Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Liên Bang Nga –Tình hình và triển vọng

Tài liệu Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Liên Bang Nga –Tình hình và triển vọng: ... Ebook Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Liên Bang Nga –Tình hình và triển vọng

doc76 trang | Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1383 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Liên Bang Nga –Tình hình và triển vọng, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tr­êng ®¹i häc ngo¹i th­¬ng Khoa kinh tÕ ngo¹i th­¬ng Kho¸ luËn tèt nghiÖp Tªn ®Ò tµi §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo Liªn Bang Nga- t×nh h×nh vµ triÓn väng Gi¸o viªn h­íng dÉn: PGS-TS NguyÔn Phóc Khanh Sinh viªn thùc hiÖn : Phïng ThÕ Anh Líp Nga-K37C Hµ néi 12-2002 lêi nãi ®Çu Trong nh÷ng n¨m thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi ViÖt Nam ®· ®¹t ®­îc mét sè thµnh tùu ®¸ng kÓ, tõ mét n­íc kinh tÕ chËm ph¸t triÓn ®· trë thµnh mét trong nh÷ng quèc gia cã tèc ®é t¨ng tr­ëng nhanh nhÊt khu vùc §«ng Nam ¸ vµ thÕ giíi. Mét trong nh÷ng thµnh tùu cña Kinh tÕ ®èi ngo¹i ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m ®æi míi võa qua lµ viÖc cho ra ®êi LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam Cã thÓ nãi §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng nhÊt cña nÒn Kinh tÕ ®èi ngo¹i, nã ph¶n ¶nh t×nh h×nh vµ xu thÕ ph¸t triÓn kinh tÕ, thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn th«ng qua viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò thiÕu vèn, ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh ®æi míi vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu nÒn Kinh tÕ, ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò viÖc lµm, n©ng cao tay nghÒ vµ tr×nh ®é chuyªn m«n cña ®éi ngò lao ®éng, thóc ®Èy xuÊt khÈu… Tuy nhiªn thùc tÕ cña ho¹t ®éng Kinh tÕ ®èi ngo¹i nãi chung vµ ho¹t ®éng §Çu t­ n­íc ngoµi nãi riªng cña ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m qua vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp vµ h¹n chÕ. §iÒu nµy ®­îc lý gi¶i bëi nhiÒu nguyªn nh©n nh­ng cã thÓ thÊy ®Çu tiªn lµ do luËt ph¸p vµ c¬ chÕ chÝnh s¸ch cña nhµ n­íc ta cßn ch­a hoµn thiÖn, cßn nhiÒu thiÕu sãt vµ do chóng ta cßn thiÕu kinh nghiÖm trong viÖc qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh nÒn Kinh tÕ ®èi ngo¹i. Thùc tÕ nµy ®ßi hái chóng ta ph¶i tÝch cùc t×m hiÓu vµ häc hái kinh nghiÖm cña c¸c n­íc trªn thÕ giíi, nhÊt lµ c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ ®ang chuyÓn ®æi gièng ViÖt Nam. Liªn Bang Nga chÝnh lµ mét vÝ dô ®iÓn h×nh ®Ó ViÖt Nam chóng ta nghiªn cøu vµ rót ra bµi häc kinh nghiÖm. Së dÜ nh­ vËy lµ v× gi÷a ViÖt Nam vµ Liªn Bang Nga cã nhiÒu ®iÓm t­¬ng ®ång vµ gÇn gòi. Hai n­íc ViÖt Nam vµ Liªn Bang Nga cã mét mèi quan hÖ ®Æc biÖt, truyÒn thèng vµ g¾n bã tõ l©u. Sau khi Liªn X« tan r·, Liªn Bang Nga ®· kÕ thõa vai trß cña Liªn X« tr­íc ®©y trong c¸c mèi quan hÖ quèc tÕ. HiÖn nay c¶ hai n­íc ®Òu ®ang cè g¾ng thóc ®Èy quan hÖ kinh tÕ- chÝnh trÞ song ph­¬ng ph¸t triÓn ngang tÇm víi vÞ thÕ cña nã. H¬n n÷a mÆc dï cã xu h­íng chÝnh trÞ kh¸c nhau nh­ng nh×n chung c¶ hai n­íc ®Òu ®ang theo ®uæi c«ng cuéc c¶i c¸ch vµ chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ tõ kÕ ho¹ch ho¸ tËp chung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng , më cöa nÒn kinh tÕ vµ thu hót §Çu t­ n­íc ngoµi. ViÖc nghiªn cøu t×m hiÓu t×nh h×nh vµ triÓn väng §Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn Bang Nga cã mét ý nghÜa quan träng, nã gióp cho chóng ta cã nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm bæ Ých vµ quý b¸u trong viÖc thu hót vµ sö dông vèn §Çu t­ n­íc ngoµi mét c¸ch cã hiÖu qu¶ cao nhÊt. Ngoµi ra Liªn Bang Nga còng ®ang vµ sÏ lµ mét ®èi t¸c kinh tÕ, mét thÞ tr­êng quan träng cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam bëi chóng ta cã mét mèi quan hÖ truyÒn thèng h÷u nghÞ víi n­íc b¹n, mét ®éi ngò kh¸ ®«ng ®¶o ng­êi ViÖt Nam ®ang sèng vµ lµm viÖc t¹i Liªn Bang Nga. ViÖc nghiªn cøu nµy còng sÏ gióp cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÓu râ h¬n vÒ m«i tr­êng §Çu t­ n­íc ngoµi t¹i Liªn Bang Nga, nh÷ng lîi Ých, nh÷ng h¹n chÕ vµ rñi ro cã thÓ x¶y ra trong m«i tr­êng §Çu t­ n­íc ngoµi cña n­íc b¹n ®Ó cã nh÷ng chÝnh s¸ch vµ biÖn ph¸p thÝch hîp nh»m th©m nhËp vµ chiÕm lÜnh thÞ tr­êng Nga. NhËn thøc ®­îc vai trß quan träng cña §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ( FDI) ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam vµ tÇm quan träng cña viÖc häc hái kinh nghiÖm cña Liªn Bang Nga trong viÖc thu hót vµ sö dông vèn §Çu t­ n­íc ngoµi nªn t«i ®· chän ®Ò tµi “ §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo Liªn Bang Nga –T×nh h×nh vµ triÓn väng ” cho Kho¸ luËn tèt nghiÖp cña m×nh víi hy väng sÏ ®­îc häc hái vµ ®ãng gãp mét phÇn bÐ nhá cña m×nh cho ®Êt n­íc. Do nh÷ng h¹n chÕ vÒ mÆt thêi gian, nguån tµi liÖu còng nh­ kiÕn thøc chuyªn m«n nªn ng­êi viÕt chØ tËp trung nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan trùc tiÕp nhÊt ®Õn t×nh h×nh §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i Liªn Bang Nga vµ triÓn väng trong nh÷ng n¨m tíi. Trong kho¸ luËn nµy ng­êi viÕt chñ yÕu sö dông ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu ph©n tÝch tæng hîp sè liÖu kÕt hîp víi so s¸nh ®èi chiÕu ®Ó rót ra nh÷ng nhËn xÐt ®¸nh gi¸ vµ kiÕn nghÞ. Ngoµi lêi më ®Çu, kÕt luËn môc lôc vµ tµi liÖu tham kh¶o kho¸ luËn nµy gåm 3 ch­¬ng: Ch­¬ng I: Kh¸i qu¸t chung vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga Ch­¬ng II: T×nh h×nh ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i Liªn Bang Nga trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ( 1995-2002) Ch­¬ng III: TriÓn väng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cña Liªn Bang Nga trong nh÷ng n¨m tíi vµ bµi häc kinh nghiÖm ®èi víi ViÖt Nam Do tr×nh ®é vµ ®iÒu kiÖn thu thËp th«ng tin cßn h¹n chÕ nªn ch¾c ch¾n Kho¸ luËn kh«ng thÓ tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, ng­êi viÕt rÊt mong nhËn ®­îc sù th«ng c¶m vµ ®ãng gãp ý kiÕn cña thÇy c« vµ c¸c b¹n sinh viªn ®Ó kho¸ luËn ®­îc hoµn thiÖn h¬n. T«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n PGS-TS NguyÔn Phóc Khanh, ng­êi ®· tËn t×nh h­íng dÉn t«i hoµn thµnh kho¸ luËn nµy. T«i còng xin göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh ®Õn c¸c thÇy c« gi¸o bé m«n tiÕng Nga tr­êng §¹i häc ngo¹i th­¬ng (§HNT), c¸c c¸n bé thuéc trung t©m nghiªn cøu Ch©u ¢u, ViÖn nghiªn cøu kinh tÕ quèc tÕ, th­ viÖn Quèc gia, th­ viÖn tr­êng §HNT vµ c¸c b¹n sinh viªn … Hµ Néi 12-2002 Ch­¬ng I: Kh¸i qu¸t chung vÒ ®Çu t­ Trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga . I. Kh¸I niÖm vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: 1. Kh¸i niÖm vµ ®Æc tr­ng cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: QuyÒn së h÷u vµ sù kh¸c nhau vÒ c¸c yÕu tè s¶n xuÊt, vÞ trÝ ®Þa lý, tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn kh«ng ®ång ®Òu vÒ lùc l­îng s¶n xuÊt… ®· thóc ®Èy sù trao ®æi vµ ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ dùa trªn lîi thÕ so s¸nh gi÷a c¸c quèc gia, ®ång thêi cïng víi sù kh¸c nhau gi÷a nhu cÇu vµ kh¶ n¨ng tÝch luü vÒ vèn ë c¸c n­íc ®· lµm gia t¨ng nhu cÇu ®Çu t­ ra n­íc ngoµi ®Ó x©m nhËp, chiÕm lÜnh thÞ tr­êng vµ t×m kiÕm lîi nhuËn… §Çu t­ n­íc ngoµi lµ mét qu¸ tr×nh cã sù di chuyÓn vèn tõ quèc gia nµy sang quèc gia kh¸c theo cam kÕt ®Çu t­ ®· tho¶ thuËn nh»m ®­a l¹i lîi Ých cho c¸c bªn tham gia vµ FDI(§Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi) chØ lµ mét trong c¸c kªnh thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cña mét quèc gia. Trªn thÕ giíi hiÖn nay cã nhiÒu c¸ch diÔn gi¶i kh¸i niÖm FDI tuú theo gãc ®é tiÕp cËn cña c¸c nhµ kinh tÕ. Tuy nhiªn, kh¸i niÖm mµ nhiÒu n­íc vµ c¸c tæ chøc hay dïng nhÊt lµ kh¸i niÖm do Quü tiÒn tÖ quèc tÕ ®­a ra n¨m 1977, ®ã lµ: “FDI lµ sè vèn thùc hiÖn ®Ó thu ®­îc nh÷ng lîi Ých l©u dµi cho doanh nghiÖp ho¹t ®éng ë nÒn kinh tÕ kh¸c nÒn kinh tÕ thuéc ®Êt n­íc cña nhµ ®Çu t­. Ngoµi môc ®Ých lîi nhuËn nhµ ®Çu t­ mong muèn t×m ®­îc chç ®øng trong viÖc qu¶n lýdoanh nghiÖp vµ më réng thÞ tr­êng” (§Çu t­ n­íc ngoµi trong nh÷ng n¨m 1990-NXB thÕ giíi 1994). Kh¸i niÖm nµy nhÊn m¹nh hai yÕu tè lµ tÝnh l©u dµi cña ho¹t ®éng ®Çu t­ vµ ®éng c¬ ®Çu t­. NÕu nh­ ®Çu t­ gi¸n tiÕp cã ®Æc tr­ng c¬ b¶n nh»m thu lîi nhuËn tõ viÖc mua b¸n tµi s¶n, tµi chÝnh n­íc ngoµi cßn nhµ ®Çu t­ kh«ng quan t©m ®Õn qu¸ tr×nh qu¶n lý doanh nghiÖp th× ®éng c¬ cña FDI lµ dµnh quyÒn kiÓm so¸t trùc tiÕp ho¹t ®éng qu¶n lý doanh nghiÖp. Theo luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ngµy 12/11/1996 vµ luËt söa ®æi, bæ xung mét sè ®iÒu cña LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ngµy 9/6/2000: “§Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ viÖc nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­a vµo ViÖt Nam vèn b»ng tiÒn hoÆc bÊt kú tµi kho¶n nµo ®Ó tiÕn hµnh ®Çu t­ theo quy ®Þnh cña luËt nµy.” Tuy cã nhiÒu kh¸i niÖm vÒ FDI song ta thÊy FDI cã nh÷ng ®Æc tr­ng nhÊt ®Þnh: - FDI mÆc dï chÞu chi phèi nhiÒu cña ChÝnh Phñ, nh­ng cã phÇn Ýt bÞ phô thuéc vµo mèi quan hÖ gi÷a hai bªn so víi h×nh thøc tÝn dông quèc tÕ. - §©y lµ h×nh thøc ®Çu t­ chñ yÕu cã thêi h¹n dµi, vèn cña nhµ ®Çu t­ tõ quèc gia nµy sang quèc gia khac nh»m môc tiªu lîi nhuËn. - Nguån vèn FDI cã thÓ cña chÝnh phñ, c¸ nh©n hoÆc hçn hîp – nghÜa lµ chñ ®Çu t­ ph¶i cã yÕu tè n­íc ngoµi mµ thÓ hiÖn lµ sù kh¸c nhau vÒ quèc tÞch l·nh thæ. - Bªn n­íc ngoµi trùc tiÕp tham gia qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp, nªn hä trùc tiÕp kiÓm so¸t sù ho¹t ®éng vµ ®­a ra c¸c quyÕt ®Þnh cã lîi nhÊt cho viÖc ®Çu t­. V× vËy møc ®é kh¶ thi cña c«ng cuéc ®Çu t­ kh¸ cao, ®Æc biÖt trong viÖc tiÕp cËn thÞ tr­êng. C¸c chñ ®Çu t­ trùc tiÕp tham gia qu¶n lý, ®iÒu hµnh qu¸ tr×nh sö dông vèn vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kÕt qu¶ ho¹t ®éng vèn cña m×nh tuú theo møc ®é gãp vèn. C¸c chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i gãp mét sè vèn tèi thiÓu vµo vèn ph¸p ®Þnh cña dù ¸n ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi tuú theo vèn cña tõng n­íc (ch¼ng h¹n, Mü quy ®Þnh lµ 10%, mét sè n­íc kh¸c lµ 20% hoÆc 25%, c¸c n­íc kinh tÕ thÞ tr­êng ph­¬ng t©y quy ®Þnh l­îng vèn nµy ph¶i chiÕm trªn 10%. Theo §iÒu 8 cña LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ngµy 12/11/1996 th× phÇn gãp vèn cña bªn n­íc ngoµi hoÆc c¸c bªn n­íc ngoµi vµo vèn ph¸p ®Þnh cña doanh nghiÖp liªn doanh kh«ng d­íi 30% vèn ph¸p ®Þnh trõ tr­êng hîp do ChÝnh phñ). - Do quyÒn lîi cña chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi g¾n chÆt víi lîi Ých do ®Çu t­ ®em l¹i, cho nªn cã thÓ lùa chän kü thuËt, c«ng nghÖ thÝch hîp, n©ng cao dÇn tr×nh ®é qu¶n lý, tay nghÒ cho c«ng nh©n ë n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­. Tõ kh¸i niÖm FDI ®· nªu, vÊn ®Ò cÇn l­u ý lµ khi tÝnh l­îng FDI thu hót ®­îc chØ nªn tÝnh phÇn vèn do bªn ngoµi ®­a vµo. Do vËy trong c¸c dù ¸n liªn doanh víi n­íc ngoµi, th× vèn FDI cña dù ¸n chØ tÝnh phÇn vèn ph¸p ®Þnh cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ phÇn vèn doanh nghiÖp liªn doanh vay n­íc ngoµi. Thùc tÕ ë ViÖt Nam, khi tÝnh vèn FDI trong c¸c doanh nghiÖp liªn doanh vay trong n­íc. C¸ch tÝnh nµy ch­a phï hîp víi c¸ch tÝnh vèn FDI cña Quü tiÒn tÖ quèc tÕ (IMF) vµ ng©n hµng thÕ giíi (WB). 2. Vai trß cña FDI: FDI lµ mét ®Æc tr­ng næi bËt cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi hiÖn ®¹i, mét yÕu tè quan träng thóc ®Èy toµn qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸. Trªn ph­¬ng diÖn lý thuyÕt còng nh­ thùc tiÔn, khã cã mét lîi Ých nµo kh«ng ®ßi hái chi phÝ. FDI mang l¹i lîi Ých vµ rñi ro cho c¶ n­íc chñ ®Çu t­ vµ n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­. T¸c ®éng cña FDI ®­îc thÓ hiÖn: 2.1. §èi víi n­íc ®Çu t­: FDI gióp më réng thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm, t¨ng c­êng bµnh tr­íng søc m¹nh kinh tÕ vµ n©ng cao uy tÝn chÝnh trÞ trªn tr­êng quèc tÕ. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ë c¸c n­íc vÒ thùc chÊt ho¹t ®éng nh­ lµ chi nh¸nh cña c¸c c«ng ty mÑ ë chÝnh quèc. Th«ng qua viÖc x©y dùng c¸c nhµ m¸y s¶n xuÊt, chÕ t¹o hoÆc l¾p r¸p vµ thÞ tr­êng tiªu thô ë n­íc ngoµi (nhÊt lµ c¸c ®Þa bµn cã gi¸ trÞ “®Çu cÇu” ®Ó th©m nhËp, më réng c¸c thÞ tr­êng cã triÓn väng), c¸c chñ ®Çu t­ më réng ®­îc thÞ tr­êng tiªu thô s¶n phÈm, phô tïng cña c«ng ty mÑ ë n­íc ngoµi, ®ång thêi cßn lµ biÖn ph¸p thÇm nhËp thÞ tr­êng h÷u hiÖu tr¸nh ®­îc hµng rµo b¶o hé mËu dÞch cña c¸c n­íc, còng nh­ cã thÓ th«ng qua ¶nh h­ëng vÒ kinh tÕ ®Ó t¸c ®éng chi phèi ®êi sèng chÝnh trÞ n­íc chñ nhµ. Nãi c¸ch kh¸c, FDI t¹o kh¶ n¨ng cho c¸c n­íc chñ ®Çu t­ kiÓm so¸t vµ th©m nhËp v÷ng ch¾c thÞ tr­êng cña bªn n­íc nhËn ®Çu t­ hoÆc tõ ®ã më réng triÓn väng thÞ tr­êng cho hä. Th«ng qua FDI c¸c n­íc chñ ®Çu t­ khai th¸c nh÷ng lîi thÕ so s¸nh cña n¬i tiÕp nhËn ®Çu t­, gióp gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm (nhê gi¶m gi¸ nh©n c«ng, vËn chuyÓn, c¸c chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c vµ thuÕ), n©ng cao søc c¹nh tranh quèc tÕ, rót ng¾n thêi gian thu håi vèn ®Çu t­, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn còng nh­ lîi nhuËn cña vèn ®Çu t­ ®ång thêi gi¶m bít rñi ro ®Çu ra so víi nÕu chØ tËp trung vµo thÞ tr­êng trong n­íc. Trong thêi gian qua, c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn vµ nh÷ng n­íc c«ng nghiÖp míi ®· chuyÓn nh÷ng ngµnh sö dông nhiÒu lao ®éng sang c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn ®Ó gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt. ViÖc tæ chøc s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm ë c¸c n­íc së t¹i còng gióp cho c¸c chñ ®Çu t­ gi¶m chi phÝ vËn chuyÓn hµng ho¸, tiÕt kiÖm chi phÝ qu¶ng c¸o, tiÕp thÞ… FDI gióp cho c¸c chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®æi míi c¬ cÊu s¶n xuÊt, ¸p dông c«ng nghÖ míi, n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh. Theo thuyÕt chu kú sèng cña s¶n phÈm, th«ng qua FDI, c¸c chñ ®Çu t­ ®· di chuyÓn mét bé phËn s¶n xuÊt c«ng nghiÖp phÇn lín lµ m¸y mãc ë giai ®o¹n l·o ho¸ hoÆc cã nguy c¬ bÞ khÊu hao v« h×nh nhanh (trong su h­íng ph¸t triÓnvµ ®æi míi c«ng nghÖ s¶n phÈm ngµy cµng rót ng¾n) sang c¸c n­íc kÐm ph¸t triÓn h¬n ®Ó tiÕp tôc sö dông, kÐo dµi thªm chu kú sèng cña s¶n phÈm, hoÆc ®Ó khÊu hao mau, còng nh­ ®Ó t¨ng s¶n xuÊt tiªu thô, gióp thu håi vèn vµ t¨ng thªm lîi nhuËn. FDI gióp c¸c n­íc chñ ®Çu t­ x©y dùng ®­îc thÞ tr­êng cung cÊp nguyªn vËt liÖu æn ®Þnh víi gi¸ c¶ ph¶i ch¨ng. NhiÒu n­íc nhËn ®Çu t­ cã tµi nguyªn dåi dµo, nh­ng do h¹n chÕ vÒ tiÒn vèn, kü thuËt, c«ng nghÖ cho nªn nh÷ng tµi nguyªn ch­a ®­îc khai th¸c vµ sö dông mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Th«ng qua viÖc ®Çu t­ khai th¸c tµi nguyªn (nhÊt lµ dÇu th«), c¸c n­íc chñ ®Çu t­ æn ®Þnh ®­îc nguån nguyªn liÖu nhËp khÈu phôc vô cho ngµnh s¶n xuÊt ë n­íc m×nh. ViÖc ®Çu t­ ra n­íc ngoµi cßn ¶nh h­ëng ®Õn c¸n c©n thanh to¸n cña n­íc ®Çu t­. Do viÖc chuyÓn mét phÇn lîi nhuËn vÒ n­íc nªn cã ¶nh h­ëng tÝch cùc, do l­u ®éng vèn ra bªn ngoµi nªn cã ¶nh h­ëng tiªu cùc, t¹m thêi. Trong nh÷ng n¨m cã ®Çu t­ ra n­íc ngoµi, chi tiªu bªn ngoµi cña n­íc ®Çu t­ t¨ng lªn vµ g©y ra sù th©m hôt t¹m thêi trong c¸n c©n thanh to¸n. v× vËy nã khiÕn cho mét sè ngµnh trong n­íc kh«ng ®­îc ®Çu t­ ®Çy ®ñ. Sù th©m hôt nµy dÇn dÇn ®­îc gi¶m bít nhê viÖc xuÊt khÈu t­ b¶n vµ thiÕt bÞ, phô tïng, m¸y mãc… sau ®ã lµ dßng lîi nhuËn t­ b¶n khæng lå ®æ vÒ n­íc. C¸c chuyªn gia ­íc tÝnh thêi gian hoµn vèn cho mét dßng t­ b¶n trung b×nh tõ 5 ®Õn 10 n¨m. Mét yÕu tè ¶nh h­ëng kh¸c n÷a lµ viÖc xuÊt khÈu t­ b¶n cã nguy c¬ t¹o ra thÊt nghiÖp ë n­íc ®Çu t­. C¸c nhµ ®Çu t­ t­ b¶n ®Çu t­ ra n­íc ngoµi nh»m sö dông lao ®éng kh«ng lµnh nghÒ, gi¸ rÎ ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn cho nªn nã lµm t¨ng thÊt nghiÖp c¬ cÊu trong sè lao ®éng kh«ng lµnh nghÒ ë n­íc ®Çu t­. Thªm vµo ®ã n­íc chñ nhµ l¹i cã thÓ xuÊt khÈu sang n­íc ®Çu t­ hoÆc thay cho viÖc nhËp khÈu tr­íc ®©y tõ n­íc ®Çu t­ cµng lµm cho nguy c¬ thÊt nghiÖp thªm trÇm träng. MÆt kh¸c, do s¶n xuÊt vµ viÕc lµm t¹i n­íc chñ nhµ t¨ng lªn mµ nhËp khÈu cña hä còng t¨ng, tÊt nhiªn trong ®ã cã nhËp khÈu tõ n­íc ®Çu t­. §iÒu ®ã l¹i cã t¸c ®éng lµm t¨ng viÖc lµm cho c«ng nh©n lµnh nghÒ, c¸c c¸n bé kü thuËt, c¸n bé qu¶n lý. Bëi vËy mµ FDI ®· lµm thay ®æi c¬ cÊu viÖc lµm trong c¸c n­íc ®Çu t­. Nh­ vËy, t¸c ®éng cña FDI ®èi víi n­íc chñ ®Çu t­ lµ rÊt lín. Tuy nhiªn, nÕu viÖc ®Çu t­ ra n­íc ngoµi qu¸ nhiÒu cã thÓ lµm gi¶m nguån vèn cÇn thiÕt cho ®Çu t­ ph¸t triÓn trong n­íc víi nh÷ng hËu qu¶ dÔ thÊy cña nã. MÆt kh¸c, nÕu kh«ng n¾m v÷ng vµ sö lý tèt c¸c th«ng tin thÞ tr­êng vµ luËt ph¸p cña n­íc së t¹i, th× chñ ®Çu t­ cã thÓ gÆp rñi ro trong qu¸ tr×nh ®Çu t­ víi møc ®é lín. 2.2. §èi víi n­íc nhËn ®Çu t­ lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn: Tõ thËp kû 80 ®Õn nay, FDI vµo c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn vÒ chÊt, xÐt c¶ vÒ ®éng c¬ ®Çu t­ còng nh­ mong muèn cña n­íc chñ nhµ. NÒn kinh tÕ thÕ giíi ph¸t triÓn theo h­íng toµn cÇu ho¸ vµ c¸c n­íc ®Òu nhËn thøc ®­îc tÝnh tÊt yÕu cña sù phô thuéc lÉn nhau vÒ mÆt kinh tÕ.FDI trë thµnh mét yÕu tè quan träng cña t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ cña tÊt c¶ c¸c quèc gia. Tuy nhiªn ¶nh h­ëng cña FDI ®Õn c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn sÏ kh«ng theo mét khu«n mÉu chung. ¶nh h­ëng nµy vµo tõng n­íc sÏ kh¸c nhau. Nh×n chung cã thÓ kh¸i qu¸t nh÷ng lîi thÕ vµ h¹n chÕ cña FDI ®èi víi n­íc nhËn ®Çu t­ lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn nh­ sau: Tr­íc hÕt, FDI lµ lùc l­îng c¬ b¶n cho sù héi nhËp nÒn kinh tÕ d©n téc vµo nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi cã nghÜa lµ ®Þnh h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ tõ thay thÕ nhËp khÈu sang h­íng vÒ xuÊt khÈu. C¸c nghiªn cøu vÒ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn cho thÊy mét trong nh÷ng yªu tè ®¶m b¶o cho chiÕn l­îc c«ng nghiÖp ho¸ h­íng vÒ xuÊt khÈu thµnh c«ng lµ thu hót FDI. §iÒu nµy, vÒ mÆt lý thuyÕt lµ do FDI g¾n bã chÆt chÏ víi th­¬ng m¹i, vµ vÒ mÆt thùc tÕ lµ do c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn rÊt thiÕu kinh nghiÖm vµ kh¶ n¨ng th©m nhËp thÞ tr­êng n­íc ngoµi. ViÖc thu hót FDI cho phÐp n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ tham gia s©u réng h¬n vµo ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ (nhÊt lµ khi doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi lµ chi nh¸nh cña c«ng ty xuyªn quèc gia lín trªn thÕ giíi) vµ trong n­íc (th«ng qua viÖc ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp vÖ tinh cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi). H¬n n÷a, b»ng kinh nghiÖm c«ng nghÖ, vèn tõ FDI, sÏ cho phÐp c¸c n­íc tiÕp nhËn FDI tËn dông ph¸t huy ®­îc c¸c lîi thÕ vµ tµi nguyªn, vÞ trÝ ®Þa lý, vµ nguån lao ®éng… cña m×nh. §Æc biÖt nhê c¸c kªnh tiªu thô s½n cã cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, nhê sù c¶i tiÕn chÊt l­îng vµ danh môc hµng ho¸ xuÊt khÈu s¶n xuÊt trong n­íc víi sù gióp ®ì vµ xóc tiÕn cña FDI, n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ cã ®iÒu kiÖn tiÕp cËn, më mang thÞ tr­êng quèc tÕ, còng nh­ më réng ngay thÞ tr­êng néi ®Þa. Mét vÝ dô ®iÓn h×nhvÒ ®iÒu nµy lµ ngµnh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt « t« ë c¸c n­íc §«ng Nam ¸. C¸c h·ng s¶n xuÊt « t« næi tiÕng nh­ Toyota, Honda, Nissan, Mazda ®Òu thùc hiÖn chiÕn l­îc lËp m¹ng l­íi s¶n xuÊt xuyªn biªn giíi, theo ®ã c¸c ®iÓm s¶n xuÊt vµ l¾p r¸p ®Òu ®­îc ®Æt ë c¸c n­íc kh¸c nhau vµ ®­îc g¾n bã víi nhau th«ng qua bu«n b¸n néi bé c«ng ty. Qu¸ tr×nh nµy ®­îc ®Èy m¹nh bëi sù tù do ho¸ th­¬ng m¹i trong khu vùc. Cã thÓ nãi, FDI chÝnh lµ mét trong c¸c ph­¬ng c¸ch hiÖu qu¶ nhÊt ®Ó c¸c n­íc, nhÊt lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn tiÕp cËn nhanh, rÎ víi c¸c thµnh qu¶ tiÕn bé chung cña thÕ giíi kh«ng nh÷ng trong lÜnh vùc kinh tÕ mµ cßn trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c cña x· héi, vµ ®ãng vai trß nh­ mét “có huých” ban ®Çu t¹o ®µ cho sù cÊt c¸nh cña nÒn kinh tÕ. Thø hai, FDI thóc ®Èy chuyÓn giao c«ng nghÖ vµ häc tËp kinh nghiÖm qu¶n lý kinh doanh cña n­íc ngoµi. Khi nãi ®Õn viÖc b¾t nhÞp vµo lµn sãng chuyÓn dÞch c¬ cÊu nh­ trªn lµ ®· hµm ý viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ vèn cã cña m×nh, cßn ®èi víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn tr×nh ®é c«ng nghÖ l¹c hËu, thÊp kÐm th× FDI ®­îc coi lµ ph­¬ng tiÖn h÷u hiÖu ®Ó nhËp c«ng nghÖ cã tr×nh ®é cao h¬n tõ bªn ngoµi vµo b»ng c¸c con ®­êng kh¸c nhau. HoÆc, th«ng qua viÖc mua b»ng s¸ng chÕ ph¸t minh vµ c¶i tiÕn c«ng nghÖ nhËp khÈu thµnh c«ng nghÖ phï hîp cho m×nh (nh­ NhËt B¶n vµ Hµn Quèc ®· ®i). Nã gióp c¸c n­íc nµy t¹o lËp ®­îc nÒn t¶ng c«ng nghÖ riªng vµ gi¶m møc ®é phô thuéc vµo c«ng nghÖ n­íc ngoµi. HoÆc, khi triÓn khai dù ¸n ®Çu t­ vµo mét n­íc, chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi kh«ng chØ chuyÓn vµo ®ã vèn b»ng tiÒn mµ cßn chuyÓn c¶ vèn hiÖn vËt nh­ m¸y mãc, thiÕt bÞ, nguyªn vËt liÖu (cßn gäi lµ c«ng nghÖ cøng) vµ vèn v« h×nh nh­ c«ng nghÖ, tri thøc khoa häc, bÝ quyÕt qu¶n lý, kü n¨ng tiÕp cËn thÞ tr­êng… (cßn gäi lµ c«ng nghÖ mÒm) còng nh­ ®­a c¸c chuyªn gia n­íc ngoµi vµo hoÆc ®µo t¹o c¸c chuyªn gia b¶n xø vÒ c¸c lÜnh vùc ®ã. §iÒu nµy cho phÐp c¸c n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ kh«ng chØ nhËp khÈu c«ng nghÖ ®¬n thuÇn mµ cßn n¾m v÷ng c¶ kü n¨ng nguyªn lý vËn hµnh, söa ch÷a, m« pháng vµ ph¸t triÓn nã, nhanh chãng tiÕp cËn ®­îc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i ngay c¶ khi nÒn t¶ng c«ng nghÖ quèc gia ch­a ®­îc t¹o lËp ®Çy ®ñ. Mét thùc tÕ mµ ai còng ph¶i c«ng nhËn lµ vèn n­íc ngoµi ®ang t¨ng ph¹m vi ho¹t ®éng trªn quy m« toµn cÇu, nãi c¸ch kh¸c lµ qu¸ tr×nh quèc tÕ ho¸ t­ b¶n ®ang diÔn ra m¹nh mÏ. Trong bèi c¶nh ®ã, viÖc chuyÓn giao c«ng nghÖ th«ng quaFDI cña c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia ®­a vµo cã vai trß to lín trong viÖc kÝch thÝch c¸c doanh nghiÖp trong n­íc tù n©ng cao tr×nh ®é c«ng nghÖ vµ th«ng qua chuyÓn giao c«ng nghÖ t¹o nhiÒu s¶n phÈm míi kiÓu d¸ng ®Ñp, chÊt l­îng cao n©ng cao søc c¹nh tranh cña b¶n th©n c¶ trªn thÞ tr­êng trong n­íc lÉn quèc tÕ. Ch¼ng h¹n, ë Th¸i Lan vµo n¨m 1982, cã tíi 80% sè hîp ®ång chuyÓn giao c«ng nghÖ lµ do c¸c chi nh¸nh hoÆc c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn ®Þa ph­¬ng cña c¸c h·ng n­íc ngoµi thùc hiÖn. Víi h×nh thøc doanh nghiÖp liªn doanh, n­íc chñ nhµ tham gia qu¶n lý cïng c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi cho nªn cã ®iÒu kiÖn tiÕp cËn vµ häc tËp kinh nghiÖm x©y dùng vµ ®¸nh gi¸ dù ¸n, kinh nghiÖm tæ chøc vµ ®iÒu hµnh doanh nghiÖp, qu¶n lý tµi chÝnh, kÕ to¸n, qu¶n lý c«ng nghÖ, nghiªn cøu thÞ tr­êng, nghÖ thuËt tiÕp thÞ, th«ng tin qu¶ng c¸o, tæ chøc m¹ng l­íi dÞch vô… Thø ba, FDI gióp thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Kh¸c víi nh÷ng thËp kû ®Çu sau chiÕn tranh thÕ giíi thø hai khi ®Çu t­ n­íc ngoµi sang c¸c n­íc ph¸t triÓn chñ yÕu nh»m khai th¸c c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn phôc vô cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ë chÝnh quèc, ngµy nay FDI ®ang trë thµnh mét yÕu tè t¹o ra sù chuyÓn biÕn c¬ cÊu kinh tÕ tÝch cùc ë c¸c n­íc nhËn ®Çu t­. B»ng sù chuyÓn giao c¸c c«ng nghÖ vµ lÜnh vùc s¶n xuÊt ®· mÊt søc c¹nh tranh ë chÝnh quèc nh­ng cßn míi vµ kh¸ hiÖn ®¹i ®èi víi n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­, FDI gãp phÇn c¶i thiÖn c¬ cÊu kinh tÕ n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ vµ quèc tÕ ho¸. MÆc dï tØ träng FDI trong tæng vèn ®Çu t­ mét sè n­íc cã thÓ kh«ng cao, nh­ng nã th­êng chiÕm tØ träng lín trong ®Çu t­ tµi s¶n cè ®Þnh trong mét sè ngµnh cña nÒn kinh tÕ. ë nh÷ng nÒn kinh tÕ míi c«ng nghiÖp ho¸, ®Çu t­ cña c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia tËp chung vµo lÜnh vùc chÕ t¹o. VÝ dô, ë Singapore, c¸c c«ng ty n­íc ngoµi chiÕm tõ 66-75% sè t­ b¶n ®Çu t­ vµo c«ng nghiÖp chÕ t¹o trong kho¶ng thêi gian 1977-1981; ë Th¸i Lan n¨m 1988 FDI vµo n«ng nghiÖp, khai th¸c má, th¨m dß dÇu khÝ chiÕm 12,2% cßn gÇn 90% tËp chung vµo c«ng nghiÖp. §iÒu nµy gi¶i thÝch t¹i sao FDI ®· ®ãng vai trß tÝch cùc trong viÖc thóc ®Èy s¶n xuÊt xuÊt khÈu s¶n phÈm c«ng nghiÖp ë Th¸i Lan. Thø t­, FDI ¶nh h­ëng tÝch cùc ®èi víi c¸n c©n thanh to¸n. Sù t¸c ®éng cña FDI ®èi víi c¸n c©n thanh to¸n c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn vÉn cßn ®ang ®­îc c¸c nhµ kinh tÕ bµn luËn. NÕu xÐt FDI trong mèi quan hÖ víi c¸c nguån vèn n­íc ngoµi kh¸c nh­ tÝn dông quèc tÕ, chøng kho¸n quèc tÕ,ODA… th× FDI cho phÐp c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn tr¸nh ®­îc g¸nh nÆng nî nÇn vµ do ®ã ¶nh h­ëng tÝch cùc ®Õn c¸n c©n thanh to¸n trong thêi gian tr­îc m¾t. Tuy nhiªn vÒ dµi h¹n, ®Ó ph©n tÝch ¶nh h­ëng cña FDI ®Õn c¸n c©n thanh to¸n nh­ thÕ nµo th× cÇn ph¶i xem xÐt trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh víi c¸c th«ng sè kiÓm so¸t ®­îc. Dï xem xÐt d­íi gãc ®é nµo, c¸c nhµ kinh tÕ ®Ò cã mét kÕt luËn lµ nh×n chung sù gia t¨ng dßng FDI cã ¶nh h­ëng tÝch cùc ®èi víi c¸n c©n thanh to¸n cña c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn, vµ ®iÒu quan träng h¬n n÷a lµ FDI cã hiÖu øng tÝch cùc ®èi víi toµn bé hÖ thèng tµi chÝnh cña n­íc nhËn ®Çu t­. Thø n¨m, FDI bæ sung nguån vèn