Đào tạo nghề với việc chuyển dịch cơ cấu lao động tại Việt Nam

Tài liệu Đào tạo nghề với việc chuyển dịch cơ cấu lao động tại Việt Nam: ... Ebook Đào tạo nghề với việc chuyển dịch cơ cấu lao động tại Việt Nam

doc31 trang | Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1220 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Đào tạo nghề với việc chuyển dịch cơ cấu lao động tại Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
A. §Æt vÊn ®Ò ThÕ kØ XXI lµ thÕ kØ cña nÒn kinh tÕ tri thøc ®ßi hái ngµy cµng cao vÒ sè l­îng ®éi ngò c«ng nh©n kÜ thuËt vµ nh©n viªn nghiÖp vô .ViÖt Nam ®ang b­íc vµo nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, c¬ cÊu kinh tÕ ®ang cã sù chuyÓn dÞch m¹nh mÏ kÐo theo sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng, sù chuyÓn dÞch nµy ®· ®¹t ®­îc mét sè thµnh tùu nh­ng vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp chñ yÕu lµ vÒ nguån nh©n lùc. NhËn thùc ®­îc vai trß quan träng hµng ®Çu cã tÝnh quyÕt ®Þnh cña yÕu tè con ng­êi trong qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng ®Ó ph¸t triÓn ®Êt n­íc theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸. B¸o c¸o cña ban chÊp hµnh trung ­¬ng §¶ng kho¸ XIII t¹i ®¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø 9 cña §¶ng vÒ ph­¬ng h­íng nhiÖm vô kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi n¨m 2001-2010 ®a chØ râ nhiÖm träng t©m cña c«ng t¸c d¹y nghÒ: " TiÕp tôc ®æi míi ch­¬ng tr×nh néi dung , ph­¬ng ph¸p gi¶ng d¹y vµ ph­¬ng ph¸p ®µo t¹o ®éi ngò lao ®éng cã chÊt l­îng cao. G¾n víi viÖc h×nh thµnh c¸c khu c«ng nghiÖp, khu c«ng nghÖ cao víi c¸c tr­êng ®µo t¹o nghÒ. Ph¸t triÓn nhanh vµ ph©n bè hîp lÝ hÖ thèng tr­êng d¹y nghÒ trªn ®Þa bµn c¶ n­íc më réng c¸c h×nh thøc ®µo taä ®a d¹ng linh ho¹t, n¨ng ®éng víi sè häc sinh c«ng nh©n kÜ thuËt t¨ng 11%-12%/n¨m ” Thùc hiÖn nghÞ quyÕt trung ­¬ng 2 ( kho¸ VIII) , trong nh÷ng n¨m qua c«ng t¸c d¹y nghÒ tuy ®· cã nhiÒu cè g¾ng trong viÖc më réng quy m« vµ n©ng cao chÊt l­îng ®µo t¹o nh­ng vÉn cßn nhiÒu yÕu kÐm, ch­a ®¸p øng ®­îc nhu cÇu CNKT , nh©n viªn nghiÖp vô cho qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng, phôc vô sù nghiÖp CNH-H§H. TÝnh ®Õn n¨m 2000 , tû lÖ lao ®éng qua ®µo t¹o míi chØ ®¹t 20% ( qua d¹y nghÒ lµ 13,4%) ®Ó ®¹t ®­îc môc tiªu tû lÖ lao ®éng qua ®µo t¹o vµo n¨m 2005 ®¹t 30% ( qua d¹y nghÒ lµ 19%), vµo n¨m 2010 ®¹t 40%( qua d¹y nghÒ lµ 26%) ®ßi hái ph¶i ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng c«ng t¸c d¹y nghÒ hiÖn nay dù b¸o nhu cÇu lao ®éng qua ®µo t¹o nghÒ ®Õn 2010 tõ ®ã ®Ò ra ®Þnh h­íng ph¸t triÓn d¹y nghÒ ®Õn n¨m 2010 vµ c¸c gi¶i ph¸p thùc hiÖn . Tõ nh÷ng h×nh t×nh nªu trªn cho thÊy viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng c«ng t¸c d¹y nghÒ, chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng ë n­íc ta , ®Ò ra ®Þnh h­íng ph¸t triÓn c«ng t¸c d¹y nghÒ ®Õn n¨m 2010 ®Ó g¾n víi chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng vµ c¸c gi¶i ph¸p thùc hiÖn lµ hÕt søc cÊp thiÕt 2.Môc tiªu nghiªn cøu Lµm râ thùc tr¹ng d¹y nghÒ t×nh h×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng giai ®o¹n 1996_2003 , ph©n tÝch nh÷ng thµnh tùu , yÕu kÐm vµ nguyªn nh©n - Trªn c¬ së ph©n tÝch thùc tr¹ng nµy vµ dù b¸o nhu cÇu lao ®éng qua ®µo t¹o nghÒ ®Õn 2010 ®Ó ®­a ra nh÷ng ®Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p ®Õn n¨m 2010 3.§«Ý t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu §Ò tµi nghiªn cøu tËp trung vµo ph©n tÝch thùc tr¹ng d¹y nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng , sè liÖu lÊy trong giai ®o¹n 1996_2003 đề tài: Đào tạo nghề với chuyển dịch cơ cấu lao động ở việt nam hiện nay 4.KÕt cÊu cña ®Ò tµi §Ò tµi ®­îc kÕt cÊu gåm 3 phÇn: A.§Æt vÊn ®Ò B.Néi dung Ch­¬ng I : C¬ së lÝ luËn vÒ ®µo t¹o nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng Ch­¬ng II:Ph©n tÝch thùc tr¹ng ®µo t¹o nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng ë VN Ch­¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn ®µo t¹o nghÒ g¾n víi chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng ®Õn n¨m 2010 C.KÕt luËn TµI liÖu tham kh¶o MÆc dï ®· cã cè g¾ng ®Ó hoµn thiÖn nh­ng kh«ng tr¸nh khái sai sãt trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn rÊt mong ®­îc sù xem xÐt vµ bæ sung cña thÇy gi¸o ®Ó ®Ò tµi hoµn thiÖn h¬n . Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n GS.TS Mai Quèc Ch¸nh ®· gióp ®ì em tËn t×nh trong qu¸ tr×nh hoµn thµnh ®Ò ¸n nµy . Hµ Néi ngµy 30/12/2003 Sinh viªn :§ç Thanh B×nh NéI DUNG Ch­¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ ®µo t¹o nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng I. Kh¸i niÖm vÒ ®µo t¹o nghÒ 1. NghÒ Theo gi¸o tr×nh Kinh tÕ Lao ®éng cña tr­êng §H KTQD th× kh¸I niÖm nghÒ lµ mét d¹ng x¸c ®Þnh cña ho¹t ®éng trong hÑe thèng ph©n c«ng lao ®éng cña x· héi ,lµ toµn bé kiÕn thøc ( hiÓu biÕt) vµ kÜ n¨ng mµ mét ng­êi lao ®éng cÇn cã ®Ó thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng x· héi nhÊt ®Þnh trong mét lÜnh vùc lao ®éng nhÊt ®Þnh 2.§µo t¹o nghÒ Theo Cac_Mac c«ng t¸c d¹y nghÒ ph¶I bao gåm c¸c thµnh phÇn sau: Mét lµ :gi¸o dôc trÝ tuÖ Hai lµ: Gi¸o dôc thÓ lùc nh­ trong c¸c tr­êng ThÓ dôc ThÓ thao hoÆc b»ng c¸ch huÊn luyÖn qu©n sù Ba lµ:d¹y kÝ thuËt nh¨m gióp häc sinh n¾m ®­îc v÷ng nh÷ng nguyªn lÝ c¬ b¶n cña tÊt c¶ c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ®ång thêi biÕt sö dông c¸c c«ng cô s¶n xuÊt ®¬n gi¶n nhÊt (C.M¸c Ph.¨ng nghen. TuyÓn tËp xuÊt b¶n lÇn 2, tËp 16 trang 198) ë ViÖt Nam cã tån t¹i c¸c kh¸i niÖm sau: Theo gi¸o tr×nh KTL§ cña tr­êng §H KTQD th× kh¸I niÖm ®µo t¹o nghÒ ®­îc t¸c gi¶ tr×nh bµy lµ :” §µo t¹o nguån nh©n lùc lµ qu¸ tr×nh trang bÞ kiÕn thùc nhÊt ®Þnh vÒ chuyªn m«n nghiÖp vô cho ng­êi lao ®éng,®Ó hä cã thÓ ®¶m nhËn ®­îc mét sè c«ng viÖc nhÊt ®Þnh” Theo tµI liÖu cña bé L§TB vµ XH xuÊt b¶n n¨m 2002 th× kh¸I niÖm ®µo t¹o nghÒ ®­îc hiÓu :” §µo t¹o nghÒ lµ ho¹t ®éng nh»m trang bÞ cho ng­êi lao ®éng nhõng kiÕn thøc ,kÜ n¨ng vµ th¸I ®é lao ®éng cÇn thiÕt ®Ó ng­êi lao ®éng sau khi hoµn thµnh kho¸ häc hµnh ®­îc mét nghÒ trong x· héi” Nh­ vËy ,kh¸i niÖm nµy ®· kh«ng chØ dõng l¹i ë trang bÞ nh÷ng kiÕn thøc kÜ n¨ng c¬ b¶n mµ cßn ®Ò cËp ®Õn th¸i ®é lao ®éng c¬ b¶n .§iÒu nµy thÓ hiÖn tÝnh nh©n v¨n, tinh thÇn x· héi chñ nghÜa,®Ò cao ng­êi lao ®éng ngay trong quan niÖm vÒ lao ®éng chø kh«ng chØ coi lao ®éng lµ mét nguån “Vèn nh©n lùc “,coi c«ng nh©n nh­ c¸I m¸y s¶n xuÊt .Nã còng thÓ hiÖn sù ®Çy ®ñ h¬n vÒ vÊn ®Ò tinh thÇn vµ kØ luËt lao ®éng –mét yªu cÇu v« cïng quan träng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt v¬Ý c«ng nghÖ vµ kÜ thuËt tiªn tiÕn hiÖn nay 3.Nh÷ng nh©n tè ¶nh h­ëng ®Õn ®µo t¹o nghÒ a.Tèc ®é ph¸t triÓn vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ D¹y nghÒ nh»m môc ®Ých ®¸p øng nhu cÇu c«ng nh©n kÜ thuËt nh©n viªn nhiÖm vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi .Do ®ã sù ph¸t triÓn cña c«ng t¸c d¹y nghÒ g¾n víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi .Thùc tÕ còng cho thÊy trong nh÷ng n¨m thËp kØ 80 cña thÕ kØ XX khi nÒn kinh tÕ cña n­íc ta ®ang trong thêi k× khñng ho¶ng , nhu cÇu CNKT ,NVNV còng gi¶m theo .§IÒu ®ã ®· t¸c ®éng vµ lµm cho hÖ thèng c¸c tr­êng d¹y nghÒ còng suy gi¶m .§Õn n¨m 1996 khi nÒn kinh tÕ n­íc ta tho¸t khái giai ®o¹n khñng ho¶ng vµ cã møc t¨ng tr­êng kh¸ th× nhu cÇu c«ng nh©n kÜ thuËt , nh©n viªn nghiÖp vô t¨ng c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng. ®ßi hái c«ng t¸c d¹y nghÒ ph¶I ph¸t triÓn theo . Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ sÏ kÐo theo sù chuyÓn dÞch vÒ c¬ cÊu lao ®éng.Sù chuyÓn dÞch nµy ®ßi hái ph¶I ®µo t¹o nghÒ cho ng­êi lao ®éng ®ang ho¹t ®éng trong nh÷ng lÜnh vùc n«ng l©m ng­ nghiÖp chuyÓn sang ho¹t ®éng ë kÜnh vùc c«ng nghiÖp x©y dung,vµ dÞch vô b.C¬ héi vµ th¸ch thøc cña toµn cÇu ho¸ vµ yªu cÇu héi nhËp khu vùc vµ quèc tÕ Trong t×nh h×nh hiÖn nay chÊt l­îng lao ®éng lµ yÕu tè hµng ®Çu quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i trong c¹nh tranh quèc tÕ . Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ViÖt Nam gÆp rÊt nhiÒu bÊt lîi trong c¹nh tranh .YÕu tè quan träng cña sù h¹n chÕ nµy lµ ViÖt Nam cã mét lùc l­îng lao ®éng cã chÊt l­îng thÊp.V× vËy viÖc n©ng cao chÊt l­îng lao ®éng n­íc ta ®ang lµ mét ®ßi hái cÊp thiÕt .ChÊt l­îng lao ®éng chØ cã thÓ ®­îc n©ng cao th«ng qua qu¸ tr×nh gi¸o dôc ®µo t¹o,trong ®ã ®µo t¹o nghÒ lµ mét cÊu thµnh quan träng.Yªu cÇu nµy ®ßi hái c«ng t¸c d¹y nghÒ ph¶I ph¸t triÓn nhanh c¶ vÒ quy m« lÇn chÊt l­îng c. §­êng lèi chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc vÒ ph¸t triÓn d¹y nghÒ Nh÷ng ®­êng lèi vµ chñ tr­¬ng ,chÝnh s¸ch cña §¶ng nÕu ®óng vµ phï hîp sÏ lµ ®IÒu kiÖn rÊt thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn c«ng t¸c d¹y nghÒ NghÞ quyÕt héi nghÞ ban chÊp hµnh Trung ­¬ng §¶ng kho¸ VIII ( 12/1996) ®· ®¸nh gi¸ :” Gi¸o dôc chuyªn nghiÖp nhÊt lµ ®µo t¹o c«ng nh©n kÜ thuËt cã lóc suy gi¶m m¹nh mÊt cÇn ®èi lín vÒ c¬ cÊu tr×nh ®é trong ®éi ngò lao ®éng ë nhiÒu nghµnh s¶n xuÊt.Quy m« ®µo t¹o nghÒ hiÖn nay vÉn cßn qu¸ bÐ nhá ,tr×nh ®é,thiÕt bÞ ®µo t¹o l¹c hËu kh«ng ®¸p øng ®­îc nhu cÇu CNH H§H “.Tõ ®ã nghÞ quyÕt ®· ®­a ra chñ tr­¬ng lµ ®¶y m¹nh ®µo t¹o c«ng nh©n lµnh nghÒ ,t¨ng quy m« häc nghÒ, t¨ng c­êng ®Çu t­ cñng cè vµ ph¸t triÓn c¸c tr­êng d¹y nghÒ,x©y dung mét sè tr­êng träng ®Ióm, ®µo t¹o c«ng nh©n lµnh nghÒ cho c¸c khu c«ng nghiÖp, khu chÕ xuÊt ,cã tÝnh ®Õn nhu cÇu xuÊt khÈu lao ®éng. Nh­ vËy ta thÊy ®Çy lµ mét sù ­u tiªn rÊt lín cña §¶ng vµ Nhµ n­íc trong c«ng t¸c d¹y nghÒ d. C¸c yÕu tè d©n sè Quy m« vµ c¬ cÊu d©n sè quyÕt ®Þnh ®Õn sè l­îng ,quy m« vµ c¬ cÊu cña c¸c tr­êng d¹y nghÒ .Nøoc cã c¬ cÊu d©n sè trÎ th× m¹ng l­íi d¹y nghÒ ph¶I lín cßn nh÷ng n­íc cã quy m« d©n sè võa vµ nhá th× ph¸t triÓn nh÷ng tr­êng d¹y nghÒ mang tÝnh chuyªn s©u e. Th¸I ®é x· héi vÒ nghÒ vµ c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ Xu h­íng vµo ®­îc §H míi cã thÓ kiÕm ®­îc mét nghÒ æn ®Þnh ®ang ¶nh h­ëng rÊt nhiÒu ®Õn sù ph¸t triÓn cña c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ trong c¸c tr­êng CNKT .Häc sinh kh«ng muèn thi vµo hoÆc nÕu ®ç th× còng t×m c¸ch thi lªn §H .§IÒu nµy lµm cho ®Çu vµo cña c¸c tr­êng d¹y nghÒ cã thÓ kh¸ ®«ng nh­ng ®Çu ra l¹i Ýt .T¹o nªn t×nh tr¹ng “thõa thÇy thiÕu thî” 4.Sù cÇn thiÕt cña c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ §µo t¹o nghÒ cã thÓ cung cÊp mét ®éi ngò lao ®éng cã tr×nh ®é cho sù ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt nø¬c.Hä lµ nh÷ng ng­êi ®­a lÝ thuyÕt ®Õn thùc hµnh ,®­a khoa häc c«ng nghÖ tíi c¸c vïng chËm ph¸t triÓn Cac Mac ®· viÕt r»ng :”Nh÷ng ng­êi c«ng nh©n tiªn tiÕn hoµn toµn nhËn thùc ®­îc r»ng t­¬ng lai cña giai cÊp m×nh mµ còng chÝnh lµ t­¬ng lai cña loµI ng­êi tuú thuéc vµo c«ng t¸c gi¸o dôc thÕ hÖ c«ng nh©n trÎ " (C.M¸c Ph.¨ng nghen. TuyÓn tËp xuÊt b¶n lÇn 2, tËp 16 trang 198) C«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ cho mäi ng­êi ®Ó hä ®I vµo lao ®éng s¶n xuÊt lu«n lu«n lµ mét yÕu tè quan träng trong viÖc t¸I s¶n xuÊt søc lao ®éng v× thÕ mµ c«ng t¸c ®ã lµ mét ®IÒu kiÖn b¾t buéc ®Ó ph¸t triÓn nÒn s¶n xuÊt x· héi .V× vËy ë nghÞ quyÕt héi nghÞ lÇn thø 4 ban chÊp hµnh Trung ­¬ng §¶ng (kho¸ VII) ®· kh¼ng ®Þnh sù nghiÖp ®æi míi cã thµnh c«ng hay kh«ng ,®Êt n­íc b­íc vµo thÕ kØ XXI cã vÞ trÝ xøng ®¸ng trong céng ®ång thÕ giíi hay kh«ng, phÇn lín tuú thuéc vµo lùc l­îng thanh niªn ,vµo viÖc båi d­ìng rÌn luyÖn thÕ hÖ thanh niªn ,c«ng t¸c thanh niªn lµ vÊn ®Ò sèng cßn cña d©n téc,lµ mét trong yÕu tè quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i cña c¸ch m¹ng Nh­ vËy chóng ta cã thÓ thÊy r»ng trong x· héi XHCN ,®Æt biÖt lµ trong bèi c¶nh ®ang tiÕn hµnh x©y dùng vµ hoµn thiÖn mét nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN tõng b­íc héi nhËp víi nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi .ë VN hiÖn nay th× vÊn ®Ò con ng­êi lµ vÊn ®Ò chñ chèt.Mét trong nh÷ng c«ng t¸c hµng ®Çu ®Ó h×nh thµnh con ng­êi míi XHCN ®ã chÝnh lµ ®µo t¹o nghÒ cho ng­êi lao ®éng. II. Mét sè vÊn ®Ò vÒ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng 1. Kh¸i niÖm vÒ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng ChuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng cã thÓ hiÓu lµ sù di chuyÓn cña lao ®éng tõ ngµhnh nµy qua nghµnh kh¸c ,tõ thµnh phÇn kinh tÕ nµy sang thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c vµ tõ vïng nµy sang vïng kh¸c .Tõ ®ã t¹o ra sù thay ®æi vÒ quy m« lao ®éng gi÷a c¸c nghµnh,vïng,thµnh phÇn kinh tÕ. 2.Néi dung chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng: - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng theo thµnh phÇn kinh tÕ. - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng theo vïng kinh tÕ. - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng theo ®é tuæi lao ®éng. - ChuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng theo chÊt l­îng lao ®éng . 