo¹i mµu. C¸c bang Texas, California, Louisiana, Alaska lµ n¬i tËp trung nh÷ng má dÇu khÝ quan träng nhÊt. Vïng than réng lín ë Pensylvania, Illinois vµ c¸c bang phÝa Nam. Ngoµi ra cßn v« sè c¸c má kim lo¹i kh¸c nh­ ®ång, ch×, uranium, bauxite, vµng, s¾t, thñy ng©n, b¹c, kÏm... Tuy vËy hµng n¨m Mü vÉn lµ nhµ nhËp khÈu lín vµo bËc nhÊt thÕ giíi c¸c nguyªn nhiªn liÖu, ®Æc biÖt lµ dÇu má, võa lµ ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu thô cao trong n­íc, võa lµ ®Ó thùc hiÖn chÝnh s¸ch b¶o tån tµi nguyªn thiªn nhiªn cña m×nh. 1.2 §Æc ®iÓm d©n c­ Theo thèng kª tíi th¸ng 7 n¨m 2001, d©n sè Mü lµ 278.058.881 ng­êi. Kh«ng cã mét quèc gia nµo trªn thÕ giíi cã thÓ s¸nh ®­îc víi Mü vÒ sù ®a d¹ng vÒ chñng téc, c¬ cÊu d©n sè theo chñng téc lµ: Ng­êi da tr¾ng chiÕm 83,5%, da ®en chiÕm 12,4%, Ch©u ¸ chiÕm 3,3% vµ cßn l¹i lµ ng­êi da ®á chiÕm 0.8%. Cã mét c©u chuyÖn vui cña mét ng­êi Mü gèc Do Th¸i sèng ë San Fancisco khi nhí l¹i cuéc sèng n¬i khu phè cña bµ khi cßn bÐ: “Ng­êi chñ hµng b¸nh mú lµ ng­êi §øc, chñ hµng b¸n c¸ lµ ng­êi ý, chñ hµng t¹p phÈm lµ ng­êi Do Th¸i, chñ hµng thÞt lµ ng­êi Ireland, chñ hµng giÆt lµ lµ ng­êi Anh cßn ng­êi b¸n rau hay ®i qua nhµ bµ mçi buæi s¸ng lµ ng­êi Trung Quèc”. Ngay c¶ nh÷ng ng­êi d©n b¶n xø cña Mü, nh÷ng ng­êi ®Çu tiªn tíi sèng t¹i vïng B¾c Mü tõ hµng ngµn n¨m tr­íc còng cã nguån gèc tõ Ch©u ¸. Tõ n¨m 1820 cho tíi nay, Mü ®· ®ãn nhËn h¬n 63 triÖu l­ît ng­êi tíi ®Þnh c­. LÞch sö di c­ cña c¸c d©n téc trªn thÕ giíi tíi Mü cã thÓ ph©n thµnh 3 giai ®o¹n. Vµo nh÷ng n¨m 1790, d©n di c­ chñ yÕu ®Õn ®Õn tõ Anh, Ireland, T©y vµ Trung Phi vµ vïng Caribbean. Mét tr¨m n¨m sau ®ã lµ d©n di c­ ®Õn tõ phÝa Nam, §«ng vµ Trung ¢u. Nh÷ng n¨m 90 lµ thêi gian chøng kiÕn sù di d©n tõ Mexico, Philippines, Ên §é, ViÖt Nam vµ Trung Quèc. Qua nhiÒu thÕ kû sù pha trén dßng m¸u gi÷a c¸c chñng téc cµng lµm phong phó h¬n tÝnh ®a d¹ng vÒ chñng téc cña quèc gia nµy. 2. Vµi nÐt vÒ nÒn kinh tÕ Mü 2.1. C¸c ®Æc ®iÓm chÝnh cña nÒn kinh tÕ Mü Mét nÒn kinh tÕ trÎ, n¨ng ®éng ph¸t triÓn gÇn nh­ liªn tôc vµ thµnh c«ng nhÊt thÕ giíi Tõ n¨m 1992, søc m¹nh kinh tÕ cña Mü liªn tôc ®­îc cñng cè, gi¸ trÞ GDP t¨ng tõ 7,1 tû USD lªn tíi 9,9 tû USD n¨m 2000, chiÕm kho¶ng 28% GDP cña c¶ thÕ giíi. Tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP cao vµ æn ®Þnh: 4,3%/98; 3,6%/99; 3,8%/2000; 0,3%/2001 (do ¶nh h­ëng cña sù kiÖn 11/9); vµ ­íc tÝnh kho¶ng 3,5% n¨m 2002 (Nguån: Uû ban ph©n tÝch kinh tÕ Mü 11/2002). NÒn kinh tÕ Mü hiÖn nay lµ sù kÕt hîp ch­a tõng cã gi÷a tèc ®é t¨ng tr­ëng, n¨ng suÊt lao ®éng cao; thÊt nghiÖp, l¹m ph¸t vµ l·i suÊt thÊp, thu nhËp b×nh qu©n trªn ®Çu ng­êi t¨ng ®ång thêi cã d­ thõa ®¸ng kÓ ng©n s¸ch. TiÒm lùc vµ søc m¹nh kinh tÕ cña Mü ngµy cµng t¨ng lªn so víi hai siªu c­êng quèc kinh tÕ thÕ giíi T©y ¢u vµ NhËt thÓ hiÖn kh«ng chØ qua c¸c chØ sè kinh tÕ c¬ b¶n, n¨ng suÊt lao ®éng, c¬ cÊu kinh tÕ vµ ®Çu t­, kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh vµ ®¸p øng nhanh tr­íc nh÷ng thay ®æi vµ yªu cÇu míi cña qu¸ tr×nh toµn cÇu hãa, mµ c¶ c¸ch thøc qu¶n lý, hÖ thèng ph¸p luËt chÆt chÏ vµ chÝnh s¸ch ®iÒu chØnh kÞp thêi, phï hîp víi nh÷ng thay ®æi trong nÒn kinh tÕ thÕ giíi vµ quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ. Ngµnh dÞch vô chiÕm phÇn lín trong GDP Sù dÞch chuyÓn trong c¬ cÊu s¶n xuÊt cña Mü diÔn ra trong thÕ kû 20. §Çu tiªn, hÇu hÕt lao ®éng chuyÓn tõ c¸c trang tr¹i ë vïng n«ng th«n tíi c¸c nhµ m¸y c«ng nghiÖp ë c¸c thµnh thÞ. Sau ®ã, trong suèt nöa sau cña thÕ kû, c¬ cÊu s¶n xuÊt vµ viÖc (Nguån: V¨n phßng qu¶n lý vµ ng©n s¸ch Mü – US Management & Budget Office) lµm l¹i tiÕp tôc chuyÓn dÞch, do kÕt qu¶ cña c¸c tiÕn bé khoa häc kü thuËt, sang phÇn dÞch vô vµ th­¬ng m¹i thÕ giíi. Cã lÏ chuyÓn biÕn lín nhÊt trong nÒn kinh tÕ Mü ®Õn cïng víi sù thÞnh v­îng vµo nh÷ng n¨m sau ThÕ chiÕn thø II. Sù thÞnh v­îng ®em l¹i cho ng­êi d©n d­ d¶ vÒ tµi chÝnh ®Ó tiªu dïng cho dÞch vô vµ c¸c ho¹t ®éng gi¶i trÝ. Ngµy cµng nhiÒu ng­êi ®i ¨n ngoµi kh¸ch s¹n, ®i nghØ ë nh÷ng n¬i xa, ®i tíi r¹p chiÕu bãng vµ c¸c ho¹t ®éng gi¶i trÝ kh¸c. Nhê cã sù ph¸t triÓn nµy mµ giai ®o¹n cuèi thÕ kû 20 lµ giai ®o¹n mµ ngµnh c«ng nghiÖp dÞch vô cña Mü ph¸t triÓn rùc rì. N¨m 1940, 33% lao ®éng lµm viÖc trong c¸c ngµnh chÕ t¹o vµ 49% lµm trong c¸c ngµnh c«ng nghiÖp dÞch vô. Cho tíi cuèi nh÷ng n¨m 1990 th× con sè nµy t­¬ng øng lµ 26% vµ 74%. Mét nÒn kinh tÕ lu«n ­u tiªn ph¸t triÓn c¸c ngµnh c«ng nghÖ míi C¬ cÊu vµ c¸c ®éng lùc thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ Mü ®ang theo xu h­íng t¨ng phÇn ®ãng gãp cña c¸c ngµnh khoa häc c«ng nghÖ cao vµ mòi nhän, ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖ th«ng tin, tin häc trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i, tµi chÝnh tiÒn tÖ. VÝ dô: ®Çu t­ c¬ b¶n vµo c¸c ngµnh c«ng nghÖ míi t¨ng liªn tôc, b×nh qu©n 20%/n¨m vµ viÖc øng dông c«ng nghÖ tin häc vµo thÞ tr­êng tiÒn tÖ, sö dông m¹ng Internet ®Ó trao ®æi th­¬ng m¹i ®iÖn tö lµm cho thÞ tr­êng chøng kho¸n t¨ng gÊp ®«i trong h¬n 3 n¨m qua, ®ång thêi lµ ®éng lùc thóc ®Èy t¨ng tr­ëng cao, t¨ng søc sèng cho nÒn kinh tÕ. §Çu t­ lín vµ t¨ng liªn tôc vµo c¸c ngµnh khoa häc c«ng nghÖ cao ®· t¹o ra b­íc ngoÆt c¬ b¶n cho n¨ng suÊt lao ®éng, ®¹t møc trung b×nh 2,2%/n¨m trong mÊy n¨m qua, cao gÊp ®«i nh÷ng n¨m 70 vµ 80. C¬ cÊu lao ®éng còng thay ®æi, sè c«ng nh©n s¶n xuÊt m¸y tÝnh nhiÒu h¬n sè c«ng nh©n s¶n xuÊt xe h¬i. §Çu t­ vµo ngµnh th«ng tin vµ m¸y tÝnh cña Mü chiÕm h¬n 40% tæng ®Çu t­ cña c¶ thÕ giíi vµo c¸c lÜnh vùc nµy, nhê ®ã Mü ®éc quyÒn hoÆc ®i ®Çu trong nhiÒu ngµnh c«ng nghÖ míi vµ mòi nhän. NÒn kinh tÕ r¬i vµo khñng ho¶ng trÇm träng vµo n¨m 2000 vµ 2001 song ®· cã nh÷ng dÊu hiÖu phôc håi nhanh chãng vµo n¨m 2002 Sau gÇn mét thËp kû ph¸t triÓn hïng m¹nh, nÒn kinh tÕ Mü b¾t ®Çu cã nh÷ng dÊu hiÖu cña sù suy sôp vµo ngay ®Çu thÕ kû 21. N¨m 2000 lµ n¨m sôp ®æ cña hµng lo¹t c¸c c«ng ty “dot.com”. §©y lµ nh÷ng c«ng ty b¸n hµng qua Internet, do qu¸ viÔn väng vÒ nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng mua hµng vµ dÞch vô th«ng qua m¹ng, rÊt nhiÒu ®· bÞ ph¸ s¶n. Cæ phiÕu cña mét sè c«ng ty nh­ Cisco Systems, Inc., vµ Lucent Technologies mét thêi tõng rÊt cao ®· bÞ tôt xuèng tËn ®¸y. Thªm vµo ®ã, ngay ®Çu thÕ kû míi, Mü ®· ph¶i høng chÞu mét th¶m häa mµ cã lÏ kh«ng mét ng­êi Mü nµo ®· ®­îc chøng kiÕn cã thÓ quªn trong suèt cuéc ®êi m×nh. Ngµy 11/9/2001, hµng lo¹t c¸c vô khñng bè b»ng m¸y bay liªn tiÕp x¶y ra t¹i Trung t©m th­¬ng m¹i thÕ giíi ë New York City vµ LÇu N¨m gãc ë Washington D.C lµm h¬n 3.000 ng­êi thiÖt m¹ng. Cuéc khñng bè ngµy 11/9/2001 lµm cho nÒn kinh tÕ vèn ®· ®ang ë vµo thêi kú khã kh¨n cµng thªm khñng ho¶ng trÇm träng h¬n. Cuèi n¨m 2001 lîi nhuËn cña c¸c c«ng ty ®Òu trong t×nh tr¹ng thÊp nhÊt trong vßng vµi thËp kû. Sè ng­êi thÊt nghiÖp lªn tíi con sè 8,3 triÖu vµo th¸ng 12/2001, cao nhÊt trong vßng 7 n¨m. ChÝnh phñ t×m mäi c¸ch ®Ó vùc nÒn kinh tÕ dËy. Trong vßng 2 tuÇn sau vô khñng bè, Quèc héi biÓu quyÕt sè tiÒn 15 tØ USD ®Ó hç trî cho ngµnh hµng kh«ng ®ang trong t×nh c¶nh ®iªu ®øng. Song víi hµng tØ USD ®ång thêi ph¶i chi cho quèc phßng, chÝnh phñ chØ cßn l¹i nguån lùc rÊt h¹n chÕ ®Ó ®­¬ng ®Çu víi c¬n sôp gi¶m cña nÒn kinh tÕ. Tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP n¨m 2001 lµ 0,3% so víi n¨m 2000 lµ 3,8%, trong ®ã 2 quÝ ®Çu lµ t¨ng tr­ëng ©m (-1,6% vµ -0,3%). Tuy nhiªn c¸c tÝn hiÖu kh¶ quan cho thÊy nÒn kinh tÕ ®ang vùc dËy vµo n¨m 2002. ThÞ tr­êng chøng kho¸n l¹i ho¹t ®éng s«i ®éng trë l¹i. C¾t gi¶m l·i suÊt cña Côc dù tr÷ liªn bang ®· gióp cho mét sè thµnh phÇn kinh tÕ qua ®­îc thêi kú khã kh¨n. T¨ng tr­ëng GDP 3 quÝ ®Çu ®· ®­îc kh«i phôc l¹i ë møc 5%, 1,3% vµ 4%. Mét nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng tù do song chÝnh phñ can thiÖp ngµy cµng s©u Mü lu«n tù hµo cho r»ng hÖ thèng kinh tÕ thÞ tr­êng tù do cña m×nh lµ h×nh mÉu cho c¸c quèc gia kh¸c noi theo. Thµnh c«ng cña nÒn kinh tÕ Mü lu«n ®­îc cho lµ dùa trªn nguyªn t¾c: nÒn kinh tÕ ho¹t ®éng mét c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt khi chÝnh phñ ®Ó cho c¸c c¸ thÓ trong nÒn kinh tÕ ®ã thµnh c«ng – hay thÊt b¹i lµ do tù n¨ng lùc cña chÝnh c¸ thÓ ®ã trong mét m«i tr­êng ho¹t ®éng më vµ c¹nh tranh tù do. Tuy nhiªn khi ng­êi ta ®Æt c©u hái hÖ thèng kinh tÕ thÞ tr­êng tù do ®ã ®­îc “tù do” tíi møc nµo? th× c©u tr¶ lêi lµ “kh«ng ph¶i hoµn toµn”. VÒ c¬ b¶n chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ Mü ®èi víi nÒn kinh tÕ cã thÓ tãm l¹i trong mét c©u tiÕng Anh lµ “Leave it alone” (T¹m dÞch lµ “H·y ®Ó nã tù ph¸t triÓn”). Quan niÖm nµy b¾t nguån tõ häc thuyÕt kinh tÕ cña Adam Smith, nhµ kinh tÕ häc ng­êi Scotland vµo thÕ kû thø 18. Häc thuyÕt cña «ng ®· cã ¶nh h­ëng rÊt lín tíi sù ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t­ b¶n ë Mü. Smith tin r»ng c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nªn ®­îc quyÒn tù do ho¹t ®éng. Mét khi thÞ tr­êng ®­îc ®¶m b¶o c¹nh tranh tù do, mçi c¸ thÓ trong khi ho¹t ®éng cho lîi Ých cña chÝnh m×nh sÏ cïng nhau t¹o nªn lîi Ých lín h¬n cho c¶ x· héi. ¤ng cã ®¸nh gi¸ cao mét sè h×nh thøc can thiÖp cña chÝnh phñ, chñ yÕu trong viÖc thiÕt lËp nªn mét qui t¾c nÒn t¶ng cho ho¹t ®éng cña mäi c¸ thÓ trong x· héi. Tuy nhiªn qui t¾c “Leave it alone” nµy kh«ng hÒ ng¨n c¶n c¸c c¸ thÓ viÖn tíi sù trî gióp cña chÝnh phñ trong khi gÆp khã kh¨n. Phæ biÕn nhÊt lµ nh÷ng ngµnh c«ng nghiÖp khi ph¶i ®èi diÖn víi sù c¹nh tranh khèc liÖt víi n­íc ngoµi ®· ph¶i viÖn tíi sù b¶o hé cña chÝnh phñ th«ng qua chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i. Ngµnh n«ng nghiÖp cña Mü, tuy gÇn nh­ toµn bé n»m trong tay cña thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n song ®· lu«n lu«n ph¶i nhËn sù trî gióp cña chÝnh phñ. Trî cÊp cho ngµnh nµy ®· t¨ng lªn gÊp ba lÇn tõ n¨m 1997 tíi n¨m 2000. Trong n¨m 2000, gÇn 30 tØ USD ®­îc trî cÊp d­íi d¹ng chi tr¶ trùc tiÕp cho n«ng d©n vµ chñ trang tr¹i. Sè tiÒn nµy chiÕm 1/2 thu nhËp thuÇn cña ngµnh n«ng nghiÖp. Ngoµi ra mét sè ngµnh ph¶i chÞu sù ®iÒu tiÕt chÆt chÏ cña chÝnh quyÒn liªn bang hay bang lµ: Ng©n hµng, c¸c hiÖp héi tÝn dông vµ tiÕt kiÖm, ngµnh d­îc, b¶o hiÓm, vµ c¸c ngµnh phôc vô c«ng céng. Thªm vµo ®ã, kinh doanh ph¶i tu©n thñ theo c¸c luËt ®iÒu tiÕt vÒ chèng ®éc quyÒn, quan hÖ gi÷a ng­êi lao ®éng vµ chñ, vÒ b¶o vÖ m«i tr­êng, vÒ b¶o vÖ ng­êi tiªu dïng, vÒ quyÒn c«ng d©n. 2.2 ChÝnh s¸ch kinh tÕ ®èi ngo¹i cña Mü Mü chñ tr­¬ng thÝch øng nhanh víi xu thÕ toµn cÇu hãa ®ang diÔn ra rÊt nhanh. Môc tiªu cña Mü lµ ph¸t huy lîi thÕ, cñng cè søc m¹nh vµ t¨ng c­êng vai trß l·nh ®¹o trong nÒn kinh tÕ toµn cÇu, s¾p ®Æt hÖ thèng th­¬ng m¹i, tµi chÝnh vµ tiÒn tÖ thÕ giíi, ®Þnh ra nh÷ng luËt lÖ míi, chuÈn bÞ cho nh÷ng th¸ch thøc cña thÕ kû 21. §Ó thÝch nghi víi toµn cÇu hãa, mét mÆt Mü c¬ cÊu l¹i nÒn kinh tÕ, ®i nhanh vµo c¸c mòi nhän khoa häc c«ng nghÖ, giµnh l¹i lîi thÕ trong phÇn lín c¸c ngµnh kinh tÕ mòi nhän cho phï hîp víi giai ®o¹n ph¸t triÓn míi cña kinh tÕ thÕ giíi, t¹o søc c¹nh tranh lín nhÊt trong kinh tÕ toµn cÇu. MÆt kh¸c, khi ®· chiÕm l¹i c¸c vÞ trÝ c¬ b¶n, Mü chñ ®éng t¸c ®éng vµo viÖc “xÕp ®Æt c¸c luËt ch¬i míi” cña hÖ thèng th­¬ng m¹i, ®Çu t­, tµi chÝnh – tiÒn tÖ quèc tÕ theo h­íng liªn tôc ®Èy m¹nh tù do hãa th­¬ng m¹i vµ ®Çu t­ trªn b×nh diÖn toµn cÇu, xuyªn khu vùc, khu vùc vµ song ph­¬ng. a) VÒ th­¬ng m¹i: Th­¬ng m¹i gi÷ vÞ trÝ ngµy cµng lín trong nÒn kinh tÕ Mü, do ®ã môc tiªu më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu cho hµng hãa, dÞch vô vµ t­ b¶n ®ãng vai trß rÊt quan träng trong hÖ thèng chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i cña Mü. Mü ®· chuÈn bÞ mét chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i toµn diÖn cho thÕ kû 21, cô thÓ theo c¸c h­íng sau: - Trªn ph¹m vi toµn cÇu: T¨ng c­êng më réng vµ cã quan hÖ th­¬ng m¹i b×nh th­êng víi tÊt c¶ c¸c khu vùc vµ víi hÇu hÕt c¸c n­íc trªn thÕ giíi, trõ mét sè Ýt c¸c n­íc nh­ B¾c TriÒu Tiªn, Cu Ba, Ir¾c Sau khi ®· thóc ®Èy thµnh lËp WTO thay thÕ GATT, Mü gi÷ vai trß chñ ®éng trong c¸c vßng ®µm ph¸n trong khu«n khæ WTO, g©y ¶nh h­ëng tèi ®a tíi c¸c ch­¬ng tr×nh nghÞ sù vµ h­íng c¸c Héi nghÞ WTO vµo nh÷ng vÊn ®Ò nh­ xãa bá hµng rµo thuÕ quan trong c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp vµ dÞch vô, tiªu chuÈn lao ®éng, chÝnh s¸ch c¹nh tranh... thóc ®Èy m¹nh mÏ tù do hãa trong th­¬ng m¹i toµn cÇu, rÊt kh«ng cã lîi ®èi víi nh÷ng quèc gia ®ang ph¸t triÓn ph¶i b¶o hé nÒn kinh tÕ trong n­íc ch­a quen víi c¹nh tranh. - Trªn b×nh diÖn khu vùc: ë T©y b¸n cÇu, Mü ®Æc biÖt quan t©m tíi hîp t¸c víi c¸c n­íc trong c¸c khèi nh­ MERCOSUR, ANDEAN, FTAA, NAFTA; Víi Ch©u ¢u, Mü vµ Ch©u ¢u ®· th«ng qua ch­¬ng tr×nh hµnh ®éng §èi t¸c Kinh tÕ Xuyªn ®¹i d­¬ng gåm hµng lo¹t môc tiªu ®µm ph¸n vµ hîp t¸c song ph­¬ng vÒ c¸c hµng rµo kü thuËt ®èi víi th­¬ng m¹i, dÞch vô, n«ng nghiÖp vµ së h÷u trÝ tuÖ, kÓ c¶ c¸c vÊn ®Ò nh­ m«i tr­êng, lao ®éng, mua s¾m cña chÝnh phñ vµ chÝnh s¸ch c¹nh tranh. Ch©u ¢u kh«ng chØ lµ ®èi t¸c kinh tÕ mµ cßn lµ ®èi thñ c¹nh tranh m¹nh víi Mü trong nhiÒu lÜnh vùc. Mü võa hîp t¸c võa Ðp Ch©u ¢u trong hµng lo¹t lÜnh vùc th­¬ng m¹i. Hai khu vùc nµy lu«n x¶y ra c¸c tranh chÊp th­¬ng m¹i. Víi Ch©u Phi : Mü chñ tr­¬ng c¶i c¸ch kinh tÕ ë khu vùc nµy vµ ®­a Ch©u Phi vµo héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi. Môc ®Ých cuèi cïng lµ më réng thÞ tr­êng cho xuÊt khÈu hµng hãa, dÞch vô vµ t­ b¶n Mü. Víi khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng, Mü g©y ¶nh h­ëng cña m×nh tíi c¸c quèc gia thuéc khu vùc nµy th«ng qua APEC, t¹i ®©y Mü tiÕp tôc thóc ®Èy tù do hãa th­¬ng m¹i vµ ®Çu t­ gi÷a c¸c quèc gia thµnh viªn. Nh÷ng ­u tiªn chÝnh trong chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña Mü ®èi víi khu vùc nµy gåm : i) Tù do hãa th­¬ng m¹i tù nguyÖn trong 15 lÜnh vùc, chñ tr­¬ng ®¹t ®­îc sù nhÊt trÝ trong APEC tr­íc råi ®­a ra th«ng qua réng r·i h¬n ë WTO ; ii) Thóc ®Èy th­¬ng m¹i c¸c n­íc thµnh viªn ph¸t triÓn th«ng qua c¸c biÖn ph¸p : më cöa thÞ tr­êng vµ chèng l¹i chñ nghÜa b¶o hé, ñng hé c¶i c¸ch vµ c¸c ch­¬ng tr×nh æn ®Þnh kinh tÕ theo h­íng thÞ tr­êng ; vµ tiÕp tôc häc thuyÕt vÒ mét Céng ®ång Th¸i B×nh D­¬ng dùa trªn nh÷ng lîi Ých vµ gi¸ trÞ c¬ b¶n cña Mü v× môc tiªu thÞnh v­îng, n©ng cao møc sèng, æn ®Þnh chÝnh trÞ vµ hßa b×nh ; iii) X©y dùng khu«n khæ luËt lÖ cho tù do hãa th­¬ng m¹i c¶ khu vùc. - §Æc biÖt víi c¸c nÒn kinh tÕ chuyÓn ®æi, Mü ñng hé c¶i c¸ch kinh tÕ vµ luËt lÖ th­¬ng m¹i ë c¸c n­íc nµy víi môc tiªu ®­a hä vµo quÜ ®¹o kinh tÕ thÞ tr­êng, héi nhËp kinh tÕ toµn cÇu vµ hÖ thèng th­¬ng m¹i thÕ giíi trªn c¬ së c¸c nguyªn t¾c th­¬ng m¹i : cam kÕt më cöa thÞ tr­êng hµng hãa, dÞch vô vµ n«ng nghiÖp, c«ng khai, kh«ng ph©n biÖt ®èi xö vµ ®·i ngé quèc gia. b) VÒ ®Çu t­ : Mü thóc ®Èy tháa thuËn khu«n khæ HiÖp ®Þnh ®Çu t­ ®a biªn (MAI) ®ång thêi g¾n c¸c vÊn ®Ò ®Çu t­ vµ th­¬ng m¹i trong c¸c tháa thuËn ®a ph­¬ng vµ song ph­¬ng. c) VÒ tµi chÝnh quèc tÕ : Mü ®i ®Çu trong nç lùc xÕp ®Æt l¹i hÖ thèng tµi chÝnh quèc tÕ, qui ®Þnh c¸c nguyªn t¾c, luËt ch¬i míi, hîp t¸c víi c¸c ®èi t¸c quèc tÕ hµng ®Çu, tr­íc hÕt lµ c¸c n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn, song c¬ b¶n t×m c¸ch b¶o ®¶m lîi thÕ cña Mü th«ng qua c¸c thÓ chÕ chÝnh s¸ch hiÖn hµnh (IMF, WB). d) VÒ tæ chøc : Mü thùc hiÖn chÝnh s¸ch cã mÆt ë mäi n¬i, mäi tÇng nÊc, theo ®ã Mü ho¹t ®éng tÝch cùc t¹i c¸c tæ chøc quèc tÕ IMF, WB, WTO, c¸c tæ chøc khu vùc ë B¾c Mü, Ch©u ¢u, Ch©u ¸ vµ t¨ng c­êng ký kÕt c¸c hiÖp ®Þnh song ph­¬ng víi c¸c n­íc. Cho tíi nay Mü ®· lµ thµnh viªn cña 75 tæ chøc quèc tÕ trªn thÕ giíi. 3. M«i tr­êng luËt ph¸p vµ luËt ph¸p trong th­¬ng m¹i 3.1 M«i tr­êng luËt ph¸p nãi chung Mü lµ mét liªn bang theo chÕ ®é céng hßa Tæng thèng thùc hiÖn tam quyÒn ph©n lËp: lËp ph¸p, t­ ph¸p vµ hµnh ph¸p. Quèc héi lµ c¬ quan lËp ph¸p gåm 2 viÖn: Th­îng nghÞ viÖn vµ H¹i nghÞ viÖn. Th­îng viÖn ®¹i diÖn cho quyÒn lîi c¸c tiÓu bang, H¹ viÖn ®¹i diÖn quyÒn lîi cho liªn bang QuyÒn hµnh ph¸p n»m trong tay Tæng thèng Mü. Tæng thèng cã quyÒn lùc rÊt lín song quyÕt ®Þnh cña Tæng thèng cßn ph¶i ®­îc c¸c nghÞ sÜ ë H¹ viÖn vµ Th­îng viÖn th«ng qua. Trong h¬n 200 n¨m ph¸t triÓn, 43 ®êi Tæng thèng Mü ®Òu xuÊt th©n tõ hai ®¶ng D©n Chñ hoÆc Céng hßa mµ ch­a bao giê lµ mét ®¶ng nµo kh¸c. Thêi kú Tæng thèng Bill Clinton n¾m quyÒn tõ n¨m 1992 tíi 2000 lµ thêi kú ph¸t triÓn rùc rì nhÊt cña nÒn kinh tÕ Mü. Khi nhiÖm kú thø hai cña Tæng thèng Clinton kÕt thóc vµo n¨m 2000, ®Êt n­íc b­íc vµo cuéc bÇu cö tæng thèng míi. Hai øng cö viªn chÝnh lµ Al Gore, phã tæng thèng d­íi thêi Bill Clinton vµ thèng ®èc bang Texas George W.Bush lµ con trai cña cùu tæng thèng George Herbert Walker Bush. øng cö viªn ®¶ng D©n chñ Gore nhÊn m¹nh vµo vÊn ®Ò b¶o vÖ m«i tr­êng vµ n©ng cao chÊt l­îng gi¸o dôc, cßn øng cö viªn ®¶ng Céng hßa Bush chñ tr­¬ng c¾t gi¶m thuÕ vµ thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch x· héi b¶o thñ. Cuèi cïng Bush ®· th¾ng trong mét cuéc bÇu cö ®Çy tai tiÕng nhÊt trong lÞch sö n­íc Mü xung quanh vÊn ®Ò trung thùc trong qu¸ tr×nh kiÓm phiÕu. Bush th¾ng Gore víi tØ lÖ 271/266. C¬ quan t­ ph¸p lµ Tßa ¸n tèi cao vµ c¸c tßa ¸n cÊp d­íi mµ Quèc héi cã thÓ qui ®Þnh vµ thµnh lËp tïy tõng thêi ®iÓm. Tßa ¸n tèi cao xÐt xö nh÷ng vô ¸n quan träng, nh÷ng m©u thuÉn gi÷a c¸c bang víi nhau vµ víi liªn bang, x¸c ®Þnh tÝnh hîp hiÕn cña luËt vµ cña c¸c quyÕt ®Þnh cña tæng thèng. Mçi bang l¹i cã luËt vµ tßa ¸n riªng, ®øng ®Çu lµ Thèng ®èc bang. NÒn t¶ng cña luËt ph¸p Mü lµ HiÕn ph¸p. HiÖn nay, Mü vÉn ®ang ¸p dông HiÕn ph¸p 1787 nh­ng ®· ®­îc bæ sung, söa ®æi nhiÒu lÇn. §iÒu cèt lâi nhÊt cña HiÕn ph¸p lµ ®iÒu qui ®Þnh r»ng chØ cã chÝnh quyÒn Liªn bang míi cã quyÒn quyÕt ®Þnh c¸c mèi quan hÖ cña Mü víi n­íc ngoµi, C¸c TiÓu bang kh«ng ®­îc giao quyÒn nµy. 3.2 LuËt ph¸p trong th­¬ng m¹i Nghiªn cøu vµ n¾m ch¾c luËt ph¸p trong th­¬ng m¹i cña Mü lµ mét yªu cÇu tèi cÇn thiÕt khi doanh nghiÖp ViÖt Nam quyÕt ®Þnh lµm ¨n víi n­íc nµy. Thùc tÕ nh÷ng vÊp v¸p nhiÒu doanh nghiÖp ViÖt Nam gÆp ph¶i khi bu«n b¸n víi Mü phÇn lín lµ do ch­a th«ng th¹o luËt ph¸p. D­íi ®©y lµ mét sè giíi thiÖu s¬ qua vÒ hÖ thèng luËt ph¸p trong th­¬ng m¹i Mü, ®Æc biÖt chñ yÕu chó träng tíi nh÷ng vÊn ®Ò vÒ luËt ph¸p liªn quan trùc tiÕp tíi c¸c v­íng m¾c th­¬ng m¹i gi÷a hai n­íc gÇn ®©y nh­ luËt chèng ph¸ gi¸, hiÖp ®Þnh song ph­¬ng, qu¶n lý h¹n ng¹ch... vµ c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch th­ong m¹i Mü. a) Vai trß cña c¸c c¬ quan luËt ph¸p trong ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i Mü a.1) Vai trß cña Quèc héi Quèc héi lµ c¬ quan phª chuÈn mäi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña Mü. §øng vÒ mÆt th­¬ng m¹i nãi riªng, Quèc héi ®­îc HiÕn ph¸p giao quyÒn ®iÒu tiÕt c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, ngo¹i th­¬ng, ®Þnh ra vµ thu c¸c lo¹i thuÕ. Nh­ vËy, mäi hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i, ¸p dông c¸c lo¹i thuÕ khãa, hoÆc c¸c chÝnh s¸ch h¹n chÕ nhËp khÈu ®Òu ph¶i dùa trªn vµ giíi h¹n trong ph¹m vi luËt ph¸p vµ quyÒn h¹n mµ Quèc héi cho phÐp. Quèc héi cßn thùc thi quyÒn lËp ph¸p cña m×nh víi c¬ quan hµnh ph¸p, vÝ dô nh­: Yªu cÇu §¹i diÖn th­¬ng m¹i Mü ph¶i b¸o c¸o ®Þnh kú víi Quèc héi vµ Tæng thèng viÖc x©y dùng chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña m×nh còng nh­ c¸c vÊn ®Ò th­¬ng m¹i kh¸c; Yªu cÇu Uû ban th­¬ng m¹i quèc tÕ nghiªn cøu, ph©n tÝch c¸c ®¹o luËt thuÕ, c¸c vÊn ®Ò th­¬ng m¹i hiÖn hµnh, giao quyÒn vµ sö dông c¸c quü giµnh cho c¸c c¬ quan th­¬ng m¹i cña nhµ n­íc ho¹t ®éng. Tãm l¹i, Quèc héi Mü ®­îc HiÕn ph¸p giao quyÒn ®Þnh ®o¹t c¸c ®­êng lèi kinh tÕ, chÝnh s¸ch kinh tÕ, th­¬ng m¹i cña Mü. §ång thêi gi¸m s¸t viÖc thùc hiÖn cña ngµnh hµnh ph¸p ®èi víi nh÷ng ®­êng lèi chÝnh s¸ch ®ã ë tÇm vÜ m«. a.2) Vai trß cña c¬ quan hµnh ph¸p a.2.1. Tæng thèng vµ hÖ thèng cè vÊn gióp viÖc cho Tæng thèng Tæng thèng Mü lµ ng­êi ®¹i diÖn tèi cao cña ngµnh hµnh ph¸p. Tæng thèng cã quyÒn yªu cÇu tham nghÞ lÇn thø hai ®èi víi nh÷ng luËt mµ Quèc héi ban hµnh khi ®· ®­îc ®a sè Quèc héi biÓu quyÕt t¸n thµnh. Sau ®ã, Tæng thèng cã nhiÖm vô tæ chøc thi hµnh c¸c luËt ph¸p nµy. Tuy nhiªn, trªn thùc tÕ, Tæng thèng lu«n t×m c¸ch lÊn quyÒn hoÆc chi phèi quyÒn lËp ph¸p cña Quèc héi b»ng c¸ch th«ng qua c¸c nghÞ sÜ thuéc §¶ng m×nh, giµnh quyÒn chñ ®éng so¹n th¶o c._.