cho sù ph¸t triÓn, cñng cè søc m¹nh ®ång b¶n tÖ vµ thøc ®Èy sù ph¸t triÓn thÞ tr­êng tµi chÝnh trong n­íc. Trong giai ®o¹n ®Çu ph¸t triÓn kinh tÕ, c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn ®Òu bÞ thiÕu vèn ®Çu t­ do tÝch luü néi bé thÊp hoÆc kh«ng cã tÝch luü nªn rÊt cÇn nguån vèn tõ bªn ngoµi bæ sung cho vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn. Lo¹i h×nh FDI kh«ng quy ®Þnh møc ®Çu t­ vèn tèi ®a mµ chØ quy ®Þnh møc tèi thiÓu do vËy cho phÐp c¸c n­íc së t¹i khai th¸c ®­îc nguån vèn bªn ngoµi, lµm t¨ng thªm nguån lùc ®Ó t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. Nguån vèn FDI cã thÓ ho¹t ®éng trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau cña ®êi sèng kinh tÕ – x· héi vµ th­êng lµ vèn ®Çu t­ dµi h¹n, do c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi “tù lµm, tù chÞu”, nªn cã hiÖu qu¶ ®Ó t¨ng tr­ëng kinh tÕ bÒn v÷ng. H¬n n÷a, nhê dßng ngo¹i tÖ vµ c¸c nguån lùc tõ ngoµi ®­a vµo, còng nhê sù gia t¨ng s¶n xuÊt hµng ho¸ - dôc trong n­íc khi triÓn khai c¸c dù ¸n FDI … TÊt c¶ ®· t¹o c¬ së vËt chÊt kinh tÕ ®­îc cñng cè søc m¹nh ®ång b¶n tÖ. Cïng víi viÖc bæ sung thªm nguån vèn tõ n­íc ngoµi, FDI cßn cã t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng tµi chÝnh n­íc nhËn ®Çu t­, thÓ hiÖn qua nhu cÇu t¨ng huy ®éng vµ t¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy ®Çu t­ tõ nguån vèn néi ®Þa, còng nh­ thóc ®Èy vµ trî gióp sù h×nh thµnh c¸c thÓ chÕ tµi chÝnh nh­ hÖ thèng ng©n hµng, thÞ tr­êng chøng kho¸n. Tuy vËy, vÉn cã nhiÒu ý kiÕn kh¸c nhau trong viÖc ®¸nh gi¸ vai trß cña FDI ®èi víi sù ph¸t triÓn cña thÞ tr­êng tµi chÝnh ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. Ch¼ng h¹n ë Trung Quèc ®· cã ý kiÕn cho r»ng tû lÖ vèn néi ®Þa cao h¬n c¸c liªn doanh nh­ vËy th× FDI lµ h×nh thøc thu hót vèn nhµ n­íc hay ®Ó n­íc ngoµi thu hót vèn néi ®Þa. NÕu nh­ vÊn ®Ò réng h¬n, khi xem xÐt hiÖu øng cña FDI ®íi víi c¸c c©n thanh to¸n th× chÝnh tû lÖ cao cña vèn néi ®Þa ®· lµm gi¶m nh÷ng nguy c¬ mÊt th¨ng b»ng c¸n c©n thanh to¸n trong t­¬ng lai. H¬n n÷a, t¸c ®éng cña FDI ë ®©y kh«ng chØ thÓ hiÖn ë møc huy ®éng vèn néi ®Þa mµ ®iÒu c¬ b¶n rÊt cÇn thiÕt ®èi víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn lµ nh÷ng kÝch thÝch t¹o lËp mét thÞ tr­êng vèn n¨ng ®éng lµ yÕu tè kh«ng chØ cÇn thiÕt cho FDI mµ cho chÝnh c¸c nhµ ®Çu t­ trong n­íc. Thø s¸u, FDI gi¶i quyÕt mét phÇn t×nh träng thÊt nghiÖp vµ gióp t¨ng thu nhËp, t¹o phong c¸ch vµ t­ duy lao ®éng míi ë c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn. Nh­ ®· nªu ë trªn, th«ng qua FDI, môc tiªu ®Çu t­ cña c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia lµ thu lîi nhuËn cao vµ t×m kiÕm thÞ tr­êng míi, cñng cè chç ®øng vµ duy tr× ®Ó c¹nh tranh c¸c c«ng ty trªn thÞ tr­êng quèc tÕ. C¸c c«ng ty nµy ®Æc biÖt chó träng ®Õn viÖc tËn dông vµ nguån lao ®éng dÎ ë c¸c n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­. Th«ng qua viÖc t¹o ra c¸c doanh nghiÖp míi hoÆc lµm t¨ng quy m« cña c¸c ®¬n vÞ hiÖn cã, FDI ®· t¹o ra c«ng ¨n viÖc lµm cho mét sè l­îng kh¸ lín ng­êi lao ®éng, ®Æc biÖt ®èi víi nhiÒu n­íc ®ang ph¸t triÓn n¬i cã nguån lao ®éng dåi dµo nh­ng thiÕu vèn ®Ó khai th¸c vµ sö dông. Kinh nghiÖm ë c¸c n­íc cho thÊy FDI vµo c¸c ngµnh s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu sÏ t¹o ra nhiÒu viÖc lµm cho ng­êi lao ®éng. Song song víi viÖc t¹o viÖc lµm FDI cßn lµm t¨ng thu nhËp cho ng­êi lao ®éng bëi tiÒn l­¬ng tr¶ tõ c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi th­êng lín h¬n c¸c doanh nghiÖp trong n­íc gãp phÇn lµm mÆt b»ng tiÒn l­¬ng trong n­íc t¨ng lªn. Th«ng qua FDI, mét bé phËn d©n c­ cã thÓ cã møc thu nhËp cao vµ kÐo theo ®ã lµ møc tiªu dïng vµ tiÕt kiÖm cao thóc ®Èy c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c ph¸t triÓn còng nh­ më réng ho¹t ®éng t¸i ®Çu t­. Nh­ vËy râ rµng lµ qua sù ph©n tÝch ë trªn ta thÊy viÖc tiÕp nhËn vèn FDI mang l¹i nh÷ng lîi Ých to lín cho n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ trong qu¸ tr×nh t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. Víi nh÷ng ­u ®iÓm næi bËt cña m×nh, viÖc thu hót ngµy cµng nhiÒu FDI ®· trë thµnh chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia. Tuy nhiªn, nguån vèn n­íc ngoµi dï quan träng ®Õn ®©u còng kh«ng thÓ ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi quèc gia, bëi v× xÐt vÒ l©u dµi ®Ó xem xÐt nÒn kinh tÕ cña mçi quèc gia cã hïng m¹nh hay kh«ng th× ph¶i xem xÐt b¶n th©n néi lùc nÒn kinh tÕ cña quèc gia ®ã. Nh­ ®· ®Ò cËp ë trªn, FDI lu«n cã tÝnh hai mÆt cña nã. Ngoµi nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc nh­ ®· ph©n tÝch ë trªn, viÖc thu hót vµ sö dông vèn n­íc ngoµi ®ång thêi cã thÓ mang l¹i mét sè t¸c ®éng tiªu cùc: + Do chñ ®Çu t­ trùc tiÕp së h÷u vµ qu¶n lý vèn vµ v× c¸c môc tiªu cña m×nh nªn hä th­êng ®Çu t­ vµo c¸c ngµnh, c¸c vÜnh vùc nhiÒu khi kh«ng trïng khíp víi mong muèn cña n­íc së t¹i. NÕu kh«ng cã nh÷ng quy ho¹ch vµ c¬ chÕ qu¶n lý FDI h÷u hiÖu, sÏ cã thÓ dÉn ®Õn t×nh tr¹ng ®Çu t­ trµn lan kÐp hiÖu qu¶, tµi nguyªn thiªn nhiªn bÞ khai th¸c qu¸ møc, n¹n « nhiÔm m«i tr­êng nghiªm träng, c¬ chÕ kinh tÕ mÐo mã hoÆc chËm ®­îc c¶i thiÖn vµ tÝch tô nh÷ng nguy c¬ mÊt æn ®Þnh chung cña ®êi sèng kinh tÕ – x· héi quèc gia (g¾n víi viÖc dßng FDI bÞ rót ra ®ét ngét hoÆt sù sa th¶i c«ng nh©n ®ång lo¹t, nî nÇn khã thanh to¸n cña c¸c ®èi t¸c trong n­íc tham gia c¸c dù ¸n FDI kÐm hiÖu qu¶…) Môc ®Ých chñ yÕu cña nhµ ®Çu t­ lµ kiÕm lêi, nªn hä chØ ®Çu t­ vµo nh÷ng n¬i cã lîi nhÊt. V× thÕ nhiÒu khi l­îng vèn n­íc ngoµi ®· lµm gia t¨ng sù mÊt c©n ®èi gi÷a c¸c vïng, gi÷a n«ng th«n vµ thµnh thÞ. Sù mÊt c©n ®èi nµy cã thÓ g©y mÊt æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ. + N­íc së t¹i ph¶i ®­¬ng ®Çu víi c¸c chñ ®Çu t­ quèc tÕ giÇu kinh nghiÖm, sµnh sái trong kinh doanh nªn nhiÒu tr­êng hîp dÔ bÞ thua thiÖt hoÆc chÞu søc Ðp m¹nh tõ hä trong nhiÒu lÜnh vùc. Ngoµi ra n­íc së t¹i cã thÓ x¶y ra t×nh tr¹ng chÈy m¸u chÊt x¸m vµ dßng ngo¹i tÖ chÈy ng­îc th«ng qua viÖc c¸c dù ¸n FDI thu hót c¸c nhµ qu¶n lý giái ë n­íc së t¹i vµ chuyÓn vÒ n­íc chñ ®Çu t­ rÊt nhiÒu lîi nhuËn tõ ®Çu t­, tõ ­u ®·i vµ thuÕ, thËm chÝ c¶ thñ ®o¹n trèn thuÕ… + C¸c n­íc chñ ®Çu t­ trong kh«ng Ýt tr­êng hîp ®· chuyÓn giao nh÷ng c«ng nghÖ kü thuËt l¹c hËu víi gi¸ c¶ ®¾t ®á vµ n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ g©y ra nh÷ng chi phÝ lín cho sù dì bá, thay thÕ hoÆc kh¾c phôc hËu qu¶ vÒ sau, ®ång thêi lµm t¨ng « nhiÔm m«i tr­êng. §iÒu nµy cã thÓ gi¶i thÝch lµ: D­íi sù t¸c ®éng cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc kü thuËt, m¸y mãc c«ng nghÖ nhanh chãng trë thµnh l¹c hËu. C¸c nhµ ®Çu t­ th­êng chuyÓn giao nh÷ng c«ng nghÖ kü thuËt ®· l¹c hËu cho c¸c n­íc nhËn ®Çu t­ ®Ó ®æi míi c«ng nghÖ, ®æi míi s¶n phÈm, n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm cña chÝnh n­íc hä. Vµo giai ®o¹n ®Çu cña sù ph¸t triÓn, hÇu hÕt c¸c n­íc ®Òu sö dông c«ng nghÖ cÇn nhiÒu lao ®éng. Tuy nhiªn sau mét thêi gian ph¸t triÓn, gi¸ lao ®éng sÏ t¨ng lªn, kÕt qu¶ lµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cao. V× vËy c¸c nhµ ®Çu t­ muèn thay thÕ c«ng nghÖ nµy b»ng nh÷ng c«ng nghÖ cã hµm l­îng kü thuËt cao ®Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm th«ng qua viÖc ®Çu t­ ra n­íc ngoµi kÌm theo chuyÓn giao c«ng nghÖ. + §èi khi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi s¶n xuÊt vµ b¸n hµng ho¸ kh«ng thÝch hîp cho c¸c n­íc kÐm ph¸t triÓn, thËm chÝ ®«i khi l¹i lµ nh÷ng hµng ho¸ cã h¹i cho søc khoÎ con ng­êi vµ g©y « nhiÔm m«i tr­êng nh­: thuèc l¸, thuèc trõ s©u, sö dông n­íc ngät cã ga thay thÕ hoa qu¶ t­¬i, chÊt tÈy thay thÕ xµ phßng… + Trong viÖc thu hót FDI nÕu kÐo dµi xu h­íng thay thÕ nhËp khÈu vµ chuyÓn lîi nhuËn ra ngoµi sÏ lµm t¨ng th©m hôt c¸n c©n thanh to¸n, vµ vÒ l©u dµi FDI cã thÓ lµm gi¶m tû lÖ tiÕt kiÖm vµ ®Çu t­ néi ®Þa. Sù lÊn ¸t, thËm chÝ ®éc quyÒn cña FDI sÏ lµm t¨ng sù ph¸ s¶n cña c¸c c¬ së kinh doanh vµ c¸c ngµnh nghÒ truyÒn thèng, lµm t¨ng t©m lý sïng b¸i hµng ngo¹i, thÊt nghiÖp vµ t¨ng tÝnh bÊt b×nh ®¼ng trong c¹nh tranh trong n­íc. + MÆc dï, tÝnh tæng thÓ vèn FDI lín h¬n vµ quan träng h¬n ®Çu t­ gi¸n tiÕp nh­ng so víi ®Çu t­ gi¸n tiÕp th× møc vèn trung b×nh cña mét dù ¸n ®Çu t­ th­êng nhá h¬n nhiÒu. Do vËy t¸c ®éng kÞp thêi cña mét sù ¸n FDI còng kh«ng tóc th× nh­ dù ¸n ®Çu t­ trùc tiÕp. H¬n n÷a c¸c nhµ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi th­êng thiÕu sù trung thµnh víi thÞ tr­êng ®ang ®Çu t­, do ®ã l­êng vèn FDI còng thÊt th­êng. Trªn ®©y lµ nh÷ng t¸c ®éng mÆt tr¸i cã thÓ FDI víi møc ®é nÆng nhÑ hoÆc dµi ng¾n cßn phô thuéc vµo chÝnh s¸ch ®èi øng hiÖu qu¶ cña n­íc së t¹i. §iÒu nµy ®ßi hái n­íc tiÕp nhËn ®Çu t­ ph¶i cã chÝnh s¸ch thÝch hîp, nh÷ng biÖn ph¸p kiÓm so¸t h÷u hiÖu ®Ó ph¸t huy nh÷ng mÆt tÝch cùc, h¹n chÕ nh÷ng mÆt tiªu cùc cña FDI. II. Nh÷ng Quy ®Þnh chñ yÕu trong luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga 1. Ph¹m vi ®iÒu chØnh vµ c¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n ®­îc sö dông trong luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga (®­îc ban hµnh ngµy 9/07/1999) 1.1Ph¹m vi ®iÒu chØnh cña luËt. §iÒu 1 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi Liªn bang Nga quy ®Þnh: §¹o luËt nµy ®iÒu ._.chØnh c¸c mèi quan hÖ liªn quan tíi viÖc b¶o ®¶m cña nhµ n­íc ®èi víi nh÷ng quyÒn lîi cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi khi thùc hiÖn viÖc ®Çu t­ trªn l·nh thæ Liªn bang Nga §¹o luËt nµy kh«ng ¸p dông cho c¸c mèi quan hÖ cã liªn quan tíi viÖc ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo c¸c ng©n hµng vµ tæ chøc tÝn dông kh¸c còng nh­ lµ vµo c¸c tæ chøc b¶o hiÓm. Nh÷ng quan hÖ ®ã ®­îc ®iÒu chØnh bëi bé luËt cña Liªn bang Nga vÒ ng©n hµng vµ c¸c ho¹t ®éng cña ng©n hµng còng nh­ bé luËt cña Liªn bang Nga vÒ b¶o hiÓm. §¹o luËt nµy còng kh«ng ¸p dông cho c¸c mèi quan hÖ cã liªn quan tíi viÖc ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo c¸c tæ chøc phi th­¬ng m¹i nh»m môc ®Ých x· héi nh­ khoa häc, gi¸o dôc ®µo t¹o, ho¹t ®éng tõ thiÖn vµ t«n gi¸o. Nh÷ng lÜnh vùc nµy ®­îc ®iÒu chØnh bëi bé luËt liªn bang Nga vÒ c¸c tæ chøc phi th­¬ng m¹i. 1.2 C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n ®­îc sö dông trong ®¹o luËt nµy Theo ®iÒu 2 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga th× : Nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi : + Lµ nh÷ng ph¸p nh©n n­íc ngoµi cã n¨ng lùc ph¸p lý d©n sù ®­îc quy ®Þnh theo luËt ph¸p cña quèc gia, n¬i t¹i ®ã chóng ®­îc thµnh lËp, vµ theo quy ®Þnh cña luËt ph¸p quèc gia nãi trªn th× ph¸p nh©n ®ã cã quyÒn ®Çu t­ trªn l·nh thæ Liªn bang Nga . + Lµ nh÷ng tæ chøc n­íc ngoµi kh«ng ph¶i lµ ph¸p nh©n, cã n¨ng lùc ph¸p lý d©n sù ®­îc quy ®Þnh theo luËt ph¸p cña quèc gia, n¬i t¹i ®ã chóng ®­îc thµnh lËp vµ theo quy ®Þnh cña luËt ph¸p quèc gia ®ã th× c¸c tæ chøc nµy cã quyÒn ®Çu t­ trªn l·nh thæ Liªn bang Nga. + Lµ c¸c c«ng d©n n­íc ngoµi, nh÷ng ng­êi mµ n¨ng lùc ph¸p lý d©n sù vµ n¨ng lùc hµnh vi cña hä ®­îc quy ®Þnh theo luËt ph¸p cña n­íc mµ hä lµ c«ng d©n, vµ theo quy ®Þnh cña luËt ph¸p n­íc ®ã th× hä cã quyÒn ®Çu t­ trªn l·nh thæ Liªn bang Nga. + Lµ nh÷ng ng­êi kh«ng cã quèc tÞch mµ c­ tró th­êng xuyªn ë bªn ngoµi l·nh thæ Liªn bang Nga, cã n¨ng lùc ph¸p lý d©n sù vµ n¨ng lùc hµnh vi theo quy ®Þnh cña luËt ph¸p n­íc hä th­êng xuyªn c­ tró, cã quyÒn ®Çu t­ trªn l·nh thæ Liªn bang Nga theo luËt ph¸p n­íc nãi trªn. + Lµ nh÷ng tæ chøc quèc tÕ, c¨n cø vµo c¸c tháa thuËn quèc tÕ cña Liªn bang Nga , cã quyÒn ®Çu t­ trªn l·nh thæ Liªn bang Nga. + Lµ c¸c chÝnh phñ n­íc ngoµi theo tr×nh tù vµ c¸c bé luËt liªn bang ®· quy ®Þnh. §Çu t­ n­íc ngoµi : Lµ viÖc ®ãng gãp vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo ®èi t­îng ho¹t ®éng kinh doanh trªn l·nh thæ Liªn bang Nga d­íi h×nh thøc c¸c ®èi t­îng cña d©n luËt, nh÷ng c¸i thuéc së h÷u cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, nÕu nh÷ng ®èi t­îng d©n luËt ®ã kh«ng bÞ lo¹i trõ khái l­u th«ng hoÆc kh«ng bÞ h¹n chÕ trong l­u th«ng ë Liªn bang Nga theo quy ®Þnh cña c¸c bé luËt liªn bang, trong ®ã bao gåm c¶ tiÒn, giÊy tê cã gi¸( b»ng tiÒn cña Liªn bang Nga hoÆc b»ng ngo¹i tÖ), nh÷ng tµi s¶n kh¸c, nh÷ng quyÒn lîi vÒ tµi s¶n cã thÓ tÝnh b»ng tiÒn, nh÷ng quyÒn lîi ®Æc biÖt ®èi víi nh÷ng kÕt qu¶ do ho¹t ®éng trÝ tuÖ mang l¹i ( quyÒn së h÷u trÝ tuÖ), còng nh­ lµ dÞch vô vµ th«ng tin. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: Lµ viÖc nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi së h÷u phÇn vèn gãp tèi thiÓu b»ng 10% tæng sè vèn ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp hay t¸i thµnh lËp trªn l·nh thæ Liªn bang Nga d­íi h×nh thøc c¸c c«ng ty, hiÖp héi kinh tÕ vµ c¸c h×nh thøc kh¸c theo quy ®Þnh cña bé luËt d©n sù Liªn bang Nga; ViÖc ®Çu t­ vµo vèn cè ®Þnh cña c¸c chi nh¸nh thuéc ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp trªn l·nh thæ Liªn bang Nga ; nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi víi t­ c¸ch lµ ng­êi cho thuª thùc hiÖn viÖc cho thuª tµi chÝnh (Leasing) trªn l·nh thæ Liªn bang Nga c¸c trang thiÕt bÞ ®­îc nªu trong ch­¬ng XVI vµ XVII cña “danh môc c¸c mÆt hµng trong ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i cña c¸c n­íc SNG (Céng ®ång c¸c quèc gia ®éc lËp)” mµ cã gi¸ trÞ vÒ mÆt thuÕ quan tèi thiÓu lµ mét triÖu Róp . Dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi : Lµ mét b¶n luËn chøng chøng minh tÝnh hîp lý vÒ mÆt kinh tÕ, khèi l­îng vµ thêi h¹n thùc hiÖn cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi, bao gåm c¶ nh÷ng giÊy tê tµi liÖu dù tÝnh s¬ bé ®­îc so¹n th¶o theo nh÷ng mÉu chuÈn do luËt Liªn bang Nga quy ®Þnh. Dù ¸n ®Çu t­ ­u ®·i: Lµ dù ¸n ®Çu t­ cã tæng gi¸ trÞ vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi tèi thiÓu lµ 1 tû Róp (hoÆc b»ng ngo¹i cã gi¸ trÞ t­¬ng ®­¬ng tÝnh theo tû gi¸ cña ng©n hµng trung ­¬ng Liªn bang Nga t¹i ngµy mµ ®¹o luËt nµy b¾t ®Çu cã hiÖu lùc), hoÆc lµ dù ¸n ®Çu t­ cã tû träng ®ãng gãp tèi thiÓu cña phÝa n­íc ngoµi trong vèn ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trªn 100 triÖu Róp ( hoÆc b»ng ngo¹i tÖ cã gi¸ trÞ t­¬ng tÝnh theo tû gi¸ cña ng©n hµng trung ­¬ng Liªn bang Nga t¹i ngµy mµ ®¹o luËt nµy b¾t ®Çu cã hiÖu lùc), bao gåm c¶ nh÷ng dù ¸n n»m trong danh môc do chÝnh phñ Liªn bang Nga quy ®Þnh. Thêi h¹n hoµn vèn cña dù ¸n ®Çu t­ : lµ thêi h¹n kÓ tõ ngµy b¾t ®Çu ®­îc cÊp vèn cña dù ¸n cã vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cho ®Õn khi mµ hiÖu sè gi÷a tæng lîi nhuËn rßng thu ®­îc so víi c¸c kho¶n khÊu trõ hao mßn vµ tæng nh÷ng chi phÝ ®Çu t­ cña doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, hoÆc chi nh¸nh cña ph¸p nh©n n­íc ngoµi, hoÆc lµ ng­êi cho thuª theo hîp ®ång cho thuª tµi chÝnh lµ mét sè d­¬ng. T¸i ®Çu t­ : Lµ viÖc nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi hoÆc doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi tiÕn hµnh ®Çu t­ vµo c¸c ®èi t­îng cña ho¹t ®éng kinh doanh trªn l·nh thæ Liªn bang Nga b»ng c¸c kho¶n thu nhËp hoÆc lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi. 2. C¬ chÕ ho¹t ®éng cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi theo quy ®Þnh cña luËt. §iÒu 4 luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi Liªn bang Nga quy ®Þnh c¬ chÕ ho¹t ®éng cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi nh­ sau: C¬ chÕ ho¹t ®éng theo luËt ®Þnh cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ viÖc sö dông lîi nhuËn thu ®­îc tõ ho¹t ®éng ®Çu t­ ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i nh­ chÕ ®é ho¹t ®éng vµ sö dông lîi nhuËn chia cho c¸c nhµ ®Çu t­ Nga, ngo¹i trõ nh÷ng tr­êng hîp ngo¹i lÖ ®­îc quy ®Þnh trong luËt liªn bang. Nh÷ng ngo¹i lÖ mang tÝnh chÊt h¹n chÕ ¸p dông cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chØ ®­îc quy ®Þnh nh»m b¶o vÖ c¸c chuÈn mùc trong hiÕn ph¸p, b¶o vÖ ®¹o ®øc, søc kháe, quyÒn vµ lîi Ých cña c¸c ®èi t­îng kh¸c, b¶o ®¶m quèc phßng vµ an ninh quèc gia. Nh÷ng ngo¹i lÖ mang tÝnh chÊt khuyÕn khÝch d­íi d¹ng c¸c ­u ®·i cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc quy ®Þnh nh»m môc ®Ých ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi cña Liªn bang Nga. C¸c h×nh thøc ­u ®·i vµ danh môc cña chóng ®­îc quy ®Þnh trong bé luËt cña Liªn bang Nga Chi nh¸nh cña ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp trªn l·nh thæ Liªn bang Nga thùc hiÖn mét phÇn chøc n¨ng hoÆc tÊt c¶ c¸c chøc n¨ng, bao gåm c¶ chøc n¨ng ®¹i diÖn thay mÆt cho c«ng ty mÑ ( ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®· t¹o nªn nã) víi ®iÒu kiÖn lµ môc ®Ých thµnh lËp vµ ho¹t ®éng cña c«ng ty mÑ lµ mang tÝnh th­¬ng m¹i vµ c«ng ty mÑ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm trùc tiÕp vÒ mÆt vËt chÊt ®èi víi nh÷ng cam kÕt cña m×nh liªn quan tíi ho¹t ®éng nãi trªn trªn l·nh thæ Liªn bang Nga. C¸c chi nh¸nh vµ c¸c tæ chøc phô thuéc cña doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi sÏ kh«ng ®­îc h­ëng sù b¶o vÖ vÒ mÆt ph¸p luËt, sù b¶o ®¶m còng nh­ nh÷ng ­u ®·i theo luËt khi chóng thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trªn l·nh thæ Liªn bang Nga. Nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi, doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi thµnh lËp trªn l·nh thæ Liªn bang Nga, trong ®ã nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi gãp tåi thiÓu lµ 10% vèn ®iÒu lÖ, khi t¸i ®Çu t­ ®­îc h­ëng ®Çy ®ñ sù b¶o vÖ cña ph¸p luËt còng nh­ c¸c b¶o ®¶m vµ ­u ®·i ®­îc quy ®Þnh theo ®¹o luËt nµy. Doanh nghiÖp cña Nga cã t­ c¸ch lµ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi kÓ tõ ngµy c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chÝnh thøc lµ thµnh viªn cña doanh nghiÖp. KÓ tõ thêi ®iÓm nµy doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi sÏ ®­îc h­ëng sù b¶o vÖ uyÒn lîi, c¸c b¶o ®¶m vµ ­u ®·i ®­îc quy ®Þnh trong luËt nµy. Doanh nghiÖp sÏ kh«ng cßn t­ c¸ch lµ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi kÓ tõ ngµy nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ra khái doanh nghiÖp (nÕu cã nhiÒu nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi – kÓ tõ ngµy tÊt c¶ c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ra khái doanh nghiÖp ). Tõ ngµy nµy doanh nghiÖp sÏ kh«ng ®­îc b¶o vÖ quyÒn lîi, h­ëng sù ­u ®·i vµ b¶o ®¶m ®­îc quy ®Þnh trong luËt nµy. ViÖc thµnh lËp vµ gi¶i thÓ c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc quy ®Þnh t¹i ®iÒu 20 vµ 21 cña luËt nh­ sau: -ViÖc thµnh lËp vµ gi¶i thÓ doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc tiÕn hµnh theo c¸c ®iÒu kiÖn vµ tr×nh tù quy ®Þnh trong bé luËt d©n sù Liªn bang Nga vµ c¸c luËt kh¸c, trõ nh÷ng tr­êng hîp quy ®Þnh trong kho¶n 2 ®iÒu 4 cña luËt nµy. - C¸c ph¸p nh©n lµ c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i ®¨ng ký ho¹t ®éng t¹i c¬ quan t­ ph¸p trong vßng 1 th¸ng kÓ tõ ngµy xuÊt tr×nh c¸c ch÷ng tõ sau ®©y: +§iÒu lÖ cña doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ tháa thuËn s¸ng lËp (Trong nh÷ng tr­êng hîp luËt d©n sù Liªn bang Nga yªu cÇu) +B¶n trÝch lôc tõ danh b¹ th­¬ng m¹i cña quèc gia, n¬i mµ t¹i ®ã nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp hoÆc tõ mét tµi liÖu kh¸c x¸c nhËn vÞ thÕ ph¸p nh©n cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi . +C¸c chøng tõ chøng minh kh¶ n¨ng thanh to¸n cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc cÊp bëi ng©n hµng n­íc nhµ ®Çu t­ . Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cã thÓ bÞ tõ chèi cÊp ®¨ng ký thµnh lËp nh»m môc ®Ých b¶o vÖ nh÷ng chuÈn mùc cña hiÕn ph¸p, ®¹o ®øc, søc kháe, quyÒn lîi cña c¸c ®èi t­îng kh¸c, b¶o ®¶m quèc phßng vµ an ninh quèc gia. Nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi nÕu kh«ng ®ång ý cã thÓ khiÕu n¹i vÒ sù tõ chèi nµy theo tr×nh tù gi¶i quyÕt tranh chÊp cña tßa ¸n Liªn bang Nga. §èi víi c¸c chi nh¸nh cña ph¸p nh©n n­íc ngoµi, viÖc thµnh lËp vµ gi¶i thÓ ®­îc quy ®Þnh theo ®iÒu 21 cña luËt nµy nh­ sau: Chi nh¸nh cña ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp trªn l·nh thæ Liªn bang Nga nh»m thùc hiÖn ho¹t ®éng t­¬ng tù nh­ ho¹t ®éng cña c«ng ty mÑ ë n­íc ngoµi, vµ bÞ gi¶i thÓ trªn c¬ së quyªt ®Þnh cña c«ng ty mÑ. ViÖc gi¸m s¸t qu¸ tr×nh thµnh lËp, ho¹t ®éng vµ gi¶i thÓ cña chi nh¸nh ph¸p nh©n n­íc ngoµi ®­îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c c¬ quan nhµ n­íc ®­îc ñy quyÒn theo tr×nh tù quy ®Þnh cña chÝnh phñ Liªn bang Nga. C¬ quan hµnh ph¸p liªn bang nªu t¹i ®iÒu 24 ®­îc ñy quyÒn thùc hiÖn c«ng viÖc nµy. 3.C¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m vµ khuyÕn khÝch ®Çu t­ n­íc ngoµi . ChÝnh phñ Liªn bang Nga lu«n chñ tr­¬ng thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi, ®iÒu nµy ®­îc thÓ hiÖn trong luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi ban hµnh vµo th¸ng 7/1991vµ ®­îc söa ®æi vµo 9/7/1999 víi mét sè néi dung ®¸ng chó ý sau : C¬ së ph¸p lý cña viÖc b¶o l·nh ®Çu t­ vµ quyÒn cña chñ ®Çu t­ Chñ ®Çu t­ Nga vµ n­íc ngoµi ®­îc ®¶m b¶o cña nhµ n­íc vÒ tµi s¶n cña hä vµ c¸c quyÒn lîi kh¸c theo hiÕn ph¸p cña Liªn bang Nga , luËt D©n sù vµ luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga . Sù b¶o vÖ ®èi víi chñ ®Çu t­ cßn ®­îc b¶o ®¶m bëi c¸c hiÖp ®Þnh quèc tÕ ký kÕt gi÷a Liªn bang Nga vµ c¸c n­íc kh¸c. QuyÒn b×nh ®¼ng vÒ lîi Ých cña nhµ ®Çu t­ TÊt c¶ nh÷ng chñ ®Çu t­ ký kÕt hîp ®ång vÒ ph©n chia s¶n phÈm ®Òu ®­îc ®èi xö c«ng b»ng víi c¸c bªn cña Liªn bang Nga ViÖc ®èi xö víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi C¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ t¹i Nga ®­îc h­ëng tuyÖt ®èi vµ v« ®iÒu kiÖn mäi sù b¶o vÖ bëi ph¸p luËt hiÖn hµnh vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt kh¸c cña Liªn bang Nga, c¸c hiÖp ®Þnh quèc tÕ mµ chÝnh phñ Nga ®· ký kÕt. C¸c quy ®Þnh ®·i ngé víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi kh«ng ®­îc thua thiÖt h¬n c¸c doanh nh©n trong n­íc trong vÊn ®Ò tµi s¶n, quyÒn së h÷u tµi s¶n.TÊt c¶ mäi c¸ nh©n hîp ph¸p n­íc ngoµi ®Çu t­ t¹i Nga, lµm viÖc t¹i Nga vµ c«ng d©n Nga ®Òu ph¶i tu©n thñ theo luËt hiÖn hµnh. Ngoµi ra cßn cã sù ­u ®·i ®Æc biÖt giµnh cho nh÷ng nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ trong nh÷ng lÜnh vùc ®­îc ®Æc biÖt ­u tiªn t¹i Nga . Chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc b¶o ®¶m cã quyÒn lîi b×nh ®¼ng nh­ c¸c c«ng d©n Nga trong giíi h¹n quyÒn lîi mµ luËt ph¸p n­íc Nga quy ®Þnh. B¶o l·nh cña chÝnh phñ khi luËt ph¸p thay ®æi ChÝnh phñ ®¶m b¶o sÏ b¶o vÖ sù æn ®Þnh vÒ quyÒn lîi cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Çu t­. Trong tr­êng hîp cã nh÷ng thay ®æi vÒ ph¸p luËt chøa ®ùng nh÷ng h¹n chÕ tíi quyÒn lîi cña chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi th× mét sè ®iÒu kho¶n sau ®ã sÏ ®­îc ban hµnh cã hiÖu lùc trong vßng 3 n¨m , xem xÐt tíi quyÒn lîi cña nh÷ng nhµ ®Çu t­ ®· tham gia ho¹t ®éng ®Çu t­ t¹i Nga . Nh÷ng ®iÒu kho¶n nãi trªn sÏ kh«ng ¸p dông trong tr­êng hîp mäi sù thay ®æi cã liªn quan ®Õn vÊn ®Ò quèc phßng, an ninh quèc gia, trËt tù x· héi, b¶o vÖ m«i tr­êng vµ chèng ®éc quyÒn. Nh÷ng v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt cña nhµ chøc tr¸ch Nga mµ ®­îc ¸p dông bæ xung, kh«ng ®­îc quy ®Þnh bëi luËt vµ nh÷ng nghÞ ®Þnh cña chÝnh phñ h¹n chÕ ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i Nga kh«ng cã hiÖu lùc vµ kh«ng ¸p dông ®èi víi nhµ ®Çu t­ . B¶o l·nh víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi trong tr­êng hîp bÞ b¾t buéc rót vèn ®Çu t­ vµ nh÷ng hµnh ®éng ph¹m ph¸p cña c¸c c¬ quan nhµ n­íc vµ c«ng chøc. Tµi s¶n ®Çu t­ vµo Nga sÏ kh«ng bÞ quèc h÷u ho¸ trõ khi nhµ ®Çu t­ cã hµnh ®éng g©y ph­¬ng h¹i tíi quyÒn lîi cña nhµ n­íc Liªn bang Nga . Vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi sÏ kh«ng bÞ tr­ng thu trõ tr­êng hîp thiªn tai, bÖnh dÞch vµ c¸c tr­êng hîp kh¸c ®­îc coi lµ bÊt kh¶ kh¸ng. Trong tr­êng hîp mµ vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi bÞ quèc h÷u ho¸ hoÆc tr­ng thu, nhµ ®Çu t­ sÏ ®­îc ®Òn bï ®Çy ®ñ vµ nhanh chãng. V¨n b¶n h­íng dÉn viÖc tr­ng thu hay quèc h÷u ho¸ vèn ®Çu t­ sÏ do Quèc héi cña n­íc Liªn bang Nga ®­a ra vµ gi¶i quyÕt tr­ng thu sÏ do chÝnh phñ thùc hiÖn. QuyÕt ®Þnh cña c¬ quan nhµ n­íc vÒ viÖc thu håi vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi sÏ ®­îc lµm d­íi h×nh thøc v¨n b¶n. Chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi cã quyÒn ®ßi båi th­êng tæn thÊt bao gåm tæn thÊt ®èi víi lîi nhuËn lµ hËu qu¶ do viÖc thi hµnh nh÷ng chØ thÞ cña c¬ quan nhµ n­íc hay c¸n bé nhµ n­íc m©u thuÉn víi luËt ph¸p cã hiÖu lùc trªn l·nh thæ Nga còng nh­ do viÖc c¸c c¬ quan vµ c«ng chøc nµy kh«ng thi hµnh ®óng luËt ph¸p liªn quan ®Õn ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i Nga . Båi th­êng vµ båi hoµn c¸c tæn thÊt cho nhµ ®Çu t­ C¸c kho¶n båi th­êng tr¶ cho nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i t­¬ng øng víi chi phÝ ®Çu t­ thùc tÕ cña chñ ®Çu t­ mµ ®· bÞ quèc hay tr­ng thu tr­íc khi viÖc quèc h÷u ho¸ hay tr­ng thu ®­îc thùc hiÖn hay c«ng bè chÝnh thøc. C¸c kho¶n båi th­êng ph¶i ®­îc tr¶ kh«ng tr× ho·n v× bÊt cø lý do nµo b»ng ®ång tiÒn mµ chñ ®Çu t­ sö dông tõ ban ®Çu hay b»ng ®ång tiÒn kh¸c mµ nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chÊp nhËn. Cho ®Õn khi thanh to¸n, l·i suÊt cña kho¶n chi phÝ båi th­êng sÏ ®­îc tÝnh thªm vµo kho¶n ph¶i båi th­êng theo tû lÖ l·i suÊt hiÖn hµnh ë Nga . B¶o l·nh cña nhµ n­íc trong tr­êng hîp ho¹t ®éng ®Çu t­ bÞ chÊm døt Trong tr­êng hîp ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi bÞ chÊm døt, nhµ ®Çu t­ cã quyÒn thu håi l¹i nh÷ng kho¶n tiÒn ®Çu t­ vµ lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng ®Çu t­ d­íi h×nh thøc tiÒn tÖ hoÆc hµng ho¸ quy ®æi theo gi¸ c¶ thÞ tr­êng t¹i thêi ®iÓm mµ ho¹t ®éng ®Çu t­ bÞ chÊm døt, c¸c kho¶n tiÒn vµ gi¸ trÞ c¸c lo¹i vËt t­ hµng ho¸ bÞ thiÖt h¹i mÊt m¸t do ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i chÊm døt . KhuyÕn khÝch ®Çu t­ n­íc ngoµi C¸c biÖn ph¸p d­íi ®©y ®­îc ¸p dông ®èi víi c¸c chñ ®Çu t­ ®Ó khuyÕn khÝch ®Çu t­ n­íc ngoµi. a) MiÔn hoÆc gi¶m thuÕ ( khÊu trõ thuÕ suÊt ). b) C¸c biÖn ph¸p tµi chÝnh ( tÝn dông, cho vay l·i suÊt thÊp ). c) ChuyÓn ®æi c¸c kho¶n nî thµnh cæ phÇn trong c¸c c«ng ty. d) C¸c biÖn ph¸p phi tµi chÝnh kh¸c (hç trî x©y dùng c¬ së h¹ tÇng, hîp ®ång kÝ kÕt víi c¸c chÝnh phñ trong ®ã nhµ ®Çu t­ ®­îc h­ëng nh÷ng kho¶n thuËn lîi ). QuyÒn cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vÒ miÔn thuÕ bæ sung vµ b¶o l·nh §èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng vÒ kinh tÕ x· héi vµ thuéc diÖn mµ chñ ®Çu t­ ®­îc quyÒn ­u tiªn, lîi Ých ®Æc biÖt vµ b¶o ®¶m cña chÝnh phñ miÔn lµ nh÷ng dù ¸n nµy ®­îc chÝnh phñ phª duyÖt. Tr­íc khi phª duyÖt, chÝnh phñ sÏ thÈm ®Þnh b»ng c¸c thµnh lËp mét héi ®ång hîp t¸c chuyªn gia vµ c¸c c¬ quan ®Æc biÖt do chÝnh phñ bæ nhiÖm. B¶o l·nh cña nhµ n­íc ®èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®Æc biÖt quan träng 1.Sù b¶o l·nh cña nhµ n­íc ®èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®Æc biÖt quan träng lµ nh÷ng ®iÒu kho¶n bæ sung víi nh÷ng nghÜa vô viÕt trong hîp ®ång ®Çu t­ do c¬ quan ®­îc chÝnh phñ bæ nhiÖm giµnh cho viÖc thùc thi nh÷ng ®iÒu kiÖn mµ trong ®ã thu hót vèn ®Çu t­. Sù ®¶m b¶o cña nhµ n­íc ®èi víi c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®Æc biÖt quan träng ph¶i ®­îc quèc héi nhµ n­íc Liªn bang Nga th«ng qua. 2. §Çu t­ ®Æc biÖt quan träng lµ tÊt c¶ c¸c tµi s¶n vµ quyÒn së h÷u tµi s¶n còng nh­ c¸c b¶n quyÒn duy nhÊt do nhµ ®Çu t­ t¹o ra trong viÖc thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®Æc biÖt. 3. Hîp ®ång ®Çu t­ chÝnh lµ tháa thuËn ®· ®¹t ®­îc vµ viÕt b»ng v¨n b¶n gi÷a chñ ®Çu t­ vµ phÝa thuéc n­íc Liªn bang Nga trong hîp ®ång mµ quy ®Þnh quyÒn lîi, nghÜa vô vµ tr¸ch nhiÖm ph¸t sinh. 4.Sù b¶o ®¶m cña nhµ n­íc Liªn bang Nga víi c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®Æc biÖt quan träng cã thÓ bao gåm c¸c nghÜa vô ph¸p lý vµ kinh tÕ : a) NghÜa vô ph¸p lý : * §ãng gãp cho viÖc thùc hiÖn dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi trong khu«n khæ HiÕn ph¸p hiÖn hµnh * Kh«ng c¶n trë sù thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t­ ®Æc biÖt quan träng * Kh«ng c¶n trë c¸c nhµ ®Çu t­ trong viÖc sö dông tµi s¶n cña m×nh. * Th«ng b¸o cho c¸c nhµ ®Çu t­ kÞp thêi vÒ nh÷ng söa ®æi vµ bæ sung cña luËt ph¸p hiÖn hµnh mµ cã thÓ ¶nh h­ëng tíi c¸c ®iÒu kiÖn thùc hiÖn dù ¸n ®Çu t­ n­íc ngoµi. * Th«ng b¸o chñ ®Çu t­ viÖc kh«ng ¸p dông c¸c v¨n b¶n ph¸p lý hay nh÷ng hµnh ®éng ph¸p lý kh¸c mµ cã thÓ thay ®æi hay ph­¬ng h¹i tíi c¸c ®iÒu kiÖn cña hîp ®ång ®Çu t­ trong thêi gian hiÖu lùc. b) NghÜa vô kinh tÕ : Båi hoµn tÝn dông, thiÖt h¹i lµ hËu qu¶ tõ chÝnh phñ hay c¸c c«ng chøc do kh«ng thùc thi hoÆc thùc thi kh«ng ®óng c¸c nghÜa vô hîp ®ång. B¶o hiÓm rñi ro tµi s¶n Nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi víi sù suy xÐt cña m×nh cã thÓ mua b¶o hiÓm cho tµi s¶n cña m×nh trong tr­êng hîp bÊt kh¶ kh¸ng x¶y ra vµ ®­îc quyÒn quyÕt ®Þnh cã mua b¶o hiÓm cho c¸c kho¶n tiÒn kiÕm ®­îc hay kh«ng ngo¹i trõ tr­êng hîp mµ luËt ph¸p hiÖn hµnh cã quy ®Þnh b¾t buéc. ThuÕ Trõ viÖc b¶o ®¶m møc thuÕ æn ®Þnh, nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi sÏ kh«ng ®­îc h­ëng mét ­u ®·i vÒ thuÕ nµo kh¸c. C¸c dù ¸n ®­îc ­u tiªn cã thÓ ®­îc ­u ®·i mét sè quyÒn lîi vÒ thuÕ theo luËt thuÕ vµ luËt h¶i quan cña Liªn bang Nga. Quy ®Þnh vÒ viÖc chuyÓn lîi nhuËn cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vÒ n­íc Sau khi nép ®ñ c¸c kho¶n thuÕ, chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi cã quyÒn chuyÓn kh«ng giíi h¹n c¸c kho¶n tiÒn lîi nhuËn trong néi h¹t n­íc Nga còng nh­ chuyÓn ra n­íc ngoµi. Gi¶i quyÕt tranh chÊp Nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc ®¶m b¶o quyÒn lîi gi¶i quyÕt c¸c tranh chÊp x¶y ra trong ho¹t ®éng kinh doanh ®Çu t­ ë tßa ¸n t¹i Nga hay ë n­íc ngoµi. Ch­¬ng II: t×nh h×nh §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i Liªn Bang Nga trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y(1995-2002) I.TiÒm n¨ng ®Çu t­ t¹i Liªn bang Nga 1.TiÒm n¨ng kinh tÕ nãi chung Cuèi nh÷ng n¨m 80 Liªn X« l©m vµo t×nh tr¹ng tr× trÖ, khñng ho¶ng kinh tÕ x· héi ngµy cµng trÇm träng vµ s©u s¾c ®· dÉn ®Õn sù gi¶i thÓ Liªn bang X« ViÕt vµo th¸ng 12-1991. Céng hoµ Liªn bang Nga ®­îc t¸ch ra vµ kÕ tôc vÞ trÝ cña Liªn X« cò trong toµn bé kinh tÕ ®èi ngo¹i. Khi t¸ch ra thµnh mét quèc gia ®éc lËp, n­íc Nga chiÕm 76% l·nh thæ, 51% d©n sè, 70% ngo¹i th­¬ng vµ 60% c«ng nghiÖp cña Liªn X« cò. 1.1 VÞ trÝ ®Þa lý vµ mét sè nÐt tiªu biÓu vÒ ®Æc ®iÓm ®Þa h×nh Liªn bang Nga lµ quèc gia réng lín nhÊt trªn thÕ giíi, chiÕm mét phÇn t¸m diÖn tÝch bÒ mÆt tr¸i ®Êt (diÖn tÝch lµ 17.075.000km2, tr¶i dµi qua 11 mói giê ) tr¶i dµi tõ §«ng ¢u tíi tËn B¾c ¸.PhÝa b¾c gi¸p biÓn B¾c B¨ng D­¬ng, phÝa t©y gi¸p biÓn Ban TÝch, phÝa ®«ng lµ biÓn Th¸i B×nh D­¬ng cßn l·nh thæ miÒn nam gi¸p víi BiÓn §en. §Êt n­íc tr¶i réng suèt 4000 km tõ phÝa b¾c tíi phÝa nam vµ kÐo dµi 9000km tõ phÝa t©y sang phÝa ®«ng. Biªn giíi cña Nga dµi tæng céng 58.562km víi 14.253 km trªn ®Êt liÒn vµ 44.309 km gi¸p mÆt biÓn. PhÇn lín l·nh thæ n­íc Nga ®­îc bao phñ bëi nh÷ng c¸nh ®ång vµ th¶o nguyªn bao la. MiÒn ®«ng n­íc Nga lµ nh÷ng vïng b×nh nguyªn trï phó vµ th¬ méng. B×nh nguyªn trung Sªbiri dÉn tíi vïng ®ång trung Yakót, n»m gi÷a hai con s«ng Yªnisªi vµ Lªna. §Þa h×nh n­íc Nga næi bËt víi nhiÒu d·y nói lín. C¸c d·y nói hÇu nh­ tËp trung t¹i khu vùc phÝa ®«ng vµ mét sè n»m t¹i miÒn nam. D·y nói Ural t¹o thµnh mét chØ giíi tù nhiªn gi÷a vïng ®Êt thuéc Ch©u ¢u vµ vïng l·nh thæ thuéc Ch©u Á, d·y nói Artai n»m ë miÒn nam Sªbiri vµ mét d·y nói lín n÷a lµ Cams¸tca gåm mét sè nói löa ®ang ho¹t ®éng tr¶i däc theo bê biÓn Th¸i B×nh D­¬ng ®­îc biÕt ®Õn nh­ lµ khu vùc rÊt giµu cã vÒ tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ m«i tr­êng sinh th¸i. HÖ thèng s«ng ngßi trªn toµn l·nh thæ Nga gåm 120.000 con s«ng víi chiÒu dµi kh«ng d­íi 10 km víi nh÷ng con s«ng næi tiÕng nh­ ¤bi,Yªnisª vµ Lªna ch¶y ra vïng vÞnh Artic. S«ng Amua, Anady, Penzhina vµ mét sè con s«ng kh¸c ®æ biÓn Th¸i B×nh D­¬ng. Mét sè con s«ng cßn l¹i nh­ s«ng D«n, Kuban và Nªva ch¶y ra vïng biÓn §¹i T©y D­¬ng. Con s«ng lín vµ næi tiÕng nhÊt cña n­íc Nga, s«ng V«nga ch¶y th¼ng ra biÓn Caspia. HÖ thèng s«ng ngßi n­íc Nga cã tæng chiÒu dµi kho¶ng 3 triÖu km l­u chuyÓn mét k­îng n­íc kho¶ng 4000 km3 mét n¨m. Khoảng 2 triÖu hå n­íc mÆn vµ n­íc ngät n»m r¶i r¸c trªn l·nh thæ n­íc Nga.Nh÷ng biÓn hå lín nhÊt n­íc Nga vµ thÕ giíi lµ Caspia, Baikan, Landoga , Onega vµ Tamia. Hå Baikan, viªn ngäc bÝch khæng lå , tµi nguyªn v« gi¸ cña n­íc Nga , lµ hå n­íc ngät trong vµ tinh khiÕt nhÊt trªn thÕ giíi víi chiÒu s©u trung b×nh lµ 730 m vµ chç s©u tèi ®a lµ 1620 m. 1.2 Tµi nguyªn thiªn nhiªn cña n­íc Nga N­íc Nga cã tr÷ l­îng tµi nguyªn thiªn nhiªn víi tæng gi¸ trÞ ­íc tÝnh 30 ngµn tû USD. Nga s¶n xuÊt ra 17% l­îng dÇu th« trªn thÕ giíi , 25-30% khÝ ga tù nhiªn, 6% than bitum, 17% quÆng thÐp vµ 10-20 % c¸c lo¹i kho¸ng chÊt phi kim, kho¸ng chÊt quý hiÕm trªn tr¸i ®Êt. NhiÒu má dÇu vµ khÝ ®èt lín nhÊt ®­îc t×m thÊy ë §«ng vµ T©y Sibªri , Sakhalin. Nh÷ng má kim lo¹i tù nhiªn bao gåm vµng, b¹c, platinm , c«ban, antimon, kÏm vµ mét sè lo¹i kh¸c. Nh÷ng má kho¸ng chÊt tù nhiªn n»m ph©n bè t­¬ng ®èi ®Òu ë kh¾p l·nh thæ n­íc Nga. Má quÆng ®ång vµ niken ë vòng b¾c C¸pcad¬ , Uran, Sibªri vµ b¸n ®¶o Kola. Nga së h÷u mét tµi nguyªn rõng lín nhÊt thÕ giíi , rõng che phñ kho¶ng 40 % bÒ mÆt l·nh thæ víi tr÷ l­îng gç kho¶ng 79 tû m3. Vïng rõng lín nhÊt lµ rõng Taiga ë Sibªri, rõng ë ViÔn §«ng, vïng phÝa B¾c trªn ®Þa phËn thuéc Ch©u ¢u. C¸c lo¹i c©y tïng , b¸ch lµ loµi c©y chiÕm phæ biÕn trong c¸c khu rõng nµy, mét sè khu rõng c©y hçn hîp th­êng tËp trung ë miÒn Trung. PhÇn lín l·nh thæ n­íc Nga ®­îc ®Æt trong vµnh ®ai «n hßa . Nh÷ng hßn ®¶o ë B¾c B¨ng D­¬ng, gÇn nh­ ®­îc coi lµ mét bé phËn cña B¾c Cùc, n»m ë vïng vµnh ®ai B¾c Cùc vµ CËn B¾c Cùc nh­ng ®ång thêi mét khu vùc nhá däc bê BiÓn §en l¹i n»m trªn vµnh ®ai cËn nhiÖt ®íi. Nga ®­îc chia ra nhiÒu khu vùc theo khÝ hËu thiªn nhiªn nh­ vïng ®µi nguyªn, vïng rõng rËm, rõng xen kÏ th¶o nguyªn vµ vïng b¸n hoang m¹c, thªm vµo ®ã lµ vïng b¨ng hµ che phñ phÇn lín khu vùc Sibªri vµ ViÔn §«ng. KhÝ hËu Nga chñ yÕu mang tÝnh chÊt khÝ hËu lôc ®Þa víi nhiÖt ®é trung b×nh vµo th¸ng Giªng tõ 0 ®Õn 50C ë miÒn t©y thuéc ®Þa giíi Ch©u ¢u , vµ tõ -40 ®Õn -500 C ë vïng ®«ng Yakutia ( vïng thuéc Céng hßa Sikha). NhiÖt ®é trung b×nh trong th¸ng 7 tõ 10C ë vïng B¾c biÓn Sibªri tíi 24-250C t¹i vïng ®Êt thÊp h¬n ë Caspia. L­îng m­a trung b×nh h»ng n¨m ë Nga vµo kho¶ng 150-2000 mm. 2.Nh÷ng ®iÒu kiÖn vÒ chÝnh trÞ x· héi 2.1S¬ l­îc vÒ lÞch sö Liªn bang Nga N­íc Nga lµ mét trong nh÷ng quèc gia trªn thÕ giíi cã mét lÞch sö ph¸t triÓn l©u ®êi nhÊt. Vµo kho¶ng thÕ kØ thø 9, quèc gia ®Çu tiªn cña Nga lµ Kievan Rus ®­îc thµnh lËp bëi nh÷ng ng­êi Slavonic, ®Õn n¨m 988, quèc gia non trÎ nµy ®· ®­îc du nhËp Thiªn Chóa gi¸o. GÇn 250 n¨m sau, cho ®Õn thÕ kØ 13, n­íc Nga chÞu sù ®« hé cña ng­êi Tacta, vµo n¨m 1380, ng­êi Nga giµnh l¹i ®Êt ®ai vÒ tay m×nh. Trong vßng tõ thÕ kØ 14 ®Õn thÕ kØ 16 v­¬ng triÒu ë Matxc¬va h×nh thµnh bao quanh m×nh nh÷ng n­íc n»m trong vïng §«ng b¾c vµ T©y b¾c n­íc Nga hiÖn nay, xÐt d­íi gãc ®é lÞch sö, ®©y chÝnh lµ thµnh phÇn cèt lâi chÝnh cña n­íc Nga réng lín vÜ ®¹i vÒ sau. Vµo thÕ kØ thø 17, Nga ®¸nh th¾ng cuéc x©m l­îc cña liªn qu©n Ba Lan, Thôy §iÓn vµ Lithuanian. Gi÷a thÕ kØ 17, Ukraina ®· gia nhËp n­íc Nga ®Ó t¹o thµnh mét quèc gia réng lín sau khi tho¸t khái ¸ch ®« hé cña Ba Lan. Thêi hoµng kim cña n­íc Nga trong lÞch sö g¾n liÒn víi triÒu ®¹i cña vua Pie §¹i ®Õ tõ cuèi thÕ kØ 17 ®Õn gi÷a thÕ kØ 18. N­íc Nga ®· giµnh nh÷ng th¾ng lîi quan träng trong cuéc chiÕn tranh miÒn B¾c tõ n¨m 1700 ®Õn 1721 , ®em l¹i sù më mang ®Êt ®ai khiÕn cho n­íc Nga cã thÓ tiÕp cËn trùc tiÕp víi biÓn BantÝch, Nga trë nªn mét quèc gia hïng m¹nh trªn thÕ giíi, bê câi liªn tôc ®­îc më mang. Bªn c¹nh ®ã, Pie §¹i ®Õ ®· cã nh÷ng chÝnh s¸ch më cöa tíi c¸c n­íc ph­¬ng T©y, ph¸t triÓn mèi quan hÖ ngo¹i giao, liªn kÕt chÆt chÏ Nga víi c¸c n­íc kh¸c, ®Æc biÖt lµ T©y ¢u. Nh÷ng chÝnh s¸ch më mang vµ ph¸t triÓn l·nh thæ ë phÝa B¾c, däc theo s«ng V«nga, suèt däc d·y Uran, vïng Sibªri tíi bê biÓn Th¸i B×nh D­¬ng cïng viÖc tù nguyÖn gia nhËp cña nhiÒu n­íc nhá ®· gióp Nga trë thµnh mét ®Õ quèc hïng m¹nh. Vµo n¨m 1812, trong cuéc chiÕn tranh vÖ quèc vÜ ®¹i, nh©n d©n Nga ®· ®Ëp tan ®¹o qu©n x©m l­îc Ph¸p hïng m¹nh khÐt tiÕng cña Napoleon- viªn t­íng ch­a hÒ nÕm mïi thÊt b¹i. Tõ cuèi thÕ kØ 19 ®Õn ®Çu thÕ kØ 20, chñ nghÜa t­ b¶n ë n­íc Nga ®· xuÊt hiÖn cïng víi sù thèng trÞ cña v­¬ng triÒu ®øng ®Çu lµ Nga hoµng, n­íc Nga ®· cã nh÷ng chuyÓn biÕn s©u s¾c , sù bÊt c«ng x· héi gia t¨ng, ®Õ quèc Nga ®· trë nªn suy yÕu râ rÖt. Cuéc chiÕn tranh ThÕ giíi lÇn I ®· v¾t kiÖt c¸c nguån tµi chÝnh vµ vËt chÊt cña n­íc Nga, ®Êt n­íc bÞ lao vµo mét cuéc khñng ho¶ng trÇm träng. Ngµy 7 th¸ng 11 n¨m 1917, nh÷ng chiÕn sÜ céng s¶n B«nsªvÝch d­íi sù l·nh ®¹o cña Vla®imia Ilich Lªnin ®· lµm cuéc C¸ch M¹ng Th¸ng M­êi lÞch sö, xo¸ sæ chñ nghÜa phong kiÕn t­ b¶n, lËp nªn mét nhµ n­íc v× sù c«ng b»ng x· héi cho mäi ng­êi, ®Êt n­íc ®­îc l·nh ®¹o bëi nh÷ng ng­êi céng s¶n Nga. Vµo th¸ng 10 n¨m 1922, c¸c n­íc céng hoµ ®éc lËp cïng Nga gia nhËp mét liªn bang thèng nhÊt : nhµ n­íc Liªn X«. Sù ra ®êi cña nhµ n­íc Liªn X« víi thêi k× c¶i c¸ch cña Xtalin ®· biÕn Liªn X« thµnh mét quèc gia ®­îc c«ng nghiÖp ho¸ nhanh chãng vµ cã tiÒm n¨ng qu©n sù cña 1 siªu c­êng. Ngµy 22 th¸ng 6 n¨m 1941, ph¸t xÝt §øc tÊn c«ng Liªn X« mµ kh«ng biÕt r»ng chóng ®· b­íc vµo cöa tö. Nh©n d©n Nga mét lÇn n÷a ph¸t ®éng mét cuéc chiÕn tranh yªu n­íc vÜ ®¹i. Ngµy 9 th¸ng 5 n¨m 1945, sau khi quÐt s¹ch lò ph¸t xÝt ra khái bê câi, Hång qu©n Liªn X« ®· tiÕn b­íc vµo Beclin, c¾m l¸ cê chiÕn th¾ng trªn nãc nhµ Quèc héi §øc. Sau chiÕn tranh víi thiÖt h¹i nÆng nÒ nhÊt trong c¸c quèc gia( 20 triÖu ng­êi chÕt, h¬n 10000 thµnh phè bÞ ph¸ huû…) Liªn X« ®· x©y dùng l¹i ®Êt n­íc vµ tiÕn lªn chñ nghÜa chñ nghÜa x· héi , trë thµnh mét trong hai c­êng quèc m¹nh nhÊt trªn thÕ giíi cïng víi Hoa K×. Trong nh÷ng n¨m thËp kØ 80, Liªn X« ®· cã nh÷ng dÊu hiÖu khñng ho¶ng kinh tÕ vµ ngµy cµng trÇm träng do thÊt b¹i cña c«ng cuéc c¶i tæ do “kÎ ph¸ ho¹i” Goãcbachèp-Tæng bÝ th­ §¶ng céng s¶n Liªn X«, Tæng thèng ®Çu tiªn vµ tÊt nhiªn còng lµ Tæng thèng cuèi cïng cña Liªn X«, ph¸t ®éng. Con tÇu Liªn X« ®· lao xuèng vùc vµ kh«ng thÓ ng¨n l¹i. Gi÷a n¨m 1991 , Tæng thèng Nga Boris Yeltsin ®· ký víi Ukraina vµ Belarus mét hiÖp ­íc thµnh lËp Céng ®ång c¸c quèc gia ®éc lËp ( SNG) , sù kiÖn nµy chÊm døt 70 n¨m tån t¹i cña Liªn X« trong sù tiÕc nuèi, mét quèc gia mµ biÕt bao thÕ hÖ ®· ®æ m¸u cho sù toµn vÑn l·nh thæ. Tõ sau khi Liªn X« tan r· ®Õn cuèi thÕ kØ 20, Boris Yeltsin l·nh ®¹o n­íc Nga víi t­ c¸ch Tæng thèng h­íng ®Êt n­íc ph¸t triÓn theo nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng , sù suy tho¸i kinh tÕ, phong trµo ly khai, sù ®èi ®Çu chÝnh trÞ trong n­íc, t×nh h×nh téi ph¹m v­ît ngoµi tÇm kiÓm so¸t ®· khiÕn cho n­íc Nga khñng ho¶ng trÇm träng, cho ®Õn ®Çu n¨m 2000, t×nh h×nh chÝnh trÞ, kinh tÕ- x· héi ®· cã dÊu hiÖu kh¶ quan víi viÖc chÝnh trÞ æn ®Þnh dÇn, kinh tÕ ®· qua thêi khñng ho¶ng trÇm träng nhÊt vµ cã chót hy väng t¨ng tr­ëng. 2.2 ChÕ ®é chÝnh trÞ, c¬ cÊu hµnh chÝnh cña Liªn bang Nga ChÕ ®é chÝnh trÞ n­íc Nga ®­îc thiÕt lËp theo m« h×nh cña c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn, ®ã lµ chÕ ®é ®a ®¶ng, tuy vËy do yÕu tè lÞch sö, §¶ng Céng s¶n vÉn lµ phong trµo chÝnh trÞ m¹nh nhÊt ë Nga. §øng ®Çu chÝnh phñ, c¬ quan hµnh ph¸p cña Liªn bang Nga lµ Tæng thèng ®­îc bÇu cho mçi nhiÖm k× lµ 5 n¨m vµ gi÷ chøc kh«ng qu¸ 2 nhiÖm k×, sau khi Liªn X« tan r·, Boris Yeltsin trë thµnh Tæng thèng cña n­íc Nga tõ n¨m 1991 ®Õn cuèi n¨m 1999. C¬ quan lËp ph¸p cao nhÊt cña Liªn bang Nga lµ quèc héi bao gåm hai viÖn lµ Héi ®ång Liªn Bang gåm 89 ®¹i biÓu ®¹i diÖn cho 89 thùc thÓ cña liªn bang vµ Duma Quèc Gia.Duma quèc gia gåm 450 ®¹i biÓu d­îc bÇu tõ c¸c d¶ng ph¸i chÝnh trÞ, phong trµo vµ nh÷ng øng cö viªn tù do. Tæng thèng lµ ng­êi lËp ra néi c¸c gåm c¸c bé tr­ëng ®øng ®Çu lµ thñ t­ãng , néi c¸c nµy ph¶i ®­îc Duma quèc gia chÊp nhËn. VÒ mÆt hµnh chÝnh, Liªn bang Nga bao gåm 21 n­íc céng hoµ, 11 khu tù trÞ, 55 vïng l·nh thæ vµ 2 thµnh phè trung ­¬ng liªn bang lµ M¸tc¬va vµ SanhpªtÐcbua. §©y lµ mét hÖ thèng hµnh chÝnh phøc t¹p mµ theo chiÒu däc cã ®Õn 89 vÞ trÝ Thèng ®èc, mét sè khu vùc ®­îcduy tr× theo hiÕn ph¸p Liªn Bang cßn mét sè n¬i kh¸c l¹i cã quy ®Þnh tù trÞ. 2.3 §iÒu kiÖn x· héi D©n sè toµn liªn bang lµ 148 triÖu ng­êi gåm kho¶ng 130 triÖu ng­êi Nga, h¬n 5 triÖu ng­êi T¸cta, gÇn 4 triÖu ng­êi Ucraina, kho¶ng 1,7 triÖu ng­êi Do Th¸i, gÇn 1triÖu ng­êi Belarusia vµ h¬n 1 triÖu ng­êi M«n®«va. D©n sè Nga chñ yÕu sèng ë thµnh thÞ (kho¶ng 111 triÖu ng­êi, chiÕm 77% d©n sè) vµ 39 triÖu d©n sèng ë n«ng th«n. Tuæi thä trung b×nh lµ 65,9 tuæi. Toµn Liªn bang cã kho¶ng 1067 thµnh phè víi 13 thµnh phè cã sè d©n trªn 1 triÖu ng­êi . C¸c thµnh phè lín nh­ M¸tc¬va , Sanh PªtÐcbua, Novgorod, Nizny… +Tæng diÖn tÝch : 17.075.000km2, tr¶i dµi qua 11 mói giê +Thñ ®«: M¸tc¬va víi d©n sè lµ 9 triÖu d©n +Ng«n ng÷ chÝnh: TiÕng Nga +D©n sè: 148 triÖu ng­êi ( sè liÖu th¸ng 1-2002) Trong ®ã 72,9% d©n sè lµ ng­êi thµnh thÞ 82% d©n sè lµ ng­êi Nga +T«n gi¸o chñ yÕu: Thiªn chóa gi¸o, Do th¸i gi¸o, Håi gi¸o… +§¬n vÞ tiÒn tÖ: §ång Róp +Lùc l­îng lao ®éng :Lùc l­îng tham gia lao ®éng lµ kho¶ng 66 triÖu ng­êi, chiÕm kho¶ng 90% lùc l­îng ®Õn tuæi lao ®éng. ( Nguån : BISNIS RUSSIA FACT SHEET- september 2002) 3. HÖ thèng chÝnh s¸ch- ph¸p luËn liªn quan ®Õn ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ ch­¬ng tr×nh thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cña Liªn bang Nga 3.1ChÝnh s¸ch Ngo¹i th­¬ng cña Liªn bang Nga ChÝnh s¸ch ngo¹i th­ong cña mét quèc gia lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch quan träng nhÊt cña kinh tÕ ®èi ngo¹i vµ lµ mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng quyÕt ®Þnh sù hÊp dÉn cña m«i tr­êng ®Çu t­ n­íc ®ã. Cïng víi c¶i ._.p vi sinh ®¹t sù t¨ng tr­ëng cao nhÊt 29,2%, c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ho¸ vµ ho¸ dÇu ®øng hµng thø hai, tiÕp theo lµ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp nhÑ, c¸c tæ hîp l©m nghiÖp, chÕ t¹o « t«, luyÖn thÐp vµ kim ko¹i mµu. S¶n l­îng l­¬ng thùc thùc phÈm quÇn ¸o còng ®¹t ®­îc møc t¨ng tr­ëng ®¸ng kÓ trong n¨m qua. S¶n l­îng b«ng sîi t¨ng 13,1%, giÇy dÐp t¨ng 21,8% vµ hµng dÖt kim t¨ng 79,2%. N¨m2001, s¶n l­îng l­¬ng thùc cña Nga t¨ng gÇn 10% so víi n¨m 2000 vµ s¶n l­îng n«ng phÈm b»ng møc n¨m 1998. VÒ x©y dùng thùc hiÖn 33,4 triÖu m2 nhµ ë, t¨ng 8,5% so víi n¨m 1998. Trong c¸c ngµy 7 - 14/1/2000, dù tr÷ vµng vµ ngo¹i tÖ cña Nga t¨ng 2,4%, ®¹t 12,6 tû USD, trong ®ã dù tr÷ ngo¹i tÖ t¨ng 8,4%, tõ 7 tû 801 triÖu USD lªn 8 tû 457 triÖu USD. Dù tr÷ vµng gi¶m 9,6% tõ 4 tû 422 triÖu USD xuèng cßn 3 tû 998 triÖu USD. Trong khi ®ã trong c¶ n¨m 1999, dù tr÷ vµng ngo¹i tÖ cña Nga chØ t¨ng 1,9% vµ ®¹t 12 tû 156 triÖu USD. MÆc dï chi phÝ cho quèc phßng vµ æn ®Þnh x· héi cao h¬n so víi møc dù tÝnh ban ®Çu 1 tû USD, nh­ng trong 9 th¸ng ®Çu n¨m 1999, ng©n s¸ch cña Nga vÉn ®¹t møc thÆng d­ 24,6 tû róp (895 triÖu euro, 940 triÖu USD). S¶n xuÊt c«ng nghiÖp t¨ng 7% so víi cïng kú n¨m ngo¸i, trong khi nhu cÇu vÒ ®iÖn t¨ng 2,7%. Tû lÖ l¹m ph¸t 10 th¸ng ®Çu n¨m gi¶m xuèng cßn 33,2 %. Riªng trong th¸ng 10 tû lÖ l¹m ph¸t lµ 1,4%, gi¶m m¹nh so víi 8% cña th¸ng 1/1999. Theo "Dù b¸o ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña Nga n¨m 2003" do Bé ph¸t triÓn kinh tÕ Nga lËp, tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 7 /2002 Nga ®· kh¾c phôc ®­îc nh÷ng xu h­íng tiªu cùc ph¸t sinh tõ n¨m 2001. C¸c chØ tiªu kinh tÕ vÜ m« ®­îc thùc hiÖn tèt h¬n nhê sù thay ®æi cña mét sè yÕu tè t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 7/2002, tèc ®é t¨ng tr­ëng GDP b»ng 104% so víi cïng kú n¨m ngo¸i. Tæng s¶n l­îng s¶n xuÊt c«ng nghiÖp t¨ng 3,9%. C¸c ngµnh cã tèc ®é t¨ng tr­ëng lín lµ luyÖn kim mµu, thùc phÈm, nhiªn liÖu vµ c¶ ngµnh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng. Nöa ®Çu n¨m 2002 kim ng¹ch xuÊt khÈu t¨ng h¬n 10% so víi cïng kú n¨m 2001, l¹m ph¸t lµ 9,8% (so víi cïng kú n¨m 2001 lµ 13,2%). D­íi ®©y lµ mét sè chØ tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi chÝnh cña Nga trong giai ®o¹n sau cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ 1998 (1999-2002) TriÓn väng 1999 2000 2001 2002 (Th¸ng 1 ®Õn 7) 2002 (*) GDP 105,4 109,0 105,0 104,0 103,9 L¹m ph¸t 136,5 120,2 118,6 109,8 114,0 S¶n phÈm c«ng nghiÖp 111,0 111,9 104,9 103,9 104,4 S¶n phÈm n«ng nghiÖp 104,1 107,7 106,8 103,9 103,0 §Çu t­ vµo tµi s¶n cè ®Þnh 105,3 117,4 108,7 102,6 104,5 Thu nhËp thùc tÕ trung b×nh cña ng­êi d©n 86,4 109,5 105,8 107,8 106,8 Kim ng¹ch b¸n lÎ 93,9 108,8 110,7 108,7 108,5 DÞch vô 106,6 105,0 102,8 100,9 102,0 XuÊt khÈu hµng ho¸ 101,0 139,5 96,2 93,2 102,3 NhËp khÈu hµng ho¸ 68,1 113,5 119,8 107,3 107,8 (Nguån: Dù b¸o ph¸t triÓn kinh tÕ cña Nga 2003-2005 T¹p chÝ BIKI No 113, 114, 115/2002) (*): Dù ®o¸n cña c¸c chuyªn gia NÒn kinh tÕ ®ang cã nh÷ng chuyÓn biÕn tiÕn bé râ rÖt th«ng qua nh÷ng d·y sè vÒ tû lÖ l¹m ph¸t gi¶m, møc chªnh lÖch lín vÒ tû gi¸ quy ®æi cña ®ång róp víi c¸c ®ång ngo¹i tÖ m¹nh ®· dÇn ®­îc thu hÑp l¹i. * Dù b¸o nÒn kinh tÕ Nga trong nh÷ng n¨m tíi Trong b¶n b¸o c¸o cña c«ng ty t­ vÊn quèc tÕ "A.T.Keerny" víi tùa ®Ò "ChØ sè lßng tin vµo ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi " cã nhÊn m¹nh r»ng c¸c nhµ ®Çu t­ quèc tÕ ®ang ngµy cµng tin t­ëng h¬n vµo m«i tr­êng ®Çu t­ t¹i Nga. D.White - nhµ ph©n tÝch cña c«ng ty - cho r»ng møc ®é tin cËy cña c¸c nhµ ®Çu t­ vµo nÒn kinh tÕ Nga n¨m 2002 ®· t¨ng lªn 19%, vµ Nga ®· v­¬n lªn xÕp ë vÞ trÝ thø 17 trong sè nh÷ng n­íc cã m«i tr­êng ®Çu t­ hÊp dÉn. C¸c nhµ ®Çu t­ Ch©u ¢u xÕp Nga ë vÞ trÝ thø 10, cßn Mü -vÞ trÝ thø 19. Cø 10 nhµ ®Çu t­ lín trªn thÕ giíi th× cã 1 ng­êi cho r»ng ch¾c ch¾n hä sÏ vµo thÞ tr­êng Nga trong kho¶ng 2003-2005, ®iÒu nµy cã ®­îc lµ nhê vµo sù tiÕn bé cña c¸c chØ tiªu kinh tÕ c¬ b¶n vµ c¶ viÖc Mü míi c«ng nhËn c¬ chÕ thÞ tr­êng cña nÒn kinh tÕ Nga. §ång thêi D.White còng nhÊn m¹nh r»ng Nga sÏ tôt hËu so víi c¸c n­íc cã nÒn kinh tÕ ®ang chuyÓn ®æi ë §«ng ¢u vÒ tèc ®é hÊp dÉn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi do uy tÝn cßn t­¬ng ®èi thÊp cña c¸c c«ng ty Nga vµ do LuËt th­¬ng m¹i cßn ch­a hoµn thiÖn, tÖ tham nhòng vµ c¶ rµo c¶n thuÕ quan cßn rÊt lín ë Nga. ¤ng ta còng nªu lªn nh÷ng dÞch chuyÓn tÝch cùc gåm nh÷ng kÕ ho¹ch ®Çu t­ cña c«ng ty "Ford Motor" vµ "Royal Dutch-Shell", sù trë l¹i cña c«ng ty "BP" (nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi lín nhÊt ë Nga tr­íc n¨m 1998). Th¸ng 7/2002 "Standard and Poor's" ®· n©ng vÞ trÝ xÕp h¹ng vÒ kh¶ n¨ng tù cÊp tÝn dông dµi h¹n cña Nga tõ B+ lªn BB-. §iÒu nµy cho thÊy c¬ chÕ tr¶ nî vµ qu¶n lý ng©n s¸ch cña Nga ®· ®­îc c¶i thiÖn. TriÓn väng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo Liªn bang Nga trong nh÷ng n¨m tíi (tû USD) T×nh huèng 1: N¨m 2002 2003 2004 2005 Vèn FDI 5,0 6,0 7,1 7,8 T×nh huèng 2: N¨m 2002 2003 2004 2005 Vèn FDI 5,0 6,5 7,8 8,5 Nguån: B¸o Biki(TiÕng Nga) c¸c sè 113,114,115 n¨m 2002 NÒn t¶ng cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ sÏ dùa trªn sù ph¸t triÓn cña nhu cÇu néi ®Þa. SÏ thay thÕ xuÊt khÈu vµ sù t¨ng tr­ëng s¶n phÈm s¶n xuÊt tõ nh÷ng ngµnh kh«ng ph¶i ®Çu t­ thªm do tËn dông nh÷ng ph­¬ng tiÖn s¶n xuÊt nhµn rçi. Mét khi n¨ng lùc s¶n xuÊt ®­îc h×nh thµnh, nhu cÇu gia t¨ng, tû lÖ t¨ng tr­ëng cña kinh tÕ Nga dùa vµo tiÒm lùc cña chÝnh b¶n th©n m×nh sÏ t¨ng sau n¨m 2002. 1.3 Nh÷ng biÖn ph¸p cña chÝnh phñ Nga trong thêi gian tíi nh»m thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi * Hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt vµ c¸c chÝnh s¸ch thu hót ®Çu t­ Mét trong nh÷ng thay ®æi vÒ mÆt ph¸p lý quan träng nhÊt cña Nga ®Ó thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trong nh÷ng n¨m tíi lµ viÖc chÝnh phñ ban hµnh luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi víi mét sè söa ®æi vµo th¸ng 7 n¨m 1999 trong ®ã t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi h¬n cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. LuËt ®Çu t­ söa ®æi kh«ng chØ duy tr× nh÷ng sù b¶o ®¶m cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi nh­ luËt ®Çu t­ cò cã hiÖu lùc tõ n¨m 1991 mµ cßn b¶o vÖ tÊt c¶ c¸c lo¹i h×nh ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Æc biÖt lµ khuyÕn khÝch ®Çu t­ trùc tiÕp. LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi míi ban hµnh kh¼ng ®Þnh chÝnh s¸ch ­u ®·i vÒ thuÕ kh«ng chØ trong lÜnh vùc ®Çu t­ mµ cßn cho c¸c dù ¸n tõ 140 triÖu USD trë lªn; chÝnh s¸ch dµnh cho nh÷ng nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi sù b×nh ®¼ng trong viÖc gi¶i quyÕt tranh chÊp víi c¸c bªn cã quèc tÞch Nga; c¶i c¸ch thñ tôc ®¨ng ký thµnh lËp c«ng ty cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi. * C¶i thiÖn m«i tr­êng kinh tÕ Trong nh÷ng n¨m tíi, vÊn ®Ò quan träng ®èi víi Nga kh«ng chØ lµ sù håi sinh cña nÒn kinh tÕ mµ cÇn ph¶i ®¹t sù t¨ng tr­ëng víi tû lÖ t¨ng tr­ëng hµng n¨m kh«ng d­íi 5% vµ duy tr× trong mét thêi gian dµi. ChØ trong ®iÒu kiÖn nh­ vËy Nga míi cã thÓ gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò nh­ phóc lîi x· héi, ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, dÇn dÇn thanh to¸n c¸c kho¶n nî vµ ®Çu t­ cho c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ kh¸c. §Þnh h­íng ph¸t triÓn trong nh÷ng n¨m tíi cña chÝnh phñ Nga kh¼ng ®Þnh ®Þnh h­íng cèt lâi lµ ph¶i ph¸t huy kh¶ n¨ng néi t¹i, x¸c ®Þnh n¨m 2000 ph¶i gi÷ v÷ng mét trong nh÷ng nguyªn t¾c chñ ®¹o vµ cã tÝnh chÊt nÒn t¶ng lµ ®¶m b¶o an ninh kinh tÕ quèc gia. Trong t­¬ng lai n­íc Nga kh«ng thÓ chØ tr«ng chê vµo nguån tÝn dông bªn ngoµi bëi vËy ®Êt n­íc chØ cã thÓ trang tr¶i c¸c nhu cÇu vµo nguån tµi chÝnh cña m×nh. Trong th¸ng 1 n¨m 2000 Nga ®· c©n ®èi c¸c kho¶n chi tiªu tõ ng©n s¸ch liªn bang. HiÖn nay, chÝnh phñ ®ang tËp trung so¹n th¶o "Nh÷ng ch­¬ng tr×nh kinh tÕ " cña quý 1 n¨m 2000 trong ®iÒu kiÖn kh«ng cã tµi trî tõ bªn ngoµi. §ã lµ mét ®­êng lèi mµ chÝnh phñ chñ tr­¬ng c¶i thiÖn m«i tr­êng kinh tÕ còng nh­ m«i tr­êng ®Çu t­ trªn c¬ së ph¸t huy néi lùc. Néi dung chñ yÕu trong chiÕn l­îc kinh tÕ lµ n©ng cao møc thu nhËp cña ng©n s¸ch, ®Èy m¹nh ho¹t ®éng ®Çu t­, hç trî ph¸t triÓn khu vùc s¶n xuÊt. KÕ ho¹ch cña chÝnh phñ vµ ng©n hµng trung ­¬ng c«ng bè gi¶m thuÕ suÊt trong viÖc t¸i cÊp kinh phÝ gãp phÇn ®Èy m¹nh ho¹t ®éng tÝn dông cña ngµnh ng©n hµng, t¨ng møc ®Çu t­ vµo nÒn kinh tÕ. Ng©n hµng trung ­¬ng còng ®ang so¹n th¶o c¸c biÖn ph¸p ph¸t triÓn tÝn dông trong tiªu dïng, n©ng cao søc mua cña nh©n d©n. Bªn c¹nh nh÷ng thay ®æi luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi, c¸c chÝnh s¸ch bæ sung luËt cña Nga còng