3.C¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng: a.Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ: §©y lµ ®IÒu kiÖn tiÒn ®Ò cho chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng.Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng cµng m¹nh mÏ th× kÐo theo sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng còng cµng nhanh . Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ sÏ lµm xuÊt hiÖn c©n ®èi míi vÒ nhu cÇu lao ®éng vÒ c¶ sè l­îng lÉn chÊt l­îng lao ®éng.Qu¸ tr×nh c«ng nghiÒp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ sÏ lµm xuÊt hiÖn c¸c nghµnh míi trong c¬ cÊu nghµnh kinh tÕ cña vïng.Cïng víi viÖc më réng khu vùc c«ng nghiÖp ,x©y dùng,dÞch vô se thu hót thªm lao ®éng nhÊt lµ lao ®éng cã tr×nh ®é chuyªn m«n kÜ thuËt .§IÒu nµy lµm cho c¬ cÊu lao ®éng cã sù chuyÓn dÞch tõ nÒn kinh tÕ nµy sang nghµnh kinh tÕ kh¸c vµ cã sù ph©n c«ng l¹i lao ®éng theo l·nh thæ b.C¬ chÕ chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc Khi n­íc ta cßn ë trong thêi k× bao cÊp nÒn kinh tÕ chØ tån t¹i thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc vµ thµnh phÇn kinh tÕ tËp thÓ th× lao ®éng tËp trung chñ yÕu ë c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nµy nh­ng khi chuyÓn sang thanh phÇn kinh tÕ thÞ tr­êng víi ®ñ c¸c lo¹i thµnh phÇn kinh tÕ th× lao ®éng sÏ chuyÓn mét phÇn tõ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc vµ tËp thÓ sang c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c C¸c chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n­íc còng ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn chuyÓn dich c¬ cÊu lao ®éng .C¸c chÝnh s¸ch më réng vµ ph¸t triÓn c¸c khu c«ng nghiÖp ,®¾c khu kinh tÕ ,c¸c nghµnh kinh tÕ mòi nhän ,c¸c nghµnh míi sÏ t¹o ra nhu cÇu vÒ lao ®éng ®Ó ®¸p øng,gi¶I quyÕt c¸c chÝnh s¸ch nµy . c.§IÒu kiÖn kinh tÕ x¸ héi vµ chÝnh trÞ C¸c ®IÒu kiÖn vÒ kinh tÕ vµ x· héi cho phÐp biÕt ®­îc t×nh h×nh hiÖn t¹i còng nh­ dù ®o¸n ®­îc m«t t­¬ng lai gÇn .Møc thu nhËp ,c¸c ­u ®·I ,trî cÊp,®Þa vÞ x· héi lµ ®éng lùc cho ng­êi lao ®éng lùa chän nghµnh nghÒ ,®Þa ®IÓm lao ®éng ….nªn ¶nh h­ëng ®Õn viÖc chän nghÒ .Tõ ®ã t¸c ®éng ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng. §IÒu kiÖn chÝnh trÞ æn ®Þnh th× sè ng­êi tham gia vµo c¸c thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n ,liªn doanh,hé gia ®×nh cµng t¨ng nªn dÉn ®Õn sù di chuyÓn lao ®éng tõ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ nhµ n­íc vµ tËp thÓ ra c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c §IÒu kiÖn chÝnh trÞ æn ®Þnh còng lµ ®IÒu kiÖn thuËn lîi cho sù di chuyÓn lao ®éng gi÷a c¸c vïng nhanh vµ liªn tôc lµm cho chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng cã tèc ®é nhanh vµ cã chiÒu s©u h¬n d.C¸c ®IÒu kiÖn d©n sè , tù nhiªn, m«I tr­ßng C¸c ®IÒu kiÖn tù nhiªn nh­ ®Êt ®ai, khÝ hËu ¶nh h­ëng rÊt nhiÒu ®Õn sù di chuyÓn .§IÒu kiÖn tù nhiªn vµ m«I tr­êng khã kh¨n lµ ®éng lùc cho sù ra ®I t×m mét vïng míi thuËn lîi h¬n . Khi d©n c­ tËp trung ®«ng ®óc vµo mét vïng ,tµI nguyªn suy gi¶m ,cuéc sèng cña céng ®ång sÏ gÆp khã kh¨n h¬n lµ ®éng lùc ®Ó hä ®I t×m mét n¬I míi hoÆc lµm c¸c nghµnh nghÒ cã thu nhËp cao h¬n. VÝ dô: ë ®ång b»ng s«ng Hång sù tËp trung d©n c­ ®«ng ®óc chñ yÕu lµm n«ng nghiÖp nh­ng cã thu nhËp thÊp dÇn dÇn hä ®· chuyÓn sang lµm nh­ thñ c«ng nghiÖp,dÞch vô,x©y dùng hoÆc ®I x©y dùng vïng kinh tÕ míi … III. Mèi quan hÖ gi÷a ®µo t¹o nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng Lao ®éng cña con ng­êi lµ mét trong ba yÕu tè ®Çu vµo cña s¶n xuÊt ,h¬n thÕ n÷a l¹i lµ nh©n tè thùc hiÖn kÕt hîp c¸c yÕu tè kh¸c ®Ó tao ra s¶n phÈm .Khi c¬ cÊu kinh tÕ thay ®æi th× kÐo theo nhu cÇu vÒ lao ®éng còng sÏ thay ®æi ®Ó phï hîp víi s¶n xuÊt .Tøc lµ thóc ®Èy qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng .VËy tr­íc khi cã sù chuyÓn dÞch nµy th× ®· cã sù d­ thõa lao ®éng ë c¸c nghµnh ,vïng ,thµnh phÇn kinh tÕ nµy nh­ng l¹i cã sù thiÕu hôt ë nghµnh,vïng kinh tÕ kh¸c vµ sè lao ®éng d­ thõa nµy sÏ ph¶I tr¶I qua mét qua tr×nh ®µo t¹o l¹i ®Ó phï hîp víi nghµnh,vïng thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c.Vµ nh­ vËy c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ ph¶I nhanh chãng kÞp thêi ®Ó võa ®¶m b¶o s¶n xuÊt võa ®¶m b¶o cuéc sèng cho ng­êi lao ®éng . ChuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng cã thÓ hiÓu lµ qu¸ tr×nh tæ chøc l¹i lao ®éng theo h­íng hiÖn ®¹i h¬n ,tiªn tiÕn h¬n ®Ó tÇn dông tèi ®a vµ cã hiÖu qu¶ mäi nguån lùc trong x· héi .V× vËy ng­êi lao ®éng lu«n ph¶I häc hái kiÕn thøc kÜ n¨ng míi nªn c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ lu«n ph¶I b¸m s¸t ,®ãn tr­íc xu h­íng vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ . Khi cã sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng sang nghµnh míi ¸p dông nh÷ng kiÕn thøc khoa häc cÇn cã nh÷ng lao ®éng tay nghÒ cao ®IÒu nµy b¾t buéc ph¶I mêi nh÷ng tr­êng d¹y nghÒ c«ng nghÖ cao th× míi cã lao ®éng ®Ó phôc vô s¶n xuÊt . Nh­ vËy ta thÊy ®µo t¹o nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng cã mèi quan hÖ mËt thiÕt hîp r¸c vµ bæ sung cho nhau .§µo taä nghÒ võa lµ nÒn t¶ng võa ®éng lùc cho chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng .Cßn chuyÓn dÞch c¬ cÊu lao ®éng l¹i quyÕt ®Þnh trë l¹i vÒ quy m« ,c¬ cÊu , vµ chÊt l­îng cho ®µo t¹o nghÒ. Ch­¬ng II : Ph©n tÝch thùc tr¹ng ®µo t¹o nghÒ vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu Lao ®éng ë ViÖt Nam I. Thùc tr¹ng ®µo t¹o nghÒ ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m qua Trong thêi gian qua, ®Æc biÖt lµ 10 n¨m trë l¹i ®©y, ®éi ngò lao ®éng qua ®µo t¹o nghÒ ®· cã nh÷ng ®ãng gãp lín ,gãp phÇn t¹o nªn sù t¨ng tr­ëng cu¶ ®Êt n­íc .C«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ ®· dÇn ®i vµo nÒ nÕp ,b­íc ®Çu ®· ®¸p øng ®­îc nhu cÇu nh©n lùc cho c¸c khu c«ng nghiÖp ,khu chÕ xuÊt vµ c¸c nghµnh kinh tÕ mòi nhän. §· h×nh thµnh m¹ng l­íi c¬ së d¹y nghÓ trong toµn quèc bao gåm c¸c tr­êng d¹y nghÒ ,c¸c tr­êng THCN vµ cao ®¼ng cã tham gia ®µo t¹o nghÒ ,c¸c trung t©m d¹y nghÒ ,trung t©m dÞch vô viÖc lµm cã d¹y nghÒ …Chñ tr­¬ng x· héi ho¸ vµ ®a d¹ng ho¸ vÒ lo¹i h×nh ®µo t¹o ,nghµnh nghÒ vµ c¸c ph­¬ng thøc ®µo t¹o ®­îc ®Èy m¹nh b­íc ®Çu ®· thu ®­îc kÕt qu¶,huy ®éng ®­îc c¸c nguån lùc cho ®µo t¹o nghÒ. 1.M¹ng l­íi c¬ së d¹y nghÒ Trong nh÷ng n¨m qua, víi nh÷ng thay ®æi cã tÝnh ®ét ph¸ trong c«ng t¸c tæ chøc qu¶n lý ho¹t ®éng d¹y nghÒ ,hÖ thãng c¸c tr­êng d¹y nghÒ ®ang ®­îc phôc håi vµ ph¸t triÓn ,®µo t¹o d¹y nghÒ ®­îc quan t©mm , më réng b­íc ®Çu ®· ®­îc mét sè kÕt qu¶ . C¸c bé nghµnh ®Þa ph­¬ng ®· thÓ hiÖn ®­îc sù quan t©m ®èi víi d¹y nghÒ th«ng qua c¸c nghÞ quyÕt , chØ thÞ vµ t¨ng ®Çu t­ cho d¹y nghÒ.Do ®ã,sè l­îng thanh niªn,häc sinh cã nhu cÇu häc nghÒ ngµy cµng t¨ng lµm gi¶m ¸p lùc ®µo t¹o ®¹i häc cho x· héi. VÒ sè l­îng ®µo t¹o : - N¨m 1975 cã 185 c¬ së ®µo t¹o d¹y nghÒ c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ g¾n víi gi¶I quyÕt viÖc lµm phôc vô c«ng cuéc t¸I htiÕt ®Êt n­íc sau chiÕn tranh vµ tõng b­íc tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi.B­íc ®Çu chóng ta ®· x©y dùng ®­îc mét hÖ thèng c¬ së tr­êng líp ®µo t¹o c«ng nh©n kÜ thuËt réng kh¾p á tÊt c¶ c¸c bé nghµnh ®Þa ph­¬ng vµ c¬ së d¹y nghÒ bªn c¹nh xÝ nghiÖp ,c«ng n«ng l©m tr­êng ®¸p øng nhu cÇu häc nghÒ ë trong c¶ n­íc. Thêi k× tõ n¨m 1987 ®Õn 1992 c«ng t¸c qu¶n lÝ d¹y nghÒ do vô d¹y nghÒ ®¶m nhiÖm .Tõ n¨m 1992 ®Õn th¸ng 6/1998 c«ng viÖc nµy chØ cßn mét phÇn trong vu trung häc chuyªn nghiÖp vµ d¹y nghÒ ®¶m nhiÖm .Thêi k× nµy c«ng t¸c d¹y nghÒ Ýt ®­îc quan t©m, ®Çu t­ vµ ph¸t triÓn,hÖ thèng d¹y nghÒ ngµy cµng thu hÑp l¹i c¶ vÒ sè l­îng lÉn quy m« ®µo t¹o,n¨m 1998 sè tr­êng d¹y nghÒ chØ cßn 129 tr­êng (gi¶m 56% so víi n¨m 1986) Tr­íc nhu cÇu cÊp b¸ch ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cña c«ng cuéc ®æi míi vµ b­íc vµo giai ®o¹n ®©û m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc,tæng côc d¹y nghÒ ®­îc thµnh lËp theo nghÞ quyÕt sè 33/1998 ngµy 23/5/1998 nh»m gióp bé tr­ëng bé L§TB vµ XH qu¶n lÝ nhµ n­íc vÒ c«ng t¸c ®µo t¹o nghÒ trªn ph¹m vi c¶ n­íc .Sau mét sè n¨m thùc