Thực trạng và một số giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Tài liệu Thực trạng và một số giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong giai đoạn hiện nay: ... Ebook Thực trạng và một số giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

doc47 trang | Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1099 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Thực trạng và một số giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong giai đoạn hiện nay, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi më ®Çu §i lªn tõ mét quèc gia cã nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp l¹c hËu, ViÖt Nam ®· tr¶i qua 2 cuéc chiÕn tranh x©m l­îc tµn khèc kÐo dµi, cïng víi ®ã lµ mét chÕ ®é kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung kh«ng cßn phï hîp víi thêi b×nh. §iÒu ®ã sÏ ®­a nÒn kinh tÕ n­íc ta vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng nghiªm träng. Nã thÓ hiÖn ë chç ®êi sèng cua nh©n d©n thÊp kÐm d­íi møc trung b×nh,c¬ së vËt chÊt nghÌo nµn l¹c hËu, y tÕ, gi¸o dôc kh«ng ®­îc ®¶m b¶o. Tr­íc t×nh h×nh ®ã §¶ng vµ nhµ n­íc ta ®· thùc hiÖn mét c¶i c¸ch lín: chuyÓn dÞch kinh tÕ n­íc ta tõ kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung – nÒn kinh tÕ “®ãng cöa”sang nÒn kinh tÕ hµng ho¸ - nÒn kinh tÕ cöa.Sau ®¹i héi VI th¸ng 8/1986, n¨m 1997 nhµ n­íc ta ban hµnh vµ thùc hiÖn luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam.§iÒu nµy xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu vèn ®Çu t­ quèc tÕ kh«ng thÓ thiÕu trong ®iÒu kiÖn vèn n­íc h¹n hÑp. Nh­ vËy huy ®éng vµ sö dông nguån lùc n­íc ngoµi lµ gi¶i ph¸p quan träng ®­a kinh tÕ ViÖt Nam tho¸t khái t×nh tr¹ng khã kh¨n.ViÖc thùc thi ®Þnh h­íng nÒn kinh tÕ 19 n¨m qua gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo c¸c thµnh tùu c¶i c¸ch trong ®ã cã c¶ viÖc thu hót mét khèi l­îng kh«ng nhá vèn n­íc ngoµi.NhÊt lµ tõ` khi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN cã sù qu¶n lÝ cña nhµ n­íc trong mÊy n¨m qua, víi nh÷ng thµnh tùu ®¸ng kÓ, mét mÆt chØ ra gi¶i ph¸p ph¸t triÓn tæng qu¸t ®¸ng tin cËy, mÆt kh¸c nã lµm râ c¸c giíi h¹n cÇn ®­îc v­ît bá ®Ó nÒn kinh tÕ cã thÓ ph¸t triÓn nhanh h¬n, bÒn v÷ng h¬n. Trong sè c¸c giíi h¹n, nguån vèn ph¸t triÓn hiÖn ®ang lµ mét trong c¸c th¸ch thøc to lín nhÊt, khã kh¾c phôc nhÊt. ChÝnh sù quan träng cña vèn quèc tÕ trong c«ng cuéc ph¸t triÓn vµ x©y dùng ®Êt n­íc, ®Æc biÖt khi n­íc ta ®ang trong tiÕn tr×nh thùc hiÖn c«ng nghiÖp hiÖn ®¹i ho¸ th× nã cµng trë nªn cÊp thiÕt. Nã cã thÓ rót ng¾n thêi gian thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸. V× vËy mµ thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp vµ viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc lu«n lµ mét vÊn ®Ò ®­îc nhiÒu ng­êi quan t©m. Víi b¶n th©n m×nh em còng thÊy ®©y lµ mét vÊn ®Ò thiÕt thùc, cung cÊp vµ trang bÞ thªm kiÕn thøc cho sinh viªn kinh tÕ khi ra tr­êng. Cho nªn em chän ®Ò tµi” Thùc tr¹ng vµ mét sè gi¶i ph¸p t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay” ®Ó nghiªn cøu. §Ò tµi gåm:Ch­¬ng I: Lý luËn chung vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam. Ch­¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p cÇn t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ viÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc. Víi sù hiÓu biÕt cña b¶n th©n cßn h¹n chÕ cho nªn trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ch¾c ch¾n cßn nhiÒu sai lÇm. V× vËy em rÊt mong cã sù quan t©m gióp ®ì cña thÇy gi¸o, cña c¸c b¹n häc sinh quan t©m tíi ®Ò tµi nµy ®Ó ®Ò tµi ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Cuèi cïng em xin ch©n thµnh göi lêi c¶m ¬n tíi thÇy gi¸o NguyÔn Quang Minh ®· tËn t×nh gióp ®ì em hoµn thµnh bµi viÕt nµy. Ch­¬ng I : Lý luËn chung vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi Tæng quan vÒ ®Çu t­ n­íc ngoµi. §Çu t­ vµ c¸c khÝa niÖm cã liªn quan. §Æc ®iÓm ®iÓn h×nh cña chñ nghÜa t­ b¶n c¹nh tranh tù do hoµn toµn lµ viÖc xuÊt khÈu hµng ho¸ sang c¸c n­íc ph¸t triÓn h¬n. nh­ng tíi cuèi thÕ kØ 19 ®Çu thÕ kØ 20, víi sù h×nh thµnh cña tæ chøc ®éc quyÒn th× trong nÒn kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa xuÊt hiÖn thªm mét h×nh thøc xuÊt khÈu míi – xuÊt khÈu t­ b¶n. B»ng viÖc xuÊt khÈu t­ b¶n nhµ t­ b¶n tæ chøc xuÊt khÈu hµng ra n­íc ngoµi vµ s¶n phÈm s¶n xuÊt ra ë n­íc ngoµi ®ã sÏ thay thÕ mét phÇn cho xuÊt khÈu hµng ho¸. Nh­ vËy sù kh¸c biÖt gi÷a xuÊt khÈu t­ b¶n vµ xuÊt khÈu hµng ho¸ lµ ë chç khi xuÊt khÈu hµng ho¸ th× nhµ t­ b¶n thùc hiÖn gi¸ trÞ thÆng d­ ë n­íc ngoµi. Cïng víi thêi gian, xuÊt khÈu t­ b¶n ®· bæ sung cho xuÊt khÈu hµng ho¸ vµ ngµy cµng ph¸t triÓn kh«ng ngõng. XuÊt khÈu t­ b¶n vÒ c¬ b¶n ®­îc thùc hiÖn d­íi h×nh thøc hîp t¸c ®Çu t­ quèc tÕ. Ho¹t ®éng ®Çu t­ lµ mét ho¹t ®éng v« cïng quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña mét quèc gia. V× vËy nã trë thµnh mét trong nh÷ng vÊn ®Ò ®­îc nhiÒu quèc gia quan t©m ®Õn. Tõ tr­íc tíi nay ®· cã nhiÒu ®Þnh nghÜa vÒ ®Çu t­ nh­ng chung quy l¹i nã ®Ò cã mét néi dung c¬ b¶n. VËy ®Çu t­ lµ g×? §Çu t­ quèc tÕ lµ mét qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh tÕmµ bªn n­íc ngoµi hoÆc c¸c tæ chøc viÖn trî quèc tÕ bá vèn vµo mét n­íc ®Ó x©y dùng, t¹o lËp c¬ së trong mét hoÆc nhiÒu lÜnh vùc kinh tÕ x· héi nh»m môc ®Ých t¹o ra sù thu nhËp, lîi Ých hoÆc t¹o ra c«ng ¨n viÖc lµm trong t­¬ng lai. Hîp t¸c ®Çu t­ quèc tÕ lµ mét qu¸ tr×nh kinh tÕ trong ®ã c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ( tæ chøc c¸ nh©n ) ®­a vèn hoÆc bÊt k× h×nh thøc gi¸ trÞ nµo vµo n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ kinh doanh, dÞch vô nh»m thu lîi nhuËn vµ ®¹t ®­îc c¸c hiÖu qu¶ x· héi. BÊt k× mét quèc gia nµo khi quan t©m tíi ®Çu t­ quèc tÕ ®Òu ph¶i quan t©m tíi nguån ®Çu t­ trùc tiÕp( FDI) vµ nguån viÖn trî ph¸t triÓn n­íc ngoµi. Nguån viÖn trî chÝnh thøc ODA lµ c¸c kho¶n viÖ trî kh«ng hoµn l¹i hoÆc cho vay víi nh÷ng ®iÒu kiÖn ­u ®·i cña c¸c c¬ quan tµi chÝnh thuéc c¸c tæ chøc quèc tÕ c¸c n­íc, c¸c tæ chøc phi chÝnh phñ nh»m hç trî cho sù ph¸t triÓn vµ thÞnh v­îng cña c¸c n­íc kh¸c. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi FDI lµ mét lo¹i h×nh di chuyÓn vèn quèc tÕ.Trong ®ã ng­êi së h÷u vèn ®ång thêi lµ ng­êi trùc tiÕp qu¶n lÝ vµ ®iÒu hµnh ho¹t ®éng sö dông vèn. 1.2. C¸c h×nh thøc chñ yÕu cña ®Çu t­ quèc tÕ. C¨n cø vµo tÝnh chÊt sö dông nguån vèn th× ®Çu t­ quèc tÕ th­êng ®­îc chia thµnh 3 h×nh thøc chñ yÕu lµ: ®Çu t­ gi¸n tiÕp, tÝn dông quèc tÕ vµ ®Çu t­ trùc tiÕp. 1.2.1 §Çu t­ gi¸n tiÕp. §Çu t­ gi¸n tiÕp lµ h×nh thøc ®Çu t­ quèc tÕ trong ®ã chñ ®Çu t­ chØ ®­îc gãp mét sè vèn tèi ®a nµo ®ã d­íi h×nh thøc mua cæ phiÕu, sao cho bªn n­íc ngoµi kh«ng trùc tiÕp tham gia ®iÒu hµnh ®èi t­îng mµ hä bá vèn ®Çu t­. ë ®©y quyÒn së h÷u vµ quyÒn sö dông t¸ch rêi nhau. *¦u ®iÓm: Khi cã sù cè trong kinh doanh x¶y ra víi xÝ nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi th× c¸c chñ ®Çu t­ Ýt bÞ thiÖt h¹i v× vèn ®Çu t­ ®­pùc ph©n t¸n trong sã ®«ng nh÷ng ng­êi mua cæ phiÕu tr¸i phiÕu.MÆt kh¸c bªn tiÕp nhËn ®Çu t­ hoµn toµn chñ ®éng vèn kinh doanh cña m×nh theo ý ®å cña m×nh mét c¸ch tËp trung. * Nh­îc ®iÓm: H¹n chÕ kh¶ n¨ng thu hót vèn kÜ thuËt, c«ng nghÖ cña chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi v× bÞ khèng chÕ møc ®é ®ãng gãp vèn tèi ®a.H¬n n÷a do bªn n­íc ngoµi kh«ng trùc tiÕp tham gia ®iÒu hµnh ®èi t­îng mµ hä bá vèn ®Çu t­ nªn hiÖu qu¶ sö dông vèn th­êng thÊp. 1.2.2. TÝn dông quèc tÕ. TÝn dông quèc tÕ lµ h×nh thøc ®Çu t­ d­íi d¹ng cho vay kiÕm lêi th«ng qua l·i suÊt tiÒn vay: ¦u ®iÓm: _ Vèn vay chñ yÕu d­íi d¹ng tiÒn tÖ, dÔ trë thµnh c¸c ph­¬ng tiÖn ®Çu t­ kh¸c. _ N­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ toµn quyÒn chñ ®éng sö dông vèn ®Çu t­ cho c¸c môc ®Ých riªng lÎ cña m×nh. _ Chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi cã thu nhËp æn ®Þnh, th«ng qua l·i suÊt cña sè tiÒn cho vay kh«ng phô thuéc vµo kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. _ NhiÒu n­íc chñ ®Çu t­ th«ng qua h×nh thøc nµy ®· trãi buéc mét sè n­íc vµo vßng ¶nh h­ëng cña m×nh. Nh­îc ®iÓm: _ HiÖu qu¶ sö dông vèn cµng thÊp do bªn n­íc ngoµi kh«ng trùc tiÕp tham gia ®iÒu hµnh ®èi hµnh hä bá vèn ®Çu t­. Vµ hËu qu¶ lµ nhiÒu n­íc chËm ph¸t triÓn l©m vµo t×nh tr¹ng nî nÇn, thËm chÝ cã n­íc mÊt kh¶ n¨ng chi tr¶ tõ ®ã ®­a ®Õn sù phô thuéc vµo chñ nî. H×nh tøc nµy phô thuéc nhiÒu vµo bªn ®i vay vµ bªn cho vay. 1.2.3. §Çu t­ trùc tiÕp. §Çu t­ trùc tiÕp lµ h×nh thøc ®Çu t­ quèc tÕ mµ chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ãng gãp mét ssè vèn ®ñ lín vµo lÜnh