Bệnh hại cây trồng do dinh dưỡng và các độc chất

BNH H I CÂY TR NG DO DINH D ƯNG VÀ CÁC ðC CH T ---oOo--- 1. ðt v n đ Ngày nay con ng ưi chúng ta mu n t ăng t i đa n ăng su t cây tr ng, đ làm đưc điu đĩ thì c n ph i s d ng m t l ưng l n phân bĩn và các ch t sinh tr ưng. Nh ưng đi v i các lo i phân h u c ơ và phân vi sinh thì l i cho k t qu lâu dài, khơng nh ư mơng mu n ca chúng ta. Vì v y vi c s d ng phân vơ c ơ và các ch t hố h c đã đưc áp d ng ngày càng nhi u. Nh ưng mà vi

pdf17 trang | Chia sẻ: huong20 | Ngày: 12/01/2022 | Lượt xem: 60 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Bệnh hại cây trồng do dinh dưỡng và các độc chất, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
c s d ng chúng thì đâu ph i luơn đúng và mang l i hi u qu cao đâu, vì th đa s nơng dân đã dùng khơng đúng, khơng h p lý nh ư là d ư th a phân đa lưng (N, P, K) hay thi u lo i phân v l ưng (Fe, Zn, Cu, B) d n đn nh h ưng đn năng su t cây tr ng. V n đ đt ra đây là nghiên c u các tác đng c a dinh d ưng lên cây tr ng v hai m t l i và h i đ t đĩ cĩ nh ng gi i pháp nh m làm t ăng n ăng su t cây tr ng mà ít gây h i đn chúng. M i nguyên t dinh d ưng cĩ m t vai trị nh t đnh, s thi u h t c a b t k ỳ nguyên t dinh d ưng nào c ũng đu nh h ưng đn sinh tr ưng và phát tri n c a cây. S thi u h t dinh d ưng cĩ th do đt tr ng khơng tho mãn vi c bĩn b sung dinh d ưng khơng đ ho c đ nh ưng cây tr ng khơng s d ng đưc ho c bĩn phân m t cân đi. Bên c nh đĩ bĩn th a dinh d ưng c ũng gây nh ng tác h i. Ngày nay trong Nơng nghi p đang đi m t v i nh ng lo i b nh do vi c s d ng các lo i nơng d ưc khơng đúng cách, đúng lúc, đúng n ng đ c n thi t, hay là k thu t canh tác cịn thi u khoa h c, khơng đúng bi n pháp th hi n qua ng đc h u c ơ lúa, ng đc st, ng đc phènV v y v n đ nghiên c u b nh cây do nh ng nhân t trên gây ra đang đưc các nhà khoa h c kh p n ơi nghiên c u. 2. ð nh ngh ĩa • Bnh sinh lý cây tr ng là gì? Cây tr ng cịi c c, kém phát tri n, n ăng su t cây tr ng gi m ðây chính là b nh sinh lý cây tr ng, chúng khác v i các b nh ký sinh do n m, virus, vi khu n gây ra. B nh sinh lý khơng mang tính truy n nhi m, nguyên nhân ch y u do điu ki n dinh d ưng, ch đ khí, n ưc trong đ t, th i ti t, khí h u... gây ra. • Phân bĩn là gì? Phân bĩn là các h p ch t đưc cung c p cho th c v t đ đ y m nh t ăng tr ưng. Phân bĩn th ưng đưc tr n vào đt đ cây h p th b ng r , ho c phun đ cây h p th qua lá. Phân bĩn cĩ th là phân h u c ơ (cĩ thành ph n là các ch t h u c ơ), ho c phân vơ c ơ (g m các ch t hĩa h c ho c ch t khống vơ cơ đơ n gi n). Phân bĩn cĩ th đưc t o m t cách t nhiên nh ư lá m c ho c khống ch t cĩ s n trong đ t, ho c đưc s n xu t b ng các quy trình t nhiên (ch ng h n ) ho c hĩa h c (ch ng h n quy trình Haber). • Ch t đc là gì? Trong ng c nh sinh h c, các ch t đ c là các ch t cĩ th gây hư h i, bnh, ho c t vong cho các cơ th , th ưng b ng các ph n ng hĩa h c ho c các ho t tính khác trên ph m vi phân t , khi m t s l ưng v a đ đưc c ơ th sinh v t h p th vào. (theo Wikipedia) • S dinh d ưng khống là s nghiên c u v cách th c mà th c v t h p thu và đng Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 1 hố các ion vơ c ơ. Cĩ 16 nguyên t khống gi vai trị thuy t y u trong đi s ng cây tr ng mà chúng khơng th thi u ho c thay th b ng nguyên t nào khác đưc: N, P, K, Mg, Ca, S, Fe, Cl, Zn, Mn, B, Cu, Mo 3. Hình th c và hi n tr ng gây h i. 3.1 Bnh do tác nhân dinh d ưng 2.1.1 Các nguyên t đa l ưng • ðm (N) - + Trong cây NO 3 đưc hút vào s b kh thành NH 4 . Khi bĩn nhi u đm mà điu ki n - kh NO 3 khơng thu n l i (thi u vi l ưng c n cho ho t đng c a men chuy n hố ch ng - hn), đm trong cây t n t i nhi u d ưi d ng NO 3 khơng thu n l i cho ng ưi tiêu th s n ph m. Quá trình quang h p khơng cung c p đ gluxit và quá trình hơ h p khơng cung c p + đ xêto axit cho cây, đm trong cây gây h i t n l i t i nhi u d ưi d ng NH 4 đc cho cây. + NH 4 cĩ th đưc cây h p th nhanh vào trong t bào nên th ưng làm cho pH trong t + bào t ăng nhanh, trong khi t bào s d ng ch m nên l ưng NH 4 tích t trong cây gây đc. + + Tuy nhiên, s h p th NH 4 cũng thay đi tu ỳ theo lo i th c v t, đi v i lúa NH 4 to ra + cĩ hi u qu . Vi c cung c p NH 4 cho cây c ũng chú ý đn tính ch t c a phân. Ví d khi + 2- bĩn (NH 4)2SO 4 cây h p th NH 4 r t nhanh cịn SO 4 nên mơi tr ưng tr nên axít. H ơn + + na,vì NH 4 b trao đi v i H trong r , s h p thu ammunium g n li n v i s axit hố + ca vùng quanh r . NH 4 đưc h p thu r ph i đưc đng hố thành glutamine. N u cĩ + s tích t NH 4 t do trong cây (do cung c p quá d ư th a trong đt) s xu t hi n tri u + ch ng ng đc rõ r t; Vì NH 4 là m t ch t đc m nh cho t bào, v i ch c n ăng là m t ch t khơng b t c p c a s quang phosphoryll hố trong l c l p. -Tri u ch ng th a đm: Bĩn th a đm do cây ph i hút nhi u n ưc đ gi i đc amon nên t l n ưc trong thân lá cao, thân lá v ươ n dài, m n m i, che bĩng l n nhau, l i nh h ưng đn quang h p. Gi ng lúa truy n th ng (gi ng c ũ) cao cây, bĩn nhi u đm d b đ non. ðm h u c ơ hồ tan (amin, amit) trong nhi u cây d m c b nh. Bĩn nhi u đm làm t ăng kích th ưc lá, nh t là v m t di n tích lá; cây th ưng cĩ h th ng r kém phát tri n và do đĩ cĩ t l lá / r cao.Lá tr nên m ng manh h p thu n ăng l ưng ánh sáng kém, t l di p l c trong lá cĩ màu xanh t i l i h p d n sâu b nh nên th ưng b sâu phá h i m nh, đng th i d đ ngã. Bĩn th a đm quá trình sinh tr ưng (phát tri n thân lá) b kéo dài; quá trình phát tri n (sinh tr ưng sinh th c: hình hoa qu h t) b ch m l i. Cây thành th c mu n. các cây nh ư lúa, c alfalfa n u bĩn nhi u đm thì tr s C/N gi m, d n đn th i gian tr bơng ch m nh h ưng x u đn n ăng su t. Khoai tây sinh tr ưng v i ngu n đm phong phú cho th y s t ăng tr ưng quá m c v thân lá và ch cho nh ng c nh (cĩ th do m t cân b ng v ch t điu hịa sinh tr ưng). D ư đm trái cà chua b n t - Bĩn th a đm ph m ch t nơng s n kém, giá tr sinh h c th p: t l NO 3 trong rau, qu d v ưt quá ng ưng cho phép, rau cĩ v nh t, hydrocacbon th p, t l đm cao d ưa mu i d b khú. ðm là nguyên t linh đng, khi cây thi u đm thì đm t lá già chuy n v lá non nên các lá già r ng s m, th hi n lá già tr ưc. -Tri u ch ng thi u đm: Cây thi u đm thu ng sinh tr ưng kém, di p l c t khĩ thành l p nên lá th ưng b vàng úa, cây cịi c c, lùn, lá h p, trái mau chín, n ăng su t kém; s lá, s ch i, s nhánh ít, kích th ưc nh . Tri u ch ng trên xu t hi n lá già, các lá này chuy n sang màu vàng, trong Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 2 khi các lá non bên trên v n cịn xanh. m t s lồi th c v t (bao g m cà chua và m t s dong b p) ph n cu n lá cĩ m t s đim màu tím, do s tích t c a s c t anthocyanin -Phịng tr : cây đang tình tr ng thi u