¸c dù ¸n luËt. §Õn khi tr×nh Quèc héi th«ng qua th× th­êng §¶ng cÇm quyÒn l¹i chiÕm ®­îc ®a sè ghÕ trong Quèc héi nªn th­êng ®­îc t¸n thµnh lu«n. NÕu kh«ng Tæng thèng sÏ sö dông quyÒn phñ quyÕt mµ HiÕn ph¸p giµnh cho Tæng thèng. Nãi c¸ch khac, dï b»ng c¸ch nµo ®i n÷a, Tæng thèng vÉn lµ nh©n vËt quyÕt ®Þnh trong mäi ®­êng lèi chÝnh s¸ch cña Mü. Tæng thèng cã mét hÖ thèng cè vÊn gióp viÖc, tæ chøc d­íi c¸c h×nh thøc nh­ sau: Héi ®ång cè vÊn kinh tÕ (Council of Economic Advisers): bao gåm nh÷ng nhµ kinh tÕ cã tªn tuæi chuyªn nghiªn cøu, ®Ò xuÊt ®­êng lèi, chÝnh s¸ch, biÖn ph¸p kinh tÕ, th­¬ng m¹i ®Ó Tæng thèng lùa chän, quyÕt ®Þnh. C¸c Uû ban chuyªn tr¸ch (Ad-hoc Committee): NhiÖm vô chñ yÕu lµ cè vÊn cho Tæng thèng vÒ c¸c vÊn ®Ò kü thuËt, nghiÖp vô chuyªn m«n. Gåm Uû ban vÒ c¸n c©n thanh to¸n (Balance of Payment Committee) vµ Uû ban cè vÊn gåm c¸c ®¹i diÖn c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vÒ chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i (Public Advisory Committee on Trade Policy). a.2.2. §¹i diÖn th­¬ng m¹i Mü (United States Trade Representative – USTR) NhiÖm vô cña c¬ quan nµy lµ: ChÞu tr¸ch nhiÖm toµn diÖn trong viÖc x©y dùng, ®iÒu phèi vµ thùc hiÖn mäi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i cña Mü, lµ cè vÊn chÝnh cña Tæng thèng vµ lµ ng­êi ph¸t ng«n chÝnh cña Mü vÒ vÊn ®Ò th­¬ng m¹i. Theo luËt cña Mü, §¹i diÖn th­¬ng m¹i Mü ph¶i tham dù tÊt c¶ c¸c cuéc häp th­îng ®Ønh kinh tÕ vµ quèc tÕ vµ cã tr¸ch nhiÖm chñ ®¹o trong tÊt c¶ c¸c cuéc ®µm ph¸n vÒ bÊt cø vÊn ®Ò g× n»m d­íi sù b¶o hé cña Tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi – WTO. a.2.3. Bé Th­¬ng m¹i Mü Lµ c¬ quan ®Çu n·o qu¶n lý toµn bé m¹ng l­íi kinh tÕ ®èi néi vµ ®èi ngo¹i cña Mü. §øng ®Çu Bé lµ Bé tr­ëng th­¬ng m¹i (Secretary) do Tæng thèng cö vµ ®­îc Th­îng viÖn nhÊt trÝ. Gióp viÖc cho Bé tr­ëng cã 2 thø tr­ëng vµ 2 trî lý Bé tr­ëng. Trong Bé bao gåm c¸c Vô (Bureau) vµ Côc (Administration). Chi phèi c¸c ho¹t ®éng th­¬ng m¹i chñ yÕu cña Mü lµ: Côc th­¬ng m¹i quèc tÕ (International Trade Committee- ITA): Cã nhiÖm vô ®iÒu hµnh chung viÖc ph¸t triÓn xuÊt khÈu, ®¹i diÖn th­¬ng m¹i ë n­íc ngoµi vµ ®Æc biÖt lµ qu¶n lý viÖc thùc hiÖn LuËt vÒ chèng ph¸ gi¸ (Antidumping) vµ thuÕ chèng ph¸ gi¸. Vô qu¶n lý xuÊt khÈu (Bureau of Export Administration - BEA): Cã chøc n¨ng qu¶n lý xuÊt khÈu, chñ yÕu lµ nh÷ng mÆt hµng ®Æc biÖt cã liªn quan tíi an ninh quèc gia hoÆc kü thuËt phøc t¹p... a.2.4. H¶i quan Mü (US Customs Service) H¶i quan Mü (Bureau of Customs) ®­îc thµnh lËp ngµy 3/3/1927, lµ c¬ quan trùc thuéc Bé Ng©n khè (Department of Treasury). Ngµy 1/8/1973 c¬ quan nµy ®­îc tæ chøc l¹i thµnh Côc H¶i quan Mü (US Customs Service) víi chøc n¨ng nhiÖm vô lín h¬n, bao gåm: NhiÖm vô thu thuÕ nhËp khÈu vµ thùc hiÖn trªn 400 luËt vµ qui chÕ vÒ th­¬ng m¹i quèc tÕ Mü. §¸nh gi¸ vµ thu c¸c lo¹i thuÕ nhËp khÈu, thuÕ hµng hãa, ph¹t vµ c¸c lo¹i phÝ phô thu kh¸c ®¸nh vµo c¸c lo¹i hµng nhËp khÈu. CÊm, ®×nh chØ vµ thu håi hµng lËu vµo Mü. Xö lý gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò con ng­êi, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i hµng hãa, th­ tõ ra, vµo Mü. Qu¶n lý h¹n ng¹ch vµ chÝnh s¸ch h¹n chÕ nhËp khÈu vµo Mü. a.3. Uû ban th­¬ng m¹i quèc tÕ Mü (US International Trade Commission - ITC) §©y lµ c¬ quan ®éc lËp, gÇn nh­ lµ mét c¬ quan t­ ph¸p chÞu tr¸ch nhiÖm: nghiªn cøu, b¸o c¸o, ®iÒu tra vµ khuyÕn nghÞ lªn Tæng thèng, Quèc héi vÒ c¸c vÊn ®Ò th­¬ng m¹i quèc tÕ khi thÊy quyÒn lîi quèc gia cña Mü cã thÓ bÞ ph­¬ng h¹i. NhiÖm vô cña c¬ quan Uû ban lµ cè vÊn ®iÒu tra, nghiªn cøu, thu thËp t­ liÖu, ph©n tÝch ë c¸c lÜnh vùc sau: Cè vÊn vÒ ®µm ph¸n th­¬ng m¹i, chÕ ®é ­u ®·i thuÕ quan phæ cËp GSP, níi réng nhËp khÈu phôc vô c«ng nghiÖp trong n­íc, bu«n b¸n quèc tÕ. §iÒu tra ph­¬ng h¹i g©y ra do t×nh tr¹ng trî cÊp, b¸n ph¸ gi¸ hµng hãa, can thiÖp vÒ viÖc nhËp khÈu trong ch­¬ng tr×nh n«ng nghiÖp, nh÷ng bÊt hîp lý trong nhËp khÈu, thiÕt lËp d÷ liÖu thèng kª, nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan tíi chÝnh s¸ch thuÕ. Trªn c¬ së ®iÒu tra nãi trªn, c¬ quan nµy sÏ ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p kh¾c phôc, ®èi phã tr×nh Tæng thèng chuÈn y. b) C¸c vÊn ®Ò luËt ph¸p cã liªn quan tíi hµng hãa xuÊt nhËp khÈu b.1. LuËt ®iÒu tiÕt nhËp khÈu hµng dÖt may * Qui ®Þnh chung cña HiÖp ®Þnh §a sîi (Multi-fiber Arrangement – MFA) HiÖp ®Þnh nµy ®­îc ký kÕt t¹i Geneva vµo cuèi th¸ng 12 n¨m 1973 d­íi sù b¶o trî cña HiÖp ®Þnh chung vÒ thuÕ quan vµ mËu dÞch (GATT) vµ ®­îc chÊp nhËn bëi 50 quèc gia trong ®ã cã Mü. HiÖp ®Þnh nµy cho phÐp: (i) tho¶ thuËn song ph­¬ng gi÷a n­íc nhËp khÈu vµ xuÊt khÈu hµng dÖt may, ®ång thêi (ii) cho phÐp mçi n­íc ®­îc ®¬n ph­¬ng ®Þnh ®o¹t khi thÊy r»ng thÞ tr­êng cña m×nh bÞ ph­¬ng h¹i; (iii) cho phÐp ¸p dông h¹n ng¹ch ®Ó h¹n chÕ sè l­îng. Møc h¹n chÕ nµy dùa trªn c¬ së khèi l­îng mËu dÞch, h¹n ng¹ch ®­îc bï trõ chuyÓn ho¸n qua l¹i gi÷a c¸c lo¹i s¶n phÈm vµ gi÷a c¸c mÉu. * Qui ®Þnh cña Mü: Mü lµ mét trong 50 n­íc phª chuÈn HiÖp ®Þnh §a sîi. C¨n cø vµo c¸c qui ®Þnh cña MFA, Tæng thèng Mü sÏ quyÕt ®Þnh viÖc ®µm ph¸n HiÖp ®Þnh hµng dÖt song ph­¬ng gi÷a Mü vµ c¸c n­íc. HiÖp ®Þnh nµy x©y dùng trªn c¬ së th­¬ng l­îng, hiÖu lùc tõ 3-6 n¨m vµ qui ®Þnh c¸c ®iÒu kho¶n c¬ b¶n sau: - H¹n ng¹ch ®­îc xuÊt sang Mü: qui ®Þnh theo chñng lo¹i hµng (category), khèi l­îng tÝnh theo mÐt vu«ng hoÆc t­¬ng ®­¬ng. - H¹n ng¹ch chia lµm c¸c lo¹i: lo¹i h¹n ng¹ch tæng hîp, lo¹i h¹n ng¹ch cô thÓ vµ lo¹i h¹n ng¹ch ®iÒu chØnh linh ho¹t. Víi tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ, HiÖp ®Þnh l¹i cho phÐp: Mang sang h¹n ng¹ch: h¹n ng¹ch tõ n¨m tr­íc ch­a xong th× mang sang n¨m nay ë cïng chñng lo¹i. M­în tr­íc h¹n ng¹ch: dïng møc n¨m sau ®Ó thùc hiÖn trong n¨m nay ë cïng chñng lo¹i. ChuyÓn ho¸n h¹n ng¹ch: chuyÓn ho¸n h¹n ng¹ch tõ lo¹i s¶n phÈm nµy sang lo¹i s¶n phÈm kh¸c trong cïng mét n¨m, nh­ng tÊt c¶ ph¶i trong møc quota cho phÐp. HiÖp ®Þnh qui ®Þnh c¬ chÕ tham kh¶o ý kiÕn gi÷a Mü vµ n­íc ký kÕt. NÕu n­íc ký kÕt kh«ng tu©n thñ, Mü sÏ giµnh quyÒn ®¬n ph­¬ng c¾t bá h¹n ng¹ch, cÊm nhËp khÈu. * HiÖp ®Þnh hµng dÖt may trong khu«n khæ vßng ®µm ph¸n Urugoay (Agreement on Textile & Clothing – ATC): HiÖp ®Þnh ®a sîi MFA ®· hÕt h¹n vµo ngµy 31/12/1994 vµ ®­îc thay thÕ b»ng HiÖp ®Þnh hµng dÖt may (Agreement on Textile & Clothing - ATC) trong khu«n khæ vßng ®µm ph¸n Urugoay. Theo ATC, c¸c h¹n ng¹ch vµ h¹n chÕ ®èi víi viÖc bu«n b¸n hµng dÖt may sÏ ®­îc dì bá dÇn trong 3 giai ®o¹n vµ hÕt h¹n vµo ngµy 1/1/2005. TÊt c¶ c¸c thµnh viªn cña WTO lµ ®èi t­îng ¸p dông cña hiÖp ®Þnh ATC, cho dï hä ch­a hoÆc ®· ký vµo MFA hay kh«ng, vµ chØ c¸c n­íc thµnh viªn cña WTO míi ®ñ tiªu chuÈn ®Ó h­ëng c¸c lîi Ých cña HiÖp ®Þnh. HiÖp ®Þnh hµng dÖt may song ph­¬ng ®­îc ®µm ph¸n gi÷a c¸c n­íc xuÊt khÈu vµ c¸c n­íc cung cÊp theo MFA vÉn cßn hiÖu lùc trong thêi gian chuyÓn ®æi ®Õn n¨m 2005. HiÖn nay, Mü ®· ký HiÖp ®Þnh hµng dÖt may song ph­¬ng víi 47 n­íc trªn thÕ giíi, trong ®ã 37 n­íc kh«ng ph¶i lµ thµnh viªn cña WTO vµ do ®ã sÏ kh«ng ®­îc h­ëng lîi Ých tõ viÖc dì bá h¹n ng¹ch vµ nh÷ng h¹n chÕ ®­îc cô thÓ hãa trong ATC. b.2. LuËt chèng b¸n ph¸ gi¸ (Antidumping Law – AD) Ngay tõ n¨m 1916, Mü ®· cã LuËt chèng b¸n ph¸ gi¸ sau ®ã ®· söa ®æi ®iÒu chØnh l¹i nhiÒu lÇn. LuËt chèng ph¸ gi¸ ®­îc Ên ®Þnh vµo hµng nhËp khÈu khi hµng ®ã bÞ x¸c ®Þnh lµ ®· ®­îc b¸n ph¸ gi¸ hoÆc sÏ ®­îc b¸n ph¸ gi¸ ë Mü víi gi¸ “thÊp h¬n gi¸ trÞ th«ng th­êng”. ViÖc ®iÒu tra theo luËt chèng b¸n ph¸ gi¸ ®­îc tiÕn hµnh do cã ®¬n khiÕu n¹i cña c¸c ngµnh c«ng nghiÖp trong n­íc tr×nh lªn Bé Th­¬ng m¹i Mü (DOC) vµ Uû ban Th­¬ng m¹i quèc tÕ Mü (ITC). Tr×nh tù ®iÒu tra cña hai c¬ quan nµy sau ®ã sÏ diÔn ra nh­ sau: * §¸nh gi¸ s¬ bé NÕu ®¬n khiÕu n¹i ®­îc chÊp nhËn th× sau 45 ngµy, ITC ph¶i ®¸nh gi¸ s¬ bé vÒ nh÷ng thiÖt h¹i hoÆc ®e däa g©y thiÖt h¹i ®èi víi mét ngµnh c«ng nghiÖp Mü. NÕu ITC x¸c ®Þnh lµ kh«ng cã thiÖt h¹i th× cuéc ®iÒu tra sÏ kÕt thóc. NÕu ITC x¸c ®Þnh lµ cã thiÖt h¹i th× Bé Th­¬ng m¹i (DOC) sÏ ®¸nh gi¸ s¬ bé xem cã mét c¬ së hîp lý nµo ®Ó tin r»ng cã sù trî gi¸ chÞu thuÕ hoÆc ph¸ gi¸ x¶y ra hay kh«ng. NÕu DOC x¸c ®Þnh lµ cã c¬ së hîp lý th× sau ®ã, DOC sÏ tÝnh to¸n biªn ph¸ gi¸ b×nh qu©n nghÜa lµ møc chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ b×nh th­êng cña s¶n phÈm n­íc ngoµi ®ã víi gi¸ xuÊt khÈu. DOC sÏ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ b×nh th­êng cña hµng hãa nhËp khÈu ®ã theo ba c¸ch: (i) Gi¸ b¸n t¹i n­íc xuÊt xø; (ii) Gi¸ b¸n cña hµng hãa ®ã t¹i n­íc thø ba; (iii) “Gi¸ trÞ tÝnh to¸n” b»ng tæng chi phÝ s¶n xuÊt céng víi c¸c kho¶n lîi nhuËn, tiÒn hoa hång b¸n hµng vµ c¸c chi phÝ kh¸c nh­ ®ãng gãi. §¸nh gi¸ s¬ bé nµy ph¶i hoµn thµnh trong vßng 140 ngµy sau khi b¾t ®Çu ®iÒu tra. Tuy nhiªn, thêi h¹n nµy cã thÓ kÐo dµi lªn 190 ngµy. Sau khi nh÷ng ®¸nh gi¸ s¬ bé ®­îc hoµn thµnh, ng­êi nhËp khÈu s¶n phÈm ®ã ph¶i nép b¶o l·nh hoÆc tiÒn ®Æt cäc b»ng tiÒn mÆt t­¬ng ®­¬ng víi biªn ph¸ gi¸ cho c¬ quan H¶i quan Mü. NÕu ®¸nh gi¸ s¬ bé cña DOC lµ kh«ng cã th× kh«ng ph¶i nép tiÒn ®Æt cäc, song ®iÒu tra cña DOC vµ ITC vÉn tiÕp tôc cho ®Õn b­íc ®¸nh gi¸ cuèi cïng. * §¸nh gi¸ cuèi cïng: Trong vßng 75 ngµy ®¸nh gi¸ s¬ bé, DOC sÏ ®­a ra ®¸nh gi¸ cuèi cïng (thêi h¹n nµy cã thÓ kÐo dµi ®Õn 135 ngµy). NÕu ®¸nh gi¸ cuèi cïng cña DOC x¸c ®Þnh lµ kh«ng cã vi ph¹m th× qu¸ tr×nh ®iÒu tra kÕt thóc vµ tiÒn b¶o l·nh hoÆc ®Æt cäc sÏ ®­îc hoµn tr¶. NÕu ®¸nh gi¸ cuèi cïng cña DOC lµ cã th× ITC sÏ ph¶i x¸c ®Þnh nh÷ng thiÖt h¹i cuèi cïng. §¸nh gi¸ cuèi cïng cña ITC ph¶i ®­îc thùc hiÖn trong vßng 120 ngµy sau khi DOC ®­a ra ®¸nh gi¸ s¬ bé hoÆc ®Õn ngµy thø 45 sau khi DOC ®­a ra ®¸nh gi¸ cuèi cïng lµ cã sù vi ph¹m. NÕu ®¸nh gi¸ cuèi cïng cña ITC kh¼ng ®Þnh lµ cã vi ph¹m th× trong vßng 7 ngµy sau ®ã, Bé Th­¬ng m¹i ph¸t yªu cÇu nép thuÕ theo luËt chèng ph¸ gi¸. * Kh¸ng nghÞ lªn Tßa ¸n Th­¬ng m¹i Quèc tÕ Mü: NÕu c¸c bªn kh«ng ®ång ý víi ®¸nh gi¸ cuèi cïng cña DOC vµ ITC th× cã thÓ nép ®¬n yªu cÇu xö l¹i lªn Tßa ¸n Th­¬ng m¹i Quèc tÕ Mü ë New York. * KiÓm tra lÇn cuèi Trong vßng 5 n¨m kÓ tõ khi ph¸t hµnh mét lÖnh thuÕ chèng ph¸ gi¸, DOC vµ ITC sÏ ph¶i tiÕn hµnh “nh÷ng cuéc kiÓm tra lÇn cuèi” ®Ó x¸c ®Þnh xem viÖc hñy bá lÖnh nµy cã dÉn ®Õn viÖc tiÕp tôc hoÆc t¸i diÔn hµnh ®éng ph¸ gi¸ ®ã hay kh«ng. * KhiÕu n¹i vÒ b¸n ph¸ gi¸ t¹i n­íc thø ba: LuËt chèng ph¸ gi¸ cßn cho phÐp c¸c ngµnh c«ng nghiÖp Mü ®­îc ®Ö tr×nh khiÕu n¹i vÒ ho¹t ®éng b¸n ph¸ gi¸ ë n­íc thø ba. Ngµnh c«ng nghiÖp cña Mü cã thÓ ®Ö tr×nh mét ®¬ khiÕu n¹i, trong ®ã gi¶i thÝch t¹i sao viÖc ph¸ gi¸ l¹i g©y thiÖt h¹i cho c¸c c«ng ty cña Mü, lªn §¹i diÖn th­¬ng m¹i Mü (USTR), yªu cÇu c¬ quan nµy b¶o vÖ nh÷ng quyÒn lîi cña Mü theo qui ®Þnh cña WTO. NÕu USTR x¸c ®Þnh lµ cã ®ñ c¬ së, hä