Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam

Tài liệu Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam: ... Ebook Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam

doc75 trang | Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1125 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn më ®Çu 1. Sù cÇn thiÕt nghiªn cøu - Trong c¬ chÕ thÞ tr­êng, n¨ng lùc c¹nh tranh lµ yÕu tè mang tÝnh quyÕt ®Þnh sù thµnh b¹i cña mét doanh nghiÖp. - ë ViÖt Nam, chÝnh s¸ch c¹nh tranh cña Nhµ n­íc ch­a ®Çy ®ñ vµ cßn h¹n chÕ. C¸c doanh nghiÖp, nhÊt lµ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc l¹i cµng Ýt quan t©m ®Õn néi dung, yªu cÇu cña c¹nh tranh, vÒ n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh... - Tõ tr­íc ®Õn nay, VNPT lµ mét doanh nghiÖp vÒ c¬ b¶n ch­a thùc sù tham gia c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng. Do ®ã, kinh nghiÖm vµ n¨ng lùc c¹nh tranh cßn h¹n chÕ. Trong khi ®ã, qu¸ tr×nh héi nhËp ®· ®Õn gÇn, céng víi sù ra ®êi cña c¸c nhµ khai th¸c míi nhËp cuéc, c¸c xu h­íng héi tô cña c«ng nghÖ vµ dÞch vô, xu h­íng s¸t nhËp cña c¸c tæ chøc/C«ng ty lµ mét th¸ch thøc rÊt lín ®èi Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam. §ã chÝnh lµ lý do ®Ò tµi "Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam " ®­îc lùa chän ®Ó nghiªn cøu. 2. Môc tiªu cÇn ®¹t Trªn c¬ së nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ c¹nh tranh, vÒ thùc tiÔn vµ xu h­íng c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nãi chung vµ trong lÜnh vùc dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng nãi riªng, ®Ò tµi nghiªn cøu ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam. 3. Ph¹m vi nghiªn cøu §Ò tµi chØ nghiªn cøu ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p c¬ b¶n lµ mang tÝnh ®Þnh h­íng ®èi víi viÖc n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam, trong ®ã chñ yÕu tËp trung vµo mét sè lo¹i h×nh dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng ®· cã c¹nh tranh (Internet, ®iÖn tho¹i ®­êng dµi cè ®Þnh, ®iÖn tho¹i di ®éng, chuyÓn ph¸t nhanh, chuyÓn tiÒn nhanh). 4. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu §Ò tµi sö dông kÕt hîp c¸c ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch, tæng hîp vµ dù b¸o. Ch­¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ c¹nh tranh I. kh¸i niÖm vÒ c¹nh tranh vµ n¨ng lùc c¹nh tranh 1. C¹nh tranh Kh¸i niÖm c¹nh tranh ®­îc hiÓu nh­ thÕ nµo lµ ®óng nhÊt? Khã kh¨n kh«ng chØ ë chç nã ®­îc diÔn ®¹t kh¸c nhau mµ cßn mét khã kh¨n n÷a lµ kh«ng cã sù nhÊt trÝ réng r·i ®èi víi viÖc ®Þnh nghÜa kh¸i niÖm nµy. Lý do lµ thuËt ng÷ nµy ®­îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ cho tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp, c¸c ngµnh, c¸c quèc gia vµ c¶ c¸c khu vùc liªn quèc gia, trong khi ®ã, nh÷ng môc tiªu c¬ b¶n l¹i ®­îc ®Æt ra kh¸c nhau phô thuéc vµo gãc ®é xem xÐt lµ cña doanh nghiÖp hay cña quèc gia. Nh­ng ®èi víi mét doanh nghiÖp, môc tiªu chñ yÕu lµ tån t¹i vµ t×m kiÕm lîi nhuËn trªn c¬ së c¹nh tranh quèc gia hay quèc tÕ. DiÔn ®µn cÊp cao vÒ c¹nh tranh con ng­êi cña Tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ (OECD) ®· chän ®Þnh nghÜa vÒ c¹nh tranh, cè g¾ng kÕt hîp c¶ c¸c doanh nghiÖp, ngµnh vµ quèc gia nh­ sau: "Kh¶ n¨ng cña c¸c doanh nghiÖp, ngµnh, quèc gia vµ vïng trong viÖc t¹o ra viÖc lµm vµ thu nhËp cao h¬n trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh quèc tÕ". §Þnh nghÜa nµy ph¶n ¸nh kh¸i niÖm c¹nh tranh quèc gia n»m trong mèi liªn hÖ trùc tiÕp víi ho¹t ®éng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp. Trong "§¹i tõ ®iÓm TiÕng ViÖt" cã ghi: "C¹nh tranh lµ mét kh¸i niÖm ®­îc sö dông trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau. §Ó ®¬n gi¶n ho¸, cã thÓ hiÓ c¹nh tranh lµ mét sù ganh ®ua gi÷a mét nhãm ng­êi mµ sù n©ng cao vÞ thÕ cña ng­êi nµy sÏ lµm gi¶m vÞ thÕ cña nh÷ng ng­êi cßn l¹i. §iÒu kiÖn cho sù c¹nh tranh trªn mét thÞ tr­êng lµ: Cã Ýt nhÊt lµ hai chñ thÓ quan hÖ ®èi kh¸ng vµ cã sù t­¬ng øng gi÷a sù cèng hiÕn vµ phÇn ®­îc h­¬ngr cña mçi thµnh viªn trªn thÞ tr­êng". §©y lµ ®Þnh nghÜa t­¬ng ®èi dÔ hiÓu vµ ®­îc nhiÒu ng­êi chÊp nhËn. 2. N¨ng lùc c¹nh tranh N¨ng lùc c¹nh tranh cã thÓ ®­îc ph©n biÖt theo hai cÊp ®é: n¨ng lùc c¹nh tranh quèc gia vµ n¨ng lùc c¹nh tranh ngµnh/doanh nghiÖp, nh­ng còng cã c¸ch ph©n lo¹i kh¸c theo ba cÊp ®é: quèc gia - ngµnh/doanh nghiÖp - s¶n phÈn/dÞch vô. N¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh/doanh nghiÖp ®­îc ®Þnh nghÜa lµ kh¶ n¨ng bï ®¾p chi phÝ, duy tr× lîi nhuËn vµ ®­îc ®o b»ng thÞ phÇn cña s¶n phÈm vµ dÞch vô cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr­êng. §èi víi n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp (vµ sau ®ã lµ ngµnh), trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ang diÔn ra song song víi nh÷ng biÕn ®æi cña m«i tr­êng c¹nh tranh kinh tÕ chung. NhiÒu nh©n tèc nh­ c«ng nghÖ, ®µo t¹o, huÊn luyÖn vµ sö dông nguån nh©n lùc, nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, liªn kÕt kinh tÕ, phô thuéc vµo c¶ chÝnh s¸ch, c¸c biÖn ph¸p hç trî cña Nhµ n­íc vµ nh÷ng nç lùc cña b¶n th©n doanh nghiÖp. H¬n n÷a, n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp kh«ng chØ phô thuéc vµo chi phÝ thÊp, gi¸ thµnh h¹, mµ cßn c¶ c¸c yÕu tè quyÕt ®Þnh n¨ng lùc c¹nh tranh vÒ chÊt nh­: viÖc ®¸nh gi¸ c¸c ®èi thñ c¹nh tranh, sù th©m nhËp ngµnh cña c¸c doanh nghiÖp míi; c¸c s¶n phÈm hay dÞch vô thay thÕ; vÞ thÕ ®µm ph¸n cña c¸c nhµ cung cÊp còng nh­ cña ng­êi mua; tr×nh ®é ®éi ngò nh©n viªn; kü n¨ng tæ chøc, qu¶n lý. ii. nh÷ng yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp Cã mét sè tiªu chÝ ®¸nh gi¸ hay ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau ph©n tÝch n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Mét lµ, ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch theo cÊu tróc thÞ tr­êng. Theo ph­¬ng ph¸p nµy, n¨ng lùc c¹nh tranh ®­îc xem xÐt theo 5 nh©n tè nh­ sau: 1. Sù tham gia cña c¸c C«ng ty míi vµo lÜnh vùc kinh doanh; 2. C¸c s¶n phÈm hay dÞch vô thay thÕ; 3. Søc m¹nh cña doanh nghiÖp cung øng s¶n phÈm dÞch vô trªn thÞ tr­êng; 4. Søc m¹nh cña ng­êi mua trong viÖc lùa chän ng­êi cung øng trªn thÞ tr­êng s¶n phÈm vµ dÞch vô; 5. Møc ®é c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp. Hai lµ, ph©n tÝch lîi thÕ c¹nh tranh trªn c¬ së ®¸nh gi¸ lîi thÕ so s¸nh vÒ chi phÝ hay kh¶ n¨ng sinh lîi trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm. C¸c chØ sè chi phÝ (theo gi¸ so s¸nh quèc tÕ) cho phÐp x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é ®ãng gãp cña doanh nghiÖp vµo nÒn kinh tÕ. C¸c chØ sè ®ã (Theo gi¸ thÞ tr­êng) cho biÕt n¨ng lùc c¹nh tranh, duy tr× sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong m«i tr­êng mµ gi¸ c¶ ®· ®­îc x¸c ®Þnh. Ph©n tÝch truyÒn thèng theo lîi thÕ so s¸nh lµ ph©n tÝch tÜnh, trong khi n¨ng lùc c¹nh tranh lµ mét kh¸i niÖm ®éng. HiÖn nay ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch theo lîi thÕ so s¸nh (tÜnh) ®· ®­îc bæ sung b»ng ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch theo n¨ng lùc c¹nh tranh ®éng. Khi ph©n tÝch n¨ng lùc c¹nh tranh ®éng cÇn tÝnh ®Õn nh÷ng dù b¸o vÒ. - BiÕn ®éng chu kú cña s¶n phÈm, dÞch vô. - Møc ®é phæ biÕn c«ng nghÖ vµ tÝch lòy kinh nghiÖm. - Chi phÝ ®Çu vµo. - Nh÷ng thay ®æi vÒ ®Æc ®iÓm d©n sè vµ khuynh h­íng nhu cÇu. - Vai trß cña c¸c s¶n phÈm, dÞch vô thay thÕ vµ bæ sung. - Nh÷ng thay ®æi trong chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ. Chi phÝ thÊp míi chØ lµ b­íc khëi ®Çu ®Ó cã c¹nh tranh. Sù ph¸t triÓn kinh doanh n¨ng ®éng sÏ tËn dông ®­îc lîi thÕ so s¸nh vÒ chi phÝ; tõ ®ã n©ng cao thªm n¨ng lùc c¹nh tranh vÒ chÊt. C¸c kü n¨ng tæ chøc, qu¶n lý cña nhµ kinh doanh trong chu tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh: tõ giai ®o¹n tr­íc s¶n xuÊt (ch¼ng h¹n nh­ x¸c ®Þnh vµ thiÕt kÕ s¶n phÈm, mua c«ng nghÖ vµ nguyªn vËt liÖu, qu¶n lý nguyªn vËt liÖu vµ dù tr÷) ®Õn b¶n th©n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt (sö dông lao ®éng, n©ng cao kü n¨ng lao ®éng vµ b¶o ®¶m tiªu chuÈn chÊt l­îng), vµ sau s¶n xuÊt (bao gãi, nh·n hiÖu), giao nhËn kÞp thêi cã chÊt l­îng, liªn kÕt th­¬ng m¹i (theo kiÓu liªn doanh, ®èi t¸c chiÕn l­îc hay ký kÕt hîp ®ång, tiÕp thÞ, tiÕp cËn thÞ tr­êng n­íc ngoµi) còng lµ nh÷ng yÕu tè quan träng gãp phÇn c¶i thiÖn vµ n©ng cao thªm n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. Ba lµ, c¸ch ph©n tÝch theo quan ®iÓm tæng thÓ yªu cÇu gi¶i ®¸p ba vÊn ®Ò c¬ b¶n khi nghiªn cøu tÝnh c¹nh tranh cña mét doanh nghiÖp. 1. N¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. 