đm, n u mu n ph c h i nhanh, ng ưi ta cĩ th pha dung d ch cĩ ch a đm đ phun lên lá, sau vài ngày cây s đưc ph c h i. Các hố ch t cĩ ch a đm nh ư Urê, Ca(NO 3)2, KNO 3 đu t ra cĩ hi u qu cho các loi cây. Nng đ và th i gian phun thay đi theo t ng lo i cây tr ng. • Lân (P) Gi a đm và lân cĩ quan h m t thi t. ðm vơ c ơ đưc h p th và tích lu trong mơ cây nhanh khi hàm l ưng lân gi m. Khi hàm l ưng lân nhi u trong vùng r s h p thu đm vơ c ơ gi m. S hố già c a cây s m h ơn khi hàm l ưng laan cao. -Tri u ch ng thi u lân: Lúa thi u lân cây cịi c c, đ nhánh kém; b lá lúa ng n, phi n lá h p, lá cĩ t ư th d ng đng và cĩ màu xanh t i; s lá, s bơng và s h t trên bong đu gi m. Thi u lân v a ph i các lá non cĩ v bình th ưng song các lá già h ơn chuy n sang màu nâu r i ch t. M t s tr ưng h p lá cĩ xu t hi n màu đ (huy t d ngơ) hay tím do s c t anthocyanin xu t hi n nhi u ph n thân v cu n lá Cây b đu, cây l y d u c n đưc cung c p đ lân “khơng lân, khơng vơi thì thơi tr ng lc” là k t qu t ng k t c a nơng dân v vai trị c a lân đi v i cây b đu và cây l y d u. Trong ru ng lúa thi u lân thì khơng th y cĩ t o phát tri n. giai đon cịn nh thì s phân c t t bào đnh sinh tr ưng b ng ng tr , nên v sau cây t ăng tr ưng theo chi u dài th ưng r t khĩ Trong tr ưng h p cà tím thân m c r t th p; các lo i hành c r m c ng n, lá khơng phát tri n. nhĩm cây cho c nh ư lhoai lan, khoai tây tri u ch ng xu t hi n lá khơng đáng k , nh ưng c khơng phát tri n. Nhĩm cây h cam quýt thì hi n di n lá khơng rõ lm, v qu d y, v chua, múi s ưng và th i gian sinh tr ưng kéo dài. Cây ăn qu thi u lân qu x u xí. Lân cĩ th đưc v n chuy n t các lá già v các c ơ quan non, c ơ quan đang phát tri n đ dùng vào vi c t ng h p h p ch t h u c ơ m i. Do v y tri u ch ng thi u lân xu t hi n các lá già tr ưc. -Phịng tr : Mu n ch a tr nhanh chĩng, ng ưi ta th ưng dùng phân KH 2PO 4 (0.3- 0.5%) phun lên lá hay cĩ th dùng phân calcium phosphate pha thành dung d ch r i phun lên lá. Tuy nhiên c n chú ý thêm v khống Mg. • Phân kali (K) Khi thi u K + , sinh tr ưng b đình tr và s tái chuy n v K + đưc htúc đy t các lá và thân tr ưng thành; khi thi u tr m tr ng thì các b ph n này tr nên vang úa và ho i t , tu ỳ thu c vào c ưng đ ánh sáng mà các lá ph ơi bày. S hố lignin c a các bĩ m ch c ũng b h ư h i, điu này c ũng là y u t nh h ưng đn kh n ăng ch u ng p úng c a cây thi u K+. K tích t các lá non h ơn là cu ng lá. Các ch t đm khi cây h p thu th ưng - + dng NO 3 , sau đĩ s b kh đ cho NH 4 và amino acid, cu i cùng t ng h p nên protein. - Nu thi u K thì ph n ng này s b nh h ưng, cây tích t nhi u ion NO 3 tr nên vơ ích. + + Tr ưng h p cây h p thu N d ng NH 4 n u thi u K s đư a đn vi c tích t nhi u NH 4 gây đc cho cây, vì quá trình amino acid khơng xy ra. Khi s cung c p n ưc c a đt b gi i h n, cây b m t s c tr ươ ng và héo là tri u ch ng tiêu bi u cho s thi u K. ði v i cây đ K kh n ăng ch u h n cĩliên quan đn nhi u nhân t: vai trị c a K trong điu ti t khí kh ng và s quan tr ng c a K + đi v ia th n ăng th m Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 3 th u trong khơng bào, duy trì hàm l ưng n ưc trong mơ cao ngay c d ưi điu ki n han. Cây tr ng thi u K th ưng m n c m h ơn v i s ươ ng giá; m c t bào cĩ liên quan đn s thi u n ưc. S thay đi v ho t tính c a enzyme và thành ph n h p ch t h u c ơ di n ra trong