lu«n cã xu h­íng ph¸t triÓn theo h­íng tÝch cùc ®Ó hÊp dÉn m«i tr­êng kinh tÕ, tµi chÝnh ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. §iÒu nµy ®­îc thÓ hiÖn ë sù t¨ng tr­ëng trong c«ng nghiÖp do chÝnh phñ ®· cã nh÷ng ®iÒu chØnh hoµn thiÖn chÝnh s¸ch thóc ®Èy h¬n n÷a c¸c ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu vµ nh÷ng biÖn ph¸p tµi chÝnh khÈn cÊp ®Õ t¹m thêi lµm dÞu ®i cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÓn tÖ. ChÝnh phñ yªu cÇu kiÓm so¸t chÆt chÏ c«ng t¸c xuÊt nhËp khÈu vµ thu thuÕ, ng¨n chÆn n¹n rß rØ tiÒn ra n­íc ngoµi, tiÕn hµnh cuéc ®Êu tanh chèng ho¹t ®éng "kinh tÕ ngÇm" vµ tham nhòng. TÊt c¶ nh÷ng biÖn ph¸p ®ã sÏ gãp phÇn æn ®Þnh kinh tÕ vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt n©ng cao tÝnh hiÖu qu¶ cña m«i tr­êng kinh tÕ mµ tõ ®ã lµm m«i tr­êng ®Çu t­ trë nªn hÊp dÉn h¬n. Tr­íc m¾t, chÝnh phñ còng ®­a ra nh÷ng biÖn ph¸p kiÓm so¸t míi vÒ ng©n hµng cÇn thiÕt ®Ó hç trî ®ång róp m¹nh lªn vµ ng¨n chÆn t×nh tr¹ng l¹m ph¸t trong n¨m 2000. * Ng¨n chÆn téi ph¹m NhËn thøc vÒ nguy c¬ téi ph¹m Nga ®ang c¶n trë nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi chÝnh phñ Nga kh¼ng ®Þnh nÕu t×nh tr¹ng an ninh kinh tÕ x· héi kh«ng ®­îc c¶i thiÖn trong nh÷ng n¨m tíi th× viÖc thu hót thªm ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo Nga sÏ kh«ng thùc hiÖn ®­îc. Cuèi n¨m 1999, ChÝnh phñ Nga ®· th«ng qua mét lo¹t biÖn ph¸p nh»m t¨ng c­êng ®Êu tranh chèng téi ph¹m vµ thùc hiÖn c¸c tho¶ thuËn, c¸c nghÜa vô quèc tÕ cña Nga vÒ mÆt nµy. Tæng thèng Nga Putin ®· ký nghÞ ®Þnh giao cho c¸c c¬ quan chuyªn tr¸ch nh­ Bé Néi vô Nga, c¬ quan an ninh liªn bang, viÖn KiÓm s¸t tèi cao... phèi hîp víi Bé ngo¹i giao, Bé Khoa häc, Bé tµi chÝnh...so¹n th¶o c¸c dù th¶o hiÖp ­íc quèc tÕ vÒ hîp t¸c chèng téi ph¹m trong khu«n khæ LHQ, héi ®ång Ch©u ©u vµ c¸c tæ chøc quèc tÕ kh¸c, trao ®æi kinh nghiÖm, ®µo t¹o vµ n©ng cao tr×nh ®é cña lùc l­îng chèng téi ph¹m. ViÖc lµm ®Çu tiªn lµ chÝnh phñ Nga ®· ph©n bæ l¹i kinh phÝ cho ch­¬ng tr×nh liªn bang vÒ t¨ng c­êng ®Êu tranh chèng téi ph¹m vµ tham nhòng trong giai ®o¹n 1999 - 2000, söa ®æi vµ bæ xung ®iÒu kiÖn cÊp giÊy phÐp ho¹t ®éng th«ng tin liªn l¹c. * æn ®Þnh chÝnh trÞ ViÖc æn ®Þnh chÝnh trÞ sÏ cã ý nghÜa v« cïng quan träng trong viÖc thu hót vèn ®Çu t­ trong nh÷ng n¨m tíi . Vµo ®Çu n¨m 2000 n­íc Nga ®· gÊp rót tæ chøc cuéc bÇu cö tæng th«ng míi vµ kÕt qu¶ kh«ng ngoµi dù ®o¸n lµ tæng thèng Putin ®¾c cö víi sè phiÕu ñng hé cao. Ngoµi ra gi÷a §¶ng Céng s¶n Nga ®ang chiÕm ®a sè trong Duma (quèc héi) vµ tæng thèng Putin lu«n cã sù dung hoµ ngay tõ khi «ng Putin míi ®­îc bÇu lµm thñ t­íng. §iÒu nµy lµm cho trong chÝnh s¸ch cña chÝnh phñ lu«n cã sù ñng hé cña Duma vµ thÓ hiÖn sù t«n träng lÉn nhau gi÷a Duma vµ tæng thèng. Còng vÒ viÖc æn ®Þnh quan hÖ gi÷a c¬ quan hµnh ph¸p vµ lËp ph¸p, «ng Putin ®· gi¶i quyÕt triÖt ®Ó vµ thµnh c«ng cuéc xung ®ét ë Chesnya vµ ®Èy lui nh÷ng phÇn tö khñng bè ra khái n­íc Nga, t¹o uy tÝn cho n­íc Nga trªn tr­êng quèc tÕ. Song song víi viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ë Chesnya viÖc Nga thµnh lËp liªn minh víi Bªlarut ®· t¹o ra mét thÞ tr­êng réng lín vµ æn ®Þnh, ®ång ®Òu vÒ mäi mÆt, gãp phÇn thóc ®Èy quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i ®a ph­¬ng cña liªn minh trong ®ã cã ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi. II. Bµi häc kinh nghiÖm ®èi víi ViÖt nam 1. Bµi häc kinh nghiÖm 1.1. Ph¶i nhËn thøc râ vai trß quan träng cña ®Çu t­ n­íc ngoµi §Ó thùc hiÖn thµnh c«ng c¸c môc tiªu mµ §¶ng vµ Quèc héi n­íc ta ®· ®Æt ra nh»m biÕn n­íc ta thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp vµo n¨m 2020, Viªt nam cÇn ph¶i ®Èy m¹nh thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi. §Ó ph¸t huy mäi nguån lùc kh«ng thÓ kh«ng thÓ kh«ng nh¾c ®Õn nguån lùc bªn ngoµi mµ quan träng nhÊt lµ vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi . Më réng quan hÖ ®èi ngo¹i trong ®ã cã mét trong nh÷ng yÕu tè quan träng lµ thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi . 1.2 X©y dùng vµ hoµn thiÖn luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi . Dùa vµo nh÷ng thµnh tùu vµ h¹n chÕ cña Nga trong viÖc thu hót vèn ®Çu t­ trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch cã thÓ rót ra mét sè kinh nghiÖm chÝnh mµ tr­íc hÕt, muèn thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi thµnh c«ng, yÕu tè quan träng hµng ®Çu lµ m«i tr­êng ®Çu t­ ph¶i hÊp dÉn, ®Æc biÖt lµ hÖ thèng ph¸p luËt. ViÖc hoµn chØnh h¬n n÷a luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quyÕt ®Þnh tíi viÖc thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi mµ ®Æc biÖt lµ vèn FDI . CÇn ph¶i ph¸t huy c¸c yÕu tè chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ n­íc ngoµi nh­ ®·i ngé nhµ ®Çu t­ b×nh ®¼ng nh­ c¸c doanh nghiÖp trong n­íc, chÝnh s¸ch ­u ®·i vÒ thuÕ, chÝnh s¸ch vÒ tû gi¸, mua b¸n ngo¹i tÖ vµ chuyÓn ngo¹i tÖ vÒ n­íc, ®¶m b¶o cña nhµ n­íc víi nhµ ®Çu t­ trong tr­êng hîp rñi ro x¶y víi nhµ ®Çu t­ khi chÝnh s¸ch cña nhµ n­íc thay ®æi hay viÖc vi ph¹m chÝnh s¸ch cña mét sè c¸n bé qu¶n lý, ®¶m b¶o quyÒn lîi cho nhµ ®Çu t­ trong vÊn ®Ò thanh lý tµi s¶n... Trong luËt ®Çu t­ t¹i Liªn bang Nga cã quy ®Þnh vÒ b¶o l·nh cña chÝnh phñ Liªn bang Nga ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi khi luËt ph¸p thay ®æi vµ ®­îc quy ®Þnh t­¬ng ®èi cô thÓ. Chinh phñ ®¶m b¶o sÏ b¶o vÖ sù æn ®Þnh vÒ quyÒn lîi cña nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Çu t­. Trong tr­êng hîp ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi bÞ chÊm døt, nhµ ®Çu t­ cã quyÒn thu håi l¹i nh÷ng kho¶n tiÒn ®Çu t­ vµ lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng ®Çu t­ d­íi h×nh thøc tiÒn tÖ hoÆc hµng ho¸ quy ®æi theo gi¸ c¶ trªn thÞ tr­êng t¹i thêi ®iÓm mµ ho¹t ®éng ®Çu t­ bÞ chÊm døt, c¸c kho¶n tiÒn vµ gi¸ trÞ c¸c lo¹i vËt t­ hµng ho¸ bÞ thiÖt h¹i mÊt m¸t do ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i chÊm døt do chÝnh c¸c chñ ®Çu t­ g©y ra. C¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi th­êng rÊt quan t©m tíi viÖc hç trî, b¶o ®¶m cña chÝnh phñ n¬i së t¹i khi cã rui ro trong qua tr×nh ®Çu t­ ph¸t sinh do viÖc t¨ng c­êng nh÷ng sù b¶o ®¶m cña chÝnh phñ víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi v« cung quan träng. Nh÷ng ®iÒu kho¶n quy ®Þnh cô thÓ trong luËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i Nga nªu trªn sÏ lµ nh÷ng kinh nghiÖm rÊt cã gi¸ trÞ cho c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch thu hót ®Çu t­ ë ViÖt nam tham kh¶o vµ tiÕp thu ®Ó ®iÒu chØnh chÝnh s¸ch thu hót ®Çu t­ cña ViÖt Nam. - LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i Liªn bang Nga cã quy ®Þnh râ viÖc ®èi xö c«ng b»ng víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi trong ®ã nªu r»ng: "c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®Çu t­ t¹i Nga ®­îc h­ëng tuyÖt ®èi vµ v« ®iÒu kiÖn mäi sù b¶o vÖ ®­îc ph¸p luËt hiÖn hµnh vµ c¸c v¨n b¶n ph¸p quy kh¸c cña Liªn bang Nga, c¸c hiÖp ®Þnh quèc tÕ mµ chÝnh phñ Nga ®· ký kÕt. C¸c quy ®Þnh ®·i ngé víi nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi kh«ng ®­îc thua thiÖt h¬n c¸c doanh nh©n trong n­íc trong vÊn ®Ò tµi s¶n. Chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®­îc ®¶m b¶o cã quyÒn lîi b×nh ®¼ng nh­ c¸c c«ng d©n Nga trong giíi h¹n quyÒn lîi mµ ph¸p luËt Nga ®· quy ®Þnh". §©y còng lµ vÊn ®Ò mµ ViÖt nam ph¶i ®Æc biÖt quan t©m nhÊt lµ khi mét sè c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi cung nh­ nhiÒu ng­êi n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam ®ang kªu ca vÒ viÖc hä bÞ ®èi xö kh«ng b×nh ®¼ng trong viÖc kinh doanh nhÊt lµ khi co tranh chÊp x¶y ra hoÆc thu c¸c kho¶n lÖ phÝ. Sù b×nh ®¼ng trong viÖc kinh doanh ®­îc ®¶m b¶o kh«ng chØ t¹o ra sù hÊp dÉn víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi mµ cßn t¹o cho sù ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt nam cã hiÖu qu¶, chiÕm ®­îc niÒm tin cña c¸c nhµ ®Çu t­. - Trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch mét trong nh÷ng vÊn ®Ò g©y c¶n trë ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i Nga lµ sù thay ®æi th­êng xuyªn liªn tôc cña c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt. §iÓm h¹n chÕ nµy còng cã mét chót t­¬ng ®ång víi m«i tr­êng ®Çu t­ t¹i ViÖt Nam. Kinh nghiÖm cho thÊy ®Ó thu hót vµ sö dông vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi cã hiÖu qu¶, chÝnh phñ ph¶i x©y dùng mét hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p luËt ®iÒu chØnh ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ c¸c chÝnh s¸ch thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi hoµn chØnh vµ cã tÝnh æn ®Þnh cao. 1.3. T¹o ra m«i tr­êng kinh tÕ hÊp dÉn Th«ng qua viÖc nghiªn cøu m«i tr­êng kinh tÕ ë Nga víi mét sè mÆt tÝch cùc vµ h¹n chÕ, ViÖt nam cã thÓ häc hái ®­îc rÊt nhiÒu bµi häc ®Ó c¶i thiÖn m«i tr­êng kinh tÕ cña m×nh. ViÖc t¹o ra m«i tr­êng kinh tÕ lµnh m¹nh vµ æn ®Þnh x· héi sÏ lµ yÕu tè quan träng hµng ®Çu ®Ó thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi. ChØ khi x· héi æn ®Þnh vµ m«i tr­êng kinh doanh thuËn lîi, kh«ng cã nh÷ng vÊn ®Ò tiªu cùc th× míi cã søc hÊp dÉn ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ trùc tiÕp vµ c¸c nguån ®Çu t­ d­íi h×nh thøc kh¸c. Muèn cã ®­îc m«i tr­êng kinh tÕ hÊp dÉn, tr­íc hÕt ph¶i x©y dùng mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo xu h­íng thÞ tr­êng, thóc ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh t­ nh©n ho¸ nÒn kinh tÕ. Trong ®iÒu kiÖn ViÖt nam hiÖn nay, chóng ta nªn t¹o ®iÒu kiÖn h¬n n÷a ®Ó ph¸t triÓn thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n, ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp t¹o ra m«i tr­êng kinh tÕ tù do , th«ng tho¸ng... ChØ cã nh­ vËy th× míi t¹o søc hÊp dÉn víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Trong c¸c chÝnh s¸ch c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­ t¹i Nga, cïng víi c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­, tuy kh«ng ph¶i lóc nµo còng thµnh c«ng nh­ng chÝnh phñ Nga lu«n cã c¸c biÖn ph¸p chèng téi ph¹m, tham nhòng, lõa ®¶o vµ ®¶m b¶o an toµn cho c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Chóng ta ph¶i lu«n ý thøc r»ng téi ph¹m h×nh sù vµ téi ph¹m kinh tÕ th­êng g©y c¶n trë rÊt lín tíi c¸c ho¹t ®éng ®Çu t­. Mét khi t×nh tr¹ng tham nhòng kh«ng ®­îc h¹n chÕ, ®Æc biÖt lµ c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh phi ph¸p sÏ lµ nguyªn nh©n khiÕn cho c¸c tæ chøc tµi chÝnh quèc tÕ ngõng c¸c kho¶n viÖn trî vµ hç trî tÝn dông, tÖ quan liªu lõa ®¶o kh«ng kiÓm so¸t ®­îc trong n­íc cã thÓ g©y c¶n trë ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi vµ ho¹t ®éng cña c¸c c«ng ty n­íc ngoµi t¹i ®©y. §iÒu nµy cã thÓ dÉn ®Õn viÖc mét sè c«ng ty n­íc ngoµi h¹n chÕ ho¹t ®éng hoÆc thËm chÝ cßn thu håi vèn vÒ n­íc. TÖ h¬n n÷a, t×nh h×nh téi ph¹m vµ tham nhòng sÏ t¹o ra mét h×nh ¶nh xÊu trong m¾t c¸c nhµ ®Çu t­ quèc tÕ. §Ó t¹o ra m«i tr­êng ®Çu t­ hÊp dÉn, ph¶i kh«ng ngõng t¨ng c­êng m¹nh mÏ c¸c biÖn ph¸p chèng téi ph¹m vµ n¹n tham nhòng. Trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch Nga ®· kh«ng tËn dông ®­îc c¸c mèi quan hÖ ®a ph­¬ng víi vÞ thÕ lµ n­íc ®Çu tµu cña khèi SNG vµ ®· ®Ó tuét khái tay c¸c mèi quan hÖ víi NhËt b¶n vµ nhiÒu n­íc §«ng ¢u trong khi chØ chó träng quan hÖ víi Mü vµ T©y ©u. §iÒu nµy kh«ng chØ h¹n chÕ c¸c nguån vèn ®Çu t­ vµo Nga mµ cßn lµm gi¶m vÞ thÕ cña Nga trªn tr­êng quèc tÕ. Rót kinh nghiÖm tõ Nga, ViÖt nam cÇn ®Èy m¹nh thu hót ®Çu t­ n­íc ngoµi mµ kh«ng t¸ch rêi qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµo khu vùc, kh«ng chØ chó träng c¸c quan hÖ song ph­¬ng mµ cßn tËn dông c¸c mèi quan hÖ ®a ph­¬ng vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c quan hÖ ngo¹i giao nhÊt lµ khi ViÖt nam lµ thµnh viªn chÝnh thøc cña ASEAN vµ APEC, ®ång thêi ®ang trong tiÕn tr×nh ra nhËp WTO, ph¸t triÓn thªm c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ víi c¸c n­íc ë Ch©u Phi, Trung ®«ng vµ Nam Mü. T¹i Nga, chóng ta thÊy mét trong nh÷ng søc hÊp dÉn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo n­íc nµy lµ tiÒm n¨ng khoa häc kü thuËt. §©y chÝnh lµ bµi häc kh«ng kÐm phÇn quan träng ®èi víi chóng ta, ®Ó ph¸t huy t¸c dông cña ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ång thêi gãp phÇn c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­, d­íi gãc ®é nh©n lùc th× viÖc ®Çu t­ vµo nghiªn cøu khoa häc c«ng nghÖ vµ gi¸o dôc ®µo t¹o, n©ng cao tr×nh ®é ng­êi lao ®éng ph¶i ®­îc quan t©m vµ ®Çu t­ h¬n n÷a. C¬ cÊu vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo Nga trªn mäi tiªu chÝ ®Òu cã xu h­íng mÊt c©n ®èi, ®iÒu ®ã cho thÊy viÖc x©y dùng mét c¬ cÊu kinh tÕ hoµn chØnh