vùc s¶n xuÊt hoÆc dÞch vô, cho phÐp hä trùc tiÕp tham gia ®iÒu hµnh ®èi t­îng hä bá vèn ®Çu t­. Trong tr­êng hîp nµy quyÒn së h÷u vèn thèng nhÊt víi quyÒn sö dông vèn. ¦u ®iÓm. _ MÆc dï h×nh thøc nµy vÉn chÞu sù chi phèi cña chÝnh phñ nh­ng cã phÇn Ýt lÖ thuéc vµo mèi quan hÖ chÝnh trÞ cña hai bªn so víi h×nh thøc tÝn dông quèc tÕ. _ Bªn nuíc ngoµi trùc tiÕp tham gia qu¸ tr×nh kinh doanh cña xÝ nghiÖp, nªn hä trùc tiÕp kiÓm so¸t sù ho¹t ®éngvµ ®­a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh cã lîi nhÊt cho viÖc ®Çu t­ v× vËy møc ®é kh¶ thi cña dù ¸n kh¸ cao, ®Æc biÖt khi muèn tiÕp cËn thÞ tr­êng quèc tÕ vµ më réng thÞ tr­êng xuÊt khÈu. _ Do quyÒn lîi cña ®Çu t­ n­íc ngoµi g¾n chÆt víi dù ¸n, cho nªn cã thÓ lùa chän kÜ thuËt, c«ng nghÖ thÝch hîp, n©ng cao dÇn tr×nh ®é qu¶n lÝ, tay nghÒ cho c«ng nh©n ë n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­. Nh­îc ®iÓm: _ Do ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp diÔn ra theo c¬ chÕ thÞ tr­êng trong khi ng­êi ®Çu t­ n­íc ngoµi cã nhiÒu kinh nghiÖm, sµnh sái trong viÖc kÝ kÕt c¸c hîp ®ång dÉn ®Õn thua thiÖt cho c¸c n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­. _ Trong ®Çu t­ trùc tiÕp phÝa chñ nhµ kh«ng chñ ®éng trong viÖc bè trÝ c¸c c¬ cÊu ®Çu t­ theo ngµnh còng nh­ theo vïng l·nh thæ. II. TÝnh tÊt yÕu cña thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. 2.1. Vai trß cña ®Çu t­ n­íc ngoµi. Kinh tÕ vµ chÝnh trÞ lu«n song hµnh víi nhau. Kinh tÕ lµ tiÒn ®Ò ®iÒu kiÖn ®Ó gi÷ v÷ng æn ®Þnh cho chÝnh trÞ. Mét quèc gia cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn cao sÏ lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc gi÷ v÷ng æn ®Þnh chÝnh trÞ. chÝnh v× vËy ph¸t triÓn kinh tÕ lµ vÊn ®Ò sèng cßn cña mét quèc gia. MÆt kh¸c ®Çu t­ l¹i chiÕm mét phÇn v« cïng quan träng trong kinh tÕ. §Çu t­ bao gåm ®Çu t­ trong n­íc vµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. §èi víi mét quèc gia ®ang ph¸t triÓn th× ®Çu t­ n­íc ngoµi chiÕm mét tØ träng lín trong ®Çu t­ vµ GNP. V× thÕ mµ ®Çu t­ n­íc ngoµi tuy kh«ng ph¶i lµ nh©n tè quyÕt ®Þnh nh­ng l¹i v« cïng quan träng trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. 2.1.1. Vai trß t¹o nguån vèn. Vèn cho ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ bao gåm: +Vèn trong n­íc. + Vèn n­íc ngoµi. §èi víi c¸c n­íc l¹c hËu, s¶n xuÊt cßn ë tr×nh ®é thÊp, nguån vèn tÝch luü ®­îc trong nø¬c cßn ch­a nhiÒu th× vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cã ý nghÜa cùc k× quan träng ®èi víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ. ë c¸c giai ®o¹n nµy cã nhiÒu tiÒm n¨ng vÒ ph¸t triÓn lao ®éng, tµi nguyªn thiªn nhiªn nh­ng tr×nh ®é s¶n xuÊt cßn thÊp kÐm, c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt nghÌo nµn , l¹c hËu nªn ch­a cã ®iÒu kiÖn khai th¸c c¸c tiÒm n¨ng Êy. C¸c n­íc nµy chØ cã thÓ tho¸t ra khái c¸i vßng luÈn qu©n cña sù nghÌo ®ãi b»ng c¸ch t¨ng c­êng ®Çu t­ ph¸t triÓn s¶n xuÊt, t¹o ra møc t¨ng tr­ëng kinh tÕ cao vµ æn ®Þnh. §Ó thùc hiÖn ®­îc ®iÒu nµy ®ßi hái c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn ph¶i cã vèn ®Çu t­. Trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay, khi mµ trªn thÕ giíi ®ang cã nhiÒu n­íc n¾m gi÷ trong tay mét khèi l­îng vèn khæng lå vµ cã nhu cÇu ®Çu t­ ra n­íc ngoµi th× ®ã lµ c¬ héi ®Ó c¸c n­íc ph¸t triÓn cã thÓ tranh thñ nguån vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ. 2.1.2 Vai trß trong chuyÓn giao c«ng nghÖ. C¸c quèc gia nhËn ®­îc ®Çu t­ th­êng lµ c¸c quèc gia cã nÒn kinh tÕ chËm ph¸t triÓn, khoa häc, c«ng nghÖ cßn c¸ch xa so víi c¸c quèc gia ph¸t triÓn. V× thÕ c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Òu muèn cã mét c«ng nghÖ hiÖn ®¹i hoÆc cã thÓ dÔ chÊp nhËn ®­îc víi quèc gia m×nh.MÆt kh¸c ta còng thÊy khi ®Çu t­ vµo mét quèc gia nµo ®ã, chñ ®Çu t­ kh«ng chØ chuyÓn vµo n­íc ®ã vèn b»ng tiÒn mÆt mµ cßn chuyÓn vèn hiÖn vËt nh­: m¸y mãc, thiÕt bÞ, nguyªn vËt liÖu (hay cßn gäi lµ c«ng nghÖ cøng) vµ vèn v« h×nh nh­ chuyªn gia kÜ thuËt, c«ng nghÖ, tri thøc khoa häc, bÝ quyÕt qu¶n lÝ, n¨ng lùc tiÕp cËn thÞ tr­êng (hay cßn gäi lµ c«ng nghÖ mÒm. Th«ng qua ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, qu¸ tr×nh chuyÓn giao c«ng nghÖ ®­îc thùc hiÖn tu¬ng ®èi nhanh chãngvµ thuËn lîi cho c¶ bªn ®Çu t­ còng nh­ bªn nhËn ®Çu t­. 