khi thi u K làm cho cây tr ng cĩ tính m n c m cao h ơn đi v i s t n cơng c a n m b nh. S thay đi thành ph n này c ũng nh h ưng đn ch t l ưng dinh d ưng và ch bi n s n ph m sau thu ho ch.Trong tr ươ ng h p khác, s thi t h i v ch t l ưng s n ph m cĩ liên quan tr c ti p đn hàm l ưng citric acid và vì v y ch nh h ưng gián ti p b i K. Thi u K cây d b héo, K cịn nh h ưng đn vi c t o l p m t s ch t nh ư Thiamine (vitamin B1), khi cung c p nhi u s gây tr ng i cho s h p thu Ca và Mg, đng th i gây ra s h p thu Fe d dàng Khi t l kali trong cây gi m xu ng ch cịn b ng 1/2 đn 1/3 so v i bình th ưng thì tri u ch ng thi u kali trên lá m i xu t hi n. Cho nên khi đ tri u ch ng thi u kali xu t hi n trên lá thì n ăng xu t đã gi m do thi u kali mà vi c bĩn kali khơng bù đp đưc. Do v y, khơng nên đi đn lúc xu t hi n tri u ch ng thi u kali r i m i bĩn kali cho cây. Kali t n t i d ưi d ng ion ng m n ưc, nh hình th c t n t i này mà kali r t linh đng. Khi đt khơng cung c p đ kali thì các kali các b ph n lá già đưc chuy n v các b ph n lá non, v c ơ quan ho t đng m nh h ơn đ đm b o cho các ho t đng sinh lý c a cây ti n hành bình th ưng. Do v y hi n t ưng thi u kali xu t hi n lá già tr ưc. Thi u kali vi c v n chuy n đưng đưc hình thành qua quá trình quang h p lá v các cơ quan d tr g p khĩ kh ăn. Ví d cây mía dinh d ưng kali bình th ưng, t c đ v n chuy n đưng t lá xu ng thân là 2,5cm/phút, thì cây thi u kali t c đ v n chuy n đĩ gi m xu ng ch cịn b ng m t n a. Do tác đng đn quá trình hơ h p và quang h p, kali nh h ưng tích c c đn vi c trao + + đi đm và t ng h p prơtit. Thi u K mà nhi u đm (NH 4 ) tích lu đc cho cây. Kali thúc đy vi c t ng h p protit do v y h n ch đưc tích lu nitrat trong lá. Thi u kali đm hu c ơ hồ tan tích lu t o th c ăn d i dào cho n m nên cây d m c b nh. Kali h n ch tác h i c a vi c bĩn th a đm. -Tri u ch ng thi u K: Lúa thi u kali lá cĩ màu lc t i trong khi mép lá cĩ màu nâu h ơi vàng. Thi u kali nghiêm tr ng trên đnh lá cĩ v t ho i t màu nâu t i trong khi các lá già phía d ưi th ưng cĩ v t b nh tiêm l a. s ch i r t nhi u nh ưng khơng nh ưng khơ m c dài đưc Ngơ thi u kali lá b m m đi, u n cong nh ư g n sĩng và cĩ màu vàng sang. Khoai tây thi u kali lá qu ăn xu ng, quanh gân lá cĩ màu xanh l c, sau đĩ mép lá chuy n sang màu nâu. các cây hai lá m m, nh ng lá này kh i s tr nên h ơi vàng, đc bi t g n v i nh ng vt nh ũn s m màu (nh ng đm ch t ho c đi màu) mà ch ng bao lâu sau s phát tri n. Ph n bìa lá cĩ nh ng đm, đu tiên màu vàng nâu, k đn màu vàng cháy sau đĩ lan d n vào bên trong lá, xu t hi n lá già, khơng cĩ lá non. Ph n chu vi c a lá cĩ nhi u đm tr ng sau đĩ lan d n vào bên trong. Cu i cùng lá b khơ r i ch t. Tri u ch ng thi u K x y ra m nh nh t lúc k t trái và t o h t. m t s lồi cây rau c i thì bìa và ng n lá cĩ vài đim tr ng nh , lá m c túm l i khơng xoè ra, các cây cho c thì r khơng thành c đưc. Các nhĩm cây h đu cĩ thân lĩng ng n, đưng kính thân r ng, t s thân/r th p. nhi u cây m t lá m m, nh ư ng ũ c c nh ng t bào ng n và mép lá ch t tr ưc tiên và s ho i t tr i ra các ph n non h ơn, nh ng ph n th p h ơn c a cu n lá. B p và các lo i ng ũ Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 4 cc khác thi u K s phát tri n c ng y u t, và r d nhi m nhi m vi sinh v t gây b nh th i r . Làm cho c y d b đ ngã. -Ch a tr : dùng dung d ch