2. Nh÷ng nh©n tè thóc ®Èy hay cã ®ãng gãp tÝch cùc vµ nh÷ng nh©n tè h¹n chÕ hay g©y c¶n trë cho viÖc n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp. 3. Nh÷ng tiªu chÝ ®Æt ra cho chÝnh s¸ch n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh doanh nghiÖp, nh÷ng chÝnh s¸ch, ch­¬ng tr×nh vµ c«ng cô cña ChÝnh phñ ®Ó ®¸p øng ®­îc c¸c tiªu chÝ ®ã. Qu¸ tr×nh ®iÒu chØnh cña doanh nghiÖp vµ thay ®æi c¬ cÊu ngµnh diÔn ra song song víi nh÷ng biÕn ®æi cña m«i tr­êng c¹nh tranh kinh tÕ chung. N¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp phô thuéc vµo c¸c yÕu tè do doanh nghiÖp tù quyÕt ®Þnh nh­ng còng cßn phô thuéc vµo nh÷ng yÕu tè do ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh. Ngoµi ra nã cßn phô thuéc vµo nh÷ng yÕu tè mµ c¶ ChÝnh phñ vµ doanh nghiÖp chØ kiÓm so¸t ®­îc trong mét møc ®é h¹n chÕ hoÆc hoµn toµn kh«ng quyÕt ®Þnh ®­îc. C¸c yÕu tè ¶nh h­ëng tíi n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp ®­îc chia thµnh 4 nhãm: - C¸c yÕu tè do doanh nghiÖp quyÕt ®Þnh bao gåm chiÕn l­îc ph¸t triÓn, s¶n phÈm chÕ t¹o, lùa chän c«ng nghÖ, ®µo t¹o c¸n bé, ®Çu t­ nghiªn cøu c«ng nghÖ vµ ph¸t triÓn s¶n phÈm/dÞch vô, chi phÝ s¶n xuÊt vµ quan hÖ víi b¹n hµng. - C¸c yÕu tè do ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh t¹o ra m«i tr­êng kinh doanh bao gåm thuÕ, l·i suÊt ng©n hµng, tû gi¸ hèi ®o¸i, chi ng©n s¸ch cho nghiªn cøu khoa häc vµ ph¸t triÓn, cho gi¸o dù vµ ®µo t¹o nghÒ, hÖ thèng luËt ph¸p ®iÒu chØnh quan hÖ gi÷a c¸c bªn tham gia kinh doanh. - C¸c yÕu tè chØ quyÕt ®Þnh ®­îc ë møc ®é nhÊt ®Þnh thÝ dô nh­ gi¸ nguyªn vËt liÖu ®Çu vµo cho s¶n xuÊt, nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng hay m«i tr­êng th­¬ng m¹i quèc tÕ. - C¸c yÕu tè kh«ng quyÕt ®Þnh ®­îc, thÝ dô nh­ m«i tr­êng tù nhiªn. §Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp cÇn cã sù nç lùc tr­íc hÕt cña b¶n th©n doanh nghiÖp vµ mét phÇn rÊt quan träng kh¸c lµ c¸c chÝnh s¸ch t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho kinh doanh cña Nhµ n­íc. Nãi tãm l¹i, vÒ c¸c tiªu chÝ ®Ó x¸c ®Þnh n¨ng lùc c¹nh tranh hay c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp cã rÊt nhiÒu vµ nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i kh¸c nhau. §Ó xem xÐt mét c¸ch ®Çy ®ñ vµ tr×nh tù nh­ trªn cÇn mÊt rÊt nhiÒu c«ng phu. H¬n n÷a, tuú theo ®Æc ®iÓm cña tõng doanh nghiÖp hay tõng ngµnh, tuú theo møc ®é ¶nh h­ëng cña c¸c nh©n tè cã thÓ cã nh÷ng c¸ch ®¸nh gi¸ vÒ n¨ng lùc c¹nh tranh kh¸c nhau, c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau. Còng trªn c¬ së nµy, nhãm nghiªn cøu ®Ò tµi sÏ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng n¨ng lùc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp vµ ®­a ra nh÷ng ®Ò xuÊt nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh dùa trªn c¸c khÝa c¹nh hay c¸c yÕu tè sau: - C¸c yÕu tè t¸c ®éng tõ chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc. - C¸c yÕu tè vÒ con ng­êi. - C¸c yÕu tè vÒ gi¶m chi phÝ vµ h¹ gi¸ thµnh. - C¸c yÕu tè vÒ chÊt l­îng vµ ®a d¹ng ho¸ dÞch vô. - C¸c yÕu tè vÒ thÞ tr­êng. Sù ph©n chia nµy t­¬ng ®èi bao hµm nh÷ng néi dung vµ yªu cÇu mµ mçi doanh nghiÖp nh­ Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam ®Æt ra trong chiÕn l­îc kinh doanh, chiÕn l­îc c¹nh tranh ®Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp cung cÊp vµ khai th¸c c¸c dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng hiÖn nay vµ trong bèi c¶nh héi nhËp. iiI. t×nh h×nh vµ xu h­íng c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam 1. T×nh h×nh c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam thêi gian qua 1.1. M«i tr­êng c¹nh tranh Trong nh÷ng n¨m gi÷a thËp kû 80 nÒn kinh tÕ ViÖt Nam l©m vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng, c¹nh ®ã lµ sù sôp ®æ cña hÖ thèng x· héi chñ nghÜa ë ch©u ¢u cµng lµm cho nh÷ng khã kh¨n kinh tÕ trë nªn trÇm träng. NÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®øng tr­íc nh÷ng khã kh¨n vµ th¸ch thøc lín. NhËn thøc ®­îc nh÷ng khã kh¨n ®ã §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· quyÕt ®Þnh chuyÓn nÒn kinh tÕ ViÖt Nam tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. Ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn ®· t¹o ra nh÷ng ®ét ph¸ khÈu cho ph¸t triÓn kinh tÕ ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m tiÕp theo. Cïng víi viÖc thõa nhËn nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ cïng tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× nh÷ng yÕu tè cña mét m«i tr­êng c¹nh tranh còng ®­îc dÇn h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn (nh­ thÕ kh«ng cã nghÜa lµ nÒn kinh tÕ ViÖt Nam tr­íc nh÷ng n¨m 80 kh«ng cã yÕu tè c¹nh tranh; tuy nhiªn møc ®é còng nh­ h×nh thøc cßn rÊt h¹n chÕ). Cïng víi sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam th× yÕu tè c¹nh tranh còng ngµy cµng ph¸t triÓn. Víi chÝnh s¸ch thõa nhËn vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi quèc doanh ph¸t triÓn dÉn ®Õn sù thay ®æi ®¸ng kÓ trong c¬ cÊu kinh tÕ ViÖt Nam. Tr­íc nh÷ng n¨m ®æi míi, kinh tÕ Nhµ n­íc chiÕm tû träng vµ vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. N¨m 1978 kinh tÕ Nhµ n­íc ®ãng gãp 81,8% gi¸ trÞ tæng s¶n l­îng toµn quèc, phÇn cßn l¹i chñ yÕu lµ kinh tÕ tËp thÓ vµ mét bé phËn nhá kinh tÕ c¸ thÓ (kinh doanh th­¬ng m¹i). Nh­ng ®Õn n¨m 1995 khèi kinh tÕ Nhµ n­íc chØ cßn chiÕm 50,24% trong tæng GDP, khèi kinh tÕ t­ nh©n vµ khèi kinh tÕ vµ khèi kinh tÕ cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ®· ®ãng gãp 49,76% GDP vµ ®Õn n¨m 1998 khèi kinh tÕ Nhµ n­íc chØ cßn chiÕm 49,12% trong tæng GDP (trong ®ã c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc chØ chiÕm 40,17%). Nh­ vËy, cã thÓ thÊy tõ sau khi cã chÝnh s¸ch ®æi míi, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ thay ®æi ®¸ng kÓ, bé phËn kinh tÕ t­ nh©n, khèi doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, khèi kinh tÕ hçn hîp t¨ng ®¸ng kÓ. C¸c thµnh phÇn kinh tÕ cµng ®a d¹ng, phong phó th× sù c¹nh tranh cµng gay g¾t, cµng ph¸t triÓn. C¹nh tranh ®· diÔn ra m¹nh mÏ h¬n gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong n­íc víi nhau vµ gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong n­íc víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ n­íc ngoµi. Bªn c¹nh ®ã, víi chÝnh s¸ch héi nhËp khu vùc vµ thÕ giíi, ViÖt Nam ®· chñ ®éng tham gia c¸c tæ chøc kinh tÕ khu vùc còng nh­ mét sè tæ chøc quèc tÕ. Cïng víi chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i më cöa, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam còng tõng b­íc héi nhËp víi nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. §Õn nay, ViÖt Nam ®· cã quan hÖ ngo¹i th­¬ng víi h¬n 140 n­íc, hµng ho¸ ViÖt Nam ngµy cµng cã mÆt trªn nhiÒu thÞ tr­êng vµ thÞ tr­êng ViÖt Nam còng cã hµng ho¸ ®a d¹ng phong phó h¬n rÊt nhiÒu. NÒn kinh tÕ ViÖt Nam ph¶i ®èi mÆt víi mét m«i tr­êng c¹nh tranh khu vùc vµ quèc tÕ. Nh÷ng thµnh c«ng ban ®Çu do ph¸t huy ®­îc nh÷ng lîi thÕ cña m×nh ®· gãp phÇn kh«ng nhá vµo nh÷ng thµnh tùu næi bËt cña nÒn kinh tÕ thêi gian qua. Trong nh÷ng n¨m qua cïng víi mét m«i tr­êng c¹nh tranh trong vµ ngoµi n­íc ®ang h×nh thµnh, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam còng cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn míi, cã ý nghÜa quan träng trong viÖc nh×n nhËn vµ ®¸nh gi¸ t×nh h×nh c¹nh tranh ë ViÖt Nam, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®· ra khái thêi kú khñng ho¶ng vµ t¨ng tr­ëng liªn tôc víi tèc ®é kh¸ (giai ®o¹n 1991-1995 lµ 8,2%/n¨m giai ®o¹n 1996-2000 ­íc ®¹t 6,7%/n¨m). Kh¶ n¨ng tÝch luü vµ tiªu dïng cña nÒn kinh tÕ lªn ®¸ng kÓ; Tû lÖ tiÕt kiÖm trong n­íc t¨ng tõ 18,2% GDP n¨m 1995 lªn 25% GDP n¨m 2000. Cã thÓ nãi trong thêi gian qua hÖ thèng khu«n khæ ph¸p luËt ®· ®­îc hoµn thiÖn mét b­íc cã t¸c dông thóc ®Èy ho¹t ®éng c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam. ChÝnh nh÷ng v¨n b¶n ph¸p luËt nµy ®· t¹o dùng mét m«i tr­êng c¹nh tranh dï ch­a thÓ hoµn chØnh nh­ng còng ®· cã nh÷ng b­íc tiÕn rÊt râ nÐt. 1.2. T×nh h×nh c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam thêi gian qua Cïng víi sù hoµn thiÖn tõng b­íc m«i tr­êng ph¸p lý, m«i tr­êng c¹nh tranh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng, t×nh h×nh c¹nh tranh, nhÊt lµ c¹nh tranh trong mét sè lÜnh vùc kinh tÕ trong n­íc ®· cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh. Ho¹t ®éng c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp vÒ gi¸ c¶, chÊt l­îng vµ tiÕp cËn thÞ tr­êng tiªu thô ®· vµ ®ang diÔn ra ngµy cµng m¹nh mÏ ë mét sè lÜnh vùc; vµ ®· cã nh÷ng kÕt qu¶ tÝch cùc gãp phÇn t¹o ra mét m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh vµ n©ng cao thùc lùc c¹nh tranh cña mét sè lÜnh vùc kinh tÕ ViÖt Nam so víi c¸c n­íc trong vµ ngoµi khu vùc. Tuy nhiªn, trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam mét sè lÜnh vùc kinh tÕ "søc m¹nh" c¹nh tranh l¹i ®­îc t¹o ra th«ng qua c¸c quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh. Tr­íc khi ®i vµo xem xÐt t×nh h×nh c¹nh tranh ë mét sè lÜnh vùc kinh tÕ chÝnh th× còng cÇn ph¶i xem xÐt kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam so víi c¸c nÒn kinh tÕ kh¸c. Kh¶ n¨ng c¹nh tranh tæng thÓ ®­îc xem xÐt trªn møc ®é b¶o hé cña mét nÒn kinh tÕ, søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ n­íc ®ã trªn thÞ tr­êng quèc tÕ. Theo mét sè b¸o c¸o vÒ kh¶ n¨ng c¹nh tranh th× ViÖt Nam ®­îc xÕp thø 49 trªn 53 n­íc n¨m 1997, thø 39/53 n¨m 1998 vµ thø 48/59 n¨m 1999. Theo b¶ng xÕp h¹ng nµy, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña ViÖt Nam cßn thÊp h¬n rÊt nhiÒu n­íc trong khu vùc nhÊt lµ nhãm n­íc ASEAN-4. Trong mét vµi n¨m gÇn ®©y, do t¨ng tr­ëng kinh tÕ trong n­íc vµ khu vùc cã sù gi¶m sót, bªn c¹nh ®ã lµ sù h×nh thµnh mét sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã quy m« lín trªn ph¹m vi toµn quèc (c¸c Tæng C«ng ty 90, Tæng C«ng ty 91) nh­ Tæng C«ng ty DÖt may, Tæng C«ng ty thuèc l¸... ®· cã ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®Õn t×nh h×nh c¹nh tranh ë m¶ng thÞ tr­êng hµng ho¸ vµ dÞch vô tiªu dïng c¸ nh©n. Trªn m¶ng thÞ tr­êng nµy còng ®· cã mét sè h×nh thøc c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh, nhiÒu ngµnh hµng cßn mang tÝnh ®éc quyÒn c¹nh tranh. Nh­ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc cã lîi thÕ vÒ quy m«, vÒ vèn, vÒ uy tÝn (cã ®­îc do lßng tin cña d©n chóng vµo Nhµ n­íc) l¹i ®­îc h­ëng c¸c ­u ®·i kh«ng chÝnh thøc trong vay vèn ng©n hµng vµ thËm chÝ c¶ h¹n ng¹ch xuÊt, nhËp khÈu (nh­ víi Tæng C«ng ty DÖt may, Tæng C«ng ty Cµ phª...). Tr­íc n¨m 1999, c¸c doanh nghiÖp t­ nh©n kh«ng ®­îc phÐp xuÊt khÈu hÇu hÕt c¸c mÆt hµng, ®iÒu ®ã còng lµ mét trong nh÷ng quy ®Þnh h¹n chÕ tÝnh c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp nµy. Mét sè doanh nghiÖp liªn doanh vµ doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi ®«i khi ®­îc hç trî bëi C«ng ty mÑ cã ng©n s¸ch tiÕp thÞ lín ®· g©y