Hướng dẫn thực tập làm sách bìa cứng

HƯỚNG DẪN THỰC TẬP LÀM SÁCH BÌA CỨNG ThS. CHẾ THỊ KIỀU NHI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA IN VÀ TRUYỀN THÔNG ******************* ThS. CHẾ THỊ KIỀU NHI HƢỚNG DẪN THỰC TẬP LÀM SÁCH BÌA CỨNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 3 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU ..................................................................................... 4 I. LẬP QUY TRÌNH SÁCH BÌA CỨNG ......................................... 5

pdf19 trang | Chia sẻ: huongnhu95 | Lượt xem: 454 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Hướng dẫn thực tập làm sách bìa cứng, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
1. Cấu tạo và chức năng của bộ phận sách bìa cứng ....................... 5 2. Lập quy trình và tính toán cho sách bìa cứng .............................. 7 II. HƢỚNG DẪN THỰC HIỆN SÁCH BÌA CỨNG ....................... 9 1. Các mũi khâu thủ công cơ bản ...................................................... 9 1.1. Khâu 3 mũi ................................................................................... 9 1.2. Khâu 5 mũi ................................................................................... 10 1.3. Khâu 4 mũi ................................................................................... 10 2. Các công đoạn thực hiện sách bìa cứng ........................................ 11 2.1. Ruột sách ...................................................................................... 11 2.2. Bìa sách ......................................................................................... 13 TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................. 15 4 LỜI NÓI ĐẦU Nhằm trang bị cho cán bộ thư viện những kỹ năng cần thiết trong việc bảo quản, gia cố và tu bổ tài liệu, giúp thực hiện chức năng gìn giữ và phục vụ tài liệu thư viện một cách có hiệu quả và để tổ chức lớp tập huấn chuyên môn “Kỹ thuật đóng sách và tu bổ tài liệu thư viện” đạt chất lượng cao, tác giả đã biên soạn tài liệu “Hướng dẫn thực tập làm sách bìa cứng” nhằm thực hiện chuẩn mục tiêu đầu ra của khóa tập huấn. Tài liệu này được biên soạn dựa theo các tài liệu đã giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành Kỹ thuật In thuộc Khoa In Và Truyền Thông Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, dùng làm sách hướng dẫn tham khảo cho cán bộ thư viện, công nhân Nhà in, cán bộ Nhà xuất bản, Tài liệu “Hướng dẫn thực tập làm sách bìa cứng” gồm hai phần: I. LẬP QUY TRÌNH SÁCH BÌA CỨNG II. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN SÁCH BÌA CỨNG Tác giả xin chân thành cám ơn và hoan nghênh những ý kiến đóng góp của quý bạn đọc, quý đồng nghiệp nhằm làm cho tài liệu không ngừng hoàn thiện. Mọi ý kiến đóng góp xin vui lòng liên hệ qua địa chỉ: Khoa In và Truyền thông, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, Email: nhictk@hcmute.edu.vn TP. Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 10 năm 2013 Giảng viên ThS. Chế Thị Kiều Nhi 5 I. LẬP QUY TRÌNH SÁCH BÌA CỨNG 1. Cấu tạo và chức năng của những bộ phận sách bìa cứng Sách bìa cứng là một dạng văn hóa phẩm có cấu tạo gồm CẤU TẠO CỦA SÁCH BÌA CỨNG MÔ TẢ CHỨC NĂNG THÀNH PHẦN NGUYÊN VẬT LIỆU ỘT SÁCH Tay sách Gồm các trang in được gấp theo một trật tự nhất định. Là thành phần chính cấu thành ruột sách. Giấy fort, couche’, Tờ gác Là tờ gấp bốn trang được dán ở tay sách đầu và tay sách cuối của ruột sách. Một quyển sách sẽ có 02 tờ gác. Mặt ngoài của tờ gác làm nhiệm vụ liên kết giữa bìa và ruột sách Hai trang ở giữa đôi khi dùng để trang trí hoặc in các bản đồ. Giấy dùng làm tờ gác phải có định luợng lớn hơn định luợng giấy làm ruột sách. Ví dụ: Nếu định lượng giấy in ruột là 70-120gms thì định lượng của giấy làm tờ gác phải từ 120- 200gms. 6 Vải mùng Lớp vải mỏng bọc hết chiều dày gáy sách và 1/3 chiều rộng của ruột sách. Bảo vệ gáy sách và tăng khả năng liên kết giữa tờ gác và bìa sách. Vải lưới, vải gạc,... Trong trường hợp tiết kiệm, có thể dùng giấy mỏng có khả năng thấm hút tốt và dai để thay thế vải lưới. Chỉ đánh dấu trang Sợi chỉ mỏng, bề ngang khoảng 0.5cm, gắn vào đầu gáy sách, kẹp vào giữa cuốn sách Đánh dấu vị trí trang sách Ruy băng có kích thước chiều ngang là 0.5 cm Cọng hẹ Băng chỉ đầu Là mảnh lớp vải nhỏ có bề ngang khoảng 1cm đuợc quấn biên ở một đầu, gắn vào hai đầu của gáy sách Trang trí hai đầu gáy sách Che phần ruột sách bên trong Vải kate đuợc quấn biên ở một đầu hay còn gọi là vải viền áo gối BÌA SÁCH Cánh bìa Hai cánh bìa cứng mở ra vào của cuốn sách Bìa sách Bảo vệ cuốn sách Carton dày khoảng 0.3-0.5 cm hoặc các tờ carton 1 lớp bồi với nhau Lót gáy bìa Cánh bìa nằm ở gáy sách Gáy sách Bảo vệ gáy sách Carton có độ dày mỏng hơn carton dùng làm cánh bìa Bao bìa Tờ bao liên kết hai cánh bìa và gáy sách Liên kết hai cánh bìa và cánh gáy Trang trí cuốn sách Giấy dai, có khả năng thấm hút và đàn hồi tốt Vải Da, Mép Phần dư ra của cáh bìa so với Trang trí 7 dư ruột sách cuốn sách Rãnh bìa Khoảng trống giữa cánh bìa và cánh gáy Lật mở cánh bìa dễ dàng THÀNH PHẦN LIÊN KẾT Keo dán Lớp keo mỏng liên kết bìa và ruột, tờ gác và ruột, tờ gác và vải mùng Đóng vai trò liên kết các thành phần lại với nhau Keo sữa Keo hai mặt. Chỉ khâu Chỉ nằm giữa các tay sách Liên kết các tay sách lại với nhau Ghim thép Ghim thép nằm ở cạnh bên của gáy sách Liên kết các tay sách lại với nhau 2. Lập quy trình và tính toán cho sách bìa cứng - Đọc phiếu thông tin sản phẩm: xác định các tờ in đầu vào cho thành phẩm. - Đọc phiếu thông tin sản phẩm: xác định đầu ra cho thành phẩm (điền vào phiếu thông tin sản phẩm) - Xác định công việc thành phẩm phải làm trên từng tờ in, xác lập thứ tự thực hiện các công đọan thành phẩm. - Thiết lập quy trình. - Thiết lập phiếu phân việc cho từng công đọan. - Tính toán và dự trù vật tư cho các công đoạn dựa vào thông tin của phiếu đặt hàng. Công thức tính vật liệu làm bìa và bọc bìa cho sách bìa cứng 8 CÔNG THỨC TÍNH LƢU Ý Tờ gác Chiều ngang tờ gác = 2 a’ Chiều cao tờ gác = b’ Sau khi cắt tờ gác, gấp đôi lại Băng chỉ đầu D Chỉ đánh dấu trang Chiều dài = l + 5 cm Vải mùng Chiều cao = 2/3b Chiều ngang = 4cm + d Chiều cao tối thiểu phải phủ qua hết mép chỉ ở phía trên và phía duới của ruột sách Carton cánh bìa Chiều cao = b + 2 mép dư Chiều ngang = a + mép dư – rãnh bìa Carton gáy Chiều cao = b + 2 mép dư Chiều ngang = d Chiều ngang = d + 2 độ dày Chiều cao carton cánh gáy