sÏ ®Ö tr×nh mét yªu cÇu lªn c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn ë n­íc thø ba yªu cÇu hä ph¶i thay Mü tiÕn hµnh viÖc chèng ph¸ gi¸. b.3. LuËt vÒ b¶o vÖ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ Mét khuynh h­íng quan träng trong lÜnh vùc b¶o vÖ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ cña Mü lµ cµng ngµy, chÝnh phñ Mü cµng g¾n kÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ b¶o hé quyÒn së h÷u trÝ tuÖ víi chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i. Mét ®¹o luËt trong LuËt Th­¬ng m¹i Mü n¨m 1974 ®· qui ®Þnh g¾n viÖc cho h­ëng chÕ ®é GSP víi viÖc b¶o vÖ quyÒn së h÷u trÝ tuÖ cña Mü ë n­íc ngoµi. LuËt Th­¬ng m¹i n¨m 1984 cho phÐp chÝnh quyÒn Mü ®­îc ®Æt ra c¸c trõng ph¹t th­¬ng m¹i bÊt c«ng víi c¸c n­íc ch­a chó träng tíi b¶o hé quyÒn së h÷u trÝ tuÖ. N¨m 1988, LuËt Omnibus Trade t¨ng thªm quyÒn cho ChÝnh phñ Mü ®­îc dïng chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ®Ó buéc chÝnh quyÒn n­íc kh¸c ph¶i gia t¨ng b¶o hé c¸c quyÒn së h÷u trÝ tuÖ cña Mü. 4. M«i tr­êng v¨n hãa x· héi Mü Mü cã mét nÒn v¨n hãa rÊt giµu cã, pha trén nh­ng còng rÊt ®Æc tr­ng. Cã ng­êi nhÇm t­ëng v¨n hãa cña Mü chÝnh lµ v¨n hãa cña nh÷ng ng­êi Ch©u ¢u ®· ®Õn chÕ ngù vïng ®Êt nµy tõ vµi thÕ kû tr­íc. MÆc dï v¨n hãa Ch©u ¢u cã ¶nh h­ëng s©u s¾c nhÊt tíi nÒn v¨n hãa Mü hiÖn t¹i ®Æc biÖt lµ vÒ ng«n ng÷, nghÖ thuËt, c¬ cÊu chÝnh trÞ nh­ng nh÷ng ng­êi tõ Ch©u Phi, Ch©u ¸ vµ B¾c Mü còng gãp phÇn rÊt lín vµo viÖc h×nh thµnh nªn nÐt ®Æc tr­ng cña v¨n hãa Mü. Hä ®em tíi nh÷ng gi¸ trÞ v¨n hãa míi ¶nh h­ëng tíi phong c¸ch ©m nh¹c, ¨n mÆc, vui ch¬i gi¶i trÝ, Èm thùc...cña ng­êi Mü. Tãm l¹i, v¨n hãa Mü lµ mét sù nhµo trén c¸c dßng v¨n hãa cña mäi n¬i trªn thÕ giíi. MÆc dï ®ã kh«ng ph¶i lµ mét sù nhµo trén hoµn h¶o, nghÜa lµ t¹o ra mét thÓ hoµn toµn míi tõ nh÷ng nguyªn tè kh¸c nhau, song còng ®· t¹o nªn mét phong c¸ch riªng khiÕn ng­êi ta cã thÓ dÔ dµng ph©n biÖt ®­îc ng­êi Mü ë mäi n¬i trªn thÕ giíi. Mét nÒn v¨n hãa trÎ, ®­îc h×nh thµnh tõ sù pha trén cña nhiÒu nÒn v¨n hãa trªn thÕ giíi nh­ng vÉn cã nh÷ng nÐt ®Æc s¾c riªng Cho tíi cuèi thÕ kû 18, ng­êi Mü vÉn lÊy nh÷ng gi¸ trÞ v¨n hãa cña Ch©u ¢u lµm chuÈn mùc. Vµo nh÷ng n¨m 1830, nhµ chÝnh trÞ häc ng­êi Ph¸p Alexis de Tocqueville sau khi ®· cã mét chuyÕn du lÞch vßng quan n­íc Mü ®· nhËn xÐt: tÊt c¶ c¸c mÆt biÓu hiÖn cña nÒn v¨n hãa Mü tõ cuéc sèng gia ®×nh, luËt lÖ, nghÖ thuËt, triÕt lý, c¸ch ¨n mÆc... ®Òu thÓ hiÖn mét sù gi¶n ®¬n vµ ph« tr­¬ng bÒ ngoµi h¬n mµ kh«ng cã mét nÐt g× ®Æc tr­ng vµ s©u s¾c. ThËt vËy, lóc b©y giê v¨n hãa Mü bÞ Ch©u ¢u coi lµ nÒn v¨n hãa “tØnh lΔ vµ nÒn nghÖ thuËt “h¹ng hai” ®Æc biÖt lµ trong héi häa vµ v¨n ch­¬ng. Tíi cuèi thÕ kû 18, mét sè nghÖ sÜ ng­êi Mü ®· cã nh÷ng t¸c phÈm mang tÝnh nghÖ thuËt cao nh­ John Singleton Copley vµ Gilbert Charles Stuart... Song nh÷ng nhµ s­u tÇm ®­îc coi lµ sµnh ®iÖu vµ giµu cã ë Mü vÉn chØ thÝch nh÷ng t¸c phÈm nghÖ thuËt tõ Ch©u ¢u Ph¶i tíi thÕ kû thø 19, khi lµn sãng ng­êi di c­ tõ Ch©u ¸, Ch©u Phi dån dËp ®æ vÒ n­íc Mü du nhËp theo c¶ nh÷ng gi¸ trÞ v¨n hãa nghÖ thuËt míi mÎ tõ Trung Quèc, NhËt B¶n, Ên §é, ng­êi Mü míi hiÓu ra r»ng v¨n hãa nghÖ thuËt ph¶i b¾t nguån tõ mét truyÒn thèng lÞch sö l©u dµi, ®iÒu nµy lµ c¸i mµ n­íc Mü kh«ng cã. Tõ ®ã cïng víi viÖc më réng cöa tiÕp thu nh÷ng c¸i míi l¹ tõ c¸c nÒn v¨n hãa trªn thÕ giíi, ng­êi Mü cßn tù t¹o dùng cho m×nh nh÷ng gi¸ trÞ v¨n hãa míi ®Æc tr­ng chø kh«ng ®i b¾t ch­íc hoµn toµn v¨n hãa Ch©u ¢u nh­ tr­íc kia. Nh÷ng nhµ v¨n hiÖn ®¹i Mü xuÊt s¾c nhÊt nh­ Mark Twain, Ernest Hemingway... ®Òu thµnh c«ng nhê ®· lÊy chÊt liÖu cho c¸c t¸c phÈm cña m×nh tõ chÝnh tr¶i nghiÖm trong cuéc sèng chø kh«ng ph¶i tõ nh÷ng bµi häc lý thuyÕt ë tr­êng vÒ nh÷ng qui ph¹m mÉu mùc trong v¨n ch­¬ng. Mét nÒn v¨n hãa t«n sïng chñ nghÜa c¸ nh©n vµ coi träng vËt chÊt §iÒu nµy cã phÇn liªn quan tíi lÞch sö ph¸t triÓn cña quèc gia trÎ tuæi nµy. Ng­êi Mü rÊt tù hµo vÒ cha «ng m×nh, nh÷ng ng­êi tiªn phong ®· cã ®ñ søc m¹nh ®Ó x©y dùng mét quèc gia ®éc lËp t¸ch biÖt víi thÕ giíi bªn ngoµi bëi hai ®¹i d­¬ng réng lín, nh÷ng ng­êi ®· ®Êu tranh giµnh ®éc lËp cho n­íc Mü tõ tay thùc d©n Anh, mét ®Õ quèc m¹nh nhÊt thÕ giíi thêi bÊy giê. Hä coi ®ã lµ mét minh chøng cô thÓ vÒ truyÒn thèng ®éc lËp tù c­êng cña quèc gia m×nh vµ c¶ trong tõng c¸ thÓ cña quèc gia ®ã. Nguyªn t¾c cña hä lµ ®Ò cao cè g¾ng c¸ nh©n nh»m t¹o cho m×nh mét cuéc sèng tèt ®Ñp h¬n. Ng­êi Mü lu«n mang trong m×nh ý t­ëng c¹nh tranh ®Ó giµnh chiÕm ­u thÕ ®èi víi ng­êi kh¸c vµ nã g¾n bã víi ng­êi Mü trong suèt c¶ cuéc ®êi cña hä kÓ tõ khi sinh thµnh ®Õn lóc ra ®i. Tù do x· héi, chÝnh trÞ, kinh tÕ, t«n gi¸o lµ mét c«ng cô ®Ó ®¶m b¶o sù c«ng b»ng, trong cïng mét nÒn t¶ng c«ng b»ng ®ã, c¸ nh©n nµo biÕt nç lùc, tù tin s½n sµng ®­¬ng ®Çu víi mäi nguy hiÓm th× cã thÓ chuyÓn tõ nghÌo x¸c x¬ sang giµu nøt ®è ®æ v¸ch, bÊt kÓ c¸ nh©n ®ã thuéc chñng téc, giai cÊp nµo, ng­îc l¹i nghÌo ®ãi kÐm cái chÝnh lµ hËu qu¶ cña sù l­êi biÕng vµ û l¹i. ChÝnh v× thÕ ng­êi Mü næi tiÕng lµ nh÷ng ng­êi cã tÝnh ®éc lËp cao vµ thê ¬ tr­íc nhu cÇu cña céng ®ång cña d©n téc vµ cña c¶ nh÷ng d©n téc kh¸c trªn thÕ giíi. T­ t­ëng t«n sïng c¸ nh©n th­êng dÉn tíi xu h­íng coi träng vËt chÊt. Ngµy cµng cã nhiÒu ng­êi Mü ®o sù giµu sang, thµnh c«ng b»ng viÖc së h÷u nhiÒu thø tµi s¶n h¬n nh­ nhµ cöa, « t«, ¨n uèng, vui ch¬i gi¶i trÝ h¬n lµ c¸c gi¸ trÞ ®¹t ®­îc vÒ mÆt tinh thÇn hay trong t­ t­ëng. T­ t­ëng coi träng vËt chÊt ngµy cµng ¨n s©u vµo ng­êi Mü ®Æc biÖt lµ giíi trÎ. Nh÷ng tham väng vÒ vËt chÊt ngµy cµng huû ho¹i nh÷ng gi¸ trÞ cò vÒ ®¹o ®øc t×nh c¶m. §iÒu nµy lý gi¶i cho thùc tÕ tuy lµ mét c­êng quèc kinh tÕ trªn thÕ giíi, téi ph¹m, n¹n ph©n biÖt chñng téc, sù suy ®åi ®¹o ®øc ë c¸c thµnh phè ph¸t triÓn, sù ph¸t triÓn vò khÝ h¹t nh©n, « nhiÔm m«i tr­êng, tÖn n¹n ma tuý... vÉn lµ nh÷ng vÊn ®Ò nan gi¶i trong x· héi Mü hiÖn ®¹i. II. LÞch sö quan hÖ ®èi ngo¹i ViÖt - Mü tõ sau n¨m 1975 ®Õn nay Quan hÖ kinh tÕ vµ ngo¹i giao gi÷a Mü vµ ViÖt Nam vÒ c¬ b¶n vÉn bÞ b¨ng gi¸ h¬n mét thËp kû kÓ tõ sau chiÕn th¾ng giµnh ®éc lËp hoµn toµn cña ViÖt Nam n¨m 1975. Cã thÓ tãm t¾t mét sè nÐt chÝnh qua c¸c thêi kú tæng thèng cña Mü tõ sau n¨m 1975 nh­ sau: 1. D­íi chÝnh quyÒn Carter Khi tæng thèng Carter lªn cÇm quyÒn, «ng muèn tËp trung gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò néi bé n­íc Mü trong ®ã cã viÖc cè g¾ng lµm gi¶m t¸c ®éng cña ViÖt Nam trong x· héi Mü, t¹o mét h×nh ¶nh míi cho n­íc Mü. Th¸ng 3/1977, Tæng thèng Carter cö mét ph¸i ®oµn ®Õn ViÖt Nam. Mü kh«ng cßn phñ quyÕt viÖc ViÖt Nam ®Ö ®¬n xin trë thµnh thµnh viªn cña Liªn Hîp Quèc, më ®­êng cho ®Ò nghÞ cña Héi ®ång B¶o an Liªn Hîp Quèc ngµy 20/7/1977 - ®­îc sù nhÊt trÝ mµ kh«ng ph¶i qua biÓu quyÕt chÝnh thøc – ®ã lµ ViÖt Nam ®­îc gia nhËp vµo Liªn Hîp Quèc. Mü ®Ò nghÞ nhanh chãng thiÕt lËp quan hÖ ngo¹i giao gi÷a Mü vµ ViÖt Nam, sau ®ã Mü sÏ dì bá viÖc kiÓm so¸t xuÊt khÈu vµ tµi s¶n (Sau khi chiÕn tranh kÕt thóc Mü ®· quyÕt ®Þnh phong táa sè tµi s¶n trÞ gi¸ 150 triÖu USD cña ViÖt Nam t¹i Mü) ®èi víi ViÖt Nam. Tuy nhiªn, nh÷ng nç lùc nµy cña tæng thèng Carter ®Òu bÞ Quèc héi Mü ph¶n ®èi m¹nh mÏ v× c¸c lý do liªn quan tíi ng­êi tÞ n¹n, Campuchia, vÊn ®Ò ng­êi Mü mÊt tÝch... 2. D­íi chÝnh quyÒn Reagan vµ Bush Sau khi vÊn ®Ò Campuchia ®­îc gi¶i quyÕt, vµ tõ n¨m 1974 tíi n¨m 1992 ViÖt Nam ®· trao tr¶ h¬n 300 bé hµi cèt cña lÝnh Mü, th¸ng 4/1991, Mü ®­a ra mét “lé tr×nh” cô thÓ cho viÖc b×nh th­êng hãa quan hÖ víi ViÖt Nam, hoan nghªnh viÖc ViÖt Nam s½n sµng cho ®Æt mét v¨n phßng cña Mü t¹i Hµ Néi ®Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò POW/MIA, vµ cam kÕt cÊp kho¶n viÖc trî nh©n ®¹o 1 triÖu USD cho ViÖt Nam (chñ yÕu lµ ch©n tay gi¶). V¨n phßng cña Mü b¾t ®Çu ho¹t ®éng vµo gi÷a n¨m 1991 vµ kho¶n viÖn trî ®· ®­îc chuyÓn vµo cuèi n¨m tµi chÝnh 1991. Còng n¨m 1991, Mü ®· níi láng h¹n chÕ vÒ ®i l¹i ®èi víi c¸c nh©n viªn ngo¹i giao cña ViÖt Nam t¹i Liªn Hîp Quèc ë New York vµ víi c¸c chuyÕn th¨m cã tæ chøc cña Mü tíi ViÖt Nam. N¨m 1992, Mü ®ång ý kh«i phôc l¹i liªn l¹c viÔn th«ng trùc tiÕp víi ViÖt Nam, cho phÐp b¸n hµng hãa cña Mü ®Ó ®¸p øng nhu cÇu nh©n ®¹o thiÕt yÕu t¹i ViÖt Nam; vµ dì bá nh÷ng h¹n chÕ ®èi víi c¸c dù ¸n cña c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ cña Mü ë ViÖt Nam. Mü cam kÕt vµ cÊp mét kho¶n trî gióp thiªn tai cho c¸c n¹n nh©n lò lôt vµ mét kho¶n viÖn trî kh¸c ®Ó gióp ViÖt Nam gi¶i quyÕt bÖnh sèt rÐt. Th¸ng 11/1992, Mü dì bá nh÷ng h¹n chÕ vÒ dÞch vô ®iÖn tho¹i cña Mü víi ViÖt Nam, cho phÐp dÞch vô trùc tiÕp gi÷a hai n­íc. Th¸ng 12, Mü níi láng mét sè h¹n chÕ ®èi víi c¸c c«ng ty Mü kinh doanh t¹i ViÖt Nam. Trong khi Mü vÉn thi hµnh chÝnh s¸ch cÊm vËn víi ViÖt Nam th× hµng lo¹t c¸c n­íc kh¸c nh­ NhËt, Trung Quèc, c¸c n­íc NICs b¾t ®Çu ®Çu t­ vµo ViÖt Nam. C¸c c«ng ty Ch©u ¢u, óc ®­îc trao c¸c hîp ®ång khai th¸c dÇu má, khÝ ®èt, vµ vÒ liªn l¹c viÔn th«ng. Giíi kinh doanh cña Mü b¾t ®Çu thÊy m×nh ®ang bá lì hµng lo¹t c¸c c¬ héi lµm ¨n t¹i ViÖt Nam. Hä c«ng khai yªu cÇu tæng thèng Bush ph¶i c«ng nhËn r»ng cuéc chiÕn tranh ViÖt Nam ®· kÕt thóc l©u råi vµ thÕ giíi còng ®· cã nhiÒu chuyÓn biÕn r»ng vÊn ®Ò Tï binh chiÕn tranh kh«ng cßn lµ vÊn ®Ò chi phèi chÝnh s¸ch cña Mü víi ViÖt Nam. 3. D­íi chÝnh quyÒn Clinton D­íi thêi cña Carter, Reagan, Bush, vÊn ®Ò MIA-POW lu«n lµ trë ng¹i chÝnh trong viÖc thóc ®Èy quan hÖ hai n­íc. PhÝa Mü buéc téi ViÖt Nam ®ang cÇm gi÷ nhiÒu Tï binh chiÕn tranh cßn sèng cña Mü. Cho tíi n¨m 1995, c¸c b¸o c¸o chÝnh thøc ®· kh¼ng ®Þnh kh«ng cã lý do nµo cho viÖc ViÖt Nam ®ang cÇm gi÷ Tï binh Mü cßn sèng. Cho tíi thêi ®iÓm ®ã, chØ cßn l¹i danh s¸ch 55 ng­êi thuéc qu©n ®éi Mü ®­îc coi lµ hoµn toµn mÊt tin tøc. §©y lµ con sè rÊt Ýt so víi con sè h¬n 55.000 ng­êi Mü bÞ giÕt vµ gÇn 3.000 ng­êi tr­íc ®ã ®· bÞ liÖt vµo diÖn mÊt tÝch. Nh÷ng ®éng th¸i ®Çu tiªn tiÕn tíi c¶i thiÖn quan hÖ d­íi ChÝnh quyÒn Clinton ®ã lµ th«ng b¸o cña Tæng thèng ngµy 2/7/1993 vÒ viÖc Mü kh«ng ph¶n ®èi nh÷ng tháa thuËn mµ Ph¸p, NhËt B¶n vµ c¸c n­íc kh¸c ñng hé cho phÐp c¸c tæ chøc tµi chÝnh quèc tÕ nèi l¹i viÖn trî cho ViÖt Nam, tuy nhiªn, Tæng thèng còng nãi r»ng lÖnh cÊm vËn kinh tÕ cña Mü ®èi víi ViÖt Nam vÉn cã hiÖu lùc. 13/9/1993, Tæng thèng Clinton ra th«ng b¸o níi láng lÖnh cÊm vËn ®èi víi ViÖt Nam, theo ®ã cho phÐp c¸c c«ng ty cña Mü ®­îc tham gia ®Êu thÇu c¸c dù ¸n ph¸t triÓn do c¸c thÓ chÕ tµi chÝnh quèc tÕ tµi trî. Còng vµo th¸ng 9/1993, ChÝnh quyÒn ®· th«ng qua kho¶n viÖn trî 3,5 triÖu USD nh»m më réng hai ch­¬ng tr×nh nh©n ®¹o (ch©n tay gi¶ vµ trÎ må c«i) ë ViÖt Nam. 3/2/1994 Tæng thèng Clinton ®· b·i bá lÖnh cÊm vËn th­¬ng m¹i ®èi víi ViÖt Nam. 25/1/2995, Mü vµ ViÖt Nam ®· tiÕn hµnh gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò vÒ tµi s¶n vµ ngo¹i giao song ph­¬ng vµ më v¨n phßng liªn l¹c ë Washington vµ Hµ Néi lÇn l­ît ngµy 1/2/1995 vµ 3/2/1995. Ngµy 9/3/1995 Bé Tµi ChÝnh Mü th«ng b¸o viÖc dì bá phong táa c¸c tµi kho¶n mµ ViÖt Nam hoÆc ng­êi ViÖt Nam cã lîi Ých trong ®ã (sè tµi s¶n trÞ gi¸ kho¶ng 150 triÖu USD). Ngµy 6/8/1995, Ngo¹i tr­ëng Mü Christopher khai tr­¬ng §¹i sø qu¸n Mü t¹i Hµ Néi vµ ®¹i sø qu¸n ViÖt Nam t¹i Washington ®­îc khai tr­¬ng ngµy 5/8/1995. Ngµy 10/7/1997, Th­îng viÖn th«ng qua viÖc bæ nhiÖm Pete Peterson – mét ng­êi ®· tõng lµ Tï binh ChiÕn tranh trong ChiÕn tranh ViÖt Nam vµ lµ NghÞ sÜ Quèc héi – lµm §¹i sø Mü t¹i ViÖt Nam. 3/6/1998 Tæng thèng Clinton tuyªn bè miÔn ¸p dông c¸c h¹n chÕ trong tu chÝnh ¸n cña ®¹o luËt Jackson-Vanik ®èi víi ViÖt Nam. 3/6/1999 Tæng thèng Clinton l¹i tuyªn bè miÔn ¸p dông c¸c h¹n chÕ trong tu chÝnh ¸n cña ®¹o luËt Jackson-Vanik ®èi víi quan hÖ Mü-ViÖt. 2/6/2000, Tæng thèng Clinton lÇn thø ba tuyªn bè miÔn ¸p dông c¸c h¹n chÕ trong tu chÝnh ¸n cña ®¹o luËt Jackson-Vanik ®èi víi ViÖt Nam. 1/6/2001: Tæng thèng Bush tuyªn bè miÔn tu chÝnh ¸n Jackson-Vanik ®èi víi ViÖt Nam. 23/7/2002: Quèc héi Mü ñng hé quyÕt ®Þnh cña Tæng thèng Mü miÔn tu chÝnh ¸n Jackson-Vanik cho ViÖt Nam mét n¨m n÷a víi tû lÖ bá phiÕu 338-91. Ch­¬ng II Thùc tr¹ng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü trong nh÷ng n¨m qua I. t×nh h×nh xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü tõ khi hai n­íc b×nh th­êng hãa quan hÖ th­¬ng m¹i 1. Quan hÖ th­¬ng m¹i hai n­íc tõ sau khi Mü xãa bá cÊm vËn víi ViÖt Nam KÓ tõ 30/4/1975 khi Mü tuyªn bè ¸p ®Æt lÖnh cÊm vËn kinh tÕ ®èi víi ViÖt Nam cho tíi ngµy 3/2/1994 khi Tæng thèng Bill Clinton tuyªn bè xãa bá lÖnh cÊm vËn nµy th× quan hÖ kinh tÕ gi÷a hai n­íc gÇn nh­ b¨ng gi¸. Ngo¹i trõ n¨m 1992 vµ 1993 chØ cã con sè Ýt ái kim ng¹ch nhËp khÈu tõ Mü vµo ViÖt Nam lµ môc ®Ých viÖn trî nh©n ®¹o. Ngµy 3/2/1994, Tæng thèng Mü Bill Clinton tuyªn bè xãa bá lÖnh cÊm vËn víi ViÖt Nam, më ra mét b­íc ngoÆt trong quan hÖ th­¬ng m¹i hai n­íc. Kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu ngay trong n¨m 94 ®· t¨ng vät lªn tõ 7 triÖu USD lªn 223,3 triÖu USD. KÓ tõ ®ã ®Õn nay kim ng¹ch th­¬ng m¹i hai n­íc liªn tôc t¨ng rÊt nhanh vµ æn ®Þnh. NÕu kh«ng kÓ n¨m 94 lµ n¨m ®Çu tiªn sau khi bá cÊm vËn th× tèc ®é t¨ng tr­ëng b×nh qu©n kim ng¹ch hai n­íc kÓ tõ n¨m 95 ®Õn nay lµ 30%/n¨m, riªng vÒ xuÊt khÈu tèc ®é t¨ng b×nh qu©n lµ 36%/n¨m, riªng vÒ nhËp khÈu lµ 18%. N¨m 1996, nhËp khÈu cña ViÖt Nam tõ Mü t¨ng m¹nh do ViÖt Nam mua m¸y bay cña Mü. N¨m 2001, trong hoµn c¶nh nÒn kinh tÕ toµn cÇu ®ang diÔn biÕn rÊt phøc t¹p do Mü bÞ l©m vµo cuéc suy gi¶m kinh tÕ sau sù kiÖn 11/9, th­¬ng m¹i gi÷a hai n­íc vÉn t¨ng tr­ëng cao, kim ng¹ch t¨ng 27% so víi n¨m tr­íc ®ã. Trong quan hÖ th­¬ng m¹i song ph­¬ng víi Mü, ViÖt Nam ®· t¨ng tõ vÞ trÝ 70 n¨m 2000 lªn ®Õn 66 n¨m 2001. 2. T×nh h×nh xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü sau khi HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü cã hiÖu lùc Ngµy 10/12/2001 HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt - Mü ®i vµo hiÖu lùc sau h¬n 5 n¨m ®µm ph¸n ký kÕt vµ chê phª chuÈn cña quèc héi hai n­íc. Kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu hai n­íc sau sù kiÖn nµy ®· t¨ng lªn ®ét biÕn. §iÒu nµy cµng chøng tá mét t­¬ng lai réng më cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam t¹i thÞ tr­êng Mü. B¶ng 1: Kim ng¹ch XNK cña ViÖt Nam víi Mü 2000-2002 (§¬n vÞ: triÖu USD) N¨m 2000 2001 Th¸ng 12 ®Õn th¸ng 9 T¨ng 10 th¸ng 2002/2001 2000-2001 2001-2002 XuÊt khÈu 821,4 1.052,9 802,8 1.667,2 ↑100,1% NhËp khÈu 367,6 460,3 355,3 404,3 ↑13,8% Tæng XNK 1.189 1.513,2 1.158,1 2.071,5 ↑78,9% (Nguån: Vô ¢u Mü – Bé Th­¬ng M¹i ViÖt Nam) ChØ m­êi th¸ng sau khi HiÖp ®Þnh ViÖt - Mü ®i vµo hiÖu lùc, th­¬ng m¹i hai chiÒu “bïng næ” theo chiÒu h­íng tÝch cùc. XuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü ®¹t 1.667,2 triÖu USD, t¨ng gÊp ®«i so víi cïng kú n¨m 2001 vµ cao h¬n 860 triÖu USD so víi tæng kim ng¹ch c¶ n¨m 2001. Cßn nhËp khÈu tõ Mü ®¹t 404,3 triÖu USD, t¨ng 13,8% so víi cïng kú n¨m 2001. BiÓu ®å d­íi ®©y cho ta thÊy râ h¬n sù chuyÓn biÕn v­ît bËc trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü. C¸c chuyªn gia dù ®o¸n th­¬ng m¹i hai chiÒu gi÷a hai n­íc sÏ ®¹t tíi 1,8 – 2 tØ USD trong n¨m 2002. Sau khi HiÖp ®Þnh ®­îc phª chuÈn, c¸c nhµ ®Çu t­ Mü thi nhau ®Çu t­ vµo c¸c khu chÕ xuÊt ®Ó s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu sang Mü vµ mét n¨m sau khi HiÖp ®Þnh cã hiÖu lùc chÝnh lµ lóc thuËn lîi nhÊt cho nh÷ng l« hµng chÕ xuÊt ®Çu tiªn ®­îc tung vµo thÞ tr­êng Mü. NhiÒu chñ doanh nghiÖp cho biÕt: “§iÒu khiÕn chóng t«i chän ®Çu t­ vµo ViÖt Nam mµ kh«ng ph¶i lµ c¸c n­íc l¸ng giÒng kh¸c chÝnh lµ do sù phª chuÈn HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i. NÕu kh«ng cã nã, chóng t«i kh«ng thÓ tån t¹i l©u dµi víi møc thuÕ 45%. Thø ®Õn lµ nh÷ng kü n¨ng vµ sù cèng hiÕn thËt ®¸ng kÓ cña c¸c c«ng nh©n ViÖt Nam, yÕu tè mÊu chèt cña thµnh c«ng.” TrÝch bµi: “XuÊt khÈu vµo Mü, doanh nghiÖp cßn thiÕu nhiÒu ®iÒu kiÖn” T¹p chÝ Kinh tÕ ViÖt Nam & ThÕ giíi, sè 1143, 24/11/2002 Tr­íc khi cã HiÖp ®Þnh, nhiÒu doanh nghiÖp ph¶i xuÊt hµng vµo Mü qua n­íc thø 3 ®Ó tr¸nh rµo c¶n vÒ thuÕ. §iÒu nµy phÇn nµo lµm gi¶m con sè thùc cña hµng ViÖt Nam xuÊt vµo Mü. 3. Ph©n tÝch mét sè mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc cña ViÖt Nam sang Mü Chñng lo¹i hµng xuÊt cña ViÖt Nam sang Mü kh¸ ®a d¹ng, trong ®ã c¸c mÆt hµng chñ lùc trong nhiÒu n¨m vÉn lµ 1. Thñy h¶i s¶n; 2. Giµy dÐp c¸c lo¹i; 3. DÇu th«; 4. Cµ phª; 5. Hµng dÖt may; 6. H¹t ®iÒu; 7. Hµng thñ c«ng mü nghÖ; 8. G¹o. Cã thÓ thÊy, c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu chñ yÕu cña ViÖt Nam sang Mü lµ c¸c hµng n«ng l©m h¶i s¶n víi kim ng¹ch chiÕm kho¶ng 60% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu sang Mü (chiÕm kho¶ng 30% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt nam sang thÞ tr­êng thÕ giíi). XuÊt khÈu hµng n«ng s¶n lµ thÕ m¹nh, ®ång thêi còng lµ ®iÓm yÕu cña ViÖt Nam v× xuÊt khÈu nh÷ng hµng nµy phôc thuéc rÊt nhiÒu vµo yÕu tè tù nhiªn, vµo thêi vô vµ sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶ trªn thÞ tr­êng. HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt Mü cã hiÖu lùc kÐo theo hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang Mü ®­îc h­ëng møc thuÕ ®·i ngé tèi huÖ quèc cña Mü (MFN), møc thuÕ nµy trung b×nh chØ kho¶ng tõ 3-4% so víi møc 40% tr­íc khi HiÖp ®Þnh cã hiÖu lùc. B¶ng sau ®©y cho thÊy møc thuÕ nhËp khÈu cña Mü ®èi víi c¸c mÆt hµng n«ng s¶n ViÖt Nam vµo Mü tr­íc vµ sau khi HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt -Mü cã hiÖu lùc: B¶ng 2: ThuÕ nhËp khÈu cña Mü lªn c¸c mÆt hµng n«ng s¶n cña ta tr­íc vµ sau HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i (BTA) cã hiÖu lùc STT Tªn mÆt hµng Tr­íc BTA Sau BTA 1 H¶i s¶n 25-30% 4-15% 2 §a sè c¸c s¶n phÈm tõ cµ phª, Mü kh«ng ®¸nh thuÕ trõ Vá h¹t cµ phª 10% 0% 3 G¹o s¬ chÕ 35% 12,2% 4 Cao su 0-35% 0% 5 H¹t ®iÒu 0,9% 0% 6 Rau qu¶ 20,8% 5,4% (Nguån: Vô chÝnh s¸ch tµi chÝnh - Bé Th­¬ng m¹i ViÖt Nam) D­íi ®©y lµ mét sè ph©n tÝch vÒ kh¶ n¨ng xuÊt khÈu cña mét sè mÆt hµng chñ lùc cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü: 3.1 Thñy s¶n Thñy s¶n lµ mét trong nh÷ng thÕ m¹nh xuÊt khÈu giµu tiÒm n¨ng cña ViÖt Nam vµ lµ mÆt hµng xuÊt khÈu lín nhÊt cña ViÖt Nam sang thÞ tr­êng Mü. Tèc ®é t¨ng tr­ëng xuÊt khÈu b×nh qu©n trong vßng 12 n¨m qua lµ 20% (Nguån: Bé Th­¬ng m¹i ViÖt Nam). ViÖt Nam ®­îc xÕp thø 29 trªn thÕ giíi vÒ xuÊt khÈu thñy s¶n. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu chñ yÕu cña ViÖt Nam lµ EU, Canada, Mü, NhËt B¶n vµ Trung Quèc. C¸c ®èi thñ c¹nh tranh chÝnh cña ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng Mü lµ Th¸i Lan vµ Ên §é. C¸c n­íc nµy cã lîi thÕ h¬n ViÖt Nam lµ ®· ph¸t triÓn ®­îc ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn hµng thñy s¶n xuÊt khÈu nªn ®· t¨ng ®­îc hµm l­îng chÕ biÕn, t¹o ra ®­îc s¶n phÈm cã chÊt l­îng tèt, ®¸p øng ®­îc nhu cÇu tiªu dïng cña nhiÒu tÇng líp. ¦u thÕ lín nhÊt cña hµng thñy s¶n ViÖt Nam ë thÞ tr­êng Mü lµ gi¸ c¶. Cã thÓ nãi vÒ mÆt gi¸ c¶, hµng ViÖt Nam cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng nµy (c¸ tra, basa cña ViÖt Nam xuÊt khÈu sang Mü víi gi¸ thÊp h¬n gi¸ c¸ catfish cña Mü kho¶ng 1USD/pound). Tuy nhiªn, yªu cÇu vÒ vÖ sinh an toµn thùc phÈm lµmét trong nh÷ng trë ng¹i chÝnh mµ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, chÕ biÕn thñy h¶i s¶n cña ViÖt Nam ph¶i v­ît qua nh»m n©ng c¸o uy tÝn cña hµng hãa ViÖt Nam vµ ®­îc ng­êi tiªu dïng chÊp nhËn, ch­a kÓ ®Õn viÖc yªu cÇu vÒ vÖ sinh an toµn thùc phÈm lµ mét trong nh÷ng rµo c¶n kü thuËt mµ Mü cã thÓ ¸p dông ®Ó h¹n chÕ hµng hãa cña ViÖt Nam x©m nhËp thÞ tr­êng Mü. 3.2 Giµy dÐp HiÖn nay ViÖt Nam ®øng thø ba Ch©u ¸ (sau Trung Quèc vµ Indonesia) vÒ xuÊt khÈu giµy dÐp. (Nguån: Vô ChÝnh s¸ch tµi chÝnh - Bé Th­¬ng M¹i ViÖt Nam). Cã thÓ nãi nhãm hµng nµy lµ nhãm hµng cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao cña ViÖt Nam. Tuy nhiªn, hµng hãa cña ta chñ yÕu ®­îc s¶n xuÊt theo ph­¬ng thøc gia c«ng, gi¸ trÞ gia t¨ng chØ chiÕm kho¶ng 20-30% tæng gi¸ trÞ xuÊt khÈu, cßn l¹i lµ gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu nhËp ngo¹i. Nh­ vËy mÆc dï kim ng¹ch xuÊt khÈu cña nhãm nµy cao nh­ng l­îng ngo¹i tÖ thùc thu l¹i kh«ng lín. Nh÷ng ®iÓm m¹nh cña ngµnh da giµy cã thÓ kÓ ra nh­ sau: Ng­êi lao ®éng khÐo lÐo vµ gi¸ lao ®éng rÎ. ChÊt l­îng giµy dÐp, ®å da ®· ®­îc kh¸ch hµng quèc tÕ chÊp nhËn vµ ®· cã kh¸ch hµng t­¬ng ®èi æn ®Þnh. §· thu hót ®­îc c¸c nhµ ®Çu t­ thuéc c¸c n­íc NICs t¹o ®iÒu kiÖn cho hµng da giµy ViÖt Nam thay thÕ s¶n phÈm tr­íc ®©y cña hä xuÊt khÈu sang c¸c thÞ tr­êng EU, B¾c Mü, §«ng ¸. Tuy nhiªn, ngµnh nµy cßn nhiÒu ®iÓm yÕu cÇn kh¾c phôc, ®ã lµ: C¬ cÊu ngµnh ch­a hoµn chØnh, chÊt l­îng thuéc da kÐm nªn nguyªn liÖu cho s¶n xuÊt phô