ra nh÷ng h×nh thøc c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh nh­ b¸n ph¸ gi¸... trªn mét sè thÞ tr­êng hµng ho¸ vµ dÞch vô. ThÞ tr­êng mét sè mÆt hµng chiÕn l­îc nh­ xi m¨ng, ho¸ chÊt, thÐp, than, hµng kh«ng... th× tËp trung thÞ phÇn lín ë c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc, mµ chñ yÕu lµ Tæng C«ng ty Nhµ n­íc nh­ Tæng C«ng ty Xi m¨ng chiÕm 75-805 thÞ tr­êng, Tæng C«ng ty X¨ng dÇu chiÕm 60% thÞ tr­êng, Tæng C«ng ty Ho¸ chÊt 70% thÞ tr­êng, 4 ng©n hµng th­¬ng m¹i quèc doanh chiÕm tíi 81% tæng sè vèn cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i... C¸c Tæng C«ng ty Nhµ n­íc cã ¶nh h­ëng lín ®Õn thÞ tr­êng, sè c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn cña nã ®· chiÕm kho¶ng 1/3 tæng sè doanh nghiÖp Nhµ n­íc vµ cã mét m¹ng l­íi réng kh¾p do ®­îc thõa h­ëng tõ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn l©u ®êi cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc. C¹nh tranh ®ã lµ chÝnh s¸ch hç trî cña Nhµ n­íc trong viÖc thùc hiÖn mét sè chÝnh s¸ch x· héi (mµ c¸c doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh kh«ng ®­îc thùc hiÖn) vÒ vèn, vÒ ­u ®·i xuÊt nhËp khÈu vµ c¶ chÝnh s¸ch gi¸ do Nhµ n­íc quy ®Þnh. Nh÷ng ®iÒu ®ã cã ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®Õn t×nh h×nh c¹nh tranh trªn nh÷ng thÞ tr­êng nµy. Ng­êi tiªu dïng ®«i khi ph¶i chÞu nh÷ng thiÖt thßi vÒ gi¸, vÒ chÊt l­îng vµ ®«i khi t¹o ra nh÷ng bÊt æn trªn thÞ tr­êng. §iÒu ®ã còng lµm gi¶m tÝnh c¹nh tranh linh ®éng vèn cã cña c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn cña c¸c Tæng C«ng ty. Mét lÜnh vùc tËp trung kh¸ nhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n­íc (theo m« h×nh Tæng C«ng ty 90) ho¹t ®éng c¹nh tranh diÔn ra kh¸ s«i ®éng lµ lÜnh vùc dÞch vô x©y dùng, giao th«ng. Tuy nhiªn, mét ®iÌu cÇn nhËn thÊy ®©y lµ lÜnh vùc yªu cÇu cã vèn lín nªn xu h­íng tÝch tô vèn cña c¸c doanh nghiÖp trong n­íc lµ hîp lý, nã t¹o ra søc m¹nh trong c¹nh tranh. LÜnh vùc nµy cã sù c¹nh tranh kh¸ s«i ®éng mét phÇn còng do nh÷ng quy ®Þnh nghiªm ngÆt vÒ ®Êu thÇu mµ Nhµ n­íc ®· rÊt tËp trung hoµn thiÖn trong thêi gian qua. Trªn mét sè lÜnh vùc hµng ho¸, dÞch vô do ®iÒu kiÖn tù nhiªn vÉn tån t¹i ®éc quyÒn nh­ lÜnh vùc ®iÖn, n­íc, b­u chÝnh viÔn th«ng (tr­íc n¨m 1998). Nh÷ng lÜnh vùc nµy hÇu hÕt chua ph©n ®Þnh ®­îc ho¹t ®éng c«ng Ých vµ ho¹t ®éng kinh doanh nªn phÇn nµo sù tån t¹i cña ®éc quyÒn lµ tÊt yÕu. Nh÷ng m¶ng thÞ tr­êng ®éc quyÒn cã g¾n víi quy ®Þnh nghiªm ngÆt vÒ gi¸ cña Nhµ n­íc. C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong lÜnh vùc nµy lµ c¸c Tæng C«ng ty 91 cã m¹ng l­íi kh¾p toµn quèc, mét ­u thÕ lín vÒ m¹ng l­íi. C¸c lÜnh vùc nµy ®Òu g¾n víi mét sè chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi mµ Nhµ n­íc muèn thèng nhÊt qu¶n lý vµ thùc hiÖn. Mét yÕu tè cã liªn quan ®Õn sù ®éc quyÒn trong lÜnh vùc nµy lµ l­îng vèn ®Çu t­ ban ®Çu rÊt lín vµ viÖc khai th¸c m¹ng l­íi ch­a thÓ h¹ch to¸n chÝnh x¸c ®Ó cã thÓ cho c¸c doanh nghiÖp kh¸c thuª nh­ ngµnh hµng kh«ng, hµng h¶i. Trªn nh÷ng thÞ tr­êng nµy gÇn nh­ kh«ng cã sù c¹nh tranh. 2. Xu h­íng c¹nh tranh ë ViÖt Nam trong giai ®o¹n ®Õn 2005. 2.1. Bèi c¶nh vµ xu h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ ViÖt Nam: B­íc vµo giai ®o¹n 2001-2005 nÒn kinh tÕ ViÖt Nam cã nh÷ng thuËn lîi sau 15 n¨m ®æi míi, thÕ vµ lùc cho ph¸t triÓn kinh tÕ ®· cã nhiÒu thay ®æi: kh¶ n¨ng tÝch luü vµ tiªu dïng cña nÒn kinh tÕ t¨ng, tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ ë møc kh¸, nÒn kinh tÕ ®ang chuyÓn dÞch theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸. Bªn c¹nh ®ã, chÝnh trÞ - x· héi ®­îc æn ®Þnh, hÖ thèng ph¸p luËt dÇn ®­îc hoµn thiÖn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng vµ ®ang tõng b­íc ph¸t huy t¸c dông. Nh­ng nh÷ng khã kh¨n th¸ch thøc còng rÊt lín trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ thÕ giíi ®ang cã nh÷ng biÕn ®æi nhanh chãng vÒ nhiÒu mÆt trong khi tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ n­íc ta cßn thÊp, tèc ®é t¨ng tr­ëng nh÷ng n¨m 1996 - 2000 sôt gi¶m ®¸ng kÓ, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¶ nÒn kinh tÕ vµ còng nh­ cña c¸c doanh nghiÖp ch­a ®¹t yªu cÇu héi nhËp. Bèi c¶nh quèc tÕ trong giai ®o¹n tíi theo mét sè dù b¸o sÏ cã nh÷ng diÔn biÕn phøc t¹p, kinh tÕ cã xu h­íng phôc håi nh­ng ch­a v÷ng ch¾c. C¸ch m¹ng khoa häc - kü thuËt ®ang diÔn ra m¹nh mÏ vµ cã t¸c ®éng lín ®Õn nÒn kinh tÕ thÕ giíi còng nh­ kinh tÕ ViÖt Nam. Bªn c¹nh ®ã, xu h­íng khu vùc ho¸ vµ toµn cÇu ho¸ dÉn ®Õn viÖc c¬ cÊu l¹i kinh tÕ khu vùc vµ quèc tÕ. Cuéc ®Êu tranh vÒ trËt tù kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi sÏ diÔn ra gay g¾t, c¬ héi ph¸t triÓn vµ thµnh c«ng chØ ®Õn khi cã mét lé tr×nh héi nhËp ph¸t huy ®­îc c¸c thÕ m¹nh c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ trong n­íc. Khu vùc ASEAN trong giai ®o¹n tíi kinh tÕ sÏ tiÕp tôc phôc håi vµ ph¸t triÓn. Tuy nhiªn, tèc ®é t¨ng tr­ëng sÏ kh«ng cao nh­ nh÷ng n¨m ®Çu thËp kû 90. Xu h­íng nhÊt thÓ ho¸ nÒn kinh tÕ khu vùc sÏ diÔn ra m¹nh mÏ trong giai ®o¹n 1995 - 2000 chóng ta ®· chñ ®éng tham gia c¸c tæ chøc khu vùc vµ quèc tÕ th× ®Õn giai ®o¹n nµy chóng ta ph¶i tõng b­íc thùc hiÖn c¸c cam kÕt víi c¸c tæ chøc kinh tÕ khu vùc vµ quèc tÕ. Theo nh÷ng yªu cÇu cña c¸c cam kÕt ®ã ®ßi hái sù b¶o hé cña Nhµ n­íc ph¶i dÇn ®­îc dì bá, thÞ tr­êng trong n­íc ph¶i tõng b­íc ®­îc më cöa cho c¸c doanh nghiÖp n­íc ngoµi tham gia. C¬ héi tham gia thÞ tr­êng khu vùc vµ quèc tÕ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam còng ®­îc më ra réng lín h¬n. Cã thÓ nãi giai ®o¹n 2001 - 2005 kinh tÕ ViÖt Nam sÏ b­íc ®Çu ph¶i ®èi mÆt víi c¹nh tranh khu vùc vµ quèc tÕ. Xu thÕ c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam còng nh­ sù c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam trªn tr­êng quèc tÕ sÏ s«i ®éng vµ kh¾c nghiÖt h¬n. 2.2. Mét sè xu h­íng c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam trong thêi gian tíi. Trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam trong thêi gian tíi sù c¹nh tranh ch¾c ch¾n sÏ diÔn ra gay g¾t h¬n nh÷ng n¨m qua. Cïng víi viÖc ®Èy m¹nh ®æi míi kinh tÕ th× c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c, nhÊt lµ thµnh phÇn kinh tÕ t­ nh©n sÏ cã nhiÒu ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn trong c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt hµng ho¸, dÞch vô tiªu dïng (nh÷ng lÜnh vùc cã thÞ tr­êng réng lín vµ kh«ng yªu cÇu vèn ®Çu t­ qu¸ lín); chñ tr­¬ng nµy ®· ®­îc cô thÓ ho¸ b»ng nh÷ng quy ®Þnh th«ng tho¸ng h¬n trong LuËt doanh nghiÖp (n¨m 2000). Cã thÓ nãi lÜnh vùc hµng ho¸ vµ dÞch vô tiªu dïng c¸ nh©n sÏ vÉn lµ lÜnh vùc cã sù c¹nh tranh m¹nh mÏ sím nhÊt. C¸c ho¹t ®éng c¹nh tranh sÏ ®­îc c¸c doanh nghiÖp tËp trung h­íng vµo thÞ tr­êng tiªu dïng 80 triÖu d©n. Xu h­íng c¹nh tranh vÒ gi¸ sÏ vÉn ®­îc quan t©m lín, chÝnh s¸ch giao tiÕp khuyÕch tr­¬ng sÏ ®­îc ®Èy m¹nh h¬n. Mét sè thÞ tr­êng sÏ diÔn ra ho¹t ®éng c¹nh tranh lµ thÞ tr­êng chÊt tÈy röa, thÞ tr­êng hµng may mÆc, ®å dïng gia ®×nh,... ThÞ tr­êng hµng c«ng nghiÖp tiªu dïng sÏ ph¸t triÓn m¹nh h¬n do kh¶ n¨ng tiªu dïng cña d©n chóng t¨ng, bªn c¹nh ®ã c¸c chÝnh s¸ch th«ng tho¸ng h¬n ®Ó thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi (nh­ LuËt söa ®æi LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi 2000 ®· quy ®Þnh). C«ng nghÖ hiÖn ®¹i vµ vèn lín sÏ ®­îc c¸c doanh nghiÖp n­íc ngoµi ®­a vµo ®Ó khai th¸c lîi thÕ vÒ nh©n lùc vµ thÞ tr­êng tiªu thô. Cïng víi gi¶m ph¹m vi ¶nh h­ëng cña c¸c DNNN, c¸c ­u ®·i cña DNNN gi¶m dÇn vµ ®Æc biÖt do c¸c hµng rµo b¶o hé dÇn ®­îc dì bá nªn m¶ng thÞ tr­êng cã c¸c Tæng C«ng ty Nhµ n­íc ho¹t ®éng sÏ cã sù c¹nh tranh b­íc ®Çu khi c¸c doanh nghiÖp n­íc ngoµi tham gia thÞ tr­êng. Mét sè thÞ tr­êng ®­îc ®¸nh gi¸ lµ sÏ tiÕn dÇn ®Õn ®éc quyÒn c¹nh tranh (do mét nhãm doanh nghiÖp cïng kiÓm so¸t, kh«ng cã doanh nghiÖp chi phèi) lµ thÞ tr­êng ph©n bãn, thÞ tr­êng xi m¨ng, thÞ tr­êng x¨ng dÇu, thÞ tr­êng dÞch vô tµi chÝnh... Cã n­íc sÏ nhanh chãng tham cung cÊp hµng ho¸, dÞch vô trªn nh÷ng thÞ tr­êng cã c¸c Tæng C«ng ty Nhµ n­íc, thËm chÝ mét sè thÞ tr­êng vèn ®éc quyÒn còng sÏ ®­îc chuyÓn dÇn sang thÞ tr­êng c¹nh tranh nh­ b­u chÝnh viÔn th«ng. Sù c¹nh tranh trªn m¶ng thÞ tr­êng cã c¸c Tæng C«ng ty Nhµ n­íc høa hÑn lµ ®éng lùc ®Èy m¹nh sù c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng ViÖt Nam. Mét sè thÞ tr­êng sÏ cã sù c¹nh tranh s«i ®éng h¬n lµ xi m¨ng, dÞch vô b¶o hiÓm, c«ng nghiÖp hµng tiªu dïng lín (« t«), c«ng nghiÖp chÕ biÕn hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu... SÏ vÉn tån t¹i mét sè thÞ tr­êng ®éc quyÒn do yªu cÇu vÒ quy m« vµ do vai trß quan träng cña nã trong ph¸t triÓn kinh tÕ nh­ ®iÖn lùc. Tuy nhiªn, nh÷ng thÞ tr­êng ®éc quyÒn hoµn toµn sÏ cßn rÊt Ýt. Tãm l¹i, dùa trªn nh÷ng ®Þnh h­íng vÒ chÝnh s¸ch, vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ®Æc biÖt lµ lé tr×nh héi nhËp cña kinh tÕ ViÖt Nam cho thÊy giai ®o¹n 2001 - 2005 lµ giai ®o¹n chuyÓn tiÕp kinh tÕ ViÖt Nam tõ m«i tr­êng b¶o hé sang m«i tr­êng tù do c¹nh tranh (trong khu«n khæ ph¸p luËt) do ®ã c¸c h×nh thøc, biÖn ph¸p c¹nh tranh còng sÏ ph¸t triÓn ®a d¹ng vµ phong phó h¬n. §Õn n¨m 2005, m«i tr­êng c¹nh tranh sÏ gÇn nh­ b×nh ®¼ng cho c¸c doanh nghiÖp, c¸c doanh nghiÖp ®­îc tù do quyÕt ®Þnh tham gia c¹nh tranh vµ ph¶i chÊp nhËn c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp ®Ó chiÕm lÜnh thÞ tr­êng. IV. Thùc tiÔn vµ kinh nghiÖm c¹nh tranh cña mét sè tËp ®oµn/ C«ng ty viÔn th«ng trªn thÕ giíi. Trªn thÕ giíi, c¹nh tranh trong lÜnh vùc viÔn th«ng ®· ®­îc thùc hiÖn tõ kh¸ l©u. ë mçi n­íc, mçi tËp ®oµn/ c«ng ty ®Òu nh»m nh÷ng môc tiªu sau: - N©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t­ vµ khai th¸c: C¹nh tranh sÏ gãp phÇn ®¸ng