KH 2PO 4 đ phun lên lá cây, n ng đ khơng đưc quá 0.7% th ươ ng làm lá cây b cháy. Sau đĩ cĩ th dùng phân h t KCl, K 2SO 4 bĩn tr c ti p vào đt, lúa c n bĩn 3-4 kg/1000m 2. Các lo i rau c i t 6-7 kg/1000m 2. Khi s d ng K nên chú ý là ph i s d ng bĩn 3-4 l n khơng bĩn t p trung 1 l n s đư a đn tình tr ng thi u Mg, Ca. • Canxi (Ca) Thi u Ca th hi n các phn non c a cây cĩ l vì Ca đưc đi h i đ liên k t v i các đưng đa pectate cho s thành l p l p chung m i trong phi n t bào,hình thành gi a hai t bào con, hay vì Ca đưc c n đ thành l p micritubules c a s i tr c phân bào. Mơ b bi n d ng và hình thù vn v o là do h u qu c a s thi u Ca và các vùng s ch t r t s m; lá m c khơng bình th ưng, b g n song, cĩ nhi u đm và rìa lá b m t màu. Mơ c a lá và các đim t ăng tr ưng c a cây tr ng th ưng b ch t và làm cho cây b ch t đt. R cây kém phát tri n và th hi n tri u ch ng nh y nh a. Ca k t h p v i pectin t o thành calcium pectate trong l p chung, c n thi t cho s v ng ch c t bào và mơ th c v t, mà ho t đng c a enzyme này b c ch b i n ng đ Ca cao. Do đĩ trong các mơ thi u Ca tiêu bi u là s phân rã c a vách t bào và s m m nh ũng ca mơ. T l calcium pectate trong vách t bào c ũng quan tr ng cho s m n c m c a mơ th c v t đi v i s xâm nhi m c a n m và vi khu n c ũng nh ư s chính c a trái. Ca cịn cĩ vai trị trong quá trình bi n d ưng th c v t, tr ưng h p thi u Ca, cây khơng th đng hố nitrate đưc. -Tri u ch ng thi u Ca: lá khơng b ng ph ng, h p, nh , bìa c a lá b u n cong vào trong. cà chua bìa lá cĩ nhi u đim màu đ, v sau lá b vàng úa khơ héo và ch t. ði vi cây cho c thì ph n lá non trên khơng x y ra tr ưc khi lá vàng úa, nh ăn nheo, v sau nh h ưng làm c méo mĩ và phân nhánh. -Th a Ca s làm cho pH c a đt t ăng lên gây tr ng i cho vi c h p thu Mg, Mn, Zn, Fe, Bo. -Ch a tr : dùng phân CaCl 2 hay phân Ca(HPO 4) pha thành dung d ch (t 0.3-0.5%) đ phun lên lá cây, vi c phun này cĩ l i là khơng làm thay đi pH c a đt. Ng ưi ta chú ý đn vi c thi u Ca là do bĩn nhi u K và N. M t s các hoa màu r t d thi u Ca g m cà chua, c i salad, hành c , c c i tr ng • Magiê (Mn) S úa vàng c a lá tr ưng thành là tri u ch ng d th y nh t c a s thi u Mg. S vàng úa này th ưng là gi a gân, b i vì các t bào th t lá c nh bĩ m ch l ưu tr cholorophyll lâu hơn t bào nhu mơ gi a chúng. Theo đúng v i ch c n ăng c a Mg trong s t ng h p protein, t l c a đm protein b gi m sút và c a đm khơng protein gia t ăng trong các lá thi u Mg. cây thi u Mg t c đ quang h p b gi m sút và cĩ s tích t c a carbonhydrate. Khi cây thi u Mg thì s v n chuy n carbohydrate t v trí ngu n đn n ơi ch a b tn h i, ngay c l ưng tinh b t mơ d tr c a cây cĩ c và tr ng l ưng h t c a các lồi ng ũ c c c ng b gi m sút. Magiê r t linh đng, s n sang di trú t các lá già đn các lá non h ơn cho nên tri u ch ng thi u magiê cĩ khuynh h ưng xu t hi n các lá già tr ưc. Magiê cĩ trong thành ph n di p l c nên là nguyên t khơng th thi u trong dinh d ưng cây tr ng. Kali v a đui magiê ra kh i ph c h h p ph trong đt v a đi kháng v i Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 5 magiê v m t dinh d ưng nên ch đ bĩn nhi u kali d n đn thi u magiê cho cây, th m chí cĩ th làm cho cây m t b nh. Thi u Mg làm gi m l ưng P trong cây và c ch quá trình t ng h p các h p ch t photpho h u c ơ; c ch t ng h p polixacarit-tinh b t và c ch quá trình