2.1.3. Thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ . Tranh thñ vèn vµ kÜ thuËt cña n­íc ngoµi, c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn muèn sö dông nã ®Ó thùc hiÖn môc tiªu quan träng hµng ®Çu lµ ®Èy m¹nh t¨ng tr­ëng kinh tÕ. §©y còng lµ c¸i møc ®Ó c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn tho¸t khái c¸i vßng luÈn quÈn cña sù nghÌo ®ãi. Thùc tÕ kinh nghiÖm cña nhiÒu n­íc cho thÊy quèc gia nµo thùc hiÖn thµnh c«ng chiÕn l­îc më cöa víi bªn ngoµi, biÕn nã thµnh nh©n tè bªn trong th× quèc gia ®ã t¹o ra ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ cao. Møc t¨ng tr­ëng kinh tÕ ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn th­êng do nh©n tè t¨ng ®Çu t­ lµ chñ yÕu, nhê ®ã c¸c nh©n tè kh¸c nh­ tæng sè lao ®éng ®­îc sö dông, n¨ng suÊt lao ®éng còng t¨ng theo. V× vËy cã thÓ th«ng qua ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Ó ®¸nh gi¸ vai trß cña ®Çu t­ n­íc ngoµi víi t¨ng tr­ëng. 2.1.4 Vai trß gi¶i quyÕt viÖc lµm. Tèc ®é t¨ng lªn cña ®Çu t­ n­íc ngoµi kÐo theo sù t¨ng lªn cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt. ViÖc t¨ng quy m« vµ sè dù ¸n sÏ t¹o ra nhiÒu chç lµm viÖc míi h¬n, thu hót ®­îc mét sè ng­êi lao ®éng ®¸ng kÓ vµo viÖc gi¶m bít n¹n thÊt nghiÖp.§Æc biÖt ®èi víi nhiÒu n­íc ®ang ph¸t triÓn, n¬i cã lùc l­îng lao ®éng rÊt phong phó nh­ng ch­a cã ®iÒu kiÖn khai th¸c vµ sö dông th× ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ùoc xem lµ ch×a kho¸ quan träng ®Ó gi¶i quyÕt viÖc lµm, v× ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹o ra c¸c ®iÒu kiÖn vÒ vèn vµ kÜ thuËt cho phÐp khai th¸c vµ sö dông c¸c tiÒm n¨ng kinh tÕ trong ®ã cã tiÒm n¨ng vÒ lao ®éng. ë ViÖt Nam hiÖn cã kho¶ng 100.000 ng­êi ®ang lµm viÖc trong c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Cïng víi sù t¨ng lªn cña sè viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng th× chÊt l­îng lao ®éng còng ®­îc n©ng cao. 2.1.5. Vai trß thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ kh«ng chØ lµ yªu cÇu, ®ßi hái cña b¶n th©n sù ph¸t triÓn néi t¹i nÒn kinh tÕ mµ cßn lµ ®ßi hái cña xu h­íng quèc tÕ ho¸ ®êi s«ng kinh tÕ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ nh­ hiÖn nay. Sù dÞch chuyÓn c¬ cÊu kinh tÕ cña mçi quèc gia phï hîp víi tr×nh ®é ph¸t triÓn chung trªn thÕ giíi sÏ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi. Ng­îc l¹i chÝnh ®Çu t­ n­íc ngoµi mµ chñ yÕu lµ FDI l¹i gãp phÇn chñ yÕu nhanh chãng qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. MÆc dï nguån ODA gãp phÇn trùc tiÕp vµo viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ kh«ng lín nh­ng nã l¹i gãp phÇn gi¸n tiÕp vµo chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. V× th«ng qua ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®· lµm xuÊt hiÖn nh÷ng lÜnh vùc vµ ngµnh kinh tÕ míi ë n­íc nhËn ®Çu t­. §ång thêi nã còng t¹o ra sù ph¸t triÓn nhanh chãng tr×nh ®é kÜ thuËt c«ng nghÖ á nhiÒu ngµnh kinh tÕ, gãp phÇn thóc ®Èy t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng ë c¸c ngµnh nµy vµ lµm t¨ng tØ phÇn cña nã trong nÒn kinh tÕ. Bªn c¹nh mét sè ngµnh ®­îc kÝch thÝch ph¸t triÓn bëi ®Çu t­ n­íc ngoµi th× còng cã mét sè ngµnh bÞ mai mét ®i råi tiÕn tíi bÞ xo¸ sæ. Nãi chung sù dÞch chuyÓn c¬ cÊu kinh tÕ mang tÝnh tiÕn bé chung cña xu thÕ chung thÕ giíi. 2.1.6. Vai trß ®èi víi thu ng©n s¸ch nhµ n­íc. §Çu t­ n­íc ngoµi gãp phÇn ®ang kÓ vµo thu ng©n s¸ch nhµ n­íc th«ng qua viÖc thu thuÕ ®èi víi c¸c ®¬n vÞ ®Çu t­ n­íc ngoµi. §©y lµ mét kho¶n thu t­¬ng ®èi lín cho ng©n s¸ch nhµ n­íc. Nã bao gåm thu: thuÕ nhµ ®Êt, thuÕ s¶n xuÊt, thuÕ xuÊt khÈu v× c¸c ®¬n vÞ ®Çu t­ n­íc ngoµi chñ yÕu tËp trung vµo s¶n xuÊt c¸c hµng ho¸ xuÊt khÈu. Nh­ng dÓ t¹o ra hµng ho¸ ®ßi hái ph¶i cã ®Þa ®iÓm s¶n xuÊt vµ sö dông c¸c c¬ së h¹ tÇng cña n­íc nhËn ®Çu t­. Do vËy ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ãng gãp nguån thu quan träng cho ng©n s¸ch nhµ n­íc. 2.2. TÝnh tÊt yÕu cña ®Çu t­ n­íc ngoµi. Nh­ ®· biÕt trong c¬ cÊu GDP th× ®Çu t­ lu«n gãp mét gi¸ trÞ rÊt lín. BÊt k× mét quèc gia nµo muèn ph¸t triÓn ®­îc th× ph¶i cã møc ®Çu t­ rÊt lín. §Çu t­ cña c¸c n­íc chñ yÕu lµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Mét quèc gia kh«ng cã ®Çu t­ n­íc ngoµi th× ®ång nghÜa víi viÖc ®ãng cöa vµ thôt lïi vÒ kinh tÕ.N­íc ta ph¶i tr¶i qua mét thêi k× dµi nh­ vËy vµ cho tíi tËn ®¹i héi 6 ( th¸ng 8 n¨m 1986) sau khi m« h×nh kinh tÕ cña mét sè n­íc bÞ sôp ®æ do ®ãng cöa hoÆc hÐ më cñ¨ th× n­íc ta míi thùc sù thùc hiÖn nÒn kinh tÕ më cöa. M·i tíi n¨m 1987 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi míi ra ®êi. ChÝnh sù ®ãng cöa kinh tÕ ®· ®­a ®Õn mét thêi k× dµi thiÕu vèn ®Çu t­, kh«ng thÓ ®¸p øng ®­îc nhu cÇu vÒ vèn trong n­íc dÉn tíi c¸c nhu cÇu kh¸c còng kh«ng thÓ ®¸p øng ®­îc. Tuy nhiªn viÖc chÊp nhËn ®Çu t­ kh«ng ph¶i ®i liÒn víi viÖc chñ ®Çu t­ ®i lµm kh«ng c«ng cßn bªn nhËn ®Çu t­ hoµn toµn cã lîi vµ kh«ng hÒ bÞ rµng buéc g× c¶. §iÒu ®ã lµ kh«ng thÓ x¶y ra ë bÊt k× mét quèc gia nµo. Cã thÓ thÊy mét ®iÒu r»ng viÖc ®Çu t­ chØ ®­îc thùc hiÖn khi nã ®­îc yªu cÇu tõ hai phÝa: phÝa nhËn ®Çu t­ vµ ph¸i ®i ®Çu t­. 2.2.1.Quan ®iÓm tõ ph¸i chñ ®Çu t­. §Çu t­ lµ “®¸nh b¹c víi t­¬ng lai” ®©y lµ mét ho¹t ®éng kinh tÕ mang tÝnh rñi ro cao. Song kh«ng ph¶i v× thÕ mµ c¸c quèc gia muèn ®¹t lîi nhuËn cao sÏ ®em vèn tõ n­íc m×nh ®i ®Çu t­ ë mét n­íc kh¸c mét c¸ch å ¹t mµ kh«ng hÒ suy tÝnh. Thùc tÕ cho chóng ta thÊy c¸c n­íc nµy ®Òu tÝnh to¸n mét c¸ch kÜ cµng tr­íc khi ®Çu t­ ®Ó x¸c ®Þnh xem sÏ thu ®­îc c¸i g×? sÏ thu lîi nhuËn lµ bao nhiªu? sÏ mÊt c¸i g×? xuÊt ph¸t tõ t×nh h×nh kinh tÕ c¸c n­íc ®Çu t­. C¸c n­íc ®Çu t­ th­êng lµ c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Do lîi nhuËn thu ®­îc tõ trong n­íc ngµy cµng gi¶m ®i v× sè l­îng nhµ ®Çu t­ ngµy cµng t¨ng, møc ®é c¹nh tranh ngµy cµng khèc liÖt. MÆt kh¸c c¸c nhµ ®Çu t­ míi tham gia thÞ truêng trong n­íc sÏ gÆp ph¶i khã kh¨n khi t×m kiÕm thÞ tr­êng, ®¸p øng nhu cÇu thÞ tr­êng, ®èi mÆt víi c¸c nhµ ®Çu t­ lín cã nhiÒu kinh nghiÖm. Céng thªm víi nã lµ nhu cÇu trong n­íc vÒ kÜ thuËt, c«ng nghÖ cao, gi¸ rÎ, chÊt l­îng cao vµ nguån nguyªn liÖu ®Çu vµo nh­ gi¸ nh©n c«ng lµ ®iÒu hiÓn nhiªn. ChÝnh v× thÕ mµ ®Çu t­ trong n­íc m×nh sÏ kh«ng cã lîi. XuÊt ph¸t tõ ®©y c¸c nhµ ®Çu t­ ®em vèn sang ®Çu t­ ë c¸c n­íc kh¸c, c¸c n­íc kh¸c ë ®©y th­êng lµ c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn. VËy chñ ®Çu t­ ®­îc g×? Thø nhÊt, phÇn lín c¸c n­íc nµy lµ nh÷ng n­íc c«ng nghiÖp ph¸t triÓn mµ tØ suÊt lîi nhuËn ngµy cµng cã xu h­íng gi¶m vµ kÌm theo lµ hiÖn t­îng thõa t­¬ng ®èi t­ b¶n ë trong n­íc. Cho nªn, b»ng h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp quèc tÕ, c¸c n­íc nµy ®· sö dông nh÷ng lîi thÕ cña n¬i tiÕp nhËn s¶n phÈm, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn còng nh­ tØ suÊt lîi nhuËn cña vèn ®Çu t­. Thø hai, ®Çu t­ quèc tÕ kh¾c phôc ®­îc t×nh tr¹ng l·o ho¸ s¶n phÈm tøc lµ th«ng qua ®Çu t­ quèc tÕ( th­êng gäi lµ ®Çu t­ trùc tiÕp) c¸c n­íc t­ b¶n ®· di chuyÓn mét bé phËn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, phÇn lín lµ m¸y mãc ë giai ®o¹n l·o ho¸ sang c¸c n­íc kÐm ph¸t triÓn ®Ó tiÕp tôc sö dông, kÐo dµi h¬n chu k× sèng cña s¶n phÈm. Vµo nh÷ng n¨m 70 khi cuéc khñng ho¶ng c¬ cÊu næ ra trong chiÕn l­îc t¸i triÓn khai c«ng nghiÖp lóc ®ã, c¸c n­íc t­ b¶n ®· ph¸t triÓn ®· di chuyÓn mét bé phËn c«ng nghiÖp cã kÜ thuËt ®¬n gi¶n dïng nhiÒu lao ®éng mµ g©y « nhiÔm m«i tr­êng bao gåm c¸c ngµnh nh­ quÇn ¸o, giµy dÐp, ®å ch¬i, hµng ®iÖn tö ®¬n gi¶n, c«ng nghiÖp khai kho¸ng vµ s¬ chÕ quÆng sang c¸c n­íc chËm ph¸t triÓn. Ngµy nay hä ®· chuyÓn sang vßng míi víi sù tËp trung ®Çu t­ cao h¬n ®Ó ph¸t triÓn c¸c ngµnh nh­ «t«, m¸y mãc dïng ®iÖn, c«ng cô tù ®éng. Thø ba, ®Çu t­ quèc tÕ gióp c¸c n­íc nµy x©y dùng ®­îc thÞ tr­êng cung cÊp nguyªn liÖu æn ®Þnh víi gi¸ ph¶i ch¨ng. NhiÒu n­íc nhËn ®Çu t­ cã tµi nguyªn dåi dµo nh­ng do h¹n chÕ vÒ tiÒn vèn, kÜ thuËt c«ng nghÖ cho nªn nh÷g tµi nguyªn ®ã ch­a ®­îc khai th¸c, sö dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Th«ng qua viÖc khai th¸c vµo nh÷ng nguån tµi nguyªn, c¸c n­íc chñ ®Çu t­ ®· tËn dông ®­îc nguån nguyªn liÖu ®ã, nhËp khÈu ®Ó phôc vô ngµnh s¶n xuÊt ë n­íc m×nh. Thø t­, ®Çu t­ quèc tÕ gióp c¸c n­íc chñ ®Çu t­ bµnh tr­íng søc m¹nh vÒ kinh tÕ n©ng cao uy tÝn trªn thÞ tr­êng quèc tÕ: th«ng qua x©y dùng nhµ m¸y s¶n xuÊt vµ thÞ tr­êng tiªu thô ë n­íc ngoµi mµ c¸c n­íc xuÊt khÈu vèn më réng ®­îc thÞ tr­êng tiªu thô, tr¸nh ®­îc hµng rµo b¶o hé mËu dÞch ë c¸c n­íc, ngoµi ra nhiÒu n­íc th«ng qua h×nh thøc viÖn trî vµ cho vay vèn víi quy m« lín, l·i suÊt h¹ mµ ra ®iÒu kiÖn vÒ kinh tÕ chÝnh trÞ buéc c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn vµo quü ®¹o ®iÒu khiÓn cña hä. Nh­ vËy ®Çu t­ ra n­íc ngoµi ®¹t ®ù¬c nhiÒu lîi thÕ h¬n h¼n so víi ®Çu t­ trong n­íc. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c nguån vèn ®Çu t­ tõ n­íc ngoµi ®Òu nh»m tèi ®a ho¸ lîi nhuËn, mét sè dù ¸n lµ c¸c dù ¸n do nguån viÖ trî ph¸t triÓn chÝnh thøc ODA tµi trî th× môc tiªu hµng ®Çu lµ Ých lîi. C¸c tæ chøc nµy cho c¸c n­íc vay m­în víi l·i suÊt thÊp, thËm chÝ viÖn trî kh«ng hoµn l¹i ®Ó ph¸t triÓn mét sè lÜnh vùc, th­êng lµ c¬ së h¹ tÇng nh­ gi¸o dôc, y tÕ, giao th«ng. 2.2.2. quan ®iÓm tõ phÝa c¸c n­íc nhËn ®Çu t­. Còng xuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm vµ lîi Ých, c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ ®Òu muèn t¨ng tr­ëng kinh tÕ ®Ó cã thÓ ®uæi kÞp c¸c n­íc ph¸t triÓn. C¸c n­íc nhËn ®Çu t­ th­êng cã xuÊt ph¸t ®iÓm thÊp, thÓ hiÖn: møc thu nhËp trªn ®Çu ng­êi thÊp, GDP thÊp, c¬ së vËt chÊt cßn nghÌo nµn, l¹c hËu, tiÒm n¨ng vÒ vèn bÞ h¹n hÑp. Do ®ã nhu cÇu vÒ vèn ®Çu t­ cña n­íc ngoµi lµ tÊt yÕu,song kh«ng ph¶i lu«n lu«n nh­ vËy. Mét sè quèc gia cã nªn kinh tÕ ph¸t triÓn rÊt cao nh­ng vÉn t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi v× hä thÊy r»ng ®Çu t­ trong n­íc kh«ng ®¸p øng næi, ngoµi ra cßn do mét sè lÜnh vùc qu¸ míi ®èi víi c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ cho nªn ®Çu t­ tõ n­íc ngoµi vÉn ®em l¹i lîi Ých cao h¬n tõ ®Çu t­ trong n­íc. VËy n­íc nhËn ®Çu t­ sÏ ®­îc h­ëng nh÷ng Ých lîi g×? Trø¬c hÕt ®èi víi nh÷ng n­íc ph¸t triÓn nh­ Mü vµ T©y ©u th×: + Thø nhÊt, gióp Mü gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò khã kh¨n trong n­íc nh­ thÊt nghiÖp, l¹m ph¸t. + Thø hai, cøu nguy cho mét sè xÝ nghiÖp trªn bê vùc ph¸ s¶n th«ng qua viÖc c¸c chñ ®Çu t­ NhËt mua l¹i c¸c xÝ nghiÖp ®ã. + Thø ba, t¨ng thu ng©n s¸ch d­íi h×nh thøc c¸c lo¹i thuÕ ®Ó gi¶i quyÕt t×nh h×nh béi chi ng©n s¸ch cña Mü. + Thø t­, t¹o ra m«i tr­êng c¹nh tranh ®Ó thóc ®Èy sù ph¸t triÓn kinh tÕ vµ th­¬ng m¹i. + Thø n¨m, gióp c¸c nhµ doanh nghiÖp Mü häc hái kinh nghiÖm qu¶n lÝ tiªn tiÕn cña NhËt. §èi víi c¸c n­íc chËm ph¸t triÓn ®Çu t­ quèc tÕ cã vai trß quan träng nh­ sau: + Thø nhÊt, ®Çu t­ quèc tÕ gi¶i quyÕt vÊn ®Ò thiÕu vèn cho c¸c n­íc nµy, trong giai ®o¹n ®Çu c¸c n­íc nµy ®Òu gÆp ph¶i vÊn ®Ò nan gi¶i lµ,thiÕu vèn ®Çu t­ do tÝch luü néi bé thÊp hoÆc kh«ng cã tÝch luü. §iÒu ®ã h¹n chÕ ®Õn quy m« ®Çu t­ vµ ®æi míi kÜ thuËt g©y ra t×nh tr¹ng mÊt c©n ®èi trong xuÊt nhËp khÈu, c¸n c©n thanh to¸n th­êng xuyªn bÞ thiÕu hôt, ®Êt n­íc thiÕu ngo¹i tÖ.ViÖc thu hót vèn n­íc ngoµi cã thÓ gi¶i quyÕt khã kh¨n vÒ tÝch luü vèn vµ bï ®¾p c¸c kho¶n thiÕu hôt ngo¹i tÖ trong c¸n c©n thanh to¸n. + Thø hai, ®Çu t­ quèc tÕ gi¶i quyÕt mét phÇn t×nh tr¹ng thÊt nghiÖp ë c¸c n­íc nµy. Th«ng qua viÖc t¹o ra c¸c xÝ nghiÖp míi hoÆc lµm t¨ng quy m« c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ. §Çu t­ quèc tÕ ®· t¹o ra c«ng ¨n viÖc lµm cho mét sè l­îng kh¸ lín ng­êi lao ®éng. ®øng tr­íc t×nh h×nh ®ã, nh÷ng tØ lÖ 54,46%; 23%;21% sè ng­êi lµm viÖc cho c¸c xÝ nghiÖp cã vèn n­íc ngoµi so víi tæng sè ng­êi cã viÖc lµm cña c¸c n­íc Singapore, Braxin, Mexico lµ cã ý nghÜa rÊt lín + Thø ba, ®Çu t­ quèc tÕ gióp c¸c n­íc chËm ph¸t triÓn vµ ®ang ph¸t triÓn tiÕp thu ®­îc c«ng nghÖ tiªn tiÕn häc hái ®­îc kinh nghiÖm qu¶n lý cña c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, ë c¸c n­íc nµy c«ng nghÖ trong n­íc th­êng lµ c«ng nghÖ cæ truyÒn, l¹c hËu, n¨ng suÊt thÊp. Do tr×nh ®é ph¸t triÓn y tÕ, gi¸o dôc, khoa häc trong n­íc kÐm, c¸ n­íc ®ang ph¸t triÓn cã rÊt Ýt cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn c«ng nghÖ míi, hiÖn ®Ëi vµ tiªn tiÕn. MÆt kh¸c kh¶ n¨ng tù nhËp khÈu cña c¸c n­íc nµy còng rÊt h¹n chÕ th­êng d­íi 1% so víi GDP d­íi ®iÒu kiÖn ®ã phÇn lín c«ng nghÖ hiÖn ®¹i lµ do ®­îc ®­a vµo tõ n­íc ngoµi qua c¸c kªnh viÖn trî, trao ®æi khoa häc, c«ng nghÖ vµ ®Æc biÖt lµ qua viÖc hîp t¸c ®Çu t­ quèc tÕ. + Thø t­, ®Çu t­ quèc tÕ gãp phÇn c¶i tiÕn c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸, ®­a nÒn kinh tÕ tham gia ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ mét c¸ch m¹nh mÏ. §Çu t­ n­íc ngoµi gi÷ mét vai trß hÕt søc quan träng trong viÖc c¶i tiÕn c¬ cÊu kinh tÕ, mÆc dï tØ träng ®Çu t­ trùc tiÕp trong tæng sè vèn ®Çu t­ cña mét sè n­íc kh«ng cao nh­ng th­êng chiÕm tØ trong lín trong ®Çu t­ tµi s¶n cè ®Þnh trong mét sè ngµnh quan träng cña nÒn kinh tÕ . TÊt nhiªn c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ nªn nhí mét ®iÒu lµ kh«ng cã g× cho kh«ng v× vËy ph¶i c©n nh¾c thËn träng khi ®­a ra quyÕt ®Þnh vµ ph¶i lËp ra kÕ ho¹ch hîp lý cho viÖc thu nhËn vµ sö dông vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi mét c¸ch cã hiÖu qu¶. * Nãi chung ®Çu t­ vµ ®i ®Çu t­ cã quan hÖ h÷u c¬. Lîi Ých cña nh÷ng n­íc ®i ®Çu t­ vµ n­íc nhËn ®Çu t­ lµ hoµn toµn phï hîp víi nhau. III. Nh÷ng yÕu tè t¸c ®éng tíi thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. 3.1. Sù æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ vÜ m«. Nãi chung sù æn ®Þnh cña m«i tr­êng vÜ m« lu«n lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cho mäi ý ®Þnh vµ hµnh vi ®Çu t­ . §èi víi nh÷ng nguån vèn n­íc ngoµi, ®iÒu nµy l¹i cµng cã ý nghÜa h¬n. Trong m«i tr­êng vÜ m« ph¶i tÝnh tr­íc hÕt ®Õn sù æn ®Þnh chÝnh trÞ, x· héi. LÞch sö thÕ giíi cho thÊy r»ng quèc gia nµo mÊt æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ, x· héi nh­ mét sè n­íc Ch©u Phi, Nam ¸ gÇn ®©y tuy cã thÓ thu hót ®­îc mét sè viÖn trî nµo ®ã song møc ®é lµ kh«ng ®¸ng kÓ. Trong bèi c¶nh ®ã, rÊt Ýt, hoÆc thËm chÝ kh«ng cã vèn ®Çu t­ hoÆc cho vay tõ n­íc ngoµi nh»m môc tiªu ph¸t triÓn ®æ vµo. Tuy nhiªn ë ®©y, ®iÒu muèn ®­îc nhÊn m¹nh h¬n lµ møc ®é æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m« víi t­ c¸ch lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó thu hót vèn n­íc ngoµi. Kh«ng xÐt ®Õn nh÷ng tiªu chuÈn tèi thiÓu b¶o ®¶m møc ®é æn ®Þnh kinh tÕ vÜ m«, ch¼ng h¹n nh­ l­¬ng thùc, kh¶ n¨ng duy tr× cung cÇu ®èi víi mét sè mÆt hµng tiªu dïng tèi thiÓu, tÝnh æn ®Þnh ë ®©y ®­îc xÐt theo nghÜa lµ lµm sao cho nã tho¶ m·n ®­îc hai yªu cÇu: + Thø nhÊt, sù æn ®Þnh v÷ng ch¾c kh«ng ph¶i vµ kh«ng thÓ lµ sù æn ®Þnh bÊt ®éng( tøc lµ sù æn ®Þnh hµm chøa trong ®ã kh¶ n¨ng tr× trÖ kÐo dµi vµ dÉn tíi khñng ho¶ng). Mét sù æn ®Þnh v÷ng ch¾c nh­ng bÊt ®éng chØ ®­îc coi lµ sù æn ®Þnh ng¾n h¹n. XÐt trong dµi h¹n, sù æn ®Þnh nµy tiÒm chøa trong ®ã kh¶ n¨ng g©y bÊt æn ®Þnh. Bëi v× r»ng sù æn ®Þnh vÒ nguyªn t¾c kh«ng thÓ ®ång nhÊt víi sù tr× trÖ. B¶n chÊt cña æn ®Þnh kinh tÕ g¾n liÒn víi n¨ng lùc t¨ng tr­ëng. + Thø hai, æn ®Þnh trong t¨ng tr­ëng, tøc lµ kiÓm so¸t nhÞp ®é t¨ng tr­ëng sao cho qu¸ tr×nh t¨ng tr­ëng, dÆc biÖt lµ c¸c nç lùc t¨ng tr­ëng nhanh l©u bÒn, kh«ng g©y ra tr¹ng th¸i qu¸ nãng vÒ ®Çu t­ vµ hËu qu¶ ®i liÒn víi nã lµ l¹m ph¸t. Theo mét nghÜa x¸c ®Þnh t¨ng tr­ëng cã nghÜa lµ ph¸ vì thÕ æn ®Þnh cò. Nh­ng nÕu qu¸ tr×nh t¨ng tr­ëng ®­îc kiÓm so¸t sao cho cã thÓ chñ ®éng x¸c lËp ®­îc thÕ c©n b»ng míi th× qu¸ tr×nh ®ã còng ®ång thêi lµ viÖc t¹o ra c¬ së v÷ng ch¾c vµ l©u bÒn. 3.2. M«i tr­êng ph¸p lý cho sù vËn ®éng cña vèn n­íc ngoµi. Muèn t¨ng vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ßi hái c¸c quèc gia ph¶i t¹o ra mét m«i tr­êng ph¸p lý thÝch hîp, hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­. XÐt mét c¸ch kh¸i qu¸t cÇn xÐt ®Õn hai ®iÓm träng yÕu: Thø nhÊt, n­íc nhËn ®Çu t­ ph¶i ®¶m b¶o vÒ mÆt ph¸p lý ®èi víi quyÒn së h÷u tµi s¶n t­ nh©n vµ m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh. Th¸i ®é cña nhµ n­íc ®èi víi vÊn ®Ò quèc h÷u ho¸ tµi s¶n, vèn liÕng cña ng­êi n­íc ngoµi ®­îc thÓ hiÖn râ b»ng c¸c ®¹o luËt còng lµ yÕu tè quan träng cña m«i tr­êng tæng qu¸t nµy. viÖc tuyªn bè kh«ng quèc h÷u ho¸ hay quy ®Þnh râ thêi gian chuyÓn giao quyÒn së h÷u vµ sö dông c«ng tr×nh ®­îc x©y dùng b»ng vèn n­íc ngoµi sao cho ng­êi ®Çu t­ thu ®­îc phÇn lîi nhuËn thÝch ®¸ng t¹o nªn søc hÊp dÉn ®Æc biÖt ®èi víi nhµ ®Çu t­ vµ cho vay quèc tÕ. Thø hai, quy chÕ ph¸p lý cña viÖc ph©n chia lîi nhuËn ®èi víi c¸c h×nh thøc vËn ®éng cô thÓ cña n­íc ngoµi t¹i n­íc së t¹i. VÒ nguyªn t¾c, quy chÕ nµy nh»m t¹o ra sù ­u ®·i vÒ phÇn lîi nhuËn mµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc h­ëng vµ m«i tr­êng thuËn lîi cho sù vËn ®éng ®ã. §ång thêi sù thuËn lîi ®ã nÕu ®­îc ®¶m b¶o cßn khuyÕn khÝch viÖc b¾t ®Çu tõ lîi nhuËn t¹i l·nh thæ do nhµ ®Çu t­ c¶m thÊy yªn t©m vµ cã lîi trong mét m«i tr­êng nh­ vËy. §Ó thÊy r»ng hai ®iÓm mÊu chèt nµy cña m«i tr­êng ph¸p lý lµ thuËn lîi h¬n, an toµn h¬n cho sù vËn ®éng cña vèn n­íc ngoµi th× kh¶ n¨ng thu hót vèn cµng cao. Tuy nhiªn, còng cÇn l­u ý tíi nh÷ng quy ®Þnh ph¸p lý cô thÓ cã liªn quan ®Õn viÖc lµm thuËn lîi ho¸ m«i tr­êng vËn ®éng cña vèn. C¸c ®¹o luËt vÒ quyÒn së h÷u ®Êt ®ai, quyÒn chuyÓn nh­îng vµ thuª m­ín ®Êt, quy chÕ vÒ träng tµi kinh tÕ nÕu kh«ng râ rµng, l¹i cã thÓ g©y trë ng¹i ®¸ng kÓ trong viÖc thu hót vµ sö dông cã hiÖu qu¶ vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. 