hiÖn, tÝnh ®Õn cuèi n¨m 2001 m¹ng l­íi tr­ßng d¹y nghÒ ®· ®­îc më réng vµ ®a d¹ng ho¸ víi nhiÒu h×nh thøc,trong ®ã: + 137 tr­êng trung hoc chuyªn nghiÖp vµ cao ®¼ng cã chøc n¨ng nghiÖp vô d¹y nghÒ + 149 trung t©m d¹y nghÒ trong ®ã cã 78 trung t©m d¹y nghÒ quËn ,huyÖn + 150 trung t©m dich vô viÖc lµm cã d¹y nghÒ + Trªn 300 trung t©m gi¸o dôc kÜ thuËt tæng hîp h­íng nghiÖp vµ thÞ tr­êng gi¸o dôc th­êng xuyªn tham gia ®µo t¹o nghÒ ng¾n h¹n +Hµng ngh×n líp d¹y nghÒ cña c¸c doanh nghiÖp c¸c tæ chøc vµ cña c¸c nghµnh nghÒ . Tuy nhiªn sù ph©n bè c¸c tr­êng theo nghµnh còng ch­a hîp lÝ,c¸c nghµnh chñ yÕu ë nghµnh c«ng nghiÖp x©y dùng .N¨m 1998 ,sè l­îng tr­êng thuéc nghµnh c«ng nghiÖp chiÕm 38,5% ,nghµnh x©y dùng lµ 18,5% ,nghµnh giao th«ng lµ 16,4% trong khi ®ã nghµnh n«ng nghiÖp lµ nghµnh chiÕm trªn 62% lùc l­îng lao ®éng x· héi nh­ng chØ cã 13,7% sè l­îng d¹y nghÒ (Nguån :Bé L§TB vµ XH:”§Þnh h­íng ph¸t triÓn ®µo t¹o nghÒ ®Õn n¨m 2010”.Hµ Néi/2002) VÒ nguån tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc c«ng tµi chÝnh dµnh cho gi¸o dôc trong 10 n¨m gÇn ®©y ®· ®­îc t¨ng lªn râ rÖt ,ng©n s¸ch nhµ n­íc dµnh cho ®µo t¹o nghÒ cã xu h­íng t¨ng lªn tõ 9,3% n¨m 1992 lªn 11,3% n¨m 1997 vµ 15% n¨m 2000. Trong khi ®ã tû lÖ ng©n s¸ch chi cho ®µo t¹o nghÒ trong tæng chi ng©n s¸ch Nhµ n­íc cho gi¸o dôc ®µo t¹o lتn tôc gi¶m tõ 7% n¨m 1991 ,3,7% n¨m 1992 ;4,5% n¨m 1994; 4,2% n¨m 1995 ;3,7% n¨m 1997 ; 3,7% n¨m 1998 . Theo néi dung quy ®Þnh t¹i nghÞ ®Þnh02/2001/N§-CP ngµy 9/1/2001 cña chÝnh phñ h­íng dÉn Bé LuËt lao ®éng vµ LuËt GD tµi chÝnh ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng d¹y nghÒ bao gåm : +Ng©n s¸ch Nhµ n­íc gåm ng©n s¸ch trung ­¬ng vµ ng©n s¸ch ®Þa ph­¬ng gi÷ vai trß chñ yÕu trong nguån ®Çu t­ cho d¹y nghÒ. +Vèn cña c¸c tæ chøc c¸ nh©n cho d¹y nghÒ . +Häc phÝ x©y dùng tr­êng líp. +C¸c nguån tµi trî cña c¸c tá chøc c¸ nh©n n­íc ngoµi vµ quèc tÕ ,®ãng gãp cña c¸c tæ chøc c¸ nh©n trong n­íc +Nguån kinh phÝ ®Çu t­ hoÆc ®ãng gãp cho d¹y nghÒ cña c¸c doanh nghiÖp ,c¸c dù ¸n trong n­íc vµ n­íc ngoµi khi x©y dùng c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp vµ dÞch vô . +C¸c kho¶n thu cña c¬ së d¹y nghÒ tõ héi ®ång t­ vÊn ,chuyÓn giao c«ng nghÖ ,s¶n xuÊt dÞch vô. +C¸c nguån kh¸c. Trong thùc tÕ nh÷ng n¨m qua,ng©n s¸ch nhµ n­íc cho ®µo t¹o nghÒ chñ yÕu lµ nguån kinh tÕ th­êng xuyªn ,vèn ®Çu t­ c¬ b¶n x©y dùng ,thùc chÊt g©n s¸ch nhµ n­íc míi chØ ®¶m b¶o ®­îc mét phÇn rÊt nhá so víi nhu cÇu kinh phÝ cho ®µo t¹o nghÒ ,phÇn lín sè kinh phÝ cÇn thiÕt cho ®µo t¹o d¹y nghÒ lµ do c¬ së ®µo t¹o tù lo liÖu.§©y lµ mét h¹n chÕ rÊt lín ®èi víi ho¹t ®éng ®µo t¹o nghÒ vµ Ýt nhiÒu lµm gi¶m chÊt l­îng ®µo t¹o . Nh­ vËy cã thÓ thÊy hÖ thèng d¹y nghÒ ®ang næi lªn mét sè bÊt cËp: +C¬ së vËt chÊt cßn nghÌo nµn l¹c hËu, thiÕu thèn nghiªm träng c¶ thiÕt bÞ dïng chung vµ thiÕt bÞ phôc vô gi¶ng d¹y . +Ch­¬ng tr×nh gi¸o ¸n l¹c hËu . +§éi ngò gi¸o viªn thiÕu nghiªm träng vÒ sè l­îng vµ h¹n chÕ vÒ chÊt l­îng. +PhÇn kinh phÝ ng©n s¸ch nhµ n­íc dµnh cho ®µo t¹o nghÒ cßn h¹n hÑp 1.2. Quy mô đào tạo nghề: Tương ứng với số cơ sở dạy nghề trong mỗi thời kì, quy mô đào tạo nghề cũng có sự biến động tương đối đáng kể. Năm 1975 quy mô đào tạo là 80.000 học sinh chưa kể CNKT được đào tạo tại các địa phương .Tại miền Bắc chỉ tính số công nhân kĩ thuật trong khu vực kinh tế quốc doanh và tập thể đã là 600.000 người .Số học sinh này đã góp một phần tương đối lớn trong sản xuất và xây dựng đất nước sau chiến tranh ,trở thành những công nhân chủ chốt cho những giai đoạn sau ,do vậy mà số công nhân kĩ thuật của chúng ta năm 1083 đã tăng 640.000 trong tổng số 2.014.000 lao động thuộc khu vực quản lí nhà nước . Qua đó ta thấy cũng có thể những công nhân kĩ thuật chủ yếu làm việc trong khu vực kinh tế quốc doanh và tập thể ,phù hợp với cơ cấu kinh tế mà thành phần kinh tế nhà nước là chủ yếu. Năm 1980 các trường dạy nghề trên cả nước có quy mô đào tạo vào khoảng 250.000 học viên/năm ,bình quân các trường có quy mô đào tạo 700 học viên/năm.Tuy nhiên do những điều kiện khách quan và chủ quan mà những năm tiếp theo nước ta đã gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, kinh tế bị thu hẹp .Nhu cầu về CNKT đã