Cơ sở lý luận Triết học của đường lối Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ

Tài liệu Cơ sở lý luận Triết học của đường lối Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ: ... Ebook Cơ sở lý luận Triết học của đường lối Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ

doc17 trang | Chia sẻ: huyen82 | Ngày: 01/05/2013 | Lượt xem: 829 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Cơ sở lý luận Triết học của đường lối Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi më ®Çu C«ng cuéc x©y dùng x· héi míi ph¶i ®­îc tiÕn hµnh toµn diÖn trªn c¸c mÆt: quan hÖ s¶n xuÊt, lùc l­îng s¶n xuÊt, nÒn v¨n ho¸ vµ nh÷ng con ng­êi cña x· héi. C«ng nghiÖp hãa chÝnh lµ con ®­êng vµ b­íc ®i tÊt yÕu ®Ó t¹o ra c¬ së vËt chÊt, kÜ thuËt cho nÒn s¶n xuÊt lín hiÖn ®¹i. X©y dùng c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt cho nÒn s¶n xuÊt lín hiÖn ®¹i lµ mét quy luËt chung, phæ biÕn ®èi víi tÊt c¶ c¸c n­íc. Tuy nhiªn, tuú tõng n­íc kh¸c nhau, do ®iÓm xuÊt ph¸t tiÕn lªn kh«ng gièng nhau c¸ch thøc tiÕn hµnh x©y dùng c¬ së vËt chÊt, kÜ thuËt cho nÒn s¶n xuÊt lín hiÖn ®¹i sÏ kh«ng gièng nhau. N­íc ta tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi tõ mét nÒn kinh tÕ phæ biÕn lµ s¶n xuÊt nhá, lao ®éng thñ c«ng lµ phæ biÕn. C¸i thiÕu thèn nhÊt cña chóng ta lµ mét nÒn ®¹i c«ng nghiÖp. ChÝnh v× vËy chóng ta ph¶i tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Trong thêi ®¹i ngµy nay, c«ng nghiÖp ho¸ ph¶i g¾n víi hiÖn ®¹i ho¸. C«ng nghiÖp ho¸ ë n­íc ta lµ nh»m x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho chñ nghÜa x· héi. §ã lµ nhiÖm vô trung t©m trong suèt thêi kú qu¸ ®é tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ë n­íc ta. Tõ n¨m 1996, ®Êt n­íc ta ®· chuyÓn sang giai ®o¹n ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2020 c¬ b¶n trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp. Sù nghiÖp x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë n­íc ta chØ thùc sù thµnh c«ng chõng nµo thù hiÖn thµnh c«ng sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Tõ nh÷ng lý do trªn em quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi "C¬ së lý luËn triÕt häc cña ®­êng lèi c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam trong thêi kú qu¸ ®é" V× thêi gian hoµn thµnh cã h¹n còng nh­ vèn hiÓu biÕt cßn n«ng c¹n vµ Ýt ái cña m×nh, bµi tiÓu luËn cña em khã tr¸nh khái nh÷ng sai sãt vµ khuyÕt ®iÓm cßn ph¶i söa ®æi vµ bæ sung. V× vËy em rÊt mong vµ tr©n träng mäi ý kiÕn ®ãng gãp cña thÇy ®Ó tõ ®ã em cã thÓ cñng cè ®­îc vèn hiÓu biÕt cña m×nh. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy. I. Néi dung vµ môc tiªu cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam thêi kú qu¸ ®é. 1. Néi dung cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi a) Kh¸i niÖm c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ C«ng nghiÖp ho¸ ®­îc ®Þnh nghÜa vµ cã nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau song nã th­êng ®­îc hiÓu lµ mét qu¸ tr×nh g¾n liÒn víi viÖc x¸c ®Þnh mét c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý, trang bÞ kü thuËt ngµy cµng hiÖn ®¹i cho c¸c ngµnh kinh tÕ nh»m thñ tiªu t×nh tr¹ng l¹c hËu vÒ kinh tÕ x· héi, khai th¸c tèi ­u c¸c nguån lùc vµ lîi thÕ, ®¶m b¶o nhÞp ®é t¨ng tr­ëng nhanh vµ æn ®Þnh. ë thÕ kû XVII, XVIII khi c¸ch m¹ng c«ng nghiÖp ®­îc tiÕn hµnh ë T©y ¢u, c«ng nghiÖp ho¸ ®­îc hiÓu lµ qu¸ tr×nh thay thÕ lao ®éng thñ c«ng b»ng lao ®éng sö dông m¸y mãc. Nh÷ng kh¸i niÖm kinh tÕ nãi chung vµ kh¸i niÖm c«ng nghiÖp ho¸ nãi riªng mang tÝnh lÞch sö, tøc lµ lu«n cã sù thay ®æi cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt x· héi, cña khoa häc c«ng nghÖ. Do ®ã, viÖc nhËn thøc ®óng ®¾n kh¸i niÖm nµy trong tõng giai ®o¹n ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt x· héi cã ý nghÜa to lín c¶ vÒ lý luËn vµ thùc tiÔn. KÕ thõa vµ chän läc nh÷ng tri thøc v¨n minh cña nh©n lo¹i, rót nh÷ng kinh nghiÖm trong lÞch sö tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ vµ tõ thùc tiÔn c«ng nghiÖp ho¸ ë ViÖt Nam trong thêi kú ®æi míi, Héi nghÞ ban chÊp hµnh Trung ­¬ng lÇn thø 7 kho¸ VI vµ ®¹i héi §¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VII §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®· x¸c ®Þnh c«ng nghiÖp ho¸ lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¨n b¶n toµn diÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh dÞch vô vµ qu¶n lý kinh tÕ - x· héi tõ sö dông søc lao ®éng thñ c«ng lµ chÝnh sang sö dông mét c¸ch phæ biÕn søc lao ®éng cïng víi c«ng nghÖ, ph­¬ng tiÖn vµ ph­¬ng ph¸p tiªn tiÕn hiÖn ®¹i dùa trªn sù ph¸t triÓn cña c«ng nghiÖp vµ tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ t¹o ra n¨ng suÊt lao ®éng x· héi cao. Song dï muèn hay kh«ng c«ng nghiÖp ho¸ ë n­íc ta hiÖn nay tr­íc m¾t nh»m x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt b¶o ®¶m t¨ng tr­ëng kinh tÕ nhanh vµ bÒn v÷ng. Song cã lÏ sÏ lµ thiÕu sãt nÕu chóng ta kh«ng quan t©m gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò x· héi. Thùc tiÔn n­íc ta vµ kinh nghiÖm cña mét sè n­íc ®ang ph¸t triÓn cho thÊy ngay tõ b­íc ®Çu tiªn cña viÖc ho¹ch ®Þnh chiÕn l­îc vµ ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn nhÊt thiÕt ph¶i ®¶m b¶o tÝnh ®ång bé gi÷a kinh tÕ x· héi, cïng víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ ph¶i x©y dùng nh÷ng mÆt thuéc h¹ tÇng cña ®êi sèng x· héi, t¨ng tr­ëng kinh tÕ ph¶i g¾n víi tiÕn bé vµ c«ng b»ng x· héi, ph¸t triÓn v¨n ho¸ n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n. Nh­ vËy c«ng nghiÖp ho¸ lµ mét qu¸ tr×nh lÞch sö tÊt yÕu nh»m t¹o nªn nh÷ng chuyÓn biÕn c¨n b¶n vÒ kinh tÕ x· héi cña ®Êt n­íc trªn c¬ së khai th¸c cã hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc vµ lîi thÕ trong n­íc, më réng quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ. X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu ngµnh víi tr×nh ®é khoa häc c«ng nghÖ ngµy cµng hiÖn ®¹i. Kh¸i niÖm c«ng nghiÖp ho¸ trªn ®©y ®­îc §¶ng ta x¸c ®Þnh réng h¬n nh÷ng quan niÖm tr­íc ®ã, bao hµm c¶ vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, c¶ vÒ dÞch vô vµ qu¶n lý kinh tÕ x· héi. Nh­ vËy c«ng nghiÖp ho¸ theo t­ t­ëng míi lµ kh«ng bã hÑp trong ph¹m vi tr×nh ®é c¸c lùc l­îng s¶n xuÊt ®¬n thuÇn, kü thuËt ®¬n thuÇn ®Ó chuyÓn lao ®éng thñ c«ng thµnh lao ®éng c¬ khÝ nh­ quan niÖm tr­íc ®©y. Khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i lµ nh©n tè then chèt cña hiÖn ®¹i ho¸. HiÖn ®¹i ho¸ cã néi dung lín vµ phong phó, bao gåm c¸c mÆt kinh tÕ, chÝnh trÞ vµ v¨n ho¸. HiÖn ®¹i ho¸ th­êng ®­îc ®Þnh nghÜa lµ mét qu¸ tr×nh mµ nhê ®ã c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn t×m c¸ch ®¹t ®­îc sù t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, tiÕn hµnh c¶i c¸ch chÝnh trÞ vµ cñng cè c¬ cÊu x· héi nh»m tiÕn tíi mét hÖ thèng kinh tÕ, x· héi vµ chÝnh trÞ gièng hÖ thèng cña nh÷ng n­íc ph¸t triÓn. HiÖn ®¹i ho¸ c­ìng bøc dËp khu«n sÏ lµm b¹i ho¹i cho quèc gia v× nã ®èi nghÞch víi b¶n s¾c d©n téc, thï ®Þch víi d©n chñ. b. Ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi trªn c¬ së thùc hiÖn c¬ khÝ ho¸ nÒn s¶n xuÊt x· héi, ¸p dông nh÷ng thµnh tùu khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. Qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i hãa tr­íc hÕt lµ qu¸ tr×nh c¶i biÕn lao ®éng thñ c«ng, l¹c hËu thµnh lao ®éng sö dông m¸y mãc, tøc lµ ph¶i c¬ khÝ ho¸ nÒn kinh tÕ quèc d©n. §ã lµ b­íc chuyÓn ®æi c¨n b¶n tõ nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp sang nÒn kinh tÕ c«ng nghiÖp. §i liÒn víi c¬ khÝ ho¸ lµ ®iÖn khÝ ho¸ vµ tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt tõng b­íc vµ trong toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. Sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®ßi hái ph¶i x©y dùng vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, trong ®ã then chèt lµ ngµnh chÕ t¹o t­ liÖu s¶n xuÊt. Sù ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh chÕ t¹o t­ liÖu s¶n xuÊt lµ c¬ së ®Ó c¶i t¹o, ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ quèc d©n, ph¸t triÓn khu vùc n«ng - l©m ng­ nghiÖp. §ång thêi, môc tiªu cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ cßn lµ sö dông kü thuËt, c«ng ngµy cµng tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i nh»m ®¹t n¨ng suÊt lao ®éng cao. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã chØ cã thÓ ®­îc thùc hiÖn trªn c¬ së mét nÒn khoa häc, c«ng nghÖ ph¸t triÓn ®Õn mét tr×nh ®é nhÊt ®Þnh. Khi mµ nÒn khoa häc cña thÕ giíi ®ang cã sù ph¸t triÓn nh­ vò b·o, khoa häc ®ang trë thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt trùc tiÕp, khi mµ c«ng nghÖ ®ang trë thµnh nh©n tè quyÕt ®Þnh chÊt l­îng s¶n phÈm, chi phÝ s¶n xuÊt … tøc lµ ®Õn kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸, hiÖu qu¶ cña s¶n xuÊt, kinh doanh th× khoa häc c«ng nghÖ ph¶i lµ ®éng lùc cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. T¹i Héi nghÞ lÇn thø hai ban chÊp hµnh Trung ­¬ng kho¸ VIII, §¶ng ta ®· x¸c ®Þnh râ: "C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc ph¶i b»ng vµ dùa vµo khoa häc vµ c«ng nghÖ" [§¶ng céng s¶n ViÖt Nam. V¨n kiÖn héi nghÞ lÇn thø hai Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng kho¸ VIII. NXB ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 1997.tr59], "Khoa häc vµ c«ng nghÖ ph¶i trë thµnh nÒn t¶ng vµ ®éng lùc cho c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸" [§¶ng céng s¶n ViÖt Nam V¨n kiÖn héi nghÞ lÇn thø hai Ban chÊp hµnh Trung ­¬ng kho¸ VIII. NXB ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi, 1997. tr 48] Ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ trong ®iÒu kiÖn ViÖt Nam hiÖn nay cÇn chó ý tíi nh÷ng vÊn ®Ò sau: Thø nhÊt, ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc nh÷ng ph­¬ng h­íng ®óng ®¾n cho sù ph¸t triÓn khoa häc - c«ng nghÖ. Khoa häc - c«ng nghÖ lµ lÜnh vùc hÕt søc réng lín, trong khi ®ã ®éi ngò c¸n bé khoa häc n­íc ta cßn nhá bÐ, chÊt l­îng thÊp, kh¶ n¨ng cña n­íc ta vÒ vèn liÕng, ph­¬ng tiÖn nghiªn cøu cßn rÊt h¹n hÑp. Do ®ã chóng ta kh«ng thÓ cïng mét lóc ®Çu t­ ®Ó ph¸t triÓn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc khoa häc c«ng nghÖ mµ ph¶i lùa chän nh÷ng lÜnh vùc nhÊt ®Þnh ®Ó ®Çu t­. ViÖc lùa chän ®óng sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho khoa häc c«ng nghÖ ph¸t triÓn vµ ng­îc l¹i, viÖc lùa chän sai th× kh«ng nh÷ng ¶nh h­ëng xÊu tíi sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ mµ cßn ¶nh h­ëng kh«ng tèt ®Õn c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Ph­¬ng h­íng chung cho sù ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ ë n­íc ta lµ: ph¸t huy nh÷ng lîi thÕ cña ®Êt n­íc, tËn dông mäi kh¶ n¨ng ®Ó ®¹t tr×nh ®é c«ng nghÖ tiªn tiÕn, ®Æc biÖt lµ c«ng nghÖ th«ng tin vµ c«ng nghÖ sinh häc, tranh thñ øng dông ngµy cµng nhiÒu h¬n, ë møc cao h¬n vµ phæ biÕn nhiÒu h¬n nh÷ng thµnh tùu míi vÒ khoa häc vµ c«ng nghÖ, tõng b­íc ph¸t triÓn kinh tÕ tri thøc. Ngµy nay, xu h­íng vËn ®éng chung cña lùc l­îng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i lµ kh«ng ngõng thay thÕ dÇn c¸c trang thiÕt bÞ kü thuËt, c¸c quy tr×nh, hÖ thèng c«ng nghÖ ch­a hoµn thiÖn b»ng nh÷ng thiÕt bÞ, nh÷ng hÖ thèng c«ng nghÖ cao, c«ng nghÖ s¹ch, mang nhiÒu hµm l­îng tri thøc: ®iÒu nµy chØ cã thÓ thùc hiÖn ®­îc b»ng con ®­êng ph¸t triÓn khoa häc vµ c«ng nghÖ. Nh­ vËy, khoa häc vµ c«ng nghÖ ®· thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt theo h­íng hiÖn ®¹i, vµ ®ã lµ tiÒn ®Ò, lµ c¬ së cña hiÖn ®¹i ho¸ nÒn s¶n xuÊt x· héi, v× lùc l­îng s¶n xuÊt lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh trong mét ph­¬ng thøc s¶n xuÊt. Thø hai, ph¶i t¹o dùng ®­îc nh÷ng ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho sù ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ. ViÖc x¸c ®Þnh nh÷ng ph­¬ng h­íng ®óng cho sù ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ lµ cÇn thiÕt nh­ng ch­a ®ñ, mµ khoa häc c«ng nghÖ chØ ph¸t triÓn khi ®­îc ®¶m b¶o nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ - x· héi cÇn thiÕt. Nh÷ng ®iÒu kiÖn ®ã lµ: ®éi ngò c¸n bé khoa häc c«ng nghÖ cã sè l­îng ®ñ lín, chÊt l­îng cao, ®Çu t­ ë møc cÇn thiÕt, c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ - x· héi phï hîp, con ng­êi víi tri thøc nghÒ nghiÖp, kü n¨ng, kü x¶o vµ kinh nghiÖm s¶n xuÊt lµ mét yÕu tè cùc kú quan träng cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Khoa häc vµ c«ng nghÖ còng cã vai trß to lín, quyÕt ®Þnh trong viÖc biÕn ®æi yÕu tè con ng­êi trong lùc l­îng s¶n xuÊt theo chiÒu h­íng hiÖn ®¹i. Khoa häc c«ng nghÖ ®· trang bÞ cho con ng­êi th«ng qua gi¸o dôc ®µo t¹o nh÷ng tri thøc lý luËn vµ kinh nghiÖm cÇn thiÕt ®Ó hä cã thÓ nhanh chãng vËn hµnh tèt vµ thÝch nghi víi c¸c trang thiÕt bÞ kü thuËt hiÖn ®¹i, tiªn tiÕn trong s¶n xuÊt, còng nh­ cã ®ñ n¨ng lùc gi¶i quyÕt nh÷ng t×nh huèng phøc t¹p, cã vÊn ®Ò trong s¶n xuÊt vµ ®êi sèng. Trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, ng­êi lao ®éng lùc l­îng s¶n xuÊt thø nhÊt - kh«ng nh÷ng ph¶i ®­îc n©ng cao tr×nh ®é v¨n ho¸ vµ khoa häc - c«ng nghÖ mµ cßn ph¶i ®­îc trang bÞ c¶ c¬ së vËt chÊt - kü thuËt tiªn tiÕn. Hä võa lµ kÕt qu¶ sù ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, võa lµ ng­êi t¹o ra sù ph¸t triÓn ®ã. c. ChuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng hiÖn ®¹i ho¸, hîp lý vµ hiÖu qu¶ cao Qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ còng lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ. C¬ cÊu cña nÒn kinh tÕ quèc d©n lµ cÊu t¹o hay cÊu tróc cña nÒn kinh tÕ bao gåm c¸c ngµnh kinh tÕ c¸c vïng kinh tÕ, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ… vµ mèi quan hÖ h÷u c¬ gi÷a chóng. Trong c¬ cÊu cña nÒn kinh tÕ, c¬ cÊu c¸c ngµnh kinh tÕ lµ quan träng nhÊt, quyÕt ®Þnh c¸c h×nh thøc c¬ cÊu kinh tÕ kh¸c. C¬ cÊu kinh tÕ hîp lý lµ ®iÒu kiÖn ®Ó nÒn kinh tÕ t¨ng tr­ëng, ph¸t triÓn. V× vËy, c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i hãa ®ßi hái ph¶i x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý, hiÖn ®¹i. C¬ cÊu kinh tÕ kh«ng ngõng biÕn ®æi, vËn ®éng do sù vËn ®éng, biÕn ®æi cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ cña quan hÖ s¶n xuÊt. Xu h­íng chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc coi lµ hîp lý, tiÕn bé lµ tû träng khu vùc c«ng nghiÖp vµ x©y dùng, ®Æc biÖt lµ tû träng khu vùc dÞch vô t¨ng; tû träng khu vùc n«ng, l©m, ng­ nghiÖp vµ khai kho¸ng ngµy cµng gi¶m trong tæng gi¸ trÞ s¶n phÈm x· héi. C¬ cÊu kinh tÕ hîp lý trong mét nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng hiÖn ®¹i ®ßi hái c«ng - n«ng nghiÖp - dÞch vô ph¸t triÓn m¹nh mÏ, hîp lý vµ ®ång bé. M¹ng l­íi dÞch vô víi t­ c¸ch lµ mét ngµnh kinh tÕ ph¸t triÓn nã cã thÓ phôc vô tèt cho sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp vµ n«ng nghiÖp. X©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ cÇn thiÕt lµ yªu cÇu kh¸ch quan cña mçi n­íc trong thêi kú c«ng nghiÖp ho¸. VÊn ®Ò quan träng lµ t¹o ra mét c¬ cÊu kinh tÕ hîp lý. Mét c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc coi lµ hîp lý khi nã ®¸p øng c¸c yªu cÇu sau ®©y: - N«ng nghiÖp ph¶i gi¶m dÇn vÒ tû träng; c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô ph¶i t¨ng dÇn vÒ tØ träng. - Tr×nh ®é kü thuËt cña nÒn kinh tÕ kh«ng ngõng tiÕn bé, phï hîp víi xu h­íng cña sù tiÕn bé khoa häc vµ c«ng nghÖ ®· vµ ®ang diÔn ra nh­ vò b·o trªn thÕ giíi. -Cho phÐp khai th¸c tèi ®a mäi tiÒm n¨ng cña ®Êt n­íc, cña c¸c ngµnh, c¸c ®Þa ph­¬ng, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ - Thùc hiÖn sù ph©n c«ng vµ hîp t¸c quèc tÕ theo xu thÕ toµn cÇu ho¸ kinh tÕ, do vËy c¬ cÊu kinh tÕ ®­îc t¹o dùng ph¶i lµ c¬ cÊu më. ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ë n­íc ta trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ®­îc thùc hiÖn theo ph­¬ng ch©m; kÕt hîp c«ng nghÖ víi nhiÒu tr×nh ®é, tranh thñ c«ng nghÖ mòi nhän tiªn tiÕn võa tËn dông ®­îc nguån lao ®éng dåi dµo, cho phÐp rót ng¾n kho¶ng c¸ch l¹c hËu, võa phï hîp víi nguån vèn cã h¹n ë trong n­íc; lÊy quy m« võa vµ nhá lµ chñ yÕu; cã tÝnh ®Õn quy m« lín nh÷ng ph¶i hîp lý vµ cã ®iÒu kiÖn, gi÷ ®­îc tèc ®é t¨ng tr­ëng hîp lý, t¹o ra sù c©n ®èi gi÷a c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc kinh tÕ vµ c¸c vïng trong nÒn kinh tÕ. ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ ë n­íc ta trong nh÷ng n¨m tr­íc m¾t cÇn thùc hiÖn theo ®Þnh h­íng chung sau ®©y: chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, c¬ cÊu ®Çu t­ dùa trªn c¬ së ph¸t huy c¸c thÕ m¹nh vµ c¸c lîi thÕ so s¸nh cña ®Êt n­íc, t¨ng søc c¹nh tranh, g¾n víi nhu cÇu thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc, nhu cÇu ®êi sèng nh©n d©n vµ quèc phßng, an ninh. T¹o thªm søc mua cña thÞ tr­êng trong n­íc vµ më réng thÞ tr­êng ngoµi n­íc, ®Èy m¹nh xuÊt khÈu. d) ThiÕt lËp quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa C«ng nghiÖp ho¸ ë n­íc ta nh»m môc tiªu x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Do ®ã c«ng nghiÖp ho¸ kh«ng chØ lµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, mµ cßn lµ qu¸ tr×nh thiÕt lËp, cñng cè vµ hoµn thiÖn quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ hai