thường sẽ nhỏ hơn chiều cao carton cánh bìa 1mm để trong quá 9 cánh carton bìa trình sử dụng, gáy sách không bị hao hụt nhanh chóng Bao bìa Chiều cao = chiều cao carton cánh bìa + 2(1-3) cm Chiều ngang = chiều ngang carton cánh bìa + 2(1-3) cm Công thức và quy trình tính ruột sách sẽ được áp dụng tương tự như sách bìa mềm. II. HƢỚNG DẪN THỰC HIỆN SÁCH BÌA CỨNG 1. Các mũi khâu thủ công cơ bản 1.1. Khâu 3 mũi Tay sách thứ 1: Bước 1: Định vị mũi khâu cho các tay sách Bước 2: khâu mũi thứ 1 tại vị trí 1- đi từ ngoài vào trong (trang 1-16 đối với TS 16 trang) chừa 1 đoạn chỉ nhỏ khoảng 1cm để liên kết với TS 2 Bước 3: Khâu mũi thứ 2 tại vị trí 2 từ trong ra ngoài (trang 8-9 đối với TS 16 trang) Bước 4: Khâu mũi thứ 3 tại vị trí 2 từ ngoài vào trong và tạo một vòng khuyên nhỏ tại vị trí 2 Bước 5: Khâu mũi thứ 4 tại vị trí 3 từ trong ra ngoài. Tay sách 1 Tay sách 1 Tay sách 1 Tay sách 1 1 2 3 10 Tay sách thứ 2: Bước 6: khâu mũi thứ 1 tại vị trí 3- đi từ ngoài vào trong (trang 1-16 đối với TS 16 trang) Bước 7: Khâu mũi thứ 2 tại vị trí 2 từ trong ra ngoài (trang 8-9 đối với TS 16 trang) Bước 8: Khâu mũi thứ 3 tại vị trí 2 từ trong ra ngoài và luồn qua vòng khuyên nhỏ của tay sách thứ 1 Bước 8: Khâu mũi thứ 4 tại vị trí 1 từ trong ra ngoài, cột đoạn chỉ chừa ở TS 1 với TS 2 Tay sách thứ 3: Thực hiện các mũi khâu tương tự như ở TS thứ 1, nhưng với mũi thứ 3 tại vị trí 2 không tạo vành khuyên nữa mà luồn đường chỉ vào giữa TS 1 và TS 2. Tay sách thứ 4: Thực hiện các mũi khâu tương tự như ở TS thứ 2 và luồn đường chỉ vào giữa TS 2 và TS 3. Thực hiện tương tự cho các TS còn lại của quyển sách. 1.2. Khâu 5 mũi Khâu 5 mũi sẽ được thực hiện tương tự như khâu 3 mũi, các vòng khuyên sẽ được tạo tại vị trí thứ 2, 3,4 của TS thứ 1. 1.3. Khâu 4 mũi Khâu chỉ 04 mũi có đường đi dạng Zich Zắc. Tay sách 2 Tay sách 1 Tay sách 1 Tay sách 2 Tay sách 2 Tay sách 1 Tay sách 2 Tay sách 1 11 Tay sách thứ 1 Bước 1: Định vị mũi khâu cho các tay sách Bước 2: Khâu mũi thứ 1 tại vị trí thứ 1 từ ngoài vào trong, chừa một đoạn chỉ khoảng 1cm để liên kết với TS thứ 2 Bước 3: Khâu mũi thứ 2 tại vị trí thứ 2 từ trong ra ngoài. Bước 4: Khâu mũi thứ 3 tại vị trí thứ 3 từ ngoài vào trong. Bước 4: Khâu mũi thứ 4 tại vị trí thứ 4 từ trong ra ngoài. Tay sách thứ 2 TS 2 sẽ được khâu dạng zich zắc từ vị trí 4 đến vị trí 1, TS 1 và 2 sẽ được liên kết với nhau nhờ mối thắt ở vị trí thứ 1 của TS 1. Các TS số lẻ sẽ được thực hiện tương tự như TS 1, Các TS số chẵn sẽ được thực hiện tương tự TS 2. Khi khâu mũi thứ 1 và thứ 4 phải luồn đường chỉ đi qua khe hở giữa 2 TS trước đó. 2. Các công đoạn thực hiện sách bìa cứng 2.1. Ruột sách Stt Tên công đoạn Mô tả thao tác Yêu cầu kỹ thuật 01 Gấp tay sáy Thực hiện công đoạn trên thiết gấp hoặc gấp bằng thủ công các TS TS sau khi gấp phải đúng thứ tự trang sách. Các vạch gấp phải thẳng. Tay sách 1 Tay sách 1 Tay sách 1 Tay sách 1 1 2 3 4 Tay sách 1 12 02 Hoàn thiện tay sách Lồng các tay sách lẻ vào các tay sách lớn. Lồng các tay sách lẻ vào các tay sách lớn. Dán các trang phụ bản vào tay sách. Dán tờ gác vào tay sách thứ 1 và tay sách cuối cùng của quyển sách. Bôi một đường keo 5mm dọc mép gáy sách, cách mép gáy khoảng 1mm. Các phụ bản phải được dán