thuéc nhiÒu vµo n­íc ngoµi (60% nguyªn liÖu ph¶i nhËp khÈu). C¸c doanh nghiÖp ch­a cã kh¶ n¨ng quan hÖ trùc tiÕp víi kh¸ch hµng ®Ó x._. c«ng – nghÜa lµ h¹t ®iÒu made-in-mét n­íc kh¸c. C¸ch lµm nµy t¹o tiÒn lÖ cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam tÝnh l­êi biÕng, kh«ng th­êng xuyªn tham gia, cä x¸t thÞ tr­êng thÕ giíi ®Ó thu hót kh¸ch hµng, cñng cè vÞ thÕ hµng hãa cña ViÖt Nam trªn thÕ giíi. Nguy h¹i h¬n, viÖc c«ng ty n­íc ngoµi ®ßi ghi s¶n phÈm cña ViÖt Nam d­íi th­¬ng hiÖu cña hä th× qu¶ lµ ®au xãt. V× nh­ vËy mét ngµy nµo ®ã, tù ViÖt nam sÏ ®¸nh mÊt th­¬ng hiÖu nh÷ng hµng hãa xuÊt khÈu cã thÕ m¹nh cña m×nh. * ý thøc vÒ x©y dùng mét th­¬ng hiÖu quèc gia cña c¸c doanh nghiÖp cßn rÊt mê nh¹t Tõ nh÷ng hiÖn t­îng û l¹i lµm gia c«ng cho n­íc ngoµi, chÞu chÊp nhËn sö dông th­¬ng hiÖu cña n­íc ngoµi cho hµng cña m×nh cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam nh­ nãi trªn ®· chøng tá mét thùc tÕ, c¸c doanh nghiÖp ch­a ý thøc hÕt ®­îc tÇm quan träng cña viÖc x©y dùng mét th­¬ng hiÖu quèc gia. X©y dùng th­¬ng hiÖu quèc gia chÝnh lµ b­íc ®Çu ®Ó më réng qui m« kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam hiÖn vÉn ®ang ho¹t ®éng rÊt manh món. §Æc biÖt víi bèi c¶nh nÒn kinh tÕ thÕ giíi hiÖn nay lµ phÇn lín thÞ tr­êng thÕ giíi ®· ®­îc chia phÇn cho mét sè c«ng ty ®a quèc gia chi phèi. NÕu c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam kh«ng hîp t¸c l¹i th× kh«ng thÓ cã ®ñ søc m¹nh ®Ó ®øng v÷ng trªn thÞ tr­êng n­íc ngoµi. H¬n n÷a, nÕu b¶n th©n c¸c doanh nghiÖp ch­a tù hiÓu hÕt ®­îc lîi Ých cña “th­¬ng hiÖu quèc gia” th× ®ã chÝnh lµ nghÜa vô cña Nhµ n­íc trong viÖc lËp chiÕn l­îc x©y dùng cho h×nh ¶nh hµng hãa cña quèc gia m×nh. 2.2 Nhµ n­íc cÇn tiÕp thÞ cho h×nh ¶nh cña “Made-in-Vietnam” ë thÞ tr­êng Mü theo h­íng nµo Theo ®¸nh gi¸ cña c¸c chuyªn gia, Ên t­îng ë Mü ®èi víi hµng ViÖt Nam nhËp khÈu vµo Mü nh×n chung ch­a cã g× s©u s¾c. Bëi v× ng­êi Mü nãi chung chØ míi hiÓu ViÖt Nam qua chiÕn tranh, ch­a ph¶i lµ ng­êi tiªu dïng quen thuéc hµng hãa ViÖt Nam. §©y lµ thuËn lîi cho ViÖt Nam, nghÜa lµ “kh«ng xÊu, kh«ng tèt”. NÕu tõ thêi ®iÓm nµy, hµng hãa “Made in Vietnam” cã Ên t­îng ngµy mét tèt ®Ñp th× ®©y lµ c¸ch chiÕm lÜnh tõng b­íc thÞ tr­êng Mü mét c¸ch v÷ng ch¾c. §©y còng lµ ®iÒu diÔn ra víi hµng “Made in Japan”, b¾t ®Çu tõ con sè kh«ng, ngµy nay “Made in Japan” cã Ên t­îng lµ hµng chÊt l­îng cao vµ uy tÝn lín trªn thÞ tr­êng Mü. Nh­ng nÕu ngay tõ ®Çu, t¹o Ên t­îng “tiªu cùc” ®èi víi hµng ViÖt Nam th× viÖc söa ch÷a c¸c hÖ qu¶ tiªu cùc sÏ rÊt khã kh¨n. C¸c c¬ quan chøc n¨ng Nhµ n­íc còng nh­ c¸c doanh nghiÖp vµ doanh nh©n cÇn ®Ò ra chiÕn l­îc vµ c¬ chÕ lµm cho “Made in Vietnam” ®i vµo thÞ tr­êng Mü t­¬ng tù nh­ con ®­êng cña “Made in Japan”. Nh·n hiÖu “Made in China” ®ang rÊt næi tiÕng ë Mü, nh­ng ®· cã mét sè mÆt hµng bÞ tiÕng xÊu vÒ chÊt l­îng vµ ®ang bÞ lo¹i. Thùc tÕ thÊy r»ng: Mçi n­íc ph¶i xuÊt ph¸t tõ ®iÒu kiÖn vµ bèi c¶nh quèc tÕ riªng cña n­íc m×nh ®Ó tù x©y dùng mét chiÕn l­îc tiÕp thÞ hîp lý nh»m chiÕm lÜnh thÞ phÇn trªn thÞ tr­êng Mü. Kh«ng thÓ n­íc nµo b¾t ch­íc n­íc nµo, song cã thÓ nh×n theo mµ häc tËp kinh nghiÖm. C¸c kinh nghiÖm cô thÓ ®­îc c¸c n­íc kh¸c ¸p dông trong chiÕn l­îc x©y dùng h×nh ¶nh cho hµng hãa quèc gia t¹i Mü cã thÓ kÓ ra nh­ sau: - Nghiªn cøu ®Ó ph©n chia thÞ tr­êng Mü thµnh nhiÒu líp, nhiÒu bé phËn kh¸c nhau, råi t×m kÏ hë cho nh÷ng hµng hãa dÞch vô mµ ta cã lîi thÕ ®¸p øng nhÊt. Nhµ n­íc cÇn cã chiÕn l­îc tiÕp thÞ chung cho hµng hãa cña c¶ n­íc, tõng doanh nghiÖp còng ph¶i tù x©y dùng chiÕn l­îc tiÕp thÞ riªng cho s¶n phÈm cña m×nh. Nhµ n­íc kh«ng thÓ lµm thay c«ng viÖc tiÕp thÞ thuéc tr¸ch nhiÖm cña doanh nghiÖp. Song trong viÖc tiÕp thÞ, vai trß bµ ®ì cña Nhµ n­íc, c¸c HiÖp héi lµ ®iÒu rÊt quan träng. - HiÖn ®ang tån t¹i hai lo¹i “quan ®iÓm tiÕp thÞ” trong viÖc t¨ng nhanh hµng xuÊt sang Mü: Quan ®iÓm “tiÒn nµo cña nÊy”. Th­êng ®­îc hiÓu lµ hµng rÎ vµ chÊt l­îng t­¬ng øng, b¸n cho nh÷ng tÇng líp d©n c­ cã thu nhËp thÊp. HiÖn Trung Quèc ®ang theo ®uæi chiÕn l­îc nµy, song ph¶i cã søc c¹nh tranh lín nh­ Trung Quèc míi cã hiÖu qu¶, bëi v× hiÖn cã nhiÒu n­íc ®ang ph¸t triÓn kh¸c còng tham gia vµo cuéc c¹nh tranh “kiÓu nµy” rÊt gay g¾t trªn thÞ tr­êng Mü. ThËm chÝ Trung Quèc dïng chiÕn thuËt “chÞu lç” ®Ó chiÕm lÜnh thÞ tr­êng, giµnh thÞ phÇn trong b­íc ®i ban ®Çu. Quan ®iÓm “ChÊt l­îng cao – Nh·n hiÖu næi tiÕng”. Cã thÓ nªu vÝ dô nh­: Qu¶ cam b×nh th­êng b¸n trªn thÞ tr­êng Mü lµ 1USD nh­ng nÕu do h·ng Sunkist b¸n vµ cã d¸n thªm nh·n “Sunkist” th× gi¸ lµ 1,8USD. Chªnh lÖch ®ã lµ c¸i gi¸ cña nh·n hiÖu næi tiÕng. ViÖt Nam cã thÓ liªn doanh s¶n xuÊt c¸c chi tiÕt víi c¸c h·ng næi tiÕng ®Ó s¶n xuÊt c¸c chi tiÕt, linh kiÖn ®Æc biÖt lµ nh÷ng chi tiÕt ®ßi hái sù khÐo lÐo vµ nhiÒu søc lao ®éng. Tuy ban ®Çu, quan ®iÓm “tiÒn nµo cña nÊy” lµ dÔ thùc hiÖn h¬n, song vÒ l©u dµi ph¶i cã ý thøc tiÕn dÇn lªn “ChÊt l­îng cao – nh·n hiÖu næi tiÕng” Lîi thÕ so s¸nh lín nhÊt cña ViÖt Nam lµ nguån nh©n lùc vµ t­¬ng lai ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÕ giíi sÏ dùa chñ yÕu vµo trÝ tuÖ vµ n¨ng lùc con ng­êi. Lµ n­íc ®i sau, ®Ó thu hÑp kho¶ng c¸ch ph¸t triÓn so víi thÕ giíi bªn ngoµi, ®Ó ph¸t huy lîi thÕ so s¸nh lín nhÊt cña m×nh vµ n©ng cao dÇn kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng thÕ giíi, ngay tõ b©y giê ViÖt Nam kh«ng thÓ kh«ng tÝnh ®Õn con ®­êng “nh·n hiÖu næi tiÕng” ®Ó tõng b­íc n©ng cao uy tÝn cña “Made in Vietnam”. - Khi b¾t ®Çu xuÊt khÈu mét mÆt hµng míi nµo ®ã, ph¶i t¹o ngay “Ên t­îng tèt” trong ng­êi tiªu dïng Mü. Muèn vËy kh«ng nªn ch¹y theo sè l­îng nhiÒu trong khi chÊt l­îng ch­a b¶o ®¶m. Lµm chËm mµ ch¾c, ph¸t huy lîi thÕ cña ng­êi ®i sau. “Thµnh c«ng nhá, ch¾c dÇn lªn” h¬n lµ “Lµm to råi thÊt b¹i, sÏ rÊt khã söa”. 3. T¨ng c­êng c«ng t¸c vËn ®éng hµnh lang ë tÇm vÜ m« hç trî cho c¸c doanh nghiÖp (Lobby) 3.1 Vai trß cña Lobby trong c«ng viÖc kinh doanh t¹i Mü Nh­ ®· nªu ë phÇn c¸c phÇn tr­íc, hÖ thèng luËt ph¸p cña Mü næi tiÕng lµ r¾c rèi. ViÖt Nam ®· cã bµi häc kinh nghiÖm x­¬ng m¸u trong vô c¸ catfish vµ th­¬ng hiÖu vµ trong t­¬ng lai kh«ng biÕt nh÷ng có ®¸nh “bÊt ngê” vµ “®óng luËt” nµo ®ang chê ®ãn c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam n÷a. Cã thÓ thÊy trong c¸c vô kiÖn c¸o, c¸c doanh nghiÖp Mü rÊt giái trong viÖc “vËn ®éng hµnh lang” (Lobby) nhÊt lµ vËn ®éng sù ñng hé thËm chÝ g©y søc Ðp víi c¸c NghÞ sÜ Quèc héi. Lobby ®· trë thµnh mét “nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu” trªn thÞ tr­êng Mü, nhÊt lµ khi cÇn gi¶i quyÕt tranh chÊp. ThËm chÝ n¨m 1946, Mü ®· ban hµnh “LuËt Lobby”. Ai muèn lµm nghÒ “lobby” ph¶i ®¨ng ký, s¸u th¸ng mét lÇn ph¶i c«ng khai b¸o c¸o nh÷ng vô viÖc ®· vµ ®ang lµm, kÕt qu¶ ra sao, sè l­îng tiÒn thï lao thu ®­îc qua ho¹t ®éng lobby... ViÖt Nam nÕu kh«ng lµm quen vµ kh«ng biÕt c¸ch vËn dông Lobby vµo nh÷ng vô tranh chÊp t¹i Mü th× khã cã thÓ ®øng v÷ng ®­îc. 3.2 Mét sè kinh nghiÖm cho ViÖt Nam trong ho¹t ®éng “Lobby” t¹i Mü Kh¸c víi nhiÒu n­íc, Mü thùc hiÖn nhÊt qu¸n thÓ chÕ “ph©n chia quyÒn lùc” gi÷a c¸c bé phËn kh¸c nhau trong hÖ thèng chÝnh trÞ. C¸c bé phËn nµy võa hç trî l¹i võa kiÓm so¸t vµ kiÒm chÕ lÉn nhau trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng. Ng­êi ta cho r»ng: HÖ thèng chÝnh trÞ “ph©n quyÒn cao ®é” lµ ®Æc tr­ng ®éc ®¸o cña n­íc Mü. Trªn mét vÊn ®Ò, cã thÓ do nhiÒu tæ chøc kh¸c nhau gi¶i quyÕt tïy theo tõng mÆt cña vÊn ®Ò. VÝ dô: Th«ng th­êng ë c¸c n­íc kh¸c, viÖc ®iÒu hµnh xuÊt nhËp khÈu thuéc thÈm quyÒn cña Bé Th­¬ng m¹i, nh­ng ë Mü, tuy cã ®Õn 5 c¬ quan th­¬ng m¹i (Bé th­¬ng m¹i, §¹i diÖn th­¬ng m¹i, Uû ban th­¬ng m¹i quèc tÕ, Uû ban th­¬ng m¹i liªn bang, Uû ban th­¬ng m¹i liªn tiÓu bang), song viÖc “cÊm nhËp khÈu c¸ basa ViÖt Nam” l¹i kh«ng xuÊt ph¸t tõ c¬ quan Th­¬ng M¹i mµ lµ tõ yªu cÇu cña mét nhãm ng­ d©n vµ mét sè NghÞ sÜ cña vïng ®ã nªu ra, so¹n thµnh LuËt tr×nh Quèc héi. HÖ thèng quyÒn lùc r¾c rèi nh­ vËy ®· khiÕn Lobby ®· trë thµnh mét “nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu” trªn thÞ tr­êng Mü, nhÊt lµ khi cÇn gi¶i quyÕt tranh chÊp. Thùc hiÖn Lobby tr­íc hÕt lµ thuª ®óng ng­êi lµm lobby, t×m ®óng cöa ®Ó gâ, chän ®óng ng­êi ®Ó ®èi tho¹i, gi¶i quyÕt ®óng vÊn ®Ò... (ViÖc thuª nµy ph¶i ®óng theo qui ®Þnh cña LuËt ph¸p Mü). NhiÖm vô cña §¹i sø t¹i Mü lµ lµm lobby, t×m ®óng ng­êi lµm lobby cho tõng vÊn ®Ò. §Ó lµm ®­îc nhiÖm vô nµy, §¹i sø cÇn ®­îc sù hËu thuÉn cña ChÝnh phñ m×nh vµ §¹i sø qu¸n cÇn cã c¸n bé cã kh¶ n¨ng ®¸p øng tèt nhiÖm vô nµy. * Quèc héi thø 3 HiÕn ph¸p cña Mü ®· ph©n chia râ rµng 3 vßng quyÒn lùc lµ LËp ph¸p thuéc Quèc héi; Hµnh ph¸p thuéc Tæng thèng vµ T­ ph¸p thuéc tßa ¸n. Song c¸c doanh nh©n n­íc ngoµi lµm ¨n t¹i Mü th­êng truyÒn tai nhau vÒ mét vßng quyÒn lùc thø t­ n÷a, ®ã lµ “Quèc héi thø 3” (sau Th­îng viÖn vµ H¹ viÖn). “Quèc héi thø 3” nµy bao gåm c¸c nghÞ sÜ, c¸n bé n»m trong bé m¸y Quèc héi, chñ tÞch c¸c Uû ban, luËt s­, nh©n viªn qu¶n lý lobby... Lµ nh÷ng ng­êi cã quyÒn, th¹o viÖc vµ ®a sè lµ nh÷ng nh©n viªn cò cña Quèc héi, néi c¸c, cã nhiÒu mèi quan hÖ víi nhiÒu chÝnh giíi còng nh­ víi c¸c nhãm kh¸c nhau trong x· héi Mü. Chän ng­êi lµm lobby tr­íc hÕt nh»m vµo nh÷ng nh©n vËt nµy. §iÒu nµy ®ßi hái ®¹i sø vµ nh©n viªn sø qu¸n ch¼ng nh÷ng cã n¨ng lùc tiÕp cËn, vËn ®éng mµ cßn ph¶i cã nhiÖm kú t­¬ng ®èi dµi. NhiÖm kú dµi lµ cÇn thiÕt cho c«ng viÖc Lobby ®Ó duy tr× tÝnh “liªn tôc” cña c¸c mèi quan hÖ ®· thiÕt lËp ®­îc. Khi tiÕn hµnh Lobby ph¶i thËn träng ®Ó tr¸nh bÞ qui kÕt hèi lé quan chøc Nhµ n­íc. * T×m kiÕm “B¹n ®ång minh” vµ x©y dùng mét “m¹ng l­íi ®ång minh” Khi cã vÊn ®Ò ph¸t sinh tranh chÊp th× tr­íc hÕt, cÇn nghiªn cøu xem nã ®ông ch¹m ®Õn lîi Ých cña cö tri khu vùc nµo vµ ai lµ nghÞ sÜ cña vïng ®ã, ®Ó x¸c ®Þnh ®óng ng­êi lµm Lobby. Bëi v× kh«ng nghÞ sÜ nµo l¹i kh«ng b¶o vÖ “®Õn cïng” lîi Ých cña nh÷ng ng­êi ®· bÇu hä. TiÕp ®ã lµ t×m kiÕm “B¹n ®ång minh” cho m×nh. “B¹n ®ång minh” cã thÓ lµ mét ng­êi b¹n, mét chÝnh kh¸ch hay mét ng­êi cã thiÖn c¶m víi ta; hoÆc cã thÓ lµ mét kh¸ch hµng, mét nhµ ®Çu t­ hay mét c«ng ty, tËp ®oµn ®ang hoÆc sÏ lµm ¨n víi ta; còng cã thÓ lµ mét bé phËn d©n c­ Mü cã c¶m t×nh víi mét ®iÒu g× ®ã ë ViÖt Nam; hoÆc mét hay nhiÒu nhãm cã lîi Ých liªn quan ®Õn ViÖt Nam... Trong ®Èy m¹nh hµng hãa xuÊt khÈu vµo thÞ tr­êng Mü, ®ång minh lµ nh÷ng nhµ ®Çu t­ Mü ®ang lµm ¨n ë ViÖt Nam, nh÷ng b¹n hµng cña ViÖt Nam trªn n­íc Mü, nh÷ng quan chøc hoÆc chÝnh kh¸ch cã thiÖn c¶m víi viÖc ph¸t triÓn quan hÖ ViÖt – Mü.. Nh÷ng chÝnh kh¸ch ®· tõng gãp phÇn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh b×nh th­êng hãa quan hÖ ViÖt Mü, nh÷ng c«ng ty ®· tõng vµo ViÖt Nam trong thêi kú cßn cÊm vËn hoÆc ch­a cã HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt-Mü... Trong vô tranh chÊp catfish võa qua, ®· cã rÊt nhiÒu c¸c doanh nghiÖp Mü lµm ¨n t¹i ViÖt Nam viÕt th­ lªn c¸c c¬ quan chøc n¨ng cña Mü ñng hé cho phÝa ViÖt Nam trong vô kiÖn, ®Æc biÖt lµ trong nç lùc thuyÕt phôc Bé Th­¬ng m¹i Mü coi ViÖt Nam lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. CÇn x©y dùng mét m¹ng l­íi b¹n ®ång minh trªn nhiÒu lÜnh vùc. §Æc biÖt chó ý tíi nh÷ng ng­êi ViÖt ®ang sinh sèng t¹i Mü, cã nhiÖt t×nh víi sù nghiÖp ph¸t triÓn ®Êt n­íc, cÇn m¹nh d¹n göi nhiÒu ng­êi sang Mü häc vµ lµm ¨n ®Ó cïng tham gia t¹o dùng m¹ng l­íi nµy. Kinh nghiÖm cña Trung Quèc: Thanh niªn Trung Quèc ®­îc cö sang häc ë Mü kh¸ nhiÒu. §a sè häc xong lµ vÒ n­íc, song sè ë l¹i còng kh¸ ®«ng. Hä ë l¹i Mü còng ®Ó “phôc vô Tæ quèc” theo mét c¸ch kh¸c cña hä. Ngoµi ra cßn ph¶i tÝnh ®Õn nh÷ng ng­êi trong hÖ thèng quyÒn lùc chÝnh trÞ Mü kh«ng thiÖn c¶m víi viÖc ph¸t triÓn quan hÖ ViÖt – Mü. §ång thêi cßn ph¶i chó ý ®Õn ¶nh h­ëng cña nh÷ng phÇn tö ng­êi ViÖt chèng ph¸ quan hÖ ViÖt-Mü nãi chung vµ quan hÖ kinh tÕ ViÖt-Mü nãi riªng. 