kÓ trong viÖc n©ng cao chÊt l­îng ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp bëi c¸c doanh nghiÖp lu«n ph¶i h­íng tíi môc tiªu c¾t gi¶m chi phÝ vµ t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng nh»m thu hót kh¸ch hµng, t×m kiÕm lîi nhuËn cho kho¶n ®Çu t­ cña m×nh. ViÖc cho phÐp c¹nh tranh sÏ gióp cho c¸c doanh nghiÖp tiÕp cËn víi nh÷ng c«ng nghÖ, kü thuËt vµ nghiÖp vô hiÖn ®¹i. - TiÕp cËn ®­îc nh÷ng nguån tµi chÝnh cña t­ nh©n: Cã thÓ thu hót ®­îc nguån vèn ®Çu t­ cña t­ nh©n vµo hai m¶ng ®Çu t­ kinh doanh míi vµ nh­îng quyÒn/b¸n nh÷ng doanh nghiÖp hiÖn cã. - T¹o tiÒm n¨ng lín khuyÕn khÝch ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi: hiÖu qu¶ cao h¬n trong ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp lµ yÕu tè gióp n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh vµ tõ ®ã cµng thu hót thªm l­îng vèn ®Çu t­ trùc tiÕp tõ n­íc ngoµi. - ChiÕm l·nh vµ më réng thÞ tr­êng nh»m t×m kiÕm vµ thu hót kh¸ch hµng: Víi môc tiªu nµy, mçi tËp ®oµn/C«ng ty kh«ng chØ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn cho m×nh mµ xÐt vÒ mÆt tæng thÓ cßn gãp phÇn n©ng cao søc c¹nh tranh cho c¶ quèc gia. Trong qu¸ tr×nh héi nhËp vµ xu h­íng toµn cÇu ho¸ ®ang ngµy cµng ®Õn gÇn, mçi tËp ®oµn/C«ng ty b­u chÝnh viÔn th«ng muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× cÇn ph¶i cã nh÷ng b­íc ®i thÝch hîp cho riªng m×nh. Trong ph¹m vi ®Ò tµi nµy xin ®­îc giíi thiÖu kinh nghiÖm c¹nh tranh cña mét sè tËp ®oµn/C«ng ty viÔn th«ng trªn thÕ giíi. 1. China Telecom (Trung Quèc) China Telecom (CTHK) hiÖn lµ nhµ khai th¸c th«ng tin di ®éng ®øng thø ba trªn thÕ giíi sau Vodafone Air Touch cña Anh vµ NTT DoMoCo cña NhËt. Trong n¨m 1999, CTHK ®· më réng dÞch vô ra c¸c tØnh ngoµi Qu¶ng §«ng, TriÕt Giang vµ Giang T« b»ng c¸ch mua l¹i c¸c m¹ng di ®éng thuéc së h÷u Nhµ n­íc ë c¸c tØnh H¶i Nam, Hµ Nam vµ Phóc KiÕn. CTHK còng cã 11% cæ phÇn trong Cable & Wireless HKT, nhµ cung cÊp viÔn th«ng hµng ®Çu cña Hång K«ng. ChÝnh phñ Trung Quèc kiÓm so¸t CTHK th«ng qua Bé c«ng nghiÖp Th«ng tin. N¨m 1999, China Telecom ®· ph¸t triÓn rÊt m¹nh. M¹ng l­íi cña TËp ®oµn ®· ®­îc më réng ra 6 tØnh víi tæng d©n sè lµ 320 triÖu ng­êi. TËp ®oµn ®· ®¹t møc t¨ng tr­ëng cao c¶ vÒ sè thuª bao, møc ®é sö dông m¹ng vµ duy tr× ®­îc vÞ trÝ dÉn ®Çu trong thÞ tr­êng th«ng tin di ®éng ë Trung Quèc. Sè thuª bao cña TËp ®oµn trong toµn bé 6 tØnh lµ 15,621 triÖu vµo cuèi n¨m 1999, t¨ng 139,2% so víi cuèi n¨m 1998. ThÞ phÇn cña TËp ®oµn trong tæng thÞ phÇn viÔn th«ng ë 6 tØnh lµ 87,4%, chiÕm 36,1% tæng sè thuª bao di ®éng ë Trung Quèc. L­u l­îng sö dông cña thuª bao n¨m 1999 lµ 56,16 tû phu¸t, t¨ng 60,96% so víi n¨m 1998. TËp ®oµn cho r»ng trong nh÷ng n¨m tíi ®©y ngµnh viÔn th«ng di ®éng ë Trung Quèc ë trong mét giai ®o¹n ph¸t triÓn nhanh vµ cã mét tiÒm n¨ng lín, do ®ã môc tiªu chñ yÕu cña TËp ®oµn lµ tËn dông vÞ thÕ chi phèi cña m×nh ë Qu¶ng §«ng vµ TriÕt Giang ®Ó cñng cè lîi thÕ c¹nh tranh, ph¸t triÓn thuª bao vµ møc sö dông cña thuª bao, n©ng cao lîi nhuËn. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu nµy, TËp ®oµn ®· tËp trung vµo c¸c biÖn ph¸p sau: - Më réng dung l­îng m¹ng l­íi vµ quy m« phñ sãng: Dù tÝnh tr­íc møc t¨ng thuª bao, TËp ®oµn tiÕp tôc më réng møc ®é phñ sãng vµ t¨ng dung l­îng m¹ng, tËp trung ph¸t triÓn nhanh c¸c m¹ng GSM, tiÕp tôc hoµn thiÖn vµ tèi ­u ho¸ c¸c m¹ng TACS. Khi më réng m¹ng, TËp ®oµn cã thÓ ph¶i x©y dùng c¬ së h¹ tÇng truyÒn dÉn riªng cña m×nh ë mét sè vïng mµ c¸c b­u ®iÖn tØnh ch­a l¾p ®Æt c¸c thiÕt bÞ truyÒn dÉn. - T¨ng c­êng chÊt l­îng m¹ng l­íi vµ c¸c chøc n¨ng ho¹t ®éng: TËp ®oµn cho r»ng ®Ó duy tr× vÞ thÕ chi phèi trªn thÞ tr­êng vµ c¹nh tranh mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nh»m giµnh ®­îc c¸c thuª bao míi phô thuéc rÊt nhiÒu vµo kh¶ n¨ng t¨ng c­êng chÊt l­îng dÞch vô, ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ cña m¹ng l­íi vµ cÇn ph¶i ®i ®Çu trong viÖc ®æi míi c«ng nghÖ. Do vËy, TËp ®oµn tiÕp tôc hoµn thiÖn c¸c hÖ thèng m¹ng b»ng c¸ch ¸p dông c¸c hÖ thèng qu¶n lý m¹ng tiªn tiÕn vµ hîp t¸c chÆt chÏ víi c¸c nhµ cung cÊp thiÕt bÞ di ®éng hµng ®Çu tiªn thÕ giíi ®Ó ph¸t triÓn mét c¬ së c«ng nghÖ v÷ng ch¾c, cho phÐp tËn dông nh÷ng hµnh tùu c«ng nghÖ trªn thÕ giíi. §Ó t¨ng c­êng hiÖu n¨ng tæng thÓ cña m¹ng, TËp ®oµn ®ang ph¸t triÓn c¸c dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng, bao gåm th­ tho¹i, b¶n tin ng¾n vµ c¸c kh¶ n¨ng truyÒn d÷ liÖu tiªn tiÕn mµ TËp ®oµn cho r»ng sÏ t¨ng møc sö dông cña thuª bao vµ t¹o thªm c¸c nguån doanh thu míi cho TËp ®oµn. - T¨ng c­êng tËp trung vµo thiÕt bÞ vµ ph©n phèi ®Ó më réng thuª bao: ViÖc ®­a c¹nh tranh vµo thÞ tr­êng viÔn th«ng di ®éng ë Trung Quèc sÏ më réng c¸c kªnh ph©n phèi cña c¸c ho¹t ®éng khai th¸c viÔn th«ng di ®éng. TËp ®oµn sÏ më réng sè thuª bao b»ng c¸ch ph¸t triÓn h×nh ¶nh cña m×nh nh­ lµ mét nhµ cung cÊp dÞch vô cã chÊt l­îng th«ng qua viÖc xóc tiÕn c¸c ho¹t ®éng qu¶ng c¸o m¹nh mÏ h¬n. TËp ®oµn còng ph¸t triÓn m¹ng ph©n phèi réng r·i ®Õn c¸c cöa hµng b¸n lÎ viÔn th«ng, c¸c b­u côc vµ tiÕp tôc më réng c¸c cöa hµng b¸n lÎ cña riªng m×nh, khai th¸c c¸c c¬ héi ®Ó ®a d¹ng ho¸ c¸c kªnh ph©n phèi. - TiÕp tôc chó ý ®Õn dÞch vô hËu m·i vµ cñng cè lßng trung thµnh cña kh¸ch hµng: TËp ®oµn tiÕp tôc n©ng cao chÊt l­îng ho¹t ®éng cña c¸c Trung t©m Ch¨m sãc Kh¸ch hµng vµ tËp trung vµo viÖc h­íng dÉn cho kh¸ch hµng vÒ c«ng nghÖ di ®éng, c¸c ®Æc tÝnh vÒ m¹ng còng nh­ dÞch vô cña TË._.p ®oµn. TËp ®oµn cung cÊp mét lo¹t c¸c dÞch vô kh¸ch hµng tõ ®iÓm b¸n hµng trë ®i, bao gåm c¸c ®­êng d©y trî gióp kh¸ch hµng, c¸c Trung t©m Ch¨m sãc kh¸ch hµng, trî gióp trùc tuyÕn cho kh¸ch hµng cã c¸c c©u hái vÒ thanh to¸n, kü thuËt vµ c¸c khÝa c¹nh kh¸c vÒ khai th¸c vµ dÞch vô; hoµn thiÖn c¸c khÝa c¹nh kh¸c cña dÞch vô kh¸ch hµng, bao gåm ®é chÝnh x¸c cña ho¸ ®¬n, sù tiÖn lîi trong thanh to¸n vµ tÝnh kÞp thêi cña viÖc gi¶i quyÕt c¸c trôc trÆc vÒ m¹ng ®Ó cñng cè lßng trung thµnh cña kh¸ch hµng. - KiÓm so¸t chi phÝ vµ n©ng cao hiÖu qu¶ khai th¸c: TËp ®oµn tËp trung vµo viÖc kiÓm so¸t chi phÝ, n©ng cao hiÖu qu¶ khai th¸c th«ng qua viÖc triÓn khai c¸c hÖ thèng qu¶n lý th«ng tin tiªn tiÕn vµ kü thuËt qu¶n lý quèc tÕ, ®ång thêi b»ng c¸ch duy tr× vµ thu hót c¸c nh©n viªn cã tr×nh ®é cao ®Ó t¨ng c­êng kh¶ n¨ng sinh lêi cña m×nh. B¶ng 1: Mét sè chØ tiªu vÒ thuª bao cña China Telecom (CTHK) Th¸ng 12/1999 ChØ tiªu Guang dong Mobile Zhejiang Mobile Jiangsu Mobile Fujian Mobile Henan Mobile Hainam Mobile CTHK Tæng sè thuª bao (ngh×n) 5.951,5 2.858,5 2.328,0 2.506,5 1.730,4 245,9 15.620,8 Tû lÖ thuª bao rêi m¹ng (%) 3,5 4,75 4,89 3,49 7,42 18,27 4,59 ThÞ phÇn (%) 88,10 84,68 81,03 89,10 97,80 86,35 87,84 - Khai th¸c c¸c c¬ héi ®Çu t­ mang tÝnh chiÕn l­îc trong ngµnh viÔn th«ng ë Trung Quèc: Víi møc t¨ng tr­ëng nhanh cña ngµnh viÔn th«ng Trung Quèc, TËp ®oµn nhËn thÊy sÏ cã nh÷ng c¬ héi hÊp dÉn cho ®Çu t­ mang tÝnh chiÕn l­îc víi c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô viÔn th«ng kh¸c. TËp ®oµn dù ®Þnh tËn dông vÞ trÝ ®éc t«n cña m×nh ®Ó tiÕp cËn c¸c thÞ tr­êng vèn quèc tÕ nh»m khai th¸c c¸c c¬ héi ®Ó dµnh ®­îc c¸c hîp ®ång kinh doanh vÒ th«ng tin di ®éng hay viÔn th«ng nãi chung ë Trung Quèc. 2. Korea Telecom (Hµn Quèc): Theo hiÖp ®Þnh ®­îc ký kÕt víi WTO, thÞ tr­êng viÔn th«ng Hµn Quèc sÏ ®­îc më cöa tõng phÇn b¾t ®Çu tõ th¸ng 1 n¨m 1998 vµ sÏ ®­îc tù do ho¸ hoµn toµn vµo n¨m 2001. HiÖn nay, Korea Telecom - doanh nghiÖp chñ ®¹o vÒ viÔn th«ng cña Hµn Quèc vÉn gi÷ ®éc quyÒn Nhµ n­íc trong lÜnh vùc ®iÖn tho¹i néi h¹t; ®èi víi dÞch vô ®iÖn tho¹i ®­êng dµi, Korea Telecom vÉn gi÷ ®­îc mét thÞ phÇn lín lµ 91,3%. Trong lÜnh vùc dÞch vô ®iÖn tho¹i quèc tÕ, n¬i mµ Korea Telecom ph¶i ®èi mÆt víi c¸c ®èi thñ c¹nh tranh kh¸c nªn Korea Telecom chØ chiÕm ®­îc 69,7% thÞ phÇn. §Ó cã thÓ chuÈn bÞ tèt cho n¨m 2001, n¨m mµ ngµnh viÔn th«ng Hµn Quèc sÏ ®­îc tù do ho¸ hoµn toµn, Korea Telecom ®· vµ ®ang ph¶i thùc hiÖn mét sè chÝnh s¸ch ®Ó cã thÓ duy tr× ®­îc vÞ trÝ dÉn ®Çu ngµnh viÔn th«ng Hµn Quèc nh­ sau: - H­íng tíi kh¸ch hµng: BÊt kú mét doanh nghiÖp nµo muèn ph¸t triÓn ®Òu ph¶i quan t©m ®Õn kh¸ch hµng. Còng nh­ vËy, Korea Telecom ®· thùc hiÖn mét ch­¬ng tr×nh coi n¨m 1999 lµ "n¨m cña kh¸ch hµng" vµ thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng Marketing phï hîp ®Ó ®em l¹i hiÖu qu¶ tèt h¬n cho kh¸ch hµng. C¸c trung t©m Ch¨m sãc kh¸ch hµng cña Korea Telecom ®Òu ®­îc kÕt nèi thèng nhÊt víi nhau. V× vËy, chØ víi mét cuéc gäi, c¸c th¾c m¾c, yªu cÇu cña kh¸ch hµng sÏ ®­îc gi¶i ®¸p. Tuy nhiªn, nÕu mét th¾c m¾c hay yªu cÇu nµo cña kh¸ch hµng kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc trong ngµy h«m ®ã th× kh¸ch hµng sÏ ®­îc båi th­êng. - Më réng thÞ tr­êng: §Ó hîp t¸c trªn toµn thÕ giíi trong xu h­íng toµn cÇu ho¸, Korea Telecom ®ang sö dông mäi nç lùc ®Ó t¸i t¹o mét C«ng ty viÔn th«ng phï hîp toµn cÇu. Tr­íc m¾t, Korea Telecom sÏ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi tíi c¸c n­íc trong khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng còng nh­ lµ c¸c khu vùc kh¸c cã tiÒm n¨ng ph¸t triÓn cao. Korea Telecom còng thùc hiÖn chiÕn l­îc liªn minh víi c¸c C«ng ty viÔn th«ng kh¸c trªn thÕ giíi vµ ®· tham gia ho¹t ®éng vµ c¸c tæ chøc th«ng tin quèc tÕ nh­ ITU vµ APT. MÆt kh¸c, Korea Telecom còng më réng thÞ tr­êng cña m×nh b»ng c¸ch mua l¹i c¸c C«ng ty viÔn th«ng kh¸c. Th¸ng 6/2000, Korea Telecom mua l¹i h·ng Hansol M.com víi sè tiÒn dù tÝnh kho¶ng 3.000 tû Won (2,7 tû USD). Korea Telecom hîp nhÊt ho¹t ®éng cña Hansol víi Korea Telecom Freetel, C«ng ty khai th¸c dÞch vô ®iÖn tho¹i di ®éng trùc thuéc Korea Telecom víi hy väng t¹o ra mét nhµ khai th¸c dÞch vô ®iÖn tho¹i di ®éng lín thø nh× Hµn Quèc víi 25% thÞ phÇn (sau SK Telecom khi SK Telecom mua l¹i Shinsegi Telecom khiÕn cho SK Telecom