đúng vị trí theo yêu cầu. Tờ gác sau khi dán phải dính chặt trên các TS. Định lượng của tờ gác phải lớn hơn định lượng của giấy in ruột. 03 Bắt cuốn Tập hợp các TS theo đúng thứ tự các tay. Bắt từ TS cuối đến TS đầu của cuốn sách. Các TS phải được bắt đúng thứ tự từ trên xuống dưới. TS thứ nhất phải nằm trên cùng. 04 Liên kết ruột sách (khâu chỉ) Khâu các TS đã được bắt cuốn trên thiết bị, hoặc thực hiện bằng thủ công (thực hiện như hướng dẫn khâu bên trên). Các mối chỉ nhỏ. Ruột sách sau khi khâu phải chặt. 05 Gia cố gáy sách Ép sách đã khâu trên thiết bị. Bôi một lớp hồ mỏng trên toàn bộ gáy sách và các mối chỉ đã khâu. Lớp keo gáy vừa phải, không để keo tràn vào đầu và chân sách. Lớp keo phải phủ hết các mối chỉ trên gáy sách. 06 Xén ba mặt ruột sách Đặt gáy sách vào bàn răng lượt, đầu sách đặt vào tay kê trên bàn cắt. Di chuyển bàn răng lược để đạt kích thước thành phẩm như yêu cầu. Xén bụng sách. Quay đầu sách vào bàn răng lược, bụng sách đặt vào tay kê trên bàn cắt, di chuyển bàn răng lược để đạt kích thước thành phẩm như yêu cầu, xén chân sách. Ruột sách sau khi xén phải đúng khổ thành phẩm. Các đường xén phải nhẵn, không sần sùi. Trên bề mặt không được hằn. 13 Quay chân sách vừa cắt vào bàn răng lược, gáy sách đặt vào tay kê trên bàn cắt, thiết lập kích thước thành phẩm. Xén đầu sách. 07 Hoàn thiện ruột sách Sau khi lớp hồ ở gáy sách khô hoàn toàn. Dán chỉ dánh dấu trang ở đầu sách. Dán băng chỉ đầu ở đầu và bụng sách Dán vải mùng (vật liệu dán gáy). Chỉ đánh dấu trang phải được dán sau gáy ngay ngắn, cách đầu sách 01 đoạn từ 3-5cm. Băng chỉ đầu sau khi dán không được lồi phần vải trắng. Vải mùng phải được phủ hết tất cả các mối chỉ trên gáy sách, phần dư vải mùng trên TS 1 và TS cuối cùng không được quá 1/3 chiều ngang quyển sách. 2.2. Bìa sách Stt Tên công đoạn Mô tả thực hiện Yêu cầu kỹ thuật 01 Liên kết cánh bìa carton, carton gáy và vật liệu bọc bìa. Tạo đường cấn trên vật liệu bọc bìa theo sơ đồ sau: Bôi keo sữa lên một mặt của carton bìa và carton gáy. Hai cánh bìa carton sẽ được dán từ mép đường cấn thứ nhất và Bề mặt bìa sau khi ghép phải phẳng ko phồng khi. 04 góc bìa phải gọn và không lộ carton bìa. 14 mép đường cấn thứ 4. Carton gáy sẽ được dán từ mép đường cấn thứ 2. Gấp và dán vật liệu bọc vào cánh bìa carton. 02 Liên kết bìa cứng với ruột sách. Đặt gáy ruột sách sát vào phần carton gáy, canh vị trí ruột sách cách mép tờ bìa một khoảng bằng với mép dư (đối với sách có mép dư) . Bôi keo một mặt của tờ gác, đẩy ruột sách áp sát gáy tờ bìa cứng, vuốt mặt trước của quyển sách để tờ gác được liên kết với tờ bìa cứng. Thực hiện tương tự cho mặt sau của sách. Ruột và bìa phải ngay ngằn, không bị méo lệch. Mép dư của sách phải đúng với yêu cầu khách hàng (đối với sách bìa cứng). 03 Ép sách Đặt sách lên thiết bị ép sách, hạ bàn ép sao cho Lớp keo liên kết giữa tờ gác và bìa sách phải khô. 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Giáo trình kỹ thuật đóng sách/Khoa In Và Truyền Thông.- TP.HCM.: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh, 2007.- 92tr.; 29cm. 16 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Số: 91 /ĐHSPKT-TV V/v: Thông báo chiêu sinh lớp chuyên đề Kỹ thuật đóng sách và tu bổ tài liệu thư viện CỘNG HÕA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc TP. Hồ Chí Minh, ngày 16 tháng 10 năm 2013 Kính gửi: Được sự đồng ý của Hiệu trưởng, Khoa In & Truyền Thông phối hợp với Thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. HCM tổ chức lớp tập huấn chuyên đề: “Kỹ thuật đóng sách và tu bổ tài liệu thư viện”. 1. Nội dung: Cung cấp các kiến thức và phương pháp thực hành về Kỹ thuật đóng sách và tu bổ tài liệu thư viện: Kỹ thuật đóng sách, đóng sách tờ rời, đóng báo - tạp chí,sửa chữa nhỏ và sửa chữa toàn phần một cuốn sách. Nội dung gồm các chủ đề: - Quy trình đóng sách thích hợp và hiệu quả cho các dạng sách bìa mềm và bìa cứng. - Công nghệ gia công đóng sách ở Việt Nam. Giới thiệu các trang thiết bị, vật tư trong nghề gia công đóng sách tại Việt Nam như: Máy cắt giấy, keo, giấy chuyên dụng. 2. Đối tƣợng: Cán cán bộ, công chức đangcông tác ở hệ thống các thư viện công cộng, thư viện trường học, hệ thống trung tâm thông tin và thư viện của các đơn vị, tổ chức,, các cá nhân có nhu cầu. 3. Thời gian: Học cả ngày (từ 8h00 đến 16h00) Thời gian tổ chức các lớp (22/11/2013, /27/12/2013, 21/03/2014, 23/05/2014,hoặc vào cuối tuần thứ 3 của mỗi tháng). 4. Địa điểm: Phòng họp V Khu A Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh (Số 1 – 3 Võ Văn Ngân, Phường Linh Chiểu, Quận Thủ Đức, TP. HCM). 5. Kinh phí: 400.000 đồng/1 học viên (bao gồm: tài liệu, vật tư thực tập, ăn trưa, nước uống, giấy chứng nhận). 6. Giảng viên: ThS. Chế Thị Kiều Nhi Giảng viên Khoa In & Truyền Thông Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh. 7. Chứng nhận: Học viên được cấp giấy chứng nhận do Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh cấp. 8. Đăng ký tham gia: Xin vui lòng đăng ký theo mẫu đính kèm và gửi về theo địa chỉ: Thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. HCM. Số 1 – 3 Võ Văn Ngân, Phường Linh Chiểu, Quận Thủ Đức, TP. HCM. 17 hoặc email: thuvienspkt@hcmute.edu.vn; phmquan@gmail.com. Điện thoại: 08.38969920 hoặc 0972333548 (Anh Phạm Minh Quân) 9. Thời gian đăng ký: Theo thông báo Trân trọng./. KT. HIỆU TRƢỞNG PHÓ HIỆU TRƢỞNG (Đã ký) PGS.TS. LÊ HIẾU GIANG CHƢƠNG TRÌNH TẬP HUẤN LỚP “KỸ THUẬT ĐÓNG SÁCH VÀ TU BỔ TÀI LIỆU THƢ VIỆN” Thời gian Nội dung 7.30 – 8.00 Khai giảng lớp học 8.00 – 9.30 Các quy trình đóng sách và các thiết bị gia công sách ở Việt Nam 9.30 – 10.00 Tham quan xưởng in và các thiết bị gia công tại xưởng 10.00 – 10.30 Giải lao 10.30 – 11.30 Thực hành: Gấp tay sách, bắt cuốn kẹp; liên kết ruột sách bằng phương pháp khâu chỉ thủ công 11.30 – 12.30 Ăn trưa 13.30 – 15.00 Thực hành nhóm:  Keo hồ gáy sách, dán băng chỉ đầu, chỉ đánh dấu trang, hoàn thiện ruột sách.  Tính toán và pha cắt bìa carton, vật liệu phủ bìa, liên kết bìa 15.00 – 15.15 Giải lao 15.15 – 16.00 Hoàn chỉnh cuốn sách: liên kết bìa và ruột 16.00 – 16.30 Tổng kết, trao giấy chứng nhận 18 HƢỚNG DẪN THỰC TẬP LÀM SÁCH BÌA CỨNG ThS. Chế Thị kiều Nhi In 100 cuốn, khổ 16x24. Lưu hành nội bộ theo giấy đề nghị số 85/ĐN- ĐHSPKT-TV ngày 16 tháng 10 năm 2013 của Thư viện Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. Hồ Chí Minh.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfhuong_dan_thuc_tap_lam_sach_bia_cung.pdf