4. §Èy nhanh lé tr×nh gia nhËp Tæ chøc th­¬ng m¹i quèc tÕ (WTO) ViÖt Nam b¾t ®Çu ®Ö ®¬n xin gia nhËp vµo Tæ chøc th­¬ng m¹i quèc tÕ – WTO vµo n¨m 1995 vµ cho tíi nay vÉn ®ang trong qu¸ tr×nh ®µm ph¸n cho viÖc gia nhËp. Theo kÕ ho¹ch, ViÖt Nam hi väng sÏ hoµn thµnh viÖc gia nhËp vµo WTO tr­íc n¨m 2005. ViÖt Nam chÞu rÊt nhiÒu bÊt lîi trong viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi cña m×nh trªn tr­êng quèc tÕ nÕu kh«ng ®Èy nhanh qu¸ tr×nh héi nhËp WTO. Khi c¸c c«ng cô trùc tiÕp ®iÒu tiÕt nhËp khÈu bÞ h¹n chÕ, c¸c n­íc nhËp khÈu cã xu h­íng sö dông ngµy cµng nhiÒu c¸c biÖn ph¸p gi¸n tiÕp nh­ c¸c ¸p dông tiªu chuÈn vÒ vÖ sinh, kü thuËt ngÆt nghÌo ®èi víi hµng nhËp khÈu, hay vin vµo luËt chèng b¸n ph¸ gi¸ ®Ó b¶o vÖ cho lîi Ých cña c¸c nhµ s¶n xuÊt trong n­íc. WTO t¹o cho nh÷ng n­íc nhá nh­ ViÖt Nam mét s©n ch¬i b×nh ®¼ng víi nh÷ng c­êng quèc “khæng lå” vÒ kinh tÕ nh­ Mü, EU vµ Trung Quèc. Vµ khi x¶y ra tranh chÊp th­¬ng m¹i víi nh÷ng chµng khæng lå nµy, ViÖt Nam sÏ cã thÓ ¸p dông qui chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp cña WTO vµ ®øng ë vÞ trÝ ngang hµng víi nh÷ng n­íc nµy. Trong vô tranh chÊp c¸ catfish võa qua, phÝa Mü ®· sö dông tíi 8 triÖu USD cho ho¹t ®éng lobby ®Ó cã ®­îc nh÷ng ®iÒu luËt g©y tæn h¹i cho ngµnh xuÊt khÈu c¸ da tr¬n cña ViÖt Nam. NÕu lµ thµnh viªn cña WTO, viÖc theo kiÖn theo qui chÕ gi¶i quyÕt tranh chÊp cña WTO ch¾c ch¾n sÏ tèn Ýt kinh phÝ h¬n ®Ó ViÖt Nam cã thÓ lËt ng­îc l¹i thÕ trËn. H¬n n÷a, c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó cã thÓ gia nhËp WTO ®ang cã xu h­íng ngµy cµng cao h¬n. C¸c yªu cÇu ®Æt ra ®èi víi nh÷ng thµnh viªn míi sÏ cao h¬n so víi nh÷ng thµnh viªn hiÖn nay khi hä gia nhËp tr­íc kia. Ch­¬ng tr×nh nghÞ sù Doha (Doha Development Agenda) cña WTO sÏ cã kh¶ n¨ng ®Æt ra nhiÒu ®iÒu kiÖn h¬n cho viÖc gia nhËp nµy. Nh­ vËy, ViÖt Nam cÇn ph¶i gia nhËp WTO tr­íc khi Ch­¬ng tr×nh nghÞ nµy kÕt thóc dù kiÕn vµo 1/1/2005. ViÖc kh«ng lµ thµnh viªn cña WTO cßn khiÕn ViÖt Nam ë vÞ trÝ v« cïng bÊt lîi trong viÖc c¹nh tranh víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn kh¸c ë thÞ tr­êng thø ba (tr­êng hîp nµy lµ thÞ tr­êng Mü). Cã thÓ lÊy Trung Quèc lµm vÝ dô ®iÓn h×nh. Trung Quèc lµ mét n­íc cã lîi thÕ so s¸nh kh¸ t­¬ng ®­¬ng víi ViÖt Nam trong viÖc s¶n xuÊt c¸c s¶n phÈm cã hµm l­îng lao ®éng cao. Tuy nhiªn, n­íc nµy ®· gia nhËp vµo WTO tõ n¨m 1999. Nh­ vËy Trung Quèc ®· ®­îc h­ëng lîi Ých trong th­¬ng m¹i quèc tÕ trong khi ViÖt Nam vÉn ch­a ®­îc h­ëng. Cuéc c¹nh tranh vèn ®· khèc liÖt víi hµng xuÊt khÈu cña Trung Quèc t¹i thÞ tr­êng Mü sÏ trë nªn cµng khèc liÖt h¬n. ViÖt Nam sÏ bÞ ¶nh h­ëng rÊt lín nÕu Trung Quèc ®­îc h­ëng chÕ ®é phi h¹n ng¹ch trong xuÊt khÈu hµng dÖt may b¾t ®Çu vµo n¨m 2005. 5. §Çu t­ c¬ së h¹ tÇng cho th­¬ng m¹i C¬ së h¹ tÇng phôc vô cho th­¬ng m¹i cã thÓ kÓ ra lµ: HÖ thèng giao th«ng vËn t¶i ®­êng bé, ®­êng hµng kh«ng, ®­êng biÓn, ®­êng thñy néi ®Þa; HÖ thèng cung cÊp ®iÖn, n­íc; HÖ thèng cung cÊp c¸c dÞch vô viÔn th«ng. C¬ së h¹ tÇng cho th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam ®· cã nh÷ng c¶i thiÖn ®¸ng kÓ trong thêi gian gÇn ®©y. §Æc biÖt lµ nh÷ng c¶i c¸ch trong c«ng t¸c vËn hµnh ë c¸c c¶ng lµm t¨ng hiÖu qu¶ cña viÖc bèc dì container. Ngoµi ra, th¸ng 10/2001 LuËt H¶i quan míi ®­îc ra ®êi ®· gióp tinh gi¶n hãa c¸c thñ tôc h¶i quan cho hµng xuÊt nhËp khÈu. Kh«ng nh÷ng thÕ ViÖt Nam ®· cam kÕt sÏ ¸p dông nh÷ng nguyªn t¾c cña WTO vµo viÖc tÝnh trÞ gi¸ h¶i quan vµo cuèi n¨m 2003. ViÖt Nam còng ®· phª chuÈn C«ng ­íc vÒ vËn t¶i biÓn quèc tÕ (Convention on Facilitation of International Maritime Traffic) cña Tæ chøc Hµng h¶i quèc tÕ (International Maritime Organization), ®iÒu nµy ®· gióp thuËn lîi hãa cho ho¹t ®éng giao th«ng ®­êng biÓn gi÷a ViÖt Nam vµ c¸c n­íc ngoµi. Tuy nhiªn, hÖ thèng c¬ së h¹ tÇng cho th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam cßn cÇn ®­îc tiÕp tôc c¶i thiÖn nhiÒu h¬n n÷a th× míi cã thÓ ®¸p øng ®­îc nh÷ng nhu cÇu ®Æt ra vµ theo kÞp ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng cña th­¬ng m¹i trong t­¬ng lai. §Æc biÖt vÊn ®Ò c¶i c¸ch c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc ®éc quyÒn ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ trong lÜnh vùc nµy lµ v« cïng cÊp thiÕt. HËu qu¶ cña ®éc quyÒn lµ dÉn ®Õn chi phÝ cao vµ hiÖu qu¶ thÊp. Cã thÓ lÊy vÝ dô nh­: C­íc phÝ c¸c dÞch vô viÔn th«ng ë ViÖt Nam vÉn cßn qu¸ cao, vÝ dô, gi¸ l¾p ®Æt ®iÖn tho¹i t¹i Hµ Néi lµ 93 USD so víi møc gi¸ 68 USD ë Bangkok, 28 USD ë B¾c Kinh. C­íc 3 phót gäi ®iÖn tho¹i quèc tÕ tíi NhËt B¶n tõ Hµ Néi lµ 6,9 USD, gÊp ®«i so víi c­íc phÝ gäi tõ Bangkok, Jakarta vµ B¾c Kinh. Ngoµi ra, c¸c dÞch vô th­¬ng m¹i chÊt l­îng cao cña ViÖt Nam cßn ®ang thiÕu vµ kh«ng hiÖu qu¶. C¸c dÞch vô cña chÝnh phñ hiÖn t¹i d­êng nh­ dùa trªn c¬ së chÝnh phñ cung cÊp nh÷ng dÞch vô nµo mµ chÝnh phñ cho lµ cÇn thiÕt, chø kh«ng xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu ®Ých thùc cña nhµ xuÊt khÈu. Trang 91 d­íi ®©y lµ B¶ng ph©n tÝch vÒ hiÖn tr¹ng Cë së h¹ tÇng liªn quan tíi th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam. TrÝch dÉn tõ B¸o c¸o ph¸t triÓn 2003 cña Ng©n hµng ThÕ giíi. 6. T¹o dùng mét s©n ch¬i b×nh ®¼ng gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong n­íc vµ ®Çu t­ n­íc ngoµi §©y lµ mét chñ tr­¬ng ®· ®­îc x¸c ®Þnh trong c¸c quyÕt ®Þnh cña §¶ng vµ Nhµ n­íc. CÇn xóc tiÕn nhanh nhiÖm vô nµy v× ®©y lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó võa thu hót thªm vèn ®Çu t­, võa phèi hîp lùc l­îng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ xuÊt khÈu vµo Mü theo mét “chiÕn l­îc” ®· v¹ch ra cña Nhµ n­íc. Tèt nhÊt lµ kÐo cho ®­îc nhiÒu c«ng ty Mü ®Çu t­ vµo ViÖt Nam (kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i xuÊt ph¸t tõ n­íc Mü mµ cã thÓ tõ nh÷ng n­íc kh¸c, n¬i hä ®ang cã mÆt) ®Ó lµm hµng xuÊt khÈu trë l¹i Mü. Nh­ vËy, võa cã thÓ ph¸t triÓn s¶n xuÊt trong n­íc võa ph¸t triÓn xuÊt khÈu sang thÞ tr­êng Mü v× c¸c doanh nghiÖp Mü ch¾c ch¾n sÏ th«ng th¹o vÒ thÞ tr­êng cña chÝnh hä h¬n bÊt cø mét doanh nghiÖp nµo. B¶ng 4: Thùc tr¹ng C¬ së h¹ tÇng phôc vô th­¬ng m¹i cña ViÖt Nam C¶ng/S©n bay VËn t¶i hµng kh«ng VËn t¶i ®­êng thuû néi ®Þa VËn t¶i ®­êng bé VËn t¶i ®­êng s¾t §iÖn ViÔn th«ng C¬ cÊu thÞ tr­êng C«ng ty nhµ n­íc §éc quyÒn nhµ n­íc Tµu lín thuéc së h÷u Nhµ n­íc Tµu nhá thuéc së h÷u t­ nh©n Xe t¶i c«ng vµ t­ Nhµ n­íc ®éc quyÒn Nhµ n­íc ®éc quyÒn Nhµ n­íc ®éc quyÒn ChÊt l­îng Hîp lý Tèt Tèt Tèt Tèt Kh«ng æn ®Þnh §iÖn thÕ thÊt th­êng Kh«ng æn ®Þnh * ChËm chÔ trong l¾p ®Æt ®­êng d©y míi. * Cã nhiÒu h¹n chÕ trong viÖc sö dông c¸c c«ng cô Internet phôc vô cho kinh doanh Gi¸ c¶ Cao Kh«ng cã Tïy vµo ®Þa ®iÓm C¹nh tranh Võa ph¶i Võa ph¶i Qu¸ cao HiÖu qu¶ ThÊp * C¶ng kh«ng ®ñ c«ng suÊt vËn hµnh container * S©n bay kh«ng ®ñ ph­¬ng tiÖn xö lý hµng ThÊp * Kh«ng ®ñ kho l¹nh * G©y chËm trÔ do biÖn ph¸p kiÓm tra an ninh l¹c hËu * Ph­¬ng tiÖn vµ kü thuËt bèc dì kh«ng tháa ®¸ng ThÊp N¨ng lùc qu¶n lý thÊp, kh«ng n¹o vÐt s«ng ngßi ®Çy ®ñ, thiÕu c¸c biÖn ph¸p an toµn ThÊp Ph¸t triÓn vµ duy tu ®­êng ch­a ®Çy ®ñ RÊt thÊp Kh«ng sö dông hÕt c«ng suÊt ®­êng s¾t RÊt thÊp TØ lÖ thÊt tho¸t rÊt lín ThÊp 7. Tæ chøc nghiªn cøu kü h¬n n÷a HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt - Mü ChÝnh phñ hai n­íc ®· ph¶i tr¶i qua mét thêi gian dµi (h¬n 5 n¨m) ®Ó cã thÓ cho ra ®­îc mét HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng ViÖt-Mü lÞch sö. Song ®Ó thËt sù hiÓu ®­îc ý nghÜa cña c¸c ®iÒu kho¶n qui ®Þnh trong HiÖp ®Þnh th× cÇn ph¶i cã thùc tÕ tr¶i nghiÖm. V× vËy, kh«ng chØ ë c¬ quan Nhµ n­íc mµ c¶ trong hµng ngò doanh nghiÖp, nhÊt lµ c¸c Tæng c«ng ty lín cña Nhµ n­íc ph¶i tæ chøc nghiªn cøu kü h¬n n÷a HiÖp ®Þnh nµy ®Ó thùc hiÖn HiÖp ®Þnh cã hiÖu qu¶. Võa khai th¸c ®­îc c¸c mÆt thuËn lîi, võa v­ît qua ®­îc c¸c mÆt th¸ch thøc, nhÊt lµ ®Ó cã thÓ “thÝch øng nhanh h¬n” víi yªu cÇu ph¶i ®Èy nhanh ®µm ph¸n gia nhËp WTO vµ thùc hiÖn c¸c cam kÕt quèc tÕ kh¸c. Nghiªn cøu c¸c ®iÒu kho¶n trong HiÖp ®Þnh kh«ng chØ nghiªn cøu néi dung trùc tiÕp cña ®iÒu kho¶n mµ cßn ph¶i dù b¸o nh÷ng kh¶ n¨ng ph¸t sinh tranh chÊp trªn tõng vÊn ®Ò khi thùc hiÖn, ®Ó cã biÖn ph¸p ng¨n ngõa, ®èi phã. CÇn rót kinh nghiÖm vô “c¸ ba sa” võa qua. NÕu ngay tõ ®Çu, hiÓu ®­îc ®Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng Mü, nhÊt lµ kh¶ n¨ng ph¸t sinh tranh chÊp ®Ó sö dông nh·n hiÖu hµng hãa mét c¸ch thÝch hîp th× cã lÏ ®· bít lóng tóng, chÞu “lÐp vÕ” nh­ võa råi. §ång thêi, nghiªn cøu nªn tËp trung vµo c¸c lÜnh vùc rÊt nh¹y c¶m lµ: (1) Tèi huÖ quèc; (2) §èi xö quèc gia; (3) TÝnh minh b¹ch c«ng khai; (4) C¸c tr­êng hîp ngo¹i lÖ; (5) VÊn ®Ò b¶o hé quyÒn së h÷u trÝ tuÖ. HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü lµ mét c¬ së tèt cho ®µm ph¸n cña ViÖt Nam gia nhËp WTO. HiÖp ®Þnh nµy cïng víi GATT vµ c¸c hiÖp ®Þnh trong WTO lµ cã rÊt nhiÒu vÊn ®Ò t­¬ng ®ång, v× vËy, t×m hiÓu cÆn kÏ néi dung vµ c¸ch thøc vËn dông tõng ®iÒu kho¶n cña HiÖp ®Þnh lµ mét ®ßi hái kh«ng thÓ tho¸i t¸ch cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng vµ c¸c doanh nghiÖp. Trªn ®©y em xin ®­îc phÐp ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p c¶ trªn tÇm vi m« vµ vÜ m« nh»m gióp c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam th©m nhËp thÞ tr­êng Mü. Cã thÓ nãi con sè nh÷ng gi¶i ph¸p trªn lµ v« cïng Ýt ái song trong giíi h¹n cña mét bµi khãa luËn tèt nghiÖp, em rÊt muèn tËp trung t×m hiÓu vµ ph©n tÝch s©u vµo c¸c gi¶i ph¸p cho nh÷ng vÊn ®Ò mang tÝnh cÊp thiÕt nhÊt trong ho¹t ®éng xu¸t khÈu cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam sang Mü hiÖn nay. . KÕt luËn HiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i ViÖt – Mü ®­îc ký kÕt vµ cã hiÖu lùc ®· më cho c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu ViÖt Nam lèi ®i vµo mét thÞ tr­êng giµu tiÒm n¨ng vµ cã nhu cÇu tiªu thô hµng hãa lín nhÊt trªn thÕ giíi. Thùc tÕ gÇn mét n¨m thùc hiÖn HiÖp ®Þnh, xuÊt khÈu cña ViÖt Nam ®· gÆt h¸i ®­îc rÊt nhiÒu thµnh c«ng trªn thÞ tr­êng nµy. Song kh«ng thµnh c«ng nµo lµ kh«ng ph¶i tr¶i qua nhiÒu khã nhäc, gian tru©n. ChÊp nhËn ®Æt ch©n vµo thÞ tr­êng Mü còng chÝnh lµ viÖc c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam chÊp nhËn ®­¬ng ®Çu kh«ng chØ víi c¸c doanh nghiÖp Mü m¹nh vµ cã nhiÒu kinh nghiÖm h¬n gÊp nhiÒu lÇn mµ cßn c¶ víi nh÷ng doanh nghiÖp tõ kh¾p c¸c quèc gia trªn thÕ giíi. Ng­êi ta nãi vµo thÞ tr­êng Mü nh­ vµo mét sßng b¹c nÕu tØnh t¸o vµ kh«n khÐo th× sÏ tån t¹i vµ “phÊt lªn” rÊt nhanh, nªn nhiÒu ng­êi ®æ x« vµo, nh­ng ®ång thêi còng lµ n¬i ®· tõng “ch«n cÊt” nh÷ng ng­êi kh«ng biÕt c¸ch lµm ¨n. §èi víi mét quèc gia mµ nÒn kinh tÕ míi chØ më cöa víi thÕ giíi ®­îc h¬n 15 n¨m th× nh÷ng vÊp v¸p, thÊt b¹i võa qua cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng Mü lµ ®iÒu khã tr¸nh khái. §iÒu quan träng lµ mçi mét lÇn vÊp ng· lµ mét lÇn c¸c doanh nghiÖp ph¶i tù rót ra bµi häc kinh nghiÖm vµ th«i thóc b¶n th©n m×nh tiÕp tôc häc hái, n©ng cao kiÕn thøc ®Ó kh«ng bÞ tôt hËu so víi ®èi thñ c¹nh tranh. Bªn c¹nh ®ã sù hç trî cña Nhµ n­íc vÒ mÆt chÝnh s¸ch vÜ m«, vµ ®èi ngo¹i còng v« cïng quan träng. Em hy väng bµi Khãa luËn nµy tuy nhá bÐ vµ ch¾c ch¾n cßn rÊt nhiÒu khiÕm khuyÕt song sÏ phÇn nµo mang l¹i cho nh÷ng ng­êi quan t©m tíi lÜnh vùc th­¬ng m¹i quèc tÕ nãi chung vµ th­¬ng m¹i ViÖt – Mü nãi riªng nh÷ng th«ng tin bæ Ých vµ cÇn thiÕt. Tµi liÖu tham kh¶o Tµi liÖu tiÕng ViÖt LÞch sö n­íc Mü – Lª Minh §øc – Nhµ xuÊt b¶n V¨n hãa th«ng tin, 1994 ViÖt Nam thùc hiÖn cam kÕt – B¸o c¸o ph¸t triÓn 2003, Ng©n hµng thÕ giíi phèi hîp víi Ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸, 2002 ChiÕn l­îc ®èi ngo¹i cña Mü trong nh÷ng n¨m 90 – Vô Ch©u Mü, Bé Ngo¹i giao, 1995 T×m hiÓu luËt, chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i, mét sè qui ®Þnh vµ thñ tôc trong bu«n b¸n víi Mü – Vô ¢u Mü, Bé Th­¬ng M¹i, 1995 Côc diÖn kinh tÕ thÕ giíi 2000 vµ Dù b¸o th­¬ng m¹i 2001, Bé Th­¬ng M¹i, 2001 Qui ®Þnh H¶i quan ®èi víi hµng hãa nhËp khÈu vµo thÞ tr­êng Mü, Phßng Th­¬ng m¹i vµ C«ng nghiÖp ViÖt Nam §­a c¸c s¶n phÈm vµo thÞ tr­êng Mü, C«ng ty luËt Russin&Vecchi (Mü), 2000 Tµi liÖu tiÕng Anh Doing Business in the United States – Ernst & Young Firm, 1991 Overview and compilation of US Trade Statutes, 1991 Edition Committee on ways and means – US House of Representative US Imports for Consumption at Customs Value from Vietnam, US Department of Commerce, June 2000 Following CRS Reports for Congress – Congressional Research Services, The Library of Congress, United States: Trade and Americas, Updated November 19, 2002; The Vietnam-US Bilateral Trade Agreement, Updated September 9, 2002; Vietnam-US Trade Agreement: Approval and Implementing Procedures, Updated September 7, 2001; Products Liability: A Legal Overview, Updated December 3, 2002; US Trade Report Overview 2002; US Trade Annual Report 2001; The Vietnam-US Textile Agreement Debate: Trade Patterns, Interests and Labor Rights, Updated June 21, 2002; Jackson-Vanik Amendement: A Survey, Updated September 22, 2000; B¸o, t¹p chÝ T¹p chÝ Ch©u Mü ngµy nay 2000 – 2002 T×m hiÓu hîp ®ång th­¬ng m¹i ViÖt – Mü – B¸o C«ng nghiÖp, sè 2, 14/1/2002 Ph¸p luËt vÒ hîp ®ång ë Hoa Kú – B¸o Th­¬ng m¹i, sè 1, th¸ng 1/2002 Gi¶i ph¸p thóc ®Èy xuÊt khÈu hµng dÖt may ViÖt Nam vµo Mü, Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam, sè 8, 18/1/2002. T×nh h×nh xuÊt khÈu sang Mü sau 11-9, B¸o ThÞ tr­êng t¹i chÝnh tiÒn tÖ, sè 21, 1/11/2001. Econet, Th«ng tÊn x· ViÖt Nam: Kinh tÕ ViÖt Nam & ThÕ giíi , 2002 Thêi b¸o kinh tÕ Sµi Gßn, Sè 34 – 40 T¹p chÝ Th­¬ng m¹i Thñy S¶n, sè th¸ng 9-12/2002 Trang web: US Department of Commerce US Office of Textiles and Apparel US International Trade Commission American Textile Manufacturers Institute US-Vietnam Trade Council Library of Congres phô lôc C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü Giai ®o¹n tõ 1992 – th¸ng 9/2002 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 2002 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 35.20 101.60 -66.40 Th¸ng 2 36.00 87.70 -51.70 Th¸ng 3 41.10 90.50 -49.40 Th¸ng 4 39.20 134.00 -94.80 Th¸ng 5 45.10 151.60 -106.50 Th¸ng 6 40.10 226.90 -186.80 Th¸ng 7 48.40 238.20 -189.80 Th¸ng 8 34.00 288.70 -254.70 Th¸ng 9 45.20 252.00 -206.80 Tæng 364.20 1,571.20 -1,207.00 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 2001 §¬n vi: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 26.50 58.40 -31.90 Th¸ng 2 31.60 50.00 -18.40 Th¸ng 3 31.50 56.50 -25.00 Th¸ng 4 28.90 82.30 -53.40 Th¸ng 5 77.50 78.80 -1.30 Th¸ng 6 27.00 102.20 -75.20 Th¸ng 7 30.70 103.80 -73.10 Th¸ng 8 38.60 119.00 -80.40 Th¸ng 9 33.10 89.00 -55.90 Th¸ng 10 40.60 124.20 -83.60 Th¸ng 11 54.40 93.00 -38.60 Th¸ng 12 40.00 96.00 -56.00 Tæng 460.30 1,052.90 -592.60 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 2000 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 42.00 66.90 -24.90 Th¸ng 2 29.20 63.00 -33.80 Th¸ng 3 39.90 60.00 -20.10 Th¸ng 4 31.70 50.90 -19.20 Th¸ng 5 26.00 59.30 -33.30 Th¸ng 6 34.80 70.00 -35.20 Th¸ng 7 29.70 77.80 -48.10 Th¸ng 8 26.80 76.00 -49.20 Th¸ng 9 22.40 69.30 -46.90 Th¸ng 10 28.60 109.10 -80.50 Th¸ng 11 26.50 56.20 -29.70 Th¸ng 12 29.90 62.80 -32.90 Tæng 367.60 821.40 -453.80 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1999 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 19.70 44.90 -25.20 Th¸ng 2 22.50 45.20 -22.70 Th¸ng 3 19.20 37.70 -18.50 Th¸ng 4 26.10 23.10 3.00 Th¸ng 5 22.30 39.00 -16.70 Th¸ng 6 18.50 45.20 -26.70 Th¸ng 7 19.40 48.30 -28.90 Th¸ng 8 30.90 48.10 -17.20 Th¸ng 9 16.80 53.40 -36.60 Th¸ng 10 40.30 111.60 -71.30 Th¸ng 11 24.60 62.40 -37.80 Th¸ng 12 31.20 49.50 -18.30 Tæng 291.50 608.30 -316.80 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1998 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 18.50 55.10 -36.60 Th¸ng 2 23.40 32.90 -9.50 Th¸ng 3 26.30 28.30 -2.00 Th¸ng 4 22.90 41.60 -18.70 Th¸ng 5 19.40 43.00 -23.60 Th¸ng 6 22.00 44.00 -22.00 Th¸ng 7 22.40 49.30 -26.90 Th¸ng 8 17.70 75.70 -58.00 Th¸ng 9 27.80 51.30 -23.50 Th¸ng 10 31.20 43.30 -12.10 Th¸ng 11 21.60 43.90 -22.30 Th¸ng 12 20.70 45.70 -25.00 Tæng 274.10 554.10 -280.00 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1997 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 22.90 43.30 -20.40 Th¸ng 2 23.60 48.10 -24.50 Th¸ng 3 29.00 29.20 -0.20 Th¸ng 4 25.30 38.00 -12.70 Th¸ng 5 24.10 28.10 -4.00 Th¸ng 6 18.90 33.10 -14.20 Th¸ng 7 20.70 22.20 -1.50 Th¸ng 8 29.20 31.00 -1.80 Th¸ng 9 22.70 24.30 -1.60 Th¸ng 10 18.40 20.70 -2.30 Th¸ng 11 26.00 24.60 1.40 Th¸ng 12 25.90 45.80 -19.90 Tæng 286.60 388.50 -101.90 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1996 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 111.90 39.10 72.80 Th¸ng 2 213.80 32.30 181.50 Th¸ng 3 39.60 25.60 14.00 Th¸ng 4 32.80 29.70 3.10 Th¸ng 5 32.80 26.80 6.00 Th¸ng 6 31.80 34.20 -2.40 Th¸ng 7 27.70 13.80 13.90 Th¸ng 8 21.30 14.70 6.60 Th¸ng 9 19.50 16.50 3.00 Th¸ng 10 29.20 31.70 -2.50 Th¸ng 11 23.20 43.20 -20.00 Th¸ng 12 33.00 24.20 8.80 Tæng 616.40 331.80 284.60 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1995 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 16.60 17.60 -1.00 Th¸ng 2 7.40 21.80 -14.40 Th¸ng 3 12.50 24.10 -11.60 Th¸ng 4 21.30 10.60 10.70 Th¸ng 5 11.90 7.30 4.60 Th¸ng 6 20.60 8.50 12.10 Th¸ng 7 31.60 7.60 24.00 Th¸ng 8 29.40 9.50 19.90 Th¸ng 9 16.90 20.70 -3.80 Th¸ng 10 29.00 21.60 7.40 Th¸ng 11 26.10 22.00 4.10 Th¸ng 12 29.00 27.70 1.30 Tæng 252.50 198.90 53.60 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1994 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 0.40 0.00 0.40 Th¸ng 2 0.60 0.00 0.60 Th¸ng 3 2.30 0.50 1.80 Th¸ng 4 8.30 2.90 5.40 Th¸ng 5 8.30 4.60 3.70 Th¸ng 6 10.20 2.50 7.70 Th¸ng 7 6.00 2.60 3.40 Th¸ng 8 17.70 12.10 5.60 Th¸ng 9 12.30 7.30 5.00 Th¸ng 10 78.80 4.60 74.20 Th¸ng 11 12.30 5.10 7.20 Th¸ng 12 15.70 8.30 7.40 Tæng 172.70 50.60 122.10 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1993 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 2 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 3 0.50 0.00 0.50 Th¸ng 4 1.60 0.00 1.60 Th¸ng 5 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 6 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 7 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 8 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 9 0.60 0.00 0.60 Th¸ng 10 2.50 0.00 2.50 Th¸ng 11 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 12 0.40 0.00 0.40 Tæng 7.00 0.00 7.00 C¸n c©n th­¬ng m¹i ViÖt – Mü 1992 §¬n vÞ: TriÖu USD Th¸ng XuÊt khÈu NhËp khÈu C¸n c©n Th¸ng 1 0.70 0.00 0.70 Th¸ng 2 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 3 0.80 0.00 0.80 Th¸ng 4 0.30 0.00 0.30 Th¸ng 5 0.30 0.00 0.30 Th¸ng 6 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 7 0.20 0.00 0.20 Th¸ng 8 0.50 0.00 0.50 Th¸ng 9 0.40 0.00 0.40 Th¸ng 10 0.40 0.00 0.40 Th¸ng 11 0.40 0.00 0.40 Th¸ng 12 0.20 0.00 0.20 Tæng 4.50 0.00 4.50 Ghi chó: Sè trªn lµ sè ®· ®­îc lµm trßn. Nguån: U.S. Census Bureau, Foreign Trade Division, Data Dissemination Branch,Washington, D.C. 20233 ._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docKhoa luan tot nghiep.ThaiThuPhuong.Nhat1K36A.doc