trë thµnh nhµ khai th¸c ®iÖn tho¹i di ®éng lín nhÊt Hµn Quèc víi 60% thÞ phÇn). Vô mua b¸n nµy cña Korea Telecom ®­îc coi lµ sÏ kÕt thóc viÖc cñng cè c¸c nhµ khai th¸c ®iÖn tho¹i di ®éng cña Hµn Quèc. - §Çu t­ vµo nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn (R&D): §Çu t­ vµo nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cña Korea Telecom ®· t¨ng nhanh, chiÕm tíi 5.048 tû Won trong n¨m 1998 vµ trong c¸c n¨m tiÕp theo cßn ®­îc t¨ng n÷a. B»ng viÖc ph¸t triÓn mét lo¹t hÖ thèng tæng ®µi TDX, tæng ®µi ATM, c¸c dÞch vô ®a ph­¬ng tiÖn vµ thiÕt bÞ truyÒn dÉn F/O, ph¸t triÓn mét hÖ thèng IMT - 2000 vµ b¶n ®å hÖ thèng th«ng tin DBMS, Korea Telecom ®· n©ng cÊp c«ng nghÖ viÔn th«ng cña Hµn Quèc. Korea Telecom sÏ liªn tôc thùc hiÖn vµ quan t©m ®Õn nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn ®Ó duy tr× vÞ trÝ cña m×nh trong viÖc ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin. B¶ng 2: §Çu t­ vµo nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cña Korea Telecom N¨m 1993 1994 1995 1996 1997 1998 Møc ®Çu t­ (Tû Won) 2.790 3.402 4.051 5.156 5.392 5.408 - ChiÕn l­îc kinh doanh cho thÕ kû 21: ChiÕn l­îc kinh doanh cho thÕ kû 21 kh«ng chØ t¨ng nguån tµi chÝnh mµ cßn trë thµnh mét doanh nghiÖp tiªu chuÈn toµn cÇu. Korea Telecom sÏ tiÕp tôc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cèt lâi nh»m b¶o vÖ thÞ phÇn trong n­íc cña m×nh, ®æi h­íng ho¹t ®éng hoÆc b¸n hÕt c¸c doanh nghiÖp kinh doanh Ýt cã l·i. Doanh thu tõ c¸c ho¹t ®éng nµy sÏ ®­îc ®Çu t­ cã chän läc vµo c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cã møc t¨ng tr­ëng cao. Korea Telecom kh«ng chØ sÏ thùc hiÖn c¸c chiÕn l­îc liªn minh víi c¸c doanh nghiÖp n­íc ngoµi ®Ó gióp Korea Telecom trë thµnh mét C«ng ty viÔn th«ng hµng ®Çu cña Ch©u ¸ vµ ph¸t triÓn thµnh C«ng ty dÉn ®Çu trong th«ng tin quèc tÕ vµ thÞ tr­êng truyÒn th«ng. 3. Deutsche Telecom (§øc) Còng gièng nh­ c¸c nhµ cung cÊp dÞch vô viÔn th«ng kh¸c trªn thÕ giíi, Deutsche Telecom - mét nhµ cung cÊp dÞch vô viÔn th«ng Nhµ n­íc cña §øc còng ®ang ph¶i ®èi mÆt xu h­íng cã nhiÒu C«ng ty c¹nh tranh míi th©m nhËp vµo thÞ tr­êng §øc sau quyÕt ®Þnh 1994 cña Liªn minh Ch©u ¢u (EU) vÒ viÖc më cöa c¸c thÞ tr­êng ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng vµ c¸c dÞch vô viÔn th«ng t¹i 15 quèc gia thµnh viªn cña Liªn minh Ch©u ¢u (trong ®ã §øc lµ mét thµnh viªn) sau ngµy 01-01-1998. QuyÕt ®Þnh nµy sÏ kÕt thóc sù tån t¹i ®éc quyÒn l©u ®êi cña Deutsche Telecom. Sau quyÕt ®Þnh nµy, mét sè C«ng ty c¹nh tranh míi ®· s½n sµng th©m nhËp thÞ tr­êng §øc. C¸c C«ng ty c¹nh tranh ®· nhËn thÊy r»ng hä sÏ cung cÊp c¸c dÞch vô th«ng tin di ®éng, Internet vµ Multimedia bæ sung cho c¸c dÞch vô viÔn th«ng h÷u tuyÕn truyÒn thèng. §øng t×nh h×nh ®ã, ChÝnh phñ §øc ®· tiÕn hµnh mét sè biÖn ph¸p ®Ó chuÈn bÞ cho Deutsche Telecom trong m«i tr­êng c¹nh tranh míi nµy mµ biÖn ph¸p tr­íc tiªn lµ thuª Tæng Gi¸m ®èc. TiÕp theo, ChÝnh phñ §øc còng b¾t ®Çu viÖc t­ nh©n ho¸ Deutsche Telecom n¨m 1996 víi gi¸ b¸n cæ phiÕu lµ 6,2 tû ®« la Mü cho c¸c nhµ ®Çu t­ th«ng qua viÖc niªm yÕt trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n Lu©n §«n, §øc vµ New York. Sau khi cã sù ra ®êi cña c¸c C«ng ty c¹nh tranh míi, dù kiÕn gi¸ c­íc c¸c dÞch vô sÏ gi¶m Ýt nhÊt mét nöa vµ ®Ó ®¶m b¶o cho C«ng ty Deutsche Telecom vÉn duy tr× ®­îc lîi nhuËn, Deutsche Telecom lËp kÕ ho¹ch t¨ng c­êng n¨ng lùc lµm viÖc cña nh©n viªn C«ng ty lªn 505. Nh»m thùc hiÖn ®­îc kÕ ho¹ch nµy, C«ng ty ®· ph¶i c¾t gi¶m kho¶ng 60.000 lao ®éng, chiÕm kho¶ng 1/4 tæng sè nh©n viªn cña Deutsche Telecom. Nh»m môc ®Ých trë thµnh mét TËp ®oµn ®a quèc gia trong nÒn c«ng nghiÖp ®ang toµn cÇu ho¸ nhanh chãng nµy, Deutsche Telecom ®· liªn minh víi France Telecom (Ph¸p) vµ Sprint (nhµ khai th¸c ®iÖn tho¹i ®­êng dµi lín thø 3 t¹i Mü). Deutsche Telecom vµ France Telecoms ®· tho¶ thuËn cïng ph¸t triÓn kinh doanh m¹ng quèc tÕ. Liªn minh nµy kinh doanh c¸c dÞch vô th«ng tin tho¹i tèc ®é cao, truyÒn sè liÖu vµ ®a ph­¬ng tiÖn kÕt nèi c¸c v¨n phßng vµ c¸c m¹ng m¸y tÝnh cho c¸c tËp ®oµn ®a quèc gia. MÆt kh¸c, víi ph­¬ng ch©m lµ "nh×n tr­íc nhu cÇu - h­íng theo kh¸ch hµng", Deutsche Telecom ®· thùc hiÖn liªn doanh víi c¸c ®èi t¸c ë nhiÒu n­íc kh¸c nhau nh­ ë Ch©u ¸ cã Setelindo (Indonexia), Islacom (Philippines) vµ TRI (Malayxia). ë Ch©u ¢u cã Matay, mét C«ng ty ®­îc s¸t nhËp víi Deutsche Telecom. §ãng t¹i Hungary ®· ®¸p øng mäi yªu cÇu cña kh¸ch hµng nh­ lµ mét tr¹m Hub viÔn th«ng cña khu vùc phÝa §«ng Ch©u ¢u. H¬n n÷a, ®Ó cã thÓ cung cÊp cho kh¸ch hµng dÞch vô víi chÊt l­îng cao h¬n, n¨m 1997, Deutsche Telecom ®· h×nh thµnh 2 dù ¸n ®Çu t­: ®ã lµ dù ¸n hiÖn ®¹i ho¸ c¬ së h¹ tÇng viÔn th«ng phÝa §«ng n­íc §øc cã gi¸ trÞ 49 tû DM vµ dù ¸n sè ho¸ m¹ng phÝa T©y n­íc §øc víi trÞ gi¸ lµ 12 tû DM. Víi viÖc hoµn thµnh 2 dù ¸n nµy, Deutsche Telecom cã thÓ cung cÊp cho kh¸ch hµng cña m×nh mét trong nh÷ng c¬ së h¹ tÇng viÔn th«ng hiÖn ®¹i nhÊt trªn thÕ giíi. Tuy nhiªn, Deutsche Telecom, France Telecom vµ Sprint ®ang gÆp ph¶i khã kh¨n vµ ch­a ch¾c ®· giµnh ®­îc tÊt c¶ theo c¸ch riªng cña m×nh bëi lÏ hiÖn nay c¸c tËp ®oµn cã xu h­íng liªn kÕt l¹i víi nhau ®Ó cïng khai th¸c. British Teleom vµ MCI (nhµ khai th¸c ®­êng dµi lín thø 2 t¹i Mü) còng ®· thiÕt lËp mét liªn doanh mang tªn Concert. AT&T, nhµ khai th¸c ®­êng dµi lín nhÊt t¹i Mü còng cã c¸c tho¶ thuËn víi mét sè nhµ khai th¸c nh­ KDD (NhËt B¶n) vµ Singapore Telecom cho mét liªn doanh cã tªn "c¸c ®èi t¸c thÕ giíi". AT&T còng liªn kÕt víi Unisource (mét liªn minh gi÷a c¸c nhµ khai th¸c Thuþ §iÓn, Hµ Lan, Italia vµ Thuþ SÜ). C¶ Concert vµ c¸c liªn doanh cña AT&T còng ®ang nh»m môc tiªu vµo thÞ tr­êng c¸c tËp ®oµn nh­ liªn doanh Phoenix gi÷a Singapore Telecom, France Telecom vµ Sprint ®ang h­íng tíi. Cã thÓ nãi, thùc tiÔn vµ kinh nghiÖm c¹nh tranh cña c¸c tËp ®oµn/C«ng ty viÔn th«ng trªn thÕ giíi ®· cho chóng ta thÊy n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh lµ ph­¬ng ph¸p tèt nhÊt ®Ó cã thÓ thùc sù tham gia vµo thÞ tr­êng thÕ giíi. Vµ víi mçi mét tËp ®oµn/C«ng ty kh¸c nhau th× cã mét ph­¬ng ph¸p thùc hiÖn kh¸c nhau nh»m ®¸p øng ®­îc nh÷ng môc tiªu riªng cña mçi tËp ®oµn/C«ng ty. V× vËy, viÖc tiÕp thu nh÷ng kinh nghiÖm cÇn dùa trªn c¬ së ph©n tÝch ®Æc thï, kh¶ n¨ng ¸p dông thµnh c«ng trong ®iÒu kiÖn cô thÓ cña ng­êi ®i sau. Qua xem xÐt thùc tiÔn vµ nh÷ng kinh nghiÖm c¹nh tranh cña mét sè tËp ®oµn/C«ng ty viÔn th«ng trªn thÕ giíi cho thÊy ngoµi viÖc më réng vµ n©ng cao chÊt l­îng m¹ng l­íi (b»ng mét lo¹t c¸c biÖn ph¸p nh­ ®Çu t­ ®æi míi c«ng nghÖ, ®ång bé vµ tiªu chuÈn ho¸ thiÕt bÞ, hç trî ®µo t¹o nh©n viªn...) ®Ó giµnh ®­îc thÞ phÇn vµ ph¸t triÓn v÷ng vµng, c¸c tËp ®oµn/C«ng ty ®Æc biÖt chó ý ®Õn vÊn ®Ò më réng thÞ tr­êng, h¹ thÊp gi¸ c­íc, ®µo t¹o ®éi ngò nh©n viªn n¨ng ®éng vµ thµnh th¹o chuyªn m«n, lµm tèt c«ng t¸c marketing... Ch­¬ng iI: HiÖn tr¹ng n¨ng lùc c¹nh tranh cña tæng C«ng ty b­u chÝnh viÔn th«ng ViÖt Nam I.c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña tæng C«ng ty 1. C¸c yÕu tè thuéc chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc 1.1. Chñ ch­¬ng, chÝnh s¸ch XÐt d­íi gãc ®é Nhµ n­íc, mét trong nh÷ng biÖn ph¸p quan träng nhÊt thóc ®Èy doanh nghiÖp tù n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh lµ t¹o ra c¸c ®èi thñ c¹nh tranh cho doanh nghiÖp ®ã trªn th­¬ng tr­êng, v× nÕu duy tr× m«i tr­êng ®éc quyÒn, doanh nghiÖp kh«ng ph¶i c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c nªn sÏ kh«ng cã ®éng c¬ ph¸t triÓn theo xu h­íng c¹nh tranh. Khi xuÊt hiÖn nh÷ng ®èi thñ c¹nh tranh, dï muèn hay kh«ng doanh nghiÖp còng ph¶i tù ®iÒu chØnh l¹i ho¹t ®éng cña m×nh ®Ó cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong m«i tr­êng míi. C¸c yÕu tè chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc t¸c ®éng tíi viÖc n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña VNPT ®­îc thÓ hiÖn trªn hai mÆt chÝnh sau: 1.1.1. ChÝnh s¸ch më cöa thÞ tr­êng dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng Ngµy 15/8/1987 ChÝnh phñ ra NghÞ ®Þnh sè 121/H§BT ban hµnh §iÒu lÖ B­u chÝnh ViÔn th«ng. Theo quy ®Þnh t¹i NghÞ ®Þnh nµy, viÖc cung cÊp c¸c dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng thuéc ®éc quyÒn C«ng ty (Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam), phï hîp víi ®­êng lèi, chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ vµ c¬ chÕ qu¶n lý Nhµ n­íc lóc bÊy giê vµ ®· t¹o ra hµnh lang ph¸p luËt rÊt quan träng trong viÖc qu¶n lý vµ ph¸t triÓn ngµnh B­u ®iÖn. Thùc hiÖn chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN ®­îc ®Ò ra tõ §¹i héi §¶ng VI, c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc vÒ b­u chÝnh, viÔn th«ng ®· tõng b­íc ®­îc thay ®æi phï hîp víi yªu cÇu thùc tÕ cña mçi giai ®o¹n. N¨m 1995, ChÝnh phñ ®· chÝnh thøc cho phÐp 2 doanh nghiÖp Nhµ n­íc lµ C«ng ty §iÖn tö ViÔn th«ng qu©n ®éi (Vietel) vµ C«ng ty Cæ phÇn DÞch vô viÔn th«ng Sµi Gßn (SPT) ®­îc phÐp thµnh lËp vµ cung cÊp c¸c dÞch vô viÔn th«ng trong n­íc vµ ®i n­íc ngoµi. §iÒu 95 NghÞ ®Þnh sè 109/1997/N§-CP ngµy 12/11/1997 cña ChÝnh phñ vÒ b­u chÝnh, viÔn th«ng còng nª râ: "doanh nghiÖp cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng lµ doanh nghiÖp Nhµ n­íc hoÆc C«ng ty cæ phÇn mµ Nhµ n­íc chiÕm cæ phÇn chi phèi hoÆc cæ phÇn ®Æc biÖt, ®­îc Thñ t­íng ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh thµnh lËp hoÆc cho phÐp thµnh lËp ®Ó cung cÊp c¸c dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng trong n­íc vµ quèc tÕ". Nh­ vËy, h×nh thøc ®éc quyÒn Nhµ n­íc còng ®· cã sù thay ®æi tõ h×nh thøc ®éc quyÒn mét C«ng ty sang nhiÒu C«ng ty. ChÝnh s¸ch chuyÓn ®æi trªn ®· ®­îc cô thÓ ho¸ b»ng mét lo¹t c¸c giÊy phÐp cung cÊp dÞch vô ®­îc Tæng côc B­u ®iÖn ban hµnh n¨m 1997 vµ 1998, bao gåm 5 giÊy phÐp cung cÊp dÞch vô