mÆt thèng nhÊt vµ t¸c ®éng lÉn nhau trong mét ph­¬ng thøc s¶n xuÊt x· héi: chÝnh sù thèng nhÊt vµ t¸c ®éng ®ã ®· h×nh thµnh nªn quy luËt vÒ sù phï hîp gi÷a quan hÖ s¶n xuÊt víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Quy luËt nµy v¹ch râ tÝnh chÊt phô thuéc kh¸ch quan cña quan hÖ s¶n xuÊt vµo tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt còng nh­ sù t¸c ®éng trë l¹i cña quan hÖ s¶n xuÊt trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ ph¸t triÓn x· héi. BÊt cø sù thay ®æi nµo cña quan hÖ s¶n xuÊt, nhÊt lµ quan hÖ së h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt, còng ®Òu lµ kÕt qu¶ tÊt yÕu cña sù ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt. C«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ kh«ng chØ lµ ph¸t triÓn m¹nh lùc l­îng s¶n xuÊt, kh¬i dËy vµ khai th¸c mäi tiÒm n¨ng kinh tÕ, mäi nguån lùc ®Ó thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ tuú theo tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt mµ quan hÖ s¶n xuÊt sÏ tõng b­íc ®­îc c¶i biÕn cho phï hîp. Tr×nh ®é x· héi ho¸ cao cña lùc l­îng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i tÊt yÕu ®ßi hái ph¶i x¸c lËp chÕ ®é c«ng h÷u vÒ nh÷ng t­ liÖu s¶n xuÊt chñ yÕu. ChÕ ®é c«ng h÷u vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt sÏ chiÕm ­u thÕ tuyÖt ®èi khi c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi ®­îc x©y dùng xong vÒ c¨n b¶n. §Ó ®¹t tíi tr×nh ®é ®ã ph¶i tr¶i qua qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi l©u dµi, trong ®ã quan hÖ s¶n xuÊt ®­îc c¶i biÕn dÇn tõ thÊp ®Õn cao theo tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. 2. Néi dung cô thÓ cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ trong nh÷ng n¨m tr­íc m¾t. a) §Æc biÖt coi träng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n. T¨ng c­êng chØ ®¹o vµ huy ®éng c¸c nguån lùc cÇn thiÕt ®Ó ®Èy nhanh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n. Ph¸t triÓn toµn diÖn n«ng, l©m, ng­ nghiÖp gÇn víi c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng, l©m, thuû s¶n nh»m khai th¸c cã hiÖu qu¶ tiÒm n¨ng ®a d¹ng cña n«ng, l©m, ng­ nghiÖp, b¶o ®¶m v÷ng ch¾c yªu cÇu an toµn l­¬ng thùc cho x· héi, t¹o nguån nguyªn liÖu cã khèi l­îng lín chÊt l­îng cao, ®ñ tiªu chuÈn ®¸p øng yªu cÇu cña c«ng nghiÖp chÕ biÕn, t¨ng thªm viÖc lµm vµ thu nhËp cho ng­êi lao ®éng, t¨ng gi¸ trÞ vµ khèi l­îng hµng xuÊt khÈu. TiÕp tôc ph¸t triÓn vµ ®­a c«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, ng­ nghiÖp lªn mét tr×nh ®é míi b»ng øng dông tiÕn bé khoa häc vµ c«ng nghÖ, nhÊt lµ c«ng nghÖ sinh häc; ®Èy m¹nh thuû lîi ho¸, c¬ giíi ho¸, ®iÖn khÝ ho¸; quy ho¹ch sö dông ®Êt hîp lý, ®æi míi c¬ cÊu c©y trång, vËt nu«i, gi¶i quyÕt tèt vÊn ®Ò tiªu thô n«ng s¶n hµng ho¸. §Çu t­ nhiÒu h¬n cho ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ vµ x· héi ë n«ng th«n. Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp dÞch vô, c¸c ngµnh nghÒ ®a d¹ng, chó träng c«ng nghiÖp chÕ biÕn c¬ khÝ phôc vô n«ng nghiÖp, c¸c lµng nghÒ, chuyÓn mét bé phËn quan träng lao ®éng n«ng nghiÖp sang khu vùc c«ng nghiÖp vµ dÞch vô, t¹o nhiÒu viÖc lµm míi; n©ng cao chÊt l­îng nguån nh©n lùc, c¶i thiÖn ®êi sèng n«ng d©n vµ d©n c­ ë n«ng th«n. b) Ph¸t triÓn c«ng nghiÖp C«ng nghiÖp võa ph¸t triÓn c¸c ngµnh sö dông nhiÒu lao ®éng võa di nhanh vµo mét sè ngµnh, lÜnh vùc cã c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, c«ng nghÖ cao. Ph¸t triÓn m¹nh c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng s¶n, thuû s¶n, may mÆc, da - giÇy; mét sè s¶n phÈm c¬ khÝ, ®iÖn tö, c«ng nghiÖp phÇn mÒm… X©y dùng cã chän läc mét sè c¬ së c«ng nghiÖp nÆng quan träng s¶n xuÊt t­ liÖu s¶n xuÊt cÇn thiÕt ®Ó trang bÞ cho c¸c ngµnh kinh tÕ vµ quèc phßng. Khai th¸c cã hiÖu qu¶ c¸c nguån tµi nguyªn dÇu khÝ, kho¸ng s¶n, vËt liÖu x©y dùng. Chó träng ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá; x©y dùng mét sè tËp ®oµn doanh nghiÖp lín ®i ®Çu trong c¹nh tranh vµ hiÖn ®¹i ho¸. c) X©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng Trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, kÕt cÊu h¹ tÇng cã vai trß hÕt søc quan träng ®èi víi sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt, kinh doanh vµ ®êi sèng cña d©n c­. Tõ mét nÒn kinh tÕ nghÌo nµn, l¹c hËu ®i