giảm đi rất nhiều đã ảnh hưởng tới công tác đào tạo nghề. Đến năm 1986 quy mô đào tạo dài hạn chỉ còn 120.000 học sinh/năm.Cho đến ngày 31/7/1998 sau một thời gian dài công tác đào tạo nghề bị lãng quên, quy mô đào tạo nghề dài hạn của cả nước chỉ còn 62.500 học sinh/năm, thực sự trở thành một thách thức mới cho sự nghiệp dạy nghề trong thời đại công nghiệp hóa ,hiện đại hóa. Nhận thức ra những sai lầm , để kịp thời sử chữa , áp dụng những biện pháp và chính sách phù hợp với quy luật khách quan chúng ta đã kịp khắc phục được một phần khó khăn trong đào tạo nghề.Quy mô đào tạo nghề trong khoảng 5 năm trở lại đây tăng khá nhanh ,quy mô tuyển sinh hệ dài hạn tăng từ 57.000 người năm 1997 lên 126.000 người năm 2001 ( tăng bình quân hàng năm là 22%); quy mô đào tạo nghề ngắn hạn tăng từ 390.000 người năm 1997 lên 761.000 người năm 2001 ( tăng bình quân hàng năm là 19%) 1975 1980 1986 1998 2001 80 250 120 62,5 126 (Bé L§TBXH, "§Þnh h­íng ph¸t triÓn ®µo t¹o nghÒ ®Õn n¨m 2010" ) Chóng ta cã sè liÖu vÒ häc sinh c¸c tr­êng chuyªn nghiÖp c¶ n­íc trong nh÷ng n¨m 1997-2000 nh­ trong b¶ng d­íi ®©y : N¨m sè häc sinh (1000 ng­êi) Sè häc sinh tèt nghiÖp (1000) CNKT THCN C§, §H CNKT THCN C§, §H 1997 138,6 164,1 662,8 90,3 68,3 74,1 1998 144,7 177,6 682,3 93,2 52,1 103,1 1999 172,1 159,9 734,9 113,9 49,1 113,6 2000 370,8 250,9 795,6 174 71,9 149,8 (Thêi b¸o kinh tÕ ViÖt Nam, Sè 70 ngµy 2/5/2003) Qua những số liệu trên ta thấy chỉ trong vòng 4 năm từ 1997 đến năm 2000 số học sinh cuả các trường CNKT đã tăng gấp 2.5 lần từ 138,6 nghìn lên 370,8 nghìn .Trong khi đó số học sinh ĐH,CĐ tăng không đáng kể từ 662,8 nghìn lên 795,6 nghìn .Nó thể hiện sự chuyển hướng trong công tác đào tạo và phân luồng học sinh ngay trong cấp cơ sở để khắc phục tình trạng mất cân đối trong đào tạo dẫn đến thừa thầy thiếu thợ trong sản xuất.Thực tế sản xuất ở các khu công nghiệp ,các khu chế xuất hay các doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài cho thấy rằng trình độ lành nghề của công nhân tốt nghiệp cũng chưa đáp ứng được ngay yêu cầu của sản xuất ,nhiều chủ doanh nghiệp ngay sau khi tuyển dụng lại phải tiếp tục bỏ tiền ra đào tạo công nhân .Như vậy thì con số về quy mô đào tạo chưa thực sự phản ánh được những thay đổi trong hoạt động của các trường dạy nghề ,cần thiết phải xem xét đến cả chất lượng của đào tạo ,chất lượng học sinh sau khi tốt nghiệp . 1.3 Chất lượng đào tạo nghề A. Nội dung chương trình đào tạo Trong thời gian qua nội dung, chương trình đào tạo nghề đã và đang được biên soạn để phù hợp với sự thay đổi kỹ thuật ,công nghệ sản xuất. Đã tiếp cận và triển khai xây dựng chương trình đào tạo nghề theo mô đun. Nhiều chương trình đào tạo ngắn hạn theo Mô đun do dự án Tăng cường trung tâm dạy nghề xây dựng đã được thẩm định và phổ biến, áp dụng rộng rãi. Tuy nhiên ,ngoài một số ít cơ sở đào tạo nghề được sự hỗ trợ của các nước và các tổ chức quốc tế về trang thiết bị hiện đại cũng như cơ sở vật chất tốt phục vụ cho việc giảng dạy và học tập ,thì hầu hết các cơ sở đào tạo nghề vần đang áp dụng các chương trình và tài liệu đào tạo quá cũ kỹ lạc hậu được biên soạn theo những tiêu chuẩn cấo bậc thợ do Bộ lao động ban hành từ những năm 70. Ở các trường này ngoài trang thiết bị lạc hậu ,cơ sở vật chất tồi tàn thì giáo trình dùng trong giảng dạy tại các trường này ;aok được xây dựng theo phương pháp truyền thống lạc hậu ,chậm cập nhật kiến thức mới nên phần nào ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo.Hầu hết các trường vẫn giảng dạy theo phương pháp truyền thống,tỷ lệ sử dụng máy vi tinh trong giảng dạy còn ít. Cho đến nay Nhà nước chỉ có giáo trình khung cho một số nghề ,còn lại chủ yếu do các cơ sở tự biên soạn ,các giáo trình đào tạo nghề ngắn hạn thiếu sự kiểm tra chuẩn bị , bổ sung và thống nhất giữa các cơ sở dạy nghề. Qua đó ta có thể thấy rõ hơn về vấn đề là tại sao phần lớn số lượng học sinh ,sinh viên ra trường thường không đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng về trình độ cũng như khả năng cập nhật thông tin mới. Sở dĩ các học sinh, sinh viên thường không áp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng vì những gì họ được học trong trường thì thường khác