còng lµ mét nh©n tè quan träng ®Ó c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­. C¸c chÝnh s¸ch c©n ®èi sù ph¸t triÓn kinh tÕ trong n­íc cïng víi mét sè chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ ®Æc biÖt vµo nh÷ng vïng, nh÷ng ngµnh kinh tÕ chËm ph¸t triÓn vµ kÐm hÊp dÉn sÏ lµ mét nh©n tè quan träng ®Ó c©n b»ng c¬ cÊu vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹o c¬ së cho viÖc c©n b»ng ph¸t triÓn kinh tÕ quèc d©n vµ ®ã còng lµ nh©n tè c¶i thiÖn m«i tr­êng kinh tÕ lµm cho m«i tr­êng ®Çu t­ ngµy cµng hÊp dÉn h¬n. 1.4. Thóc ®Èy c¸c chÝnh s¸ch hç trî c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. ViÖt nam nªn tiÕp thu mét c¸ch linh ho¹t c¸c biÖn ph¸p c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­ cña chÝnh phñ Nga, chÝnh s¸ch ­u tiªn ®èi víi c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi còng nh­ c¸c ch­¬ng tr×nh cña chÝnh phñ nh»m thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch nh­ viÖc chÝnh phñ Nga thµnh lËp mét Héi ®ång t­ vÊn ®Çu t­ ®Ó cung cÊp th«ng tin vµ nhËn nh÷ng ý kiÕn ®¸nh gi¸ cña c¸c nhµ ®Çu t­. Trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch Nga ®· cã mét sè biÖn ph¸p khuyÕn khÝch ®Çu t­ vµo khu vùc kinh tÕ ®Þnh h­íng xuÊt khÈu. §©y còng lµ mét kinh nghiÖm cho ViÖt nam v× ngoµi c«ng nghiÖp khai th¸c dÇu khÝ, hiÖn nay c¸c ngµnh mòi nhän xuÊt khÈu cña ViÖt nam nh­ n«ng nghiÖp vµ thuû s¶n cßn ch­a nhËn ®­îc l­îng vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi t­¬ng øng víi tiÒm n¨ng to lín cña nã. Bªn c¹nh c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t­ n­íc ngoµi theo ngµnh ®­îc ­u tiªn, c¸c chÝnh s¸ch tÝch cùc ®Ó thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi theo c¸c khu vùc ®Ó c©n ®èi c¬ cÊu nÒn kinh tÕ theo vïng l·nh thæ còng ph¶i ®­îc tiÕn hµnh song song 2. KiÕn nghÞ víi c¸c doanh nghiÖp C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam trong thêi k× kinh tÕ më cöa ph¶i cã nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ tÇm quan träng cña viÖc hîp t¸c ®Çu t­ víi n­íc ngoµi. §Çu t­ cña n­íc ngoµi ®· vµ sÏ lµ c¬ héi, lµ nguyªn nh©n quan träng nh­ mét “có hÝch” m¹nh thóc ®Èy lµm cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam trë nªn n¨ng ®éng; khÈn tr­¬ng, s¸ng t¹o trong s¶n xuÊt kinh doanh, tõ ®ã vÞ thÕ trong th­¬ng m¹i quèc tÕ sÏ n©ng lªn. Trong bèi c¶nh ViÖt Nam hiÖn nay, sù ®Çu t­ cña ViÖt Nam ra n­íc ngoµi hÇu nh­ kh«ng ®¸ng kÓ cho nªn vÊn ®Ò mµ c¸c doanh nghiÖp cÇn quan t©m nhÊt lµ kh«ng chØ tr«ng chê vµo c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc mµ ph¶i chñ ®éng hoµn thiÖn m×nh ®Ó kh«ng nh÷ng doanh nghiÖp cã tiÒm n¨ng vµ hiÖu qu¶ mµ cßn tiÕp nhËn vèn ®Çu t­ hiÖu qu¶ vµ tranh thñ nh÷ng mÆt lîi do ®Çu t­ n­íc ngoµi ®em l¹i cho m«i tr­êng kinh tÕ ViÖt Nam. Muèn thùc hiÖn kinh doanh cã hiÖu qu¶ , kh«ng nh÷ng hiÖu qu¶ theo c¸ch nghÜ cña chóng ta mµ cßn ®¹t tr×nh ®é chÊp nhËn ®­îc Ýt nhÊt lµ trong khu vùc, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cÇn ph¶i thùc hiÖn mét sè biÖn ph¸p sau : * N©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm Muèn thu hót vµ lîi dông ®­îc ®Çu t­ cña ®èi t¸c n­íc ngoµi, doanh nghiÖp ph¶i cã uy tÝn tõ tr­íc bëi s¶n phÈm chÊt l­îng cña m×nh h¬n n÷a trong mét vµi n¨m tr­íc m¾t, khi mµ chóng ta ch­a ph¶i hoµn toµn më cöa thÞ tr­êng, hµng rµo thuÕ quan vµ phi thuÕ quan cßn lµ ph­¬ng tiÖn che ch¾n cho c¸c doanh nghiÖp trong n­íc tån t¹i. Khi nh÷ng hµng rµo ®ã bÞ buéc ph¶i dì bá ®Ó héi nhËp th× c¹nh tranh b×nh ®¼ng sÏ thµnh nguy c¬ ®èi víi sù tån t¹i cña kh«ng Ýt doanh nghiÖp viÖc n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm ®Ó t¨ng søc c¹nh tranh trªn c¬ së ®ã cã thÓ t×m kiÕm ®­îc ®èi t¸c n­íc ngoµi ®¸ng tin cËy ®Çu t­ ®Ó më réng s¶n xuÊt ngµy cµng trë nªn quan träng. ViÖc s¶n xuÊt ph¶i thùc sù g¾n kÕt víi thÞ tr­êng, quan t©m ®Çy ®ñ ®Õn kh¶ n¨ng tiªu thô trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t. §Ó sö dông vèn ®Çu t­ hiÖu qu¶ tõ c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi, c¸c doanh nghiÖp nªn tiÕp thu c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®Ó dÇn thay thÕ c«ng nghÖ l¹c hËu, lu«n ®Æt yÕu tè chÊt l­îng s¶n phÈm lªn hµng ®Çu, tËn dông tèi ®a tr×nh ®é c«ng nghÖ tiªn tiÕn mµ c¸c chñ ®Çu t­ FDI mang l¹i. *N©ng cao tr×nh ®é, kinh nghiÖm qu¶n lý vµ chuyªn m«n ho¸. KÓ tõ khi ViÖt Nam cã c¸c chÝnh s¸ch ®æi míi, cho phÐp c¸c thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n ho¹t ®éng, th«ng qua LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi mét lo¹t c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n ®· ra ®êi. MÆt tÝch cùc cña nh÷ng doanh nghiÖp nµy lµ hä kh¸ n¨ng ®éng vµ cã phong c¸ch lµm viÖc th«ng tho¸ng h¬n so víi c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc. Tuy nhiªn trong viÖc tæ chøc vµ qu¶n lý ë c¸c doanh nghiÖp nµy vÉn cßn nhiÒu bÊt cËp. Ph¶i nãi r»ng xÐt trªn gãc ®é trËt tù vµ quy cñ th× c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n cña ViÖt nam cßn v« cïng kÐm, ®ã sÏ lµ c¶n trë lín ®Ó c¸c doanh nghiÖp nµy t¨ng kh¶ n¨ng héi nhËp kinh tÕ víi sù ph¸t triÓn cña thùc tiÔn kinh tÕ thÕ giíi, do ®ã sÏ ®¸nh mÊt c¬ héi ®­îc tham gia quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ mét c¸ch thµnh c«ng. §Æc biÖt lµ quan hÖ ®Çu t­ n­íc ngoµi. Nh÷ng nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp nhá cña ViÖt nam th­êng vÉn mang trong ®Çu lèi suy nghÜ cña thµnh phÇn kinh tÕ c¸ thÓ, mang nÆng t­ duy c¸ nh©n vµ tuú høng, bèc ®ång, nhiÒu khi kh«ng nhËn thøc ®­îc vÞ thÕ cña m×nh ®Ó lao vµo nh÷ng môc tiªu kÐm kh¶ thi trong khi ®ã l¹i kh«ng cã kÕ ho¹ch ®Þnh h­íng cho t­¬ng lai l©u dµi, kh«ng h­íng tíi triÕt lý kinh doanh hiÖn ®¹i vµ v¨n minh h¬n n÷a. Trong khi ®ã c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc vÉn ch­a c¶i thiÖn ®­îc phong c¸ch lµm viÖc quan liªu tr× trÖ, ch­a b¾t kÞp ®­îc phong c¸ch kinh doanh hiÖn ®¹i. Do vËy ®Ó thµnh c«ng h¬n trªn th­¬ng tr­êng quèc tÕ, ph¸t huy vµ t¨ng vÞ thÕ cña m×nh trong viÖc hîp t¸c víi phÝa n­íc ngoµi, c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam ph¶i kh«ng ngõng n©ng cao tr×nh ®é, kiÕn thøc vµ tiÕp thu kinh nghiÖm tõ bªn ngoµi. Ph¶i coi träng viÖc häc vÊn tõ lý thuyÕt ®Õn thùc hµnh. C¸c doanh nghiÖp nªn trÝch lËp quü ph¸t triÓn nh©n lùc ®Ó th­êng xuyªn tæ chøc c¸c kho¸ häc, héi th¶o... PhÇn lín c¸c chñ doanh nghiÖp ViÖt nam d­êng nh­ kh«ng nhËn thøc ®­îc lîi Ých cña viÖc chuyªn m«n ho¸ ®Ó tõ ®ã sö dông dÞch vô vµ trong nh÷ng tr­êng hîp rÊt cÈn träng khi chia sÎ th«ng tin kinh doanh víi c¸c ®èi t¸c n­íc ngoµi. Thay vµo ®ã hä giao cho nh©n viªn cña m×nh thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô nµy. ë c¸c n­íc kh¸c, nh÷ng dÞch vô nµy ®­îc sö dông phæ biÕn bao gåm kiÓm to¸n, ®µo t¹o, thiÕt kÕ, ®iÒu tra thÞ tr­êng, xö lý sè liÖu vµ qu¶ng c¸o maketting. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam tù lµm lÊy c¸c c«ng viÖc trªn nªn ®· lµm t¨ng chi phÝ cè ®Þnh vµ bá qua lîi Ých cña viÖc chuyªn m«n ho¸. * Hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch vÒ nh©n sù. Khi xem xÐt hîp t¸c vµ ®Çu t­ víi mét doanh nghiÖp cña ViÖt nam, ®iÒu quan träng nhÊt lµ nhµ ®Çu t­ quan s¸t tr×nh ®é cña c¸n bé qu¶n lý vµ c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp. Muèn thµnh c«ng trong hîp t¸c quèc tÕ vÊn ®Ò nh©n sù ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt triÖt ®Ó. Víi c¸c doanh nghiÖp ViÖt nam, khã kh¨n ph¶i gi¶i quyÕt kh«ng chØ n»m ë c¬ cÊu tæ chøc mµ cßn n»m ë chÝnh s¸ch tuyÓn dông lao ®éng ë c«ng ty, ®éi ngò nh©n viªn cã n¨ng lùc, cã t©m huyÕt, g¾n bã l©u dµi víi c«ng ty lµ yÕu tè quan trong gióp doanh nghiÖp ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn. V× vËy doanh nghiÖp cÇn cã mét kÕ ho¹ch tuyÓn chän cô thÓ, ®Æc biÖt lµ vµo c¸c vi trÝ quan träng nh­ c¸c tr­ëng phßng. * Sö dông ®ång vèn cã hiÖu qu¶ NÕu tÝnh b×nh qu©n, vèn ®¨ng ký kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp n­íc ta míi chØ vµo kho¶ng vµi tr¨m ngh×n USD. NÕu tÝnh chung toµn bé khu vùc doanh nghiÖp nhµ n­íc hiÖn tæng sè vèn b×nh qu©n mçi doanh nghiÖp còng chØ vµo kho¶ng 1 triÖu USD. Nh÷ng con sè ®ã cho thÊy ®éi ngò doanh nghiÖp n­íc ta tuy kh¸ ®«ng nh­ng tiÒm lùc tµi chÝnh l¹i ch­a m¹nh. Khi tiÒm lùc tµi chÝnh kh«ng m¹nh th× gi¶i ph¸p tèi ­u lµ ph¶i kªu gäi sù ®Çu t­ trong ®ã vÊn ®Ò ®Æt ra lµ: - Thø nhÊt, doanh nghiÖp ph¶i sö dông ®ång vèn s½n cã víi hiÖu qu¶ cao nhÊt ®Ó chiÕm ®­îc lßng tin cña ®èi t¸c n­íc ngoµi. - Thø hai, khi cã sù hîp t¸c ®Çu t­ doanh nghiÖp ®ã ph¶i sö dông ®ång vèn ®Çu t­ sao cho cã hiÖu qu¶. §Ó thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu ®ã, doanh nghiÖp cÇn ph¶i thÓ hiÖn b»ng viÖc lùa chän c¸c chiÕn l­îc ®Çu t­, kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh sao cho cã hiÖu qu¶ cao nhÊt, kh«ng nªn ®Çu t­ trµn lan mµ nªn tËp trung ®Çu t­ cho c¸c s¶n phÈm cã lîi thÕ, cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao trªn thÞ tr­êng. KÕt luËn Nh×n l¹i chÆng ®­êng h¬n mét thËp kû c¶i c¸ch cña Liªn bang Nga chóng ta cã thÓ thÊy r»ng mÆc dï ch­a ®¹t ®­îc kÕt qu¶ nh­ mong muèn nh­ng dï sao Liªn bang Nga còng ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu nhÊt ®Þnh. Trong thêi gian tíi ®Ó ®­a n­íc Nga trë l¹i vÞ thÕ c­êng quèc th× chÝnh phñ vµ nh©n d©n Nga sÏ cßn ph¶i nç lùc cè g¾ng rÊt nhiÒu, ®Æc biÖt lµ trong viÖc æn ®Þnh t×nh h×nh chÝnh trÞ- x· héi vµ c¶i thiÖn m«i tr­êng ®Çu t­. T«i còng nh­ nhiÒu ng­êi ViÖt Nam kh¸c, nh÷ng ng­êi ®· vµ ®ang häc tËp vµ nghiªn cøu tiÕng Nga lu«n hy väng Liªn bang Nga sÏ thùc hiÖn thµnh c«ng c«ng cuéc c¶i c¸ch chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ. ThÕ kû 21 víi sù kiÖn «ng V.Putin ®¾c cö Tæng thèng Liªn bang Nga ®· më ra mét trang míi trong lÞch sö cña n­íc Nga. Víi viÖc thùc hiÖn nhiÒu chÝnh s¸ch míi vµ cã ®­îc sù ñng hé cña nhiÒu ®¶ng ph¸i ë Nga «ng V.Putin ®· b­íc ®Çu æn ®Þnh ®­îc t×nh h×nh ®Êt n­íc. NÒn kinh tÕ cña Nga ®· cã sù t¨ng tr­ëng sau nhiÒu n¨m tr× trÖ, niÒm tin cña c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi vµo thÞ tr­êng ®· t¨ng lªn. Quan hÖ ®èi ngo¹i cña Nga víi c¸c n­íc vµ khu vùc trªn thÕ giíi còng ®· ®­îc thóc ®Èy ph¸t triÓn m¹nh h¬n, ®Æc biÖt lµ chÝnh phñ Liªn bang Nga ®· quay l¹i víi nh÷ng ®ång minh cò, coi ®©y lµ nh÷ng ®èi t¸c chiÕn l­îc. Trong sè c¸c n­íc ®ång minh cò th× ViÖt Nam chóng ta ®­îc Liªn bang Nga ®Æc biÖt coi träng v× gi÷a ViÖt Nam vµ Liªn X« tr­íc ®©y vµ Liªn bang Nga hiÖn nay cã mét mèi quan hÖ truyÒn thèng h÷u nghÞ ®Æc biÖt vµ hiÓu biÕt lÉn nhau, h¬n n÷a chóng ta l¹i lµ thµnh viªn chÝnh thøc cña ASEAN ( HiÖp héi c¸c quèc gia §«ng Nam ¸ ) vµ s¾p gia nhËp vµo AFTA ( Khu vùc th­¬ng m¹i tù do §«ng Nam ¸). Muèn th©m nhËp thÞ tr­êng ASEAN th× th«ng qua cÇu nèi ViÖt Nam lµ gi¶i ph¸p tèt nhÊt ®èi víi Nga. Ng­îc l¹i thÞ tr­êng Nga còng lµ mét thÞ tr­êng ®Çy tiÒm n¨ng víi c¸c nhµ ®Çu t­ vµ c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. §©y lµ mét thÞ tr­êng t­¬ng ®èi dÔ tÝnh, søc mua l¹i t­¬ng ®èi lín, chóng ta l¹i cã mét ®éi ngò ®«ng ®¶o ®ång bµo ®ang sèng vµ lµm viÖc t¹i ®©y. ChÝnh v× vËy viÖc nghiªn cøu t×m hiÓu thÞ tr­êng còng nh­ m«i tr­êng vµ triÓn väng ®Çu t­ t¹i Nga lµ rÊt cÇn thiÕt kh«ng chØ cho c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch mµ cßn c¶ c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. Do khu«n khæ khãa luËn còng nh­ thêi gian cã h¹n vµ kinh nghiÖm cßn ch­a cã nhiÒu nªn ng­êi viÕt ch­a ®i s©u nghiªn cøu kü ®­îc ®Ò tµi. T«i rÊt mong nhËn ®­îc ý kiÕn ®ãng gãp vµ x©y dùng cña thÇy c« vµ c¸c b¹n ®Ó cã thÓ ph¸t triÓn ®Ò tµi ë cÊp cao h¬n. Qua khãa luËn nµy t«i còng hy väng sÏ ®em l¹i mét chót th«ng tin gióp cho b¹n ®äc cã thÓ hiÓu biÕt thªm vÒ ®Êt n­íc vµ con ng­êi Nga. Mét lÇn n÷a cho phÐp t«i ®­îc göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh nhÊt ®Õn PGS-TS NguyÔn Phóc Khanh- hiÖu phã tr­êng §HNT, ng­êi ®· tËn t×nh gióp ®ì t«i thùc hiÖn khãa luËn nµy. TµI liÖu tham kh¶o *B¸o Biki (tiÕng Nga) c¸c sè ngµy 31/10; 27/7; 1/10; 28/9; 22/8; 12/9; 3/10; 10/10; 5/10 n¨m 2002 *T¹p chÝ Nghiªn cøu Ch©u ¢u c¸c sè 2,4,5-2001 vµ sè 3, 5 n¨m 2002 * “ChiÕn l­îc kinh tÕ – tµi chÝnh Liªn bang Nga” _ ViÖn nghiªn cøu kinh tÕ thÕ giíi, n¨m 2002. * “Liªn bang Nga – Quan hÖ kinh tÕ, ®èi ngo¹i trong nh÷ng n¨m c¶i c¸ch thÞ tr­êng”_ nhµ xuÊt b¶n KHXH – Hµ Néi, n¨m 1999. * Th«ng tin tõ m¹ng Internet: - - - - - russia.shaps.ru - Fpt.ViÖt Nam - Nam - * “§Çu t­ quèc tÕ” – XuÊt b¶n n¨m 1997. T¸c gi¶ PTS. Vò ChÝ Léc * “Quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ, lý thuyÕt vµ thùc tiÔn” – XuÊt b¶n 1997. T¸c gi¶ PTS T« Xu©n D©n, PTS Vò ChÝ Léc. ._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docKhóa luận.doc
  • docluat dtnn NGA.doc
  • docMuc luc TA.doc
  • docTrang-46.doc
Tài liệu liên quan