Internet cho 5 doanh nghiÖp vµ mét sè giÊy phÐp cung cÊp c¸c dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng c¬ b¶n cho Vietel vµ SPT. GÇn ®©y nhÊt lµ sù ra ®êi cña C«ng ty §iÖn tö ViÔn th«ng Hµng H¶i (cung cÊp c¸c dÞch vô th«ng tin ven biÓn). Tõ chç cã mét m×nh ho¹t ®éng trªn thÞ tr­êng, tíi n¨m 1997, VNPT ®· chÝnh thøc cã c¸c ®èi thñ c¹nh tranh lµ cÇn thiÕt. ChÝnh v× vËy, ®©y lµ mét trong nh÷ng chÝnh s¸ch cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh thóc ®Èy VNPT ph¶i n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña m×nh. 1.1.2. ChÝnh s¸ch héi nhËp quèc tÕ Më réng quan hÖ ®èi ngo¹i lµ mét trong 9 néi dung c¬ b¶n ®­îc NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng VIII ®Ò ra. §Ó thùc hiÖn nhiÖm vô nµy ph¶i "tiÕp tôc thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i ®éc lËp, tù chñ, réng më, ®a ph­¬ng ho¸. Më réng quan hÖ quèc tÕ, hîp t¸c nhiÒu mÆt song ph­¬ng vµ ®a ph­¬ng víi c¸c n­íc, c¸c tæ chøc quèc tÕ vµ khu vùc". Cuèi n¨m 1997, chñ tr­¬ng héi nhËp l¹i ®­îc thÓ hiÖn mét lÉn n÷a trong NghÞ quyÕt TWIV khãa "chñ ®éng chuÈn bÞ c¸c ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt vÒ c¸n bé, luËt ph¸p vµ nhÊt lµ vÒ nh÷ng s¶n phÈm mµ chóng ta cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®Ó héi nhËp thÞ tr­êng khu vùc vµ quèc tÕ". Thùc hiÖn chñ tr­¬ng héi nhËp quèc tÕ ®­îc TW §¶ng ®Ò ra, ViÖt Nam ®· ®­a ra cam kÕt vÒ 5 dÞch vô viÔn th«ng cña ViÖt Nam trong ASEAN. C¸c cam kÕt nµy quy ®Þnh c¸c C«ng ty n­íc ngoµi ®­îc tham gia vµo lÜnh vùc cung cÊp dÞch vô viÔn th«ng ë ViÖt Nam d­íi h×nh thøc BCC. Ngµy 13/7/2000 võa qua, ViÖt Nam vµ Mü ®· ký kÕt HiÖp ®Þnh vÒ c¸c quan hÖ th­¬ng m¹i gi÷a Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam vµ Hîp chñng quèc Hoa Kú ®­îc gäi lµ HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i ViÖt - Mü. C¸c quy ®Þnh t­¬ng ®èi ®Çy ®ñ vµ toµn diÖn vÒ 4 lÜnh vùc chÝnh lµ: Th­¬ng m¹i hµng ho¸, quyÒn së h÷u trÝ tuÖ, th­¬ng m¹i dÞch vô, quan hÖ ®Çu t­. HiÖp ®Þnh nµy sÏ cã hiÖu lùc sau khi ®­îc Quèc héi cña 2 n­íc phª chuÈn. C¸c cam kÕt cña ViÖt Nam nªu ra trong HiÖp ®Þnh s©u vµ réng h¬n nhiÒu so víi cam kÕt trong ASEAN, cho phÐp 2 n¨m (3 n¨m ®èi víi dÞch vô Internet) sau khi HiÖp ®Þnh cã hiÖu lùc, phÝa Mü ®­îc tham gia trong c¸c liªn doanh cung cÊp c¸c dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng víi møc gãp vèn tèi ®a 505 vèn ph¸p ®Þnh vµ 4-6 n¨m ®èi víi c¸c dÞch vô viÔn th«ng c¬ b¶n víi møc gãp vèn tèi ®a lµ 49% vèn ph¸p ®Þnh cña liªn doanh. C¸c doanh nghiÖp vµ c¸c nhµ qu¶n lý ®Òu ý thøc ®­îc tÇm quan träng cña HiÖp ®Þnh nµy ®èi víi sù ph¸t triÓn vµ giao l­u th­¬ng m¹i, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc chñ ®¹o cña ViÖt Nam trong bèi c¶nh ®Êt n­íc ®ang cßn ph¸t triÓn ë møc ®é thÊp. YÕu tè th¸ch thøc d­êng nh­ nhiÒu h¬n lµ yÕu tè c¬ héi. Trong ®ã c¸c giíi h¹n vÒ ®èi xö quèc gia nh­ cung cÊp qua biªn giíi, tiªu thô ë n­íc ngoµi, hiÖn diÖn th­¬ng m¹i lµ kh«ng h¹n chÕ. Tõ viÖc thùc hiÖn c¸c cam kÕt nµy tÊt yÕu dÉn tíi thÞ tr­êng viÔn th«ng ViÖt Nam bÞ chia sÎ vµ c¹nh tranh ngµy cµng trë nªn khèc liÖt h¬n. V× vËy, yªu cÇu cÊp thiÕt ®èi víi VNPT lµ ph¶i n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh ®Ó trong qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ, VNPT cã ®ñ søc c¹nh tranh ®­îc víi c¸c tËp ®oµn viÔn th«ng khæng lå n­íc ngoµi ngay t¹i thÞ tr­êng ViÖt Nam, kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña m×nh trªn thÞ tr­êng trong n­íc còng nh­ quèc tÕ. 1.1.3. Lé tr×nh më cöa thÞ tr­êng dÞch vô viÔn th«ng cña ViÖt Nam Lé tr×nh më cöa thÞ tr­êng dÞch vô viÔn th«ng cña ViÖt Nam ®­îc dù kiÕn víi c¸c giai ®o¹n vµ néi dung chñ yÕu nh­ sau: Tõ 2001-2003: - Ban hµnh LuËt viÔn th«ng vµ c¸c v¨n b¶n d­íi LuËt. - TiÕp tôc t¨ng c­êng sù tham gia cña c¸c thµnh phÇn ngoµi quèc doanh. - TiÕp tôc thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp cung cÊp dÞch vô. - Më réng thªm h×nh thøc liªn doanh víi n­íc ngoµi ®èi víi dÞch vô c¬ b¶n (trõ dÞch vô ®iÖn tho¹i cè ®Þnh) vµ dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng. Tõ 2004-2006: - Lµ giai ®o¹n cã nh÷ng chuyÓn biÕn c¨n b¶n vÒ c¬ cÊu vµ thµnh phÇn kinh tÕ tham gia trªn thÞ tr­êng cung cÊp dÞch vô viÔn th«ng. - CÇn thiÕt ph¶i thóc ®Èy nhanh h¬n c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong viÖc cung cÊp dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng. Tõ 2007-2010: - Lµ giai ®o¹n chuyÓn tiÕp sang c¹nh tranh quèc tÕ. - Xem xÐt cho phÐp mét sè h×nh thøc ®Çu t­ n­íc ngoµi kh¸c ngoµi BCC, liªn doanh. Tõ 2011-2012: - Lµ giai ®o¹n b­íc ®Öm chuÈn bÞ vÒ ph¸p lý, tæ chøc thÞ tr­êng cho viÖc më réng sù tham gia s©u cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi n­íc. - Cho phÐp n­íc ngoµi n©ng møc cæ phÇn trong c¸c doanh nghiÖp cung cÊp dÞch vô c¬ b¶n. Tõ 2013-2016: - Cã thÓ cho phÐp n©ng cæ phÇn cña n­íc ngoµi trong c¸c doanh nghiÖp chñ ®¹o lªn tèi ®a 30%. Tõ 2017-2020: - Lµ giai ®o¹n cuèi cïng cña lé tr×nh, kÕt thóc viÖc xo¸ bá hÇu hÕt c¸c h¹n chÕ ®èi víi viÖc cÊp phÐp cung cÊp dÞch vô vµ h×nh thøc ®Çu t­, vÉn ®¶m b¶o qu¶n lý cña Nhµ n­íc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp chñ ®¹o. 1.2. M«i tr­êng ph¸p lý D­íi gãc ®é qu¶n lý Nhµ n­íc, ®Ó n©ng cao cã hiÖu qu¶ n¨ng lùc c¹nh tranh, doanh nghiÖp ph¶i ®­îc ®Æt trong mét hµnh lang ph¸p lý phï hîp vµ m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh. Hµnh lang ph¸p lý lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó doanh nghiÖp chñ ®éng ph¸t triÓn kinh doanh, tr¸nh viÖc g× còng ph¶i cã sù chØ ®¹o cña c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn. §ång thêi, ®©y còng lµ c¬ së v÷ng ch¾c ®Ó doanh nghiÖp thùc hiÖn quyÒn ®­îc kiÕn nghÞ/ khiÕu n¹i vÒ c¸c hµnh vi c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c, chèng l¹i c¸c ho¹t ®éng kinh doanh tr¸i phÐp cña nh÷ng ®èi t­îng kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn hoÆc kh«ng ®­îc phÐp kinh doanh, kiÕn nghÞ víi c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn vÒ nh÷ng m¶ng mµ khung ph¸p lý cßn thiÕu hoÆc ch­a s¸t víi thùc tÕ. VÒ ho¹t ®éng cña VNPT cã thÓ nãi NghÞ ®Þnh sè 51/CP ngµy 01/8/1995 phª chÈn §iÒu lÖ tæ chøc vµ ho¹t ®éng cña Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng v¨n b¶n ph¸p quy cã hiÖu lùc cao, quy ®Þnh râ c¬ cÊu bé m¸y, quyÒn h¹n, tr¸ch nhiÖm cña VNPT trong lÜnh vùc b­u chÝnh viÔn th«ng. NghÞ ®Þnh 51/CP lµ v¨n b¶n ph¸p lý quan träng, ®Æt nÒn mãng ph¸p lý cho mét lo¹t c¸c ho¹t ®éng c¶i c¸ch cña VNPT, c¶ vÒ tæ chøc vµ c¬ chÕ s¶n xuÊt kinh doanh nh»m t¨ng n¨ng lùc c¹nh tranh cña Tæng C«ng ty. §èi víi lÜnh vùc cung cÊp dÞch vô, ChÝnh phñ vµ c¸c c¬ quan Nhµ n­íc cã thÈm quyÒn ®· kÞp thêi ban hµnh c¸c v¨n b¶n ph¸p quy ®Ó ®iÒu chØnh ho¹t ®éng trong lÜnh vùc nµy. Th¸ng 10/1997, Tæng côc B­u ®iÖn ®· ®ång thêi cÊp phÐp cho 5 nhµ cung cÊp dÞch vô Internet (ISP). ViÖc ®Æt VNPT vµo vÞ trÝ cïng mét xuÊt ph¸t ®iÓm vÒ mÆt thêi gian víi c¸c ISP kh¸c ®ßi hái Nhµ n­íc ph¶i ®Æt ra khung ph¸p lý hoµn chØnh vµ b×nh ®¼ng ®Ó VNPT cã ®iÒu kiÖn ph¸t huy kh¶ n¨ng cña m×nh. Khung ph¸p lý nµy ®· ®­îc ®Þnh h×nh b»ng c¸c v¨n b¶n ph¸p quy sau: - NghÞ ®Þnh sè 21/CP ngµy 05/3/1997 cña ChÝnh phñ ban hµnh Quy chÕ t¹m thêi vÒ qu¶n lý, thiÕt lËp, sö dông m¹ng Internet ë ViÖt Nam; - QuyÕt ®Þnh sè 136/TTg ngµy 05/3/1997 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ vÒ viÖc thµnh lËp Ban §iÒu phèi Quèc gia m¹ng Internet ë ViÖt Nam; - Th«ng t­ sè 08/TTLT ngµy 24/5/1997 cña Tæng côc B­u ®iÖn - Bé V¨n ho¸ Th«ng tin - Bé néi vô h­íng dÉn cÊp phÐp viÖc kÕt nèi, cung cÊp vµ sö dông Internet ë ViÖt Nam; - QuyÕt ®Þnh sè 1110/BC ngµy 21/5/1997 cña Bé V¨n ho¸ Th«ng tin ban hµnh Quy ®Þnh vÒ viÖc cÊp phÐp cung cÊp th«ng tin lªn m¹ng Internet; - QuyÕt ®Þnh sè 848/1997/Q§-BNV (A11) ngµy 23/10/1997 cña Bé Néi vô ban hµnh Quy ®Þnh vÒ biÖn ph¸p vµ trang thiÕt bÞ kiÓm tra, kiÓm so¸t b¶o ®¶m an ninh quèc gia trong ho¹t ®éng Internet ë ViÖt Nam; - QuyÕt ®Þnh sè 679/1997/Q§-TCB§ ngµy 14/11/1997 cña Tæng côc B­u ®iÖn ban hµnh ThÓ lÖ dÞch vô Internet; - QuyÕt ®Þnh sè 682/1997/Q§-TCB§ ngµy 14/11/1997 cña Tæng côc B­u ®iÖn ban hµnh t¹m thêi b¶ng gi¸ c­íc truy nhËp Internet; - QuyÕt ®Þnh sè 683/1997/Q§-TCB§ ngµy 14/11/1997 cña Tæng côc B­u ®iÖn ban hµnh Tiªu chuÈn chÊt l­îng dÞch vô Internet. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña dÞch vô Internet trong 3 n¨m qua, hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p quy trªn ®· béc lé nh÷ng thiÕu sãt, bÊt cËp so víi t×nh h×nh thùc tÕ. VÊn ®Ò nµy ®· ®­îc ®iÒu chØnh kÞp thêi b»ng c¸ch b·i bá, ban hµnh c¸c quy ®Þnh míi cho phï hîp h¬n. C¸c quy ®Þnh nµy bao gåm QuyÕt ®Þnh sè 76/2000/TTg ngµy 28/6/2000 cña Thñ t­íng ChÝnh phñ quy ®Þnh gi¶i thÓ Ban ®iÒu phèi quèc gia m¹ng Internet ë ViÖt Nam, chØ thÞ cña ChÝnh phñ vÒ viÖc ban hµnh NghÞ ®Þnh míi thay thÕ cho NghÞ ®Þnh sè 21/CP ngµy 05/3/1997, ban hµnh NghÞ ®Þnh míi thay thÕ cho NghÞ ®Þnh sè 21/CP ngµy 05/3/1997, ban hµnh Quy chÕ t¹m thêi vÒ qu¶n lý, thiÕt lËp, sö dông m¹ng Internet ë ViÖt Nam. §èi víi c¸c dÞch vô c¬ b¶n, trªn c¬ së NghÞ ®Þnh sè 109/1997/N§-CP ngµy 12/11/1997 cña ChÝnh phñ, Tæng côc B­u ®iÖn ®· tr×nh Thñ t­íng ChÝnh phñ ban hµnh, phèi hîp víi c¸c bé ngµnh cã liªn quan hoÆc chñ ®éng ban hµnh c¸c v¨n b¶n h­íng dÉn thùc dÉn thùc hiÖn vÒ m¹ng, dÞch vô, gi¸ c­íc, tÇn sè, tiªu chuÈn kü thuËt... Tuy nhiªn, d­íi gãc ®é lµ mét doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm thùc thi c¸c v¨n b¶n ph¸p quy cña Nhµ n­íc nh­ VNPT, hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ®iÒu chØnh c¸c dÞch vô c¬ b¶n vÉn cßn thiÕu nhiÒu, ch­a ®¸p øng ®­îc nhu cÇu ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong bèi c¶nh kinh tÕ, c«ng nghÖ ph¸t triÓn ngµy cµng m¹nh nh­ hiÖn nay. ViÖc thµnh lËp c¸c Tæng C«ng ty 91 vµ c¶ Tæng C«ng ty 90 