3.3. TÝnh æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi Sù æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi còng t¸c ®éng kh«ng nhá tíi thu hót vèn ®Çu t­ cña c¸c n­íc. Thùc tÕ cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ §«ng Nam ¸ diÔn ra vµo n¨m 1997 – 1998 võa qua ®· cho thÊy khi nÒn kinh tÕ khu vùc hay thÕ giíi kh«ng æn ®Þnh sÏ dÉn tíi viÖc rót vèn ra kh«ng ®Çu t­ nhµ n­íc n÷a do t¸c ®éng xÊu ®em ®Õn sù phi lîi nhuËn tõ viÖc ®Çu t­ vµo c¸c quèc gia nµy. MÆt kh¸c sù kh«ng æn ®Þnh kinh tÕ cña c¶ n­íc ®Çu t­ còng ¶nh h­ëng tíi ®Çu t­ sang n­íc kh¸c vµ sù rót vèn vÒ n­íc ë t¹i lµ ®iÒu hiÓn nhiªn. C¸c n­íc ë khu vùc §«ng Nam ¸ nh­ §µi Loan, Singapo, Th¸ilan sau khi r¬i vµo khñng ho¶ng tµi chÝnh trÇm träng, hä ®· th«i kh«ng ®Çu t­ vµo ViÖt Nam vµ dµnh vèn ®Ó ®Çu t­ trong n­íc nh»m cøu vít t×nh h×nh kinh tÕ trong n­íc. Cã thÓ thÊy r»ng sù ph¸t triÓn kinh tÕ v÷ng m¹nh cña c¸c quèc gia trªn thÕ giíi còng t¸c ®éng kh«ng nhá tíi thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Do ®ã c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh ph¶i n¾m b¾t ®­îc ®èi t­îng, thêi ®iÓm ®Ó cã chÝnh s¸ch thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cho phï hîp. 3.4. HÖ thèng c¬ së h¹ tÇng. HÖ thèng c¬ së h¹ tÇng còng ®ãng gãp vµo viÖc t¹o ra nh÷ng ­u thÕ cho viÖc thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Nã cã thÓ ®­îc xem nh­ mét ®iÒu kiÖn, yªu cÇu mµ quèc gia ®i ®Çu t­ lu«n xem xÐt tr­íc khi quyÕt ®Þnh ®Çu t­. HÖ thèng c¬ së h¹ tÇng bao gåm: C¬ së vËt chÊt, ®uêng giao th«ng, hÖ thèng ng©n hµng, hÖ thèng th«ng tin nh÷ng thø ®ã kh«ng thÓ thiÕu ®­îc víi c¸c nhµ ®Çu t­, bëi lÏ ®Çu t­ lµ mét ho¹t ®éng kiÕm lêi, muèn kiÕm lêi ®ßi hái s¶n phÈm cña c¸c nhµ ®Çu t­ ph¶i ®ù¬c l­u chuyÓn th«ng tin trªn thÞ tr­êng mét c¸ch nhanh chãng ®Çy ®ñ. MÆt kh¸c nh÷ng nhu cÇu vÒ c¸c th«ng tin míi lu«n ®­îc ®Æt ra víi c¸c nhµ ®Çu t­. ChÝnh nh÷ng ph¶n håi ®ã ®· gióp cho c¸c nhµ ®Çu t­ cã thÓ xö lý, gi¶i quyÕt nhiÒu vÊn ®Ò trong c«ng viÖc, ®em l¹i tÝnh hiÖu qu¶ cao trong ho¹t ®éng ®Çu t­. Râ rµng lµ mét quèc gia cã ®iÒu kiÖn c¬ së h¹ tÇng tèt sÏ lµ mét lîi thÕ tèt cho thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi. 3.5. Sù c¹nh tranh gi÷a c¸c n­íc. Mét sè quy luËt kinh tÕ hiÓn nhiªn cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lµ cã cÇu ¾t ph¶i cã cung. Khi cÇu cao th× dÉn tíi cung kh«ng ®¸p øng næi vµ ng­îc l¹i. trong lÜnh vùc ®Çu t­ còng vËy, khi nhu cÇu ®Çu t­ cao sÏ dÉn tíi cung kh«ng ®¸p øng næi. Do ®ã c¸c n­íc ®Çu t­ sÏ ®Æt ra c¸c ®iÒu kiÖn kh¾t khe, v× vËy ®Ó chÊp nhËn ®­îc ®Çu t­ ®ßi hái c¸c bªn ®Çu t­ ph¶i c¹nh tranh nhau vµ nhµ ®Çu t­ nµo ®¸p øng tèt sÏ ®­îc chÊp nhËn. Song tr­êng hîp nµy x¶y ra rÊt Ýt mµ tr¸i l¹i c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ th× nhiÒu cßn c¸c n­íc ®i ®Çu t­ th× l¹i rÊt Ýt. Cho nªn ®Ó cã c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ßi hái c¸c ­íc nhËn ®Çu t­ ph¶i cã nh÷ng chÝnh s¸ch thÝch hîp trong viÖc thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi mçi n­íc sÏ t×m cho m×nh mét gi¶i ph¸p tèt nhÊt ®Ó thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo s¶n xuÊt kinh doanh nh­ng kh«ng ph¶i b»ng bÊt k× h×nh thøc nµo, môc ®Ých chÝnh lµ thu hót ®­îc nhiÒu nhµ ®Çu t­ nhÊt víi sè vèn cao vµo nhiÒu ngµnh, trong nhiÒu lÜnh vùc míi, quan träng. Qua ®ã cho thÊy sù c¹nh tranh giøa c¸c n­íc ®i ®Çu t­ vµ nhËn ®Çu t­ còng lµ yÕu tè ¶nh h­ëng m¹nh tíi thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ viÖn trî ph¸t triÓn n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam. Thùc tr¹ng ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam n¨m qua. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi FDI. 1.1._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc32335.doc
Tài liệu liên quan