t ng h p protein. S thi u Mg làm nh h ưng đn l c l p, đn sinh t ng h p di p l c và làm cho riboxom b phân rã thành các ph n d ưi đơ n v . Hàm l ưng Mg cao trong lá (1.5% tr ng lưng khơ) cĩ th tr thành m c kh ng ho ng d ưi điu ki n khơ h n. Khi ti m n ăng nưc c a lá t t xu ng, n ng đ Mg 2+ trong ngu n trao đi gia t ăng 3-5 mM lên đn 8-13 mM (hoa h ưng d ươ ng). V i n ng đ Mg 2+ cao nh ư v y, trong stroma c a l c l p, s c ch s quang phosphoryl hố và s quang t ng h p. -Tri u ch ng thi u Mg: cây đưc th hi n trên hình thái là xu t hi n các v t và các d i màu d c theo gân lá. Lá vàng úa, mép lá c ũng hố vàng da cam ho c đ và đ s m. Quang h p x y ra r t kém. s l ưng t bào gi m th p. Th kh m nhi u màu là đc tr ưng bnh thi u Mg. m t s v ưn nho, phân Mg giúp cho l ưng đưng trong trái t ăng. Mg cịn giúp cho lân di đng d dàng. M t s cây thi u Mg hàm l ưng lactic acid gi m 25%, citric acid gi m 85%, malic acid gi m 20% nguyên nhân là quá trình hơ h p gi m. Trong th i k ỳ sinh d c lúc t o trái và h t, thì m t s lá n m chung quanh trái s vàng úa do s di chuy n c a Mg vào trái. nhĩm cây h hồ b n, nh ư b p, thi u Mg thì hi n di n s c vàng và vàng xanh xen k l n nhau. Tr ưng h p d ưa leo, cây thu c h b u bí thì ph n gân lá v n cịn màu xanh, nhu mơ bi n đi sang màu vàng. cà chua tri u ch ng nh ư trên và s c lá u n cong xu t hi n n ơi g n trái. Nhu c u Mg c a các cây h đu c n nhi u hơn cây lúa. -Th a Mg: cĩ th gây đc cho cây, gi m b t tác h i b ng cách bĩn vơi đ t ăng pH vì Mg h p thu vào cây trong điu ki n pH th p. -Ch a tr : khi lá v a cĩ tri u ch ng thi u Mg thì phun dung d ch MgSO 4 (1-2%) lên lá, giúp cây khơng b r ng lá. M t s v ưn cây ăn trái thi u Mg cĩ th r ng đn 60% lá. N u Mg trong đt quá cao, ng ưi ta cĩ th ng ăn ch n b t cho cây khơng h p thu b ng cách bĩn nhi u vơi vào trong đt hay dùng dung d ch CaCl 2 (0.3-0.5%) phun lên lá s làm gi m h p thu Mg • Lưu hu ỳnh (S) ðu tiên xác b đng th c v t ch t thì h p ch t S b phân gi i d ng SH 2 đu tiên cĩ kh n ăng gây đc và nh vi khu n thiobacillus phân gi i bi n thành SO 4 cây hp thu t t. S c ũng cĩ th đưc h p th lá thơng qua khí kh ng d ng khí SO 2, là m t ch t b n mơi tr ưng đưc phĩng thích ra t vi c đt cháy than và g SO 2 đưc chuy n hố thành bisunphit HSO 3- khi nĩ ph n ng v i n ưc trong t bào và trong d ng này nĩ v a c ch s quang t ng h p và đng th i gây ra s hu h i chlorophyll. -Tri u ch ng thi u S: C ũng nh ư thi u đm bao g m s nh t nh t t ng quát tồn lá, k c bĩ m ch (gân), kích th ưc lá nh . S khơng th tái phân b t nh ng mơ tr ưng thành trong vài lồi. Vì th s thi u th ưng đưc ghi nh n tr ưc tiên lá non. Tuy nhiên nh ng lồi khác h u h t lá tr nên vàng úa cùng m t lúc ho c ngay c lá già tr ưc tiên. cây ca cao lá vàng úa, v sau bi n sang nâu đ. cà chua, trà các lá non b un cong lá cĩ màu xanh nh t d b rng, đưng kính thân và r b h th p. Cây đu nành thi u thì hàm l ưng đưng gi m, hemicellulose gia t ăng. Thi u S thì khơng t o l p protein nên cây tích t nhi u nitrate và NH 3 gây đc cho cây. Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 6 lá cây b chuy n thành màu l c nh t, cây ch m l n, các lá non ngã màu vàng, n ng h ơn lá rng ho c ch t đt các cành. Khi cây cà phê cĩ bi u hi n thi u S lá m i ra b tr ng. 2.1.2 Các nguyên t vi l ưng • St (Fe) Lý do mà s thi u sc đem l i m t s c ch nhanh s thành l p cholorophyll ch ưa đưc th u hi u hồn tồn. S c tích t trong lá già t ươ ng đi khơng di chuy n trong mơ lipe, c ũng nh ư trong đt, cĩ l do nĩ đưc l ng t n i sinh trong t bào lá d ưi d ng m t oxide khơng hồ tan hay trong d ng các h p ch t ferric phosphate h ưu c ơ ho c vơ c ơ. Bng ch ng tr c ti p v hình thành s l ng t này thì thi u, và cĩ l m t vài h p ch t khơng hồ tan ch ưa bi t khác đưc hình thành t ươ ng t . M t d ng n đnh và phong phú ca s t trong lá đưc t n tr trong các l c l p nh ư m t ph c h p protein-st g i là phytoferritin. S xâm nh p c a s t vào dịng chuy n v n lipe cĩ th đưc t i thi u hố bi s thành l p c a nh ng h p ch t khơng hồ tan nh ư v y, m c dù phytoferritin d ưng nh ư đi di n cho ngu n d tr s t. M t ý ki n khác gi i thích s di đng kém c a s t là nĩ cĩ th xâm nh p vào m ch lipe m t l ưng v a ph i nh ưng sau đĩ thốt (rị r ) vào mch g và di chuy n tr l i cùng m t lá ban đu. Trong vài tr ưng h p khi nĩ b l y vào mt b ph n t m ch g , s tái phân ph i c a nĩ vào nh ng mơ tr h ơn vào h t s b gi i hn. -Tri u ch ng thi u: Gây cho cây b nh b ch t ng ho c làm xu t hi n nh ng v t ho i t màu vàng trên lá. Th ưng xu t hi n ph n non nh t c a cây, t d ưi d ng m t màu d c theo gân lá cho đn tồn b ph n non c a cây ngã màu vàng v t, s vàng úa này đơi khi ti p theo b i s vàng úa c a các gân lá, vì th nh ng lá non ngay c tr nên màu tr ng v i nh ng tri u ch ng ho i t . Tuy nhiên khi tồn b lá tr nên vàng là cây trong tình tr ng thi u s t tr m tr ng d n đn đình tr sinh tr ưng, cây cĩ th ch t. S thi u Fe th ưng đưc tìm th y trong nh ng lồi m n c m, đc bi t trong h hoa hng, bao g m cây b i và cây ăn trái và trong h t ng ũ c c nh ư b p. ngồi đng s thi u Fe x y ra khơng đng đu. T i m t s n ơi các cây cĩ bi u hi n vàng lá non trong khi nh ng khu v c lân c n lá cĩ th xanh. Ngay c hai cây g n nhau c ũng cĩ khi m t cây lá non chuy n sang vàng và cây khác lá v n xanh. Th ưng g p tri u ch ng thi u s t trên cây ăn trái h ơn trên các lo i hoa màu khác. -Th a Fe: gây ng đc s t, bi u hi n th ưng nh ng lá bên d ưi, b t đu t nh ng đim nâu nh đu lá và b t đu lan d n xu ng đáy. Th ưng nh ng đim này li n l i gân gi a,màu xanh c a lá khơng thay đi. Tr ưng h p tr m tr ng lá cĩ màu nâu tím. -Ch a tr : Các cây cĩ tri u ch ng thi u n u đưc phun dung d ch FeSO4 1% trong vịng 2 tu n m t s lá s tr l i xanh, khơng nh t thi t là tồn b lá xanh tr l i. Di p l c t trên lá cĩ th xy ra t ng đim trên lá, hi u qu h i ph c th ưng x y ra lá non. • Mangan (Mn) Quan sát b ng kính hi n vi đin t c a l c l p lá rau d n cho th y r ng s v ng m c c a Mn gây nên r i lo n c a màng thylakoid nh ưng cĩ nh h ưng đn c u trúc c a nhân và ti th . Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 7 Hàm l ưng Mn trong cây 20-500 ppm/tr ng l ưng khơ, trung bình hàm l ưng trên 500 ppm cĩ th gây đc. ði v i lúa v i n ng đ 2500 ppm v n ch ưa bi u hi n b t th ưng. -Tri u ch ng thi u Mn: trên lá xu t hi n m t s vàng úa gi a gân trên lá non ho c già, các v t ho i t l m đm, các mơ này s ch t, m c dù nh ng r i lo n khác nhau nh ư v t xám trên cây ki n m ch, đm nh ũn trên cây đu, vàng l m đm c a c c i đưng; cây citrus thì th ưng t o thành th ưng t o thành nh ng vùng màu xanh d c theo gân chính, ph n th t lá cĩ màu vàng nh t. Thi u Mn làm t ăng các nguyên t khống cĩ tính ki m gây mt