cña Nhµ n­íc lµ n»m trong ch­¬ng tr×nh §æi míi qu¶n lý DNNN. Sù ®æi míi nµy kh«ng chØ n»m ë néi t¹i qu¶n lý trong DNNN mµ cã quy m«, tÝnh chÊt toµn x· héi. Khi ®ã, Nhµ n­íc dù ®Þnh t¹o m«i tr­êng ph¸p lý vµ m«i tr­êng kinh doanh cho Tæng C«ng ty 91 b×nh ®¼ng víi c¸c DNNN kh¸c, ph¸ bá sù qu¶n lý kinh doanh cña Bé, ngµnh. C¸c Bé, ngµnh sÏ chØ thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý Nhµ n­íc. Tuy nhiªn, Tæng C«ng ty 91 (trong ®ã cã VNPT) nay l¹i chÞu sù qu¶n lý trùc tiÕp cña ChÝnh phñ, vµ chÝnh sù qu¶n lý trùc tiÕp nµy dÉn ®Õn c¸c Tæng C«ng ty 91 th­êng xuyªn xin ChÝnh phñ khoanh nî n¬i nµy, b¶o hé mÆt hµng kia b»ng biÖn ph¸p hµnh chÝnh. §iÒu nµy ®· lµm t¨ng thªm nhiÒu c«ng viÖc, sù vô cho ChÝnh phñ ph¶i gi¶i quyÕt. ThÕ lµ, c¸c Tæng C«ng ty 91 ch­a b­íc ra ®­îc khái chiÕc n«i ªm Êm, gi¶m søc c¹nh tranh, gi¶m néi lùc t¹i chç. VÒ nguyªn lý, DNNN lµ mét bé phËn së h÷u Nhµ n­íc, v× vËy vÊn ®Ò qu¶n lý ®èi víi tµi s¶n Nhµ n­íc ®­îc ®Æt ra mét c¸ch nghiªm ngÆt. Sù nghiªm ngÆt nµy th­êng xuyªn g©y ra sù mÊt c¬ héi trong qu¸ tr×nh ®Çu t­ vµ c¹nh tranh. Trong Tæng C«ng ty 91, tån t¹i hai bé phËn, ®ã lµ Héi ®ång qu¶n trÞ vµ bé phËn Gi¸m ®èc cïng qu¶n lý mét tµi s¶n Nhµ n­íc. Trong nhiÒu tr­êng hîp, hä ®· kh«ng t¹o ®­îc tiÕng nãi chung, thËm chÝ v­íng m¾c nhau ngay c¶ trong quyÕt ®Þnh ®Çu t­ cho c¸c dù ¸n nhá xung quanh vÊn ®Ò tæ chøc hÖ thèng s¶n xuÊt vµ s¾p xÕp c¸n bé vµo c¸c vÞ trÝ l·nh ®¹o doanh nghiÖp thµnh viªn. Mµ tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò nµy ®Òu liªn quan ®Õn s¶n xuÊt, ph¸t triÓn vµ c¹nh tranh. 2. C¸c yÕu tè vÒ c«ng nghiÖp ¶nh h­ëng ®Õn n¨ng lùc c¹nh tranh cña Tæng C«ng ty. 2.1. Vai trß cña yÕu tè con ng­êi víi nh÷ng ®ßi hái cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong c¹nh tranh vµ héi nhËp. Nh©n lùc hay con ng­êi lµ nguån tµi nguyªn quý gi¸ bËc nhÊt ®èi víi mçi doanh nghiÖp hay tæ chøc, ®Æc biÖt lµ trong m«i tr­êng c¹nh tranh. §Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn tèt c¸c doanh nghiÖp cÇn thùc hiÖn hiÖu qu¶ c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n lùc. §ã lµ nhËn ®Þnh ®· ®­îc lÞch sö minh chøng. ChÝnh v× vËy, con ng­êi lµ yÕu tè ®Æc biÖt quan träng ®Ó gióp doanh nghiÖp th¾ng lîi trong nh÷ng cuéc c¹nh tranh ®Çy gian nan vµ th¸ch thøc. Víi sù bïng næ cña cuéc c¸ch m¹ng vÒ c«ng nghÖ th«ng tin, thÞ tr­êng b­u chÝnh, viÔn th«ng nh÷ng n¨m gÇn ®©y ph¸t triÓn víi tèc ®é nhanh chãng, nhiÒu lo¹i h×nh dÞch vô míi víi chÊt l­îng cao ®· vµ ®ang xuÊt hiÖn ®ßi hái ®éi ngò lao ®éng trong lÜnh vùc b­u chÝnh, viÔn th«ng ph¶i n©ng cao tr×nh ®é vÒ mäi mÆt ®Ó kÞp thêi n¾m b¾t, cËp nhËt, xö lý vµ øng dông c«ng nghiÖp tiªn tiÕn ®Ó phôc vô trong s¶n xuÊt vµ kinh doanh. HiÖn t¹i vµ s¾p tíi ®©y, ho¹t ®éng cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng thùc sù cã c¹nh tranh, ®Æc biÖt lµ dÞch vô viÔn th«ng. Thùc tÕ nµy ®ßi hái c¸n bé c«ng nh©n viªn Tæng C«ng ty ph¶i x©y dùng t¸c phong míi trong phôc vô, cã sù hiÓu biÕt vÒ xu h­íng ph¸t triÓn cña x· héi, cã tr×nh ®é vµ nhËn thøc v÷ng vµng ®Ó dÔ dµng thÝch nghi víi hoµn c¶nh, ®¸p øng yªu cÇu s¶n xuÊt vµ trong t­¬ng lai ngang tÇm víi lùc l­îng lao ®éng cña c¸c c«ng ty / tËp ®oµn b­u chÝnh viÔn th«ng cña c¸c n­íc ph¸t triÓn trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Sù thay ®æi vÒ c¬ chÕ ho¹t ®éng cña nÒn kinh tÕ kÐo theo sù thay ®æi cña hÖ thèng tæ chøc s¶n xuÊt, tæ chøc qu¶n lý. Bªn c¹nh ®ã, thay ®æi vÒ kü thuËt, c«ng nghÖ tõ kü thuËt t­¬ng tù sang kü thuËt sè cña Tæng C«ng ty ®· lµm cho quy m« vµ yªu cÇu ®èi víi thiÕt bÞ t¨ng lªn. Nhu cÇu cña ng­êi tiªu dïng nh÷ng n¨m gÇn ®©y ngµy cµng cao vÒ chÊt l­îng vµ t¨ng vÒ sè l­îng. HÖ thèng m¹ng l­íi vµ c¬ së s¶n xuÊt ph¸t triÓn nhanh, réng lµm cho khèi l­îng s¶n phÈm b­u chÝnh, viÔn th«ng t¨ng nhiÒu. Nh÷ng thay ®æi nµy tÊt yÕu dÉn ®Õn sù thay ®æi mäi mÆt vÒ lao ®éng nh­ sè l­îng, c¬ cÊu, tÝnh chÊt lao ®éng, néi dung lao ®éng, ph­¬ng ph¸p lao ®éng... §øng tr­íc sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ tri thøc ®ang ®­îc ®Ò cao, vÊn ®Ò con ng­êi cµng trë nªn quan träng v× ®ã chÝnh lµ nguån s¸ng t¹o tÝch cùc nhÊt, n¨ng ®éng nhÊt - yÕu tè hÕt søc cÇn thiÕt vµ ®iÓn h×nh trong lÜnh vùc c«ng nghiÖp th«ng tin. Theo c¸c sè liÖu míi nhÊt cho thÊy, trung b×nh cø 3 th¸ng ra ®êi mét kü thuËt míi vÒ th«ng tin, chu kú sèng trung b×nh cña s¶n phÈm th«ng tin chØ cã hai n¨m r­ìi. Do vËy, doanh nghiÖp chØ cã kh«ng ngõng s¸ng t¹o ra c¸i míi, kh«ng ngõng dïng hµnh ®éng ®i tr­íc dÉn d¾t trµo l­u ph¸t triÓn cña ngµnh nghÒ, míi cã thÓ ®øng v÷ng trong b·o t¸p cña c¹nh tranh thÞ tr­êng. ViÖc s¸ng t¹o míi cña doanh nghiÖp nãi cho cïng lµ ph¶i dùa vµo sù s¸ng t¹o cña con ng­êi. T¹o m«i tr­êng tèt cho c¸n bé c«ng nh©n viªn lµ nhiÖm vô trung t©m cña doanh nghiÖp trong ®iÒu kiÖn míi. Yªu cÇu cña c«ng cuéc ®æi míi ®ang ®Æt ra nh÷ng nhiÖm vô hÕt søc to lín ®èi víi c«ng t¸c qu¶n lý nh©n sù nãi chung, tõ kh©u tuyÓn mé ®Õn viÖc ®¸nh gi¸ nh©n sù. Trong c¹nh tranh, tuyÓn mé còng lµ tiÕn tr×nh quan träng vµ phøc t¹p ®Ó thu hót ng­êi cã n¨ng lùc vµ phÈm chÊt tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau ®Õn ®¨ng ký vµ nép ®¬n xin viÖc. TuyÓn chän cßn phøc t¹p h¬n ë chç lµm sao lùa chän ®óng ng­êi, bè trÝ hä vµo ®óng vÞ trÝ, ®óng thêi ®iÓm cÇn thiÕt. Sau ®ã gióp hä hoµ nhËp, ®µo t¹o vµ n©ng cao nghiÖp vô, thùc hiÖn linh ho¹t c¬ chÕ tr¶ l­¬ng, th­ëng ®Ó gi÷ hä g¾n bã víi c«ng viÖc còng nh­ lµ nh÷ng c«ng viÖc mang tÝnh quyÕt ®Þnh ®Ó ph¸t triÓn ®éi ngò. ViÖc ®¸nh gi¸ thµnh tÝch c«ng t¸c kh«ng chØ lµ c«ng cô cña nhµ qu¶n trÞ nh©n sù mµ còng chÝnh lµ ®éng lùc khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng. V× vËy, ®Ó ®¸p øng yªu cÇu cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong m«i tr­êng c¹nh tranh cÇn ®æi míi vµ c¶i tiÕn ®ång bé c¸c qu¸ tr×nh nµy ®Ó chÝnh nh÷ng con ng­êi ®­îc sµng läc vµ v÷ng vµng trong s¶n xuÊt kinh doanh sÏ t¹o ra n¨ng suÊt lao ®éng cao h¬n. 2.2. §¸nh gi¸ chung vÒ thùc tr¹ng nguån nh©n lùc cña Tæng C«ng ty. Sù ph¸t triÓn cña B­u ®iÖn ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y b¾t nguån tõ sù ®æi míi t­ duy vµ nhËn thøc râ vai trß, vÞ trÝ cña nã trong nÒn kinh tÕ quèc d©n cña c¸c cÊp qu¶n lý. Bªn c¹nh ®ã, víi tr×nh ®é n¨ng lùc n¾m b¾t c¸c øng dông khoa häc kü thuËt míi, víi sù s¸ng t¹o vµ tinh thÇn quyÕt t©m x©y dùng Ngµnh cña c¸n bé c«ng nh©n viªn toµn Tæng C«ng ty, ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng cã nhiÒu tiÕn bé nhanh chãng vµ ®em l¹i nh÷ng thµnh tùu ®¸ng mõng. KÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng C«ng ty t¨ng nhanh qua c¸c n¨m: tõ 1988- 1998 t¨ng 248,8 lÇn (tõ 3.780.952 USD t¨ng lªn 940.701.000 USD), n¨m 2000 phÊn ®Êu ®¹t con sè 1 tû USD doanh thu. Nhê s¶n xuÊt kinh doanh cã l·i nªn ®ãng gãp cho Ng©n s¸ch Nhµ n­íc mçi n¨m mét t¨ng. Nh­ vËy, cho thÊy chÝnh tr×nh ®é, kiÕn thøc, n¨ng lùc cña lùc l­îng lao ®éng qu¶n lý ®· kÞp thêi ®¸p øng ®­îc víi giai ®o¹n ®Çu cña thêi kú c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc, lµm tèt vai trß ®iÒu hµnh vµ dÉn d¾t. Tr×nh ®é, kh¶ n¨ng ¸p dông c«ng nghÖ, khai th¸c, phôc vô cña lùc l­îng trùc tiÕp s¶n xuÊt kinh doanh vµ phôc vô còng song hµnh vµ ®¸p øng t­¬ng ®èi tèt. Còng tõ ®ã thu nhËp cña ng­êi lao ®éng trong toµn Tæng C«ng ty còng ®­îc n©ng lªn, ng­êi lao ®éng yªn t©m vµ yªu nghÒ, cã ®iÒu kiÖn tù ®µo t¹o thªm bªn c¹nh c¬ chÕ khuyÕn khÝch vµ sù ®éng viªn cña Tæng C«ng ty. Hµng n¨m, c¸n bé c«ng nh©n viªn toµn Tæng C«ng ty ®Òu phÊn ®Êu thùc hiÖn ®¹t vµ v­ît møc c¸c chØ tiªu hiÖu suÊt lao ®éng, n¨ng suÊt lao ®éng vµ chÊt l­îng th«ng tin. Tuy nhiªn, ®ã lµ nh÷ng cè g¾ng mµ Tæng C«ng ty ®¹t ®­îc vÒ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc ®¹t ®­îc khi cßn "mét m×nh mét bÇu trêi" cña giai ®o¹n ®Çu trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn. XÐt trªn mét sè mÆt cho thÊy vÉn cßn mét sè v­íng m¾c, tån t¹i vµ h¹n chÕ mµ muèn ®Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh, VNPT còng cÇn ph¶i kh¸ch quan nh×n nhËn. Thø nhÊt, nh­ ®· ph©n tÝch ë trªn, víi sù thay ®æi vÒ c«ng nghÖ, vÒ yªu cÇu cña s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®èi t­îng phôc vô ®· lµm cho sè l­îng lao ®éng cña Tæng C«ng ty t¨ng rÊt nhanh trong mÊy n¨m gÇn ®©y. Céng víi mét bé phËn lao ®éng cßn tån t¹i trong thêi kú cò trªn thùc tÕ kh«ng thùc sù ®¸p øng ®­îc víi c«ng viÖc cã tÝnh chÊt phøc t¹p h¬n song vÉn ph¶i duy ._.iÓm ®Çu t­ vµo nguån nh©n lùc ®Ó cã lîi thÕ c¹nh tranh cao h¬n, cã lîi nhuËn cao h¬n vµ hiÖu qu¶ cao h¬n... Víi mçi lo¹i lao ®éng kh¸c nhau cÇn tËp trung theo c¸c h­íng kh¸c nhau. - §èi víi lao ®éng qu¶n lý: CÇn ph©n cÊp giao quyÒn râ rµng, khuyÕn khÝch sù ®éc lËp vµ s¸ng t¹o, n¾m vøng chñ ch­¬ng chÝnh s¸ch cña Tæng C«ng ty, cña Ngµnh, tranh thñ ý kiÕn c¸c cÊp. - §èi víi lao ®éng kü thuËt: Th­êng xuyªn ®µo t¹o vµ t¸i ®µo t¹o ®Ó thÝch øng víi c¸c lo¹i c«ng nghÖ míi, tõ ®ã lµm chñ c«ng nghÖ vµ tèi ­u ho¸ c¸c chøc n¨ng tiªn tiÕn cña c«ng nghÖ. Ngay trong ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o cÇn t¨ng thªm thêi gian thùc hµnh, kh¶o s¸t tiÕp xóc thùc tÕ, bæ sung thiÕt bÞ thùc hµnh míi, ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o ®ång bé víi c«ng nghÖ míi, g¾n ®µo t¹o víi nhu cÇu tuyÓn dông. Víi lao ®éng kü thuËt cÇn lÊy n¨ng suÊt, hiÖu qu¶ lµm chuÈn mùc. - §èi víi lao ®éng khai th¸c vµ phôc vô: N©ng cao tr×nh ®é hiÓu biÕt vÒ dÞch vô ®Ó tr¸nh lóng tóng trong xö lý nghiÖp vô. §ång thêi, lÊy kü n¨ng vµ t¸c phong phôc vô lµm tiªu chuÈn ®¸nh gi¸. Trªn thùc tÕ, lÊy kü n¨ng vµ t¸c phong phôc vô lµm tiªu chuÈn ®¸nh gi¸. Trªn thùc tÕ, cßn nhiÒu kh¸ch hµng phµn nµn vÒ th¸i ®é phôc vô thiÕu tËn t×nh vµ nh· nhÆn, trong khi hÇu hÕt mäi tiÕp xóc trùc tiÕp víi kh¸ch hµng ®Òu ë kh©u nµy. §Ó chuÈn bÞ cho giai ®o¹n tiÕp theo th× viÖc cÇn thiÕt lóc nµy lµ ph¶i ®¸nh gi¸ ®­îc thùc tr¹ng ®éi ngò lao ®éng vÒ c¸c mÆt tr×nh ®é, n¨ng lùc, c¬ cÊu... ®Ó cã c¬ së cho c«ng t¸c lËp quy ho¹ch vµ kÕ ho¹ch ®µo t¹o phôc vô cho môc tiªu ph¸t triÓn trong bèi c¶nh c¹nh tranh vµ héi nhËp. ViÖc ®¸nh gi¸ cÇn ®­îc dùa trªn c¬ së tiªu chuÈn chøc danh cô thÓ vµ linh ho¹t theo kÕ ho¹ch, quy ho¹ch vµ yªu cÇu cña s¶n xuÊt kinh doanh chø kh«ng chØ b»ng h×nh thøc nhËn xÐt vÒ t­ t­ëng, lËp tr­êng vµ phÈm chÊt ®¹o ®øc hay tiªu chuÈn cÊp bËc ®¬n thuÇn. ViÖc x©y dùng chÝnh s¸ch ®µo t¹o vµ t¸i ®µo t¹o nguån nh©n lùc ®Ó ®¸p øng víi nhu cÇu ph¸t triÓn tõng giai ®o¹n, tËp trung theo h­íng chuyªn m«n s©u, tr¸nh ®µo t¹o manh món vµ l·ng phÝ còng lµ mét viÖc cÇn thiÕt. 