lªn chñ nghÜa x· héi, kÕt cÊu ë h¹ tÇng cña nÒn kinh tÕ n­íc ta hÕt søc thÊp kÐm, kh«ng ®¸p øng ®­îc yªu cÇu cña s¶n xuÊt kinh doanh vµ cña ®êi sèng d©n c­. Do vËy, trong nh÷ng n¨m tr­íc mÆt, viÖc x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng cña nÒn kinh tÕ ®­îc coi lµ mét néi dung cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Do kh¶ n¨ng tµi chÝnh h¹n hÑp, viÖc x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng ph¶i tËp trung vµo c¶i t¹o, më réng vµ n©ng cÊp. Kh¾c phôc t×nh tr¹ng xuèng cÊp cña hÖ thèng giao th«ng hiÖn cã b»ng c¸ch kh«i phôc n©ng cÊp vµ më réng nh÷ng tuyÕn giao th«ng träng yÕu. Më thªm c¶ng s«ng, c¶ng biÕn, s©n bay. TiÕp tôc ph¸t triÓn vµ hiÖn ®¹i ho¸ m¹ng th«ng tin liªn l¹c quèc gia, më réng m¹ng l­íi ®iÖn ®¸p øng nhu cÇu vµ cung cÊp ®iÖn æn ®Þnh. C¶i thiÖn viÖc cÊp tho¸t n­íc ë ®« thÞ, thªm nguån n­íc s¹ch cho n«ng th«n. d) Ph¸t triÓn nhanh du lÞch, c¸c ngµnh du lÞch Ph¸t triÓn m¹nh vµ n©ng cao chÊt l­îng c¸c ngµnh dÞch vô, th­¬ng m¹i, kÓ c¶ th­¬ng m¹i ®iÖn tö, c¸c lo¹i h×nh vËn t¶i, b­u chÝnh - viÔn th«ng, du lÞch, tµi chÝnh, ng©n hµng, kiÓm to¸n, b¶o hiÓm, chuyÓn giao c«ng nghÖ, t­ vÊn ph¸p lý, th«ng tin thÞ tr­êng… sím phæ cËp sö dông tin häc vµ m¹ng th«ng tin quèc tÕ trong nÒn kinh tÕ vµ ®êi sèng x· héi. Ph¸t triÓn dÞch vô trùc tiÕp gãp phÇn n©ng cao chÊt l­îng cuéc sèng cña d©n c­. Ph¸t triÓn dÞchvô cßn nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ cña s¶n xuÊt kinh doanh. Sù ph¸t triÓn cñac¸c ngµnh ng©n hµng, th«ng tin b­u ®iÖn, th­¬ng m¹i, giao th«ng vËn t¶i, trùc tiÕp quyÕt ®Þnh hiÖu qu¶ cña c¸c ngµnh s¶n xuÊt vËt liÖu, kinh doanh. Sù ph¸t triÓn cña ngµnh du lÞch cho phÐp khai th¸c tiÒm n¨ng du lÞch, t¨ng thu nhËp, t¹o viÖc lµm, ®ång thêi cßn gãp phÇn më réng giao l­u, më cöa nÒn kinh tÕ, ph¸t triÓn kinh tÕ ®èi ngo¹i. e) Ph¸t triÓn hîp lý c¸c vïng l·nh thæ ChuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vïng, l·nh thæ trªn c¬ së khai th¸c triÖt ®Ó c¸c lîi thÕ, tiÒm n¨ng cña tõng vïng, liªn kÕt hç trî nhau, lµm co tÊt c¶ c¸c vïng cïng nhau ph¸t triÓn. TËp trung nguån lùc cho c¸c ®Þa bµn träng ®iÓm mang l¹i hiÖu qu¶ cao, ®Èy m¹nh hîp t¸c ph¸t triÓn, hç trî nh÷ng n¬i khã kh¨n. §¶ng céng s¶n ViÖt Nam x¸c ®Þnh ph¸t huy vai trß cña c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm cã møc t¨ng tr­ëng cao, tÝch luü lín, ®ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn c¸c vïng kh¸c trªn c¬ së ph¸t huy thÕ m¹nh cña tõng vïng. Quan t©m ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi g¾n víi t¨ng c­êng quèc phßng - an ninh. Hç trî cho nh÷ng vïng khã kh¨n ®Ó ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng, nguån nh©n lùc, n©ng cao d©n trÝ, ®­a c¸c vïng nµy v­ît qua t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn. g) Më réng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña kinh tÕ ®èi ngo¹i Trong nÒn kinh tÕ toµn cÇu ho¸, më cöa nÒn kinh tÕ lµ cÇn thiÕt víi tÊt c¶ c¸c n­íc c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸ kh«ng thÓ thµnh c«ng nÕu kh«ng më cöa nÒn kinh tÕ. Trong viÖc më cöa héi nhËp, ph¶i ®Èy m¹nh xuÊt khÈu, coi xuÊt khÈu lµ h­íng ­u tiªn vµ lµ träng ®iÓm cña kinh tÕ ®èi ngo¹i: T¹o thªm c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu chñ lùc. Gi¶m tØ träng s¶n phÈm th« vµ c¬ chÕ t¨ng tØ träng s¶n phÈm chÕ biÕn s©u vµ t×nh tr¹ng hµng xuÊt khÈu. N©ng cao tØ träng phÇn gi¸ trÞ gia t¨ng trong qu¸ tr×nh hµng nhËp khÈu. Gi¶m dÇn nhËp siªu, cã chÝnh s¸ch b¶o hé hîp lý s¶n xuÊt trong n­íc. §iÒu chØnh c¬ cÊu thÞ tr­êng ®Ó võa héi nhËp khu vùc, võa héi nhËp toµn cÇu xö lý ®óng ®¾n lîi Ých gi÷a ta víi ®èi t¸c, t¨ng dù tr÷ ngo¹i tÖ… 3. Môc tiªu cña c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam thêi k× qu¸ ®é Môc tiªu tæng qu¸t cña sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ cña n­íc ta ®­îc §¶ng céng s¶n ViÖt Nam x¸c ®Þnh t¹i §¹i héi lÇn thø VIII vµ tiÕp tôc kh¼ng ®Þnh t¹i ®¹i héi lÇn thø IX lµ:"§­a n­íc ta ra khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, n©ng cao râ rÖt ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n, t¹o nÒn t¶ng ®Ó ®Õn n¨m 2020 n­íc ta c¬ b¶n trë thµh mét n­íc c«ng nghiÖp theo h­íng hiÖn ®¹i [§¶ng Céng s¶n ViÖt Nam: V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX. Nxb ChÝnh trÞ quèc gia, Hµ Néi, 2001, tr. 89]. N­íc c«ng nghiÖp ë ®©y cÇn ®­îc hiÓu lµ mét n­íc cã nÒn kinh tÕ mµ trong ®ã lao ®éng c«ng nghiÖp trë thµnh phæ biÕn trong c¸c ngµnh vµ c¸c lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ. TØ träng c«ng nghiÖp trong nÒn kinh tÕ c¶ vÒ GDP c¶ vÒ lùc l­îng lao ®éng ®Òu v­ît tréi so víi n«ng nghiÖp. PhÊn ®Êu ®Õn n¨m 2010, tæng s¶n phÈm trong n­íc (GDP) t¨ng Ýt nhÊt gÊp ®«i so víi n¨m 2000, chuyÓn dÞch m¹nh c¬ cÊu kinh tÕ vµ c¬ cÊu lao ®éng, gi¶m tØ lÖ lao ®éng n«ng nghiÖp xuèng cßn kho¶ng 50%. §Ó thùc hiÖn môc tiªu tæng qu¸t trªn trong mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, c«ng nghiÖp ho¸ cÇn ph¶i thùc hiÖn ®­îc nh÷ng môc tiªu cô thÓ nhÊt ®Þnh. Trong nh÷ng n¨m tr­íc m¾t, trong ®iÒu kiÖn vÒ vèn cßn h¹n hÑp; ®êi sèng nh©n d©n cßn nhiÒu khã kh¨n, t×nh h×nh kinh tÕ - x· héi ph¸t triÓn, t¨ng tr­ëng ch­a thËt æn ®Þnh, chóng ta cÇn tËp trung, nç lùc ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ n«ng nghiÖp n«ng th«n, ra søc ph¸t triÓn c¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn n«ng - l©m - thuû s¶n. II. C¬ së lÝ luËn triÕt häc cña ®­êng lèi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam thêi k× qu¸ ®é 1. C«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ h­íng ®Õn sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt Theo quan niÖm cña c¸c nhµ s¸ng lËp chñ nghÜa M¸c, lÞch sö s¶n xuÊt vËt chÊt cña nh©n lo¹i ®· h×nh thµnh mèi quan hÖ kh¸ch quan, phæ biÕn. Mét mÆt, con ng­êi ph¶i quan hÖ víi giíi tù nhiªn nh»m biÕn ®æi giíi tù nhiªn ®ã, quan hÖ nµy ®­îc biÓu hiÖn ë lùc l­ìng, mÆt kh¸c, con ng­êi ph¶i quan hÖ víi nhau ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, mÆt kh¸c, con ng­êi ph¶i quan hÖ víi nhau ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, quan hÖ nµy ®­îc biÓu hiÖn ë quan hÖ s¶n xuÊt. Lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt lµ hai mÆt ®èi lËp biÖn chøng cña mét thÓ thèng nhÊt kh«ng thÓ t¸ch rêi. Trong mçi ph­¬ng thøc s¶n xuÊt th× lùc l­îng s¶n xuÊt ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh. Lùc l­îng s¶n xuÊt ch¼ng nh÷ng lµ th­íc ®o thùc tiÔn cña con ng­êi trong qu¸ tr×nh c¶i t¹o tù nhiªn nh»m ®¶m b¶o sù tßn t¹i vµ ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng­êi mµ cßn lµm thay ®æi quan hÖ gi÷a ng­êi víi ng­êi trong s¶n xuÊt, thay ®æi c¸c quan hÖ x· héi. C¸c M¸c ®· ®­a ra kÕt luËn r»ng: x· héi loµi ng­êi ph¸t triÓn tr¶i qua nhiÒu giai ®o¹n cña sù ph¸t triÓn ®ã lµ sù vËn ®éng theo h­íng tiÕn lªn cña c¸c h×nh th¸i kinh tÕ - x· héi, lµ sù thay thÕ h×nh th¸i kinh tÕ nµy b»ng h×nh th¸i kinh tÕ x· héi kh¸c cao h¬n mµ gèc rÔ s©u xa cña nã lµ sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña lùc l­îng s¶n xuÊt. 2. C¬ së lÝ luËn x¸c ®Þnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ lµ nhiÖm vô trung t©m cña thêi k× qu¸ ®é ë ViÖt Nam a) C«ng nghiÖp ho¸ lµ xu h­íng mang tÝnh quy luËt cña c¸c n­íc ®i lªn tõ nÒn s¶n xuÊt nhá lªn mét nÒn s¶n xuÊt lín. §Ó cã mét x· héi nh­ ngµy nay kh«ng ph¶i do tù nhiªn mµ cã, nã do qu¸ tr×nh tÝch luü vÒ l­îng ngay tõ khi loµi ng­êi xuÊt hiÖn th× s¶n xuÊt th« s¬, ®êi sèng kh«ng æn ®Þnh, c¬ së vËt chÊt hÇu nh­ kh«ng cã g×, nh­ng tr¶i qua sù nç lùc cña con ng­êi t¸c ®éng vµo giíi tù nhiªn, c¶i biÕn nã th«ng qua lao ®éng. Tr¶i qua bao th¨ng trÇm cña lÞch sö, giê ®©y con ng­êi ®· t¹o ra ®­îc nh÷ng thµnh c«ng ®¸ng kÓ. Ngµy nay trong c«ng cuéc x©y dùng, c¸c n­íc ®· cè g¾ng rÊt nhiÒu trong cuéc ch¹y ®ua c¹nh tranh vÒ nÒn kinh tÕ. ThÓ hiÖn lµ c¸c chÝnh s¸ch, ®­êng lèi vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ ngµy mét toµn diÖn h¬n, vÒ c¸c mÆt quan hÖ s¶n xuÊt, lùc l­ìng, nÒn v¨n ho¸ con ng­êi cña x· héi ®ã, C«ng nghiÖp ho¸ chÝnh lµ con ®­êng vµ b­íc ®i tÊt yÕu ®Ó t¹o ra c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt cho nÒn s¶n xuÊt hiÖn ®¹i. Tuy nhiªn tuú tõng n­íc kh¸c nhau, do ®iÓm xuÊt ph¸t tiÕn lªn kh¸c nhau, môc tiªu ph¸t triÓn kh«ng gièng nhau nªn c¸ch thøc tiÕn hµnh x©y dùng c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho nÒn s¶n xuÊt lín, hiÖn ®¹i kh«ng gièng nhau. §èi víi nh÷ng n­íc cã nÒn kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn nh­ n­íc ta hiÖn nay, c«ng nghiÖp ho¸ lµ qu¸ tr×nh mang tÝnh quy luËt, tÊt yÕu ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn nh»m t¹o ra c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cho nÒn s¶n xuÊt. Cã tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸ chóng ta míi cã thÓ : - X©y dùng ®­îc c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cho chñ nghÜa x· héi ë n­íc ta. - TiÕn hµnh t¸i s¶n xuÊt më réng, n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n, tÝch luü vÒ l­îng nh»m x©y dùng thµnh c«ng nÒn s¶n xuÊt lín x· héi chñ nghÜa. - T¨ng c­êng, ph¸t triÓn lùc l­îng giai cÊp c«ng nh©n. - Cñng cè quèc phßng, gi÷ v÷ng an ninh chÝnh trÞ, trËt tù an toµn x· héi. - Gãp phÇn x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn v¨n ho¸ d©n téc, x©y dùng con ng­êi míi ë ViÖt Nam. Nh­ vËy, c«ng nghiÖp ho¸ lµ xu h­íng mang tÝnh quy luËt cña c¸c n­íc ®i tõ mét nÒn s¶n xuÊt nhá sang nÒn s¶n xuÊt lín. b) TÝnh tÊt yÕu ph¶i tiÕn hµnh ®ång thêi c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ cña n­íc ta Sau chiÕn tranh thÕ giíi thø hai, c¸c n­íc tham chiÕn dï th¾ng hay b¹i ®Òu trë thµnh nh÷ng n­íc kiÖt quÖ vÒ kinh tÕ. §©y lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n cho b­íc khëi ®éng cña cuéc khoa häc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. Cã thÓ chia cuéc c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt hiÖn ®¹i thµnh hai giai ®o¹n: - Giai ®o¹n thø nhÊt b¾t ®Çu tõ nh÷ng n¨m 40 ®Õn nh÷ng n¨m 70. Thùc chÊt ®©y lµ giai ®o¹n b¾t ®Çu ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt c¶ vÒ con ng­êi vµ c«ng cô s¶n xuÊt. - Giai ®o¹n thø hai b¾t ®Çu tõ nh÷ng n¨m 70 ®Õn nay. Giai ®o¹n nµy thùc hiÖn cuéc c¸ch m¹ng víi quy m« lín vµ toµn diÖn lùc l­îng s¶n xuÊt trªn c¬ së ¸p dông c¸c thµnh tùu khoa häc kü thuËt. §©y lµ giai ®o¹n biÕn ®æi h¼n vÒ chÊt cña lùc l­îng s¶n xuÊt. ë c¸c n­íc t­ b¶n chñ nghÜa th× ®©y lµ thêi kú m©u thuÉn cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ quan hÖ s¶n xuÊt, t¹o ®iÒu kiÖn cho sù ra ®êi cña ph­¬ng thøc s¶n xuÊt míi. Qu¸ tr×nh diÔn ra kh«ng ®ång ®Òu ë c¸c n­íc do nhiÒu nguyªn nh©n ®· dÉn ®Õn sù chªnh lÖch vÒ kinh tÕ. Trªn thÕ giíi h×nh thµnh 3 nhãm n­íc ®ã lµ c¸c c­êng quèc vÒ kinh tÕ, c¸c n­íc ph¸t triÓn vµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. ViÖt Nam lµ mét n­íc cã nÒn kinh tÕ nhá, l¹c hËu vÒ khoa häc kÜ thuËt, lùc l­îng s¶n xuÊt cßn non nít ch­a phï hîp víi quan hÖ s¶n xuÊt cña chñ nghÜa x· héi. §Ó cã ®­îc c¬ së vËt chÊt, kÜ thuËt cña mét nÒn s¶n xuÊt lín, kh«ng cßn con ®­¬ng nµo kh¸c lµ c«ng nghiÖp ho¸, c¬ khÝ ho¸ c©n ®èi vµ hiÖn ®¹i dùa trªn tr×nh ®é khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn cao. KÕt luËn Tãm l¹i, sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam lµ mét tÊt yÕu lÞch sö. Nã nh»m tíi nh÷ng môc tiªu cô thÓ vµ mang tÝnh c¸ch m¹ng. Nã ®æi míi hµng lo¹t vÊn ®Ò c¶ vÒ lÝ luËn vµ thùc tiÔn, c¶ vÒ kinh tÕ vµ chÝnh trÞ - x· héi. Nã b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn chñ nghÜa M¸c - Lªnin, t­ t­ëng Hå ChÝ Minh trong ®iÒu kiÖn, hoµn c¶nh míi. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn c«ng nghiÖp lµ nh»m môc tiªu biÕn ®æi n­íc ta thµnh n­íc c«ng nghiÖp, c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt hiÖn ®¹i, c¬ cÊu kinh tÕ hîp lÝ, quan hÖ s¶n xuÊt tiÕn bé, phï hîp víi sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt, nguån lùc con ng­êi ®­îc ph¸t huy, møc sèng vËt chÊt, tinh thÇn ®­îc n©ng cao, quèc phßng vµ an ninh v÷ng ch¾c, d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng v¨n minh. Nh­ vËy c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ lµ qu¸ tr×nh l©u dµi ®Ó t¹o ra sù chuyÓn ®æi c¬ b¶n toµn bé bé mÆt n­íc ta vÒ chÝnh trÞ - kinh tÕ - quèc phßng - an ninh. ViÖc §¶ng vµ Nhµ n­íc ta chän con ®­êng tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i hã lµ hÕt søc ®óng ®¾n. Qu¸ tr×nh nµy míi chØ lµ b­íc ®Çu song n­íc ta ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu rÊt ®¸ng khÝch lÖ trªn con ®­êng tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi. Danh môc tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ M¸c - Lªnin 2. Gi¸o tr×nh triÕt häc M¸c - Lªnin 3. T¹p chÝ céng s¶n "sè ra th¸ng 1 - 2002" 4. T¹p chÝ "triÕt häc sè 7 (134), th¸ng 7 - 2002" 5. V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX ._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc10116.doc