xa hơn rất nhiều so với những gid mà người tuyển dụng mông muốn mà một trong những nguyên nhân không nhỏ của vấn đề này đó là việc chậm cập nhật thông tin cũng như đưa các thiết bị hiện đại áp dụng vào việc học tập và giảng dạy trong các trường học nghề. B, Đội ngũ giáo viên dạy nghề Đội ngũ giáo viên dạy nghề trong thời gian qua đã được cũng cố và phát triển.Các Bộ,nghành, địa phương đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn ,nghiệp vụ sư phạm ,ngoại ngữ mtin học ở trong cả nước và nước ngoài cho đội ngũ giáo viên. Đội ngũ giáo viên dạy nghề trong các trường công lập được nâng lên một bược ,năm 2001 số giáo viên có trình độ trên ĐH chiếm 2%; đại học ,cao đẳng chiếm 69% ,trung học chuyên nghiệp 25%,công nhân kỹ thuật 14% .Như vậy trình độ giáo viên còn ở mức thấp ,có tới 39% giáo viên dưới trình độ ĐH ( vùng đồng bằng sông Cửu Long lên tới 60%) .Trong khi đó các số liệu tương ứng vào năm 97 là 1,8%; 55,6%; 23,3%;19,1%.Sau 5 năm thực hiện những đường lối chính sách mới về đào tạo nghề nhưng rõ ràng là chúng ta vẫn chưa đạt được kết quả như mong muốn trong việc nâng cao trình độ cho giáo viên dạy nghề. §¬n vÞ : % N¨m Trªn §H §H-C§ THCN CNKT 1997 1,8 55,6 23,3 19,1 2000 2 69 25 14 (Nguån : Bé L§TBXH) Tuy nhiên trong khi nhu cầu về đào tạo nghề đang đặt ra như một vấn đề khẩn cấp cả về số lượng lẫn chất lượng thì cơ cấu đội ngũ giáo viên như trên vẫn cón thiếu và chưa đáp ứng được nhu cầu cấn thiết của xã hội .Bên cạnh những giáo viên có trình độ và tâm huyết với nghề thì vẫn còn không ít giáo viên có trình độ kém và không tâm huyết với nghề. Sở dĩ như vậy là vì chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ giáo viên này còn quá thấp,và hạn chế; chưa có chế độ riêng , đặc thù cho giáo viên dạy nghề mà vẫn còn vận dụng chế độ của giáo viên đào tạo nói chung .Hiện nay có 5 trường cao đẳng , ĐH sư phạm kĩ thuật đào tạo giáo viên dạy nghề và 5 khoa sư phạm kĩ thuật thuộc các trường đại học kĩ thuật mới được hình thành năm 1998 có chức năng tham gia đào tạo giáo viên dạy nghề. Có 50% giáo viên trong các trường đào tạo nghề thiếu những kiến thức kĩ năng về sư phạm và thực hành và chỉ dạy được lí thuyết.Một bộ phận khác có trình độ về lí thuyết nhưng chưa được đào tạo về sư phạm. Trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế thì yêu cấu về nguồn nhân lực có trình độ khoa học kĩ thuật cao trong những nghành mới hiện đại được đạt ra rất bức thiết .Nó đòi hỏi đội ngũ giáo viên dạy nghề phải không ngừng nghiêm cứu khoa học nâng cao trình độ giảng dạy bắt kịp với xu thế phát triển chung của xã hội. Ở đây yếu tố tuổi trẻ chính là then chốt .Những giáo viên trẻ nắm vững kiến thức khoa học, hăng say nghiên cứu học hỏi và tâm huyết với nghề chính là lời giải cho bài toán đào tạo nghề trong những năm tới .Một lần nữa vấn đề đãi ngộ và sử dụng nhân tài lại được đặt ra cho những nhà lập chính sách . Khi có được những người thầy giỏi thì chúng ta mới có thể có được những công nhân giỏi,những người thợ giỏi tham gia vào công cuộc xây dựng tổ quốc xã hội chủ nghĩa.Chúng ta cần nghiêm túc nhìn nhận lại những bất cập hiện nay đang còn tồn tại để sớm khắc phục mới mong thực hiện thành công sự nghiệp CNH-HĐH C,Cơ sở vật chất kỹ thuật ,trang thiết bị dạy nghề, Trang thiết bị sử dụng cho luyện tập , kỹ năng thực hành ở các trường thực hành nghề còn thiếu cả về số lượng lần chất lượng.Có khoảnh 19% số thiết bị là tương đối phù hợp với công nghệ sản xuất hiện nay ,trong đó có tới 14% số thiết bị đã quá cũ và lạc hậu .9,75% thiết bị sản xuất được sản xuất từ năm 1975-1985 , 36,14% số thiết bị được sản xuất từ năm 1986-1995, 39% số thiết bị được sản xuất từ năm 1996-2000 Mặc dù trong những năm gần đây đã có một số trường và cơ sở mới thành lập được trang bị máy mọc thiết bị đồng bộ tương đối hiện đại phù hợp với công tác dạy nghề,sát với thực tế sản xuất , đặc biệt là các cơ sở dự án được tài trợ hoặc giúp đỡ của nước ngoài và các tổ chức quốc tế .Nhưng nhìn chung về tổng thể trang thiết bị dạy nghề của các cơ sở dạy nghề vẫn còn thiếu về số lượng và lạc hậu so với kỹ thuật ,công nghệ sản xuất. Trong gi._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc8734.doc
Tài liệu liên quan