cân đi ch t khống.. S th a Mn c ũng gây b nh cho cây. Mn và Fe c ch tác d ng l n nhau trong cây. Tình tr ng d ư th a s t t do trong đt phen ðBSCL th ưng đư a đn hi n t ưng thi u Mn c a cây tr ng. Tri u ch ng thi u Mn cĩ khác nhau, t các ch m màu xám ho c màu vàng trên lá, tu ỳ lồi cây tr ng. -Th a Mn: gây ng đc, r cây màu nâu, lá b m t màu và ch t khơ t rìa lá vào. • Molipden (Mo) Mo trong c ơ th th c v t t 0.1-300 ppm, nh ưng l ưng cây c n ch cĩ 0.04-0.05 ppm; và hàm l ưng này t ăng lên 0.5 ppm vn ch ưa đc cho cây. ðm NO3- sau khi h p th vào trong cây s b kh đ t ng h p proteon. Quá trình này cn cĩ Mo làm ch t xúc tác, nên khi thi u Mo thì ion NO3- d ư th a d n đn d ư th a NH3 đc cho cây. -Tri u ch ng thi u Mo:vi khu n Rhizobium khơng th cĩ đnh đm cho cây nên tr ưng hp này cây cĩ tri u ch ng thi u đm, bi n d ng lá cây h đu, n t s n kém phát tri n, lá un cong d ng mu ng và n u lúc này bĩn thêm N thì cây khơng th t ng h p protein mà càng tích t NO 3- càng làm cho s sinh tr ưng c a cây kém. Mo c n cho t ng h p leghemoglobin ch t mang oxi c a n t s n. Khi thi u Mo n t s n tr nên màu vàng hay màu xám (bình th ưng cĩ màu h ng). ðt chua th ưng thi u Mo và ít linh ho t, cây sinh tr ưng kém. Quá trình t ng h p protein b c ch , cây cĩ màu l c nh t gi ng tri u ch ng thi u đm. ðơi khi trên lá xu t hi n các đm ĩng ánh sau tr nên vàng và các đm này r i r c khơng l n d n lên n a. Hàm l ưng Mo cao c ũng gây đc đi v i cây. N u trong nơng ph m hàm l ưng Mo đn >20mg/1kg ch t khơ thì đng v t ăn rau t ươ i s b ng đc Mo, cịn ng ưi ăn thì sinh bnh gut (podagra) đa ph ươ ng, hi n t ưng đĩ x y ra n ơi cĩ m Mo. • ðng (Cu) -Tri u ch ng thi u Cu: Bi u hi n đu tiên là ch p lá, ch p lá tr nên tr ng. Các lá non h p, tr nên xanh đm v màu s c và b v n v o ho c n u khơng thì b bi n d ng, th ưng bi u hi n nh ng ch m ho i t ; s sinh tr ưng c a lĩng gi m k t qu là cây lùn d ng b i. Các v ưn cam quýt th nh tho ng b thi u, mà trong tr ưng h p đĩ nh ng lá non ch t d n đn tên g i bnh ch t ng n. Trên cây ăn trái thân đơi khi b n t và ch y nh a. gây ra s phát tri n ch m, xu t hi n s ho i t , m t n ưc cây héo. ði v i h hồ th o, khi thi u Cu nghiêm tr ng, đu lá b tr ng, bơng khơng phát tri n đưc. ði v i cây ăn qu thi u Cu gây hi n t ưng khơ đ nh . Thi u Cu cây d b n m b nh, nh t là đi v i khoai tây, cà chua. • Km (Zn) - Tri u ch ng thi u: Bài gi ng B nh h i cây tr ng ...Võ Thanh Hùng - Nguy n V ăn Tuy n 8 Thi u Zn h u nh ư x y ra trên lá, lá nh vàng d ng hoa h ng c a táo, đào và h đào pecan. Nguyên nhân t s gi m sinh tr ưng c a lá non và lĩng thân. Mép lá th ưng b vn v o và nh ăn nheo v di n m o. S vàng úa c a gân th ưng đưc xu t hi n trong lá bp, đu, và cây ăn trái ch ng t r ng Zn tham gia quá trình t o di p l c t hay ng ăn c n s phá hu di p l c t . Các lá non cĩ màu xanh nh t, thi u ít gân lá cĩ màu xanh, th t lá cĩ màu xanh nh t. Tr ưng h p tr m tr ng các lá non cĩ th bi n đi thành màu tr ng nh t, lá non nh , cây m c thành b i, lĩng kém phát tri n, cây ra hoa t o trái ít, n ăng su t khơng đáng k (cĩ th làm gi m 50% n ăng su t cây tr ng). Cịn làm đình tr s sinh tr ưng c a r . Trong các ph ươ ng pháp x lý trên cĩ ưu và nh ưc đim khác nhau, tu

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfbenh_hai_cay_trong_do_dinh_duong_va_cac_doc_chat.pdf
Tài liệu liên quan