2.2. C¶i c¸ch mét c¸ch c¨n b¶n hÖ thèng chÕ ®é tiÒn l­¬ng vµ ®·i ngé Tr­íc hÕt, cÇn c¶i tiÕn dÇn ph­¬ng thøc xÕp l­¬ng th©m niªn; c¨n cø vµo n¨ng lùc ®Ó tuyÓn chän, ®Ò b¹t vµ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng­êi lao ®éng ph¸t huy tµi n¨ng. Còng nh­ xo¸ bá chÕ ®é b×nh qu©n chñ nghÜa trong ph©n phèi thu nhËp, mµ tÝnh theo møc ®é cèng hiÕn. V× trong c¹nh tranh vµ héi nhËp, khi c¸c C«ng ty n­íc ngoµi x©m nhËp thÞ tr­êng néi ®Þa, cuéc chiÕn ®Çu tiªn chÝnh lµ viÖc giµnh giËt "ng­êi giái". Cã nghÜa lµ ng­êi lao ®éng sÏ cã sù ph©n biÖt râ rµng vµ c«ng b»ng. Cßn ®èi víi ®¹i ®a sè c¸n bé c«ng nh©n viªn chØ cÇn ®¶m b¶o ë møc æn ®Þnh. TiÒn l­¬ng vµ ®·i ngé lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc kÝch thÝch con ng­êi lµm viÖc h¨ng h¸i, nh­ng ®ång thêi còng lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n g©y tr× trÖ, bÊt m·n hoÆc tõ bá doanh nghiÖp. TiÒn l­¬ng vµ ®·i ngé (bao gåm c¶ phÇn thuéc vÒ tµi chÝnh vµ phi tµi chÝnh) chØ ph¸t huy tèt hiÖu qu¶ ®ßn bÈy cña nã khi cã c¸c quy chÕ linh ho¹t vµ c«ng b»ng. ViÖc x©y dùng c¸c quy chÕ ®·i ngé cÇn phï hîp víi ®Æc thï tõng c«ng viÖc vµ ®Þa ph­¬ng ®Ó thu hót lùc l­îng lao ®éng, nhÊt lµ lùc l­îng lao ®éng cã tr×nh ®é cao vÒ lµm viÖc c¸c vïng n«ng th«n, vïng s©u, vïng xa ®Ó gi¶m bít t×nh tr¹ng mÊt c©n ®èi trong ph©n bè lùc l­îng lao ®éng, n©ng cao tr×nh ®é cho c¸c ®¬n vÞ ë nh÷ng vïng, miÒn nµy. ThiÕt nghÜ, Tæng C«ng ty cÇn bæ sung c¸c quy chÕ tiÒn l­¬ng vµ ®·i ngé rµnh m¹ch h¬n, c«ng b»ng h¬n trªn c¬ së cã sù ph©n biÖt râ rµng: lµm tèt, cã nh÷ng thµnh tÝch vµ cèng hiÕn trong s¶n xuÊt kinh doanh vµ phôc vô sÏ ®­îc th­ëng xøng ®¸ng vµ tuú theo møc ®é; song ng­îc l¹i víi nh÷ng ng­êi lao ®éng lµm viÖc hiÖu qu¶ kÐm, û l¹i còng cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p cøng r¾n h¬n ®Ó lµm "®éng lùc" cho hä cè g¾ng vµ nh×n nhËn l¹i tinh thÇn, th¸i ®é vµ tr¸ch nhiÖm cña m×nh. Bªn c¹nh ®ã, Tæng C«ng ty còng nªn t¹o ®iÒu kiÖn vµ chØ ®¹o c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn cã c¸c biÖn ph¸p vµ h×nh thøc bæ sung quy chÕ tiÒn l­¬ng vµ ®·i ngé s¸t víi t×nh h×nh thùc tÕ cña ®¬n vÞ, phï hîp víi ®Æc thï tõng c«ng viÖc, tõng ®Þa ph­¬ng ®Ó thu hót lùc l­îng lao ®éng, nhÊt lµ lùc l­îng lao ®éng cã tr×nh ®é cao, chuyªn m«n nghiÖp vô giái. 3. Gi¶i ph¸p vÒ gi¶m chi phÝ vµ h¹ gi¸ thµnh - Cã kÕ ho¹ch gi¶i quyÕt døt ®iÓm sè lao ®éng ®­îc gäi lµ "d«i d­". §©y lµ vÊn ®Ò hÕt søc nan gi¶i liªn quan ®Õn quyÒn lîi vµ ®êi sèng cña ng­êi lao ®éng. Tuy nhiªn, cã thÓ xem xÐt cho nghØ h­u nÕu ®ñ thêi gian c«ng t¸c, hç trî nghØ viÖc b»ng quü dù phßng cña Tæng C«ng ty, ¸p dông h×nh thøc giao viÖc kh«ng trän ngµy, kh«ng trän tuÇn víi møc l­¬ng t­¬ng øng. Khi ®· ¸p dông c¸c biÖn ph¸p trªn ë c¶ tÇm vÜ vµ vi m«, nÕu lao ®éng d«i d­ ph¶i ra khái doanh nghiÖp th× hç trî b»ng c¸c biÖn ph¸p kh¸c nh­ cung cÊp viÖc lµm kh¸c th«ng qua trung t©m xóc tiÕn viÖc lµm, ®µo t¹o l¹i nghÒ t¹o ®iÒu kiÖn t×m viÖc lµm trë l¹i. Bªn c¹nh ®ã, còng cÇn kiÕn nghÞ víi Nhµ n­íc ®­a ra "Ph¸p lÖnh b¶o hiÓm thÊt nghiÖp" víi sù ®ãng gãp cña c¶ Nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp. - Nghiªn cøu ¸p dông c«ng nghÖ míi còng lµ mét c¸ch gi¶m bít ®­îc c¸c c«ng ®o¹n s¶n xuÊt còng nh­ t¨ng kh¶ n¨ng cung cÊp dÞch vô mµ nhê ®ã gi¶m ®­îc chi phÝ. - TiÕn dÇn tíi cho phÐp c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc ®­îc c¹nh tranh b×nh ®¼ng víi nhau. VNPT chØ gi÷ vai trß qu¶n lý vÒ vèn vµ chiÕn l­îc kinh doanh nãi chung, x¸c ®Þnh râ mèi quan hÖ gi÷a quyÒn së h÷u vµ quyÒn kinh doanh cña doanh nghiÖp. §©y chÝnh lµ c¬ chÕ ®Ó c¸c doanh nghiÖp ph¸t huy tÝnh tù chñ, tù h¹ch to¸n lç l·i. Nh­ vËy buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i thùc hµnh tiÕt kiÖm c¸c kho¶n chi vµ ®­îc phÐp chi hîp lý, cã hiÖu qu¶; cã biÖn ph¸p tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh phï hîp. Khi ®ã môc tiªu thÞ phÇn vµ lîi nhuËn lµ bµi to¸n buéc c¸c doanh nghiÖp ph¶i nghÜ tíi. 4. C¸c gi¶i ph¸p vÒ më réng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng. Nhu cÇu vÒ c¸c dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng trong nh÷ng n¨m qua ph¸t triÓn rÊt nhanh vµ sÏ cßn tiÕp tôc t¨ng trong giai ®o¹n tíi. §ßi hái ®Æt ra ®èi víi Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam kh«ng chØ ®¸p øng tèt c¸c dÞch vô c¬ b¶n, dÞch vô truyÒn thèng mµ cßn ph¶i më thªm nhiÒu dÞch vô míi, dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng cã chÊt l­îng cao ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu ngµy cµng khã tÝnh cña kh¸ch hµng. ThÞ tr­êng cña Tæng C«ng ty tuy ®· më réng vÒ quy m« vµ cã tèc ®é t¨ng tr­ëng cao nh­ng chñ yÕu míi tËp trung ë c¸c thµnh phè lín, c¸c khu trung t©m víi tÇng líp d©n c­ cã tuh nhËp cao, æn ®Þnh vµ ë c¸c ®¬n vÞ kinh doanh. §Ó më réng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng cÇn thùc hiÖn mét sè gi¶i ph¸p sau: 4.1. Nh÷ng gi¶i ph¸p chung: - X¸c ®Þnh ®óng thÞ tr­êng môc tiªu: TËp trung vµo nh÷ng dÞch vô ®¸p øng l­îng nhu cÇu sö dông lín cña kh¸ch hµng vµ cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn trong t­¬ng lai. ViÖc ph¸t triÓn c¸c dÞch vô míi cÇn thùc hiÖn trªn c¬ së nghiªn cøu nhu cÇu cña tõng vïng thÞ tr­êng vµ kh¶ n¨ng cung cÊp dÞch vô trªn thÞ tr­êng ®ã. ViÖc ph¸t triÓn nh­ vËy cã ý nghÜa nh»m chiÕm lÜnh thÞ tr­êng, t¹o lîi thÕ c¹nh tranh cho Tæng C«ng ty. §èi víi c¸c thÞ tr­êng ®· ph¸t triÓn t­¬ng ®èi æn ®Þnh, c¸c thÞ tr­êng míi ph¸t triÓn vµ thÞ tr­êng quèc tÕ cÇn chó ý c¸c dÞch vô cã tÝnh c¹nh tranh, kh¶ n¨ng ®em l¹i doanh thu cao vµ nhu cÇu sö dông cao nh­ dÞch vô chuyÓn tiÒn nhanh, ph¸t chuyÓn nhanh, ®iÖn tho¹i cè ®Þnh, ®iÖn tho¹i di ®éng, Internet, truyÒn sè liÖu vµ c¸c dÞch vô th«ng minh ISDN. §èi víi c¸c thÞ tr­êng vïng s©u, vïng xa mang tÝnh phôc vô c«ng Ých th× cÇn ph¸t triÓn dÞch vô c¬ b¶n truyÒn thèng cña ngµnh nh­ ph¸t hµnh b¸o chÝ, th­, b­u phÈm b­u kiÖn, ®iÖn tho¹i cè ®Þnh vµ v« tuyÕn cè ®Þnh, chuyÓn tiÒn truyÒn thèng; dÇn dÇn ®­a thªm dÞch vô tiÕt kiÖm B­u ®iÖn, EMS... - VÒ ®æi míi c«ng t¸c gi¸ c­íc: Gi¸ lµ yÕu tè t¸c ®éng trùc tiÕp tíi kh¶ n¨ng tiªu dïng s¶n phÈm dÞch vô. Møc gi¸ tèi ­u lµ møc gi¸ cã thÓ khai th¸c tèi ®a nhu cÇu thÞ tr­êng vµ ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu cña doanh nghiÖp ®Æt ra. V× vËy, viÖc x©y dùng mét chÝnh s¸ch gi¸ c­íc linh ho¹t vµ c¹nh tranh cÇn chó ý ®Õn c¸c vÊn ®Ò nh­: + ¶nh h­ëng cña gi¸ c¸c yÕu tè ®Çu vµo, cña tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ vµ quan hÖ cung cÇu trªn thÞ tr­êng ®Õn gi¸ c­íc tõng lo¹i dÞch vô. + Nh÷ng t¸c ®éng cña t×nh h×nh c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc, cña xu h­íng biÕn ®éng gi¸ c­íc thÕ giíi ®Õn gi¸ c­íc dÞch vô hiÖn nay. + Phï hîp víi kh¶ n¨ng thanh to¸n cña ng­êi tiªu dïng vµ khuyÕn khÝch c¹nh tranh lµnh m¹nh. - C¶i thiÖn c«ng t¸c ch¨m sãc kh¸ch hµng: Kh¸ch hµng lµ mét bé phËn hÕt søc quan träng ®èi víi doanh nghiÖp trong m«i tr­êng c¹nh tranh. Hä lµ nh÷ng ®èi t­îng trùc tiÕp tiªu thô s¶n phÈm vµ t¹o nguån thu cho doanh nghiÖp, tÇn suÊt vµ ®èi t­îng tiªu thô s¶n phÈm cµng nhiÒu th× nguån thu cµng lín. ViÖc quan t©m ch¨m sãc vµ khuyÕn khÝch kh¸ch hµng kÞp thêi, ®óng lóc lµ v« cïng cÇn thiÕt. §Ó ch¨m sãc tèt kh¸c hµng kÞp thêi, ®óng lóc lµ v« cïng cÇn thiÕt. §Ó ch¨m sãc tèt kh¸ch hµng, ngoµi viÖc c¬ b¶n nhÊt lµ n©ng cao chÊt l­îng c¸c lo¹i h×nh dÞch vô cßn ph¶i lµm tèt nh÷ng viÖc kh¸c nh­: t¹o ra nh÷ng Ên t­îng ®Ñp ®Ï vµ sù chó ý cña kh¸ch hµng ®Õn c¸c s¶n phÈm dÞch vô, g©y nªn høng khëi trong mçi kh¸ch hµng khi ®Õn víi B­u ®iÖn; l·nh ®¹o c¸c ®¬n vÞ th­êng xuyªn më hép th­ gãp ý ®Ó n¾m b¾t vµ xö lý c¸c th«ng tin ph¶n håi tõ phÝa kh¸ch hµng kÞp thêi, tho¶ ®¸ng; chñ ®éng giao tiÕp vµ h­íng dÉn khi kh¸ch hµng ®Õn víi B­u ®iÖn, lo¹i bá th¸i ®éc "kh¸ch hµng lµ ng­êi cÇn ®Õn B­u ®iÖn"; kÞp thêi chøng minh, gi¶i thÝch tho¶ ®¸ng khiÕu n¹i cña kh¸ch hµng; c«ng khai c¸c chØ tiªu chÊt l­îng dÞch vô;... Nãi tãm l¹i, gi÷ ph­¬ng ch©m mµ bao ®êi nay «ng cha ta ®· ®óc rót "Vui lßng kh¸ch ®Õn, võa lßng kh¸ch ®i" vµ quan ®iÓm ®¬n gi¶n mµ s©u s¾c nhÊt cña marketing "kh¸ch hµng lu«n ®óng". - T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶ng c¸o, giíi thiÖu c¸c dÞch vô. Ngoµi viÖc sö dông trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng, tê r¬i, t¹i c¸c ®iÓm giao dÞch, hµng n¨m nªn cã c¸c ch­¬ng tr×nh qu¶ng c¸o tù giíi thiÖu nh­ ®ang ®­îc b¾t ®Çu ¸p dông trªn truyÒn h×nh. Ch­¬ng tr×nh qu¶ng c¸o nh­ vËy cÇn cã tÝnh s«i ®éng, g©y sù thu hót ®Ó kh¸ch hµng cã thÓ hiÓu ®»ng sau tªn gäi dÞch vô th× nã tiÖn lîi ra sao, gi¸ c­íc thÕ nµo, c¸ch sö dông dÞch vô ®ã. Cã nh­ vËy míi tr¸nh ®­îc hiÖn t­îng kh¸c hµng mang hoa ®Õn b­u côc vµ ®Ò nghÞ ®­îc chuyÓn bã hoa ®ã ®i b»ng dÞch vô ®iÖn hoa. C«ng t¸c qu¶ng c¸o còng cÇn nh¾c l¹i th­êng xuyªn chø kh«ng chØ ré lªn ban ®Çu khi khai tr­¬ng dÞch vô; còng cÇn quan t©m ®Õn dÞch vô hiÖn cã v× dÞch vô ®ã cã thÓ cò víi ng­êi nµy nh­ng l¹i míi víi ng­êi kia. 4.2. Gi¶i ph¸p trong lÜnh vùc B­u chÝnh - Ph¸t hµnh B¸o chÝ - Tin häc ho¸ viÖc qu¶n lý vµ khai th¸c c¸c dÞch vô B­u chÝnh - Ph¸t hµnh B¸o chÝ cÇn ®­îc tËp trung h¬n n÷a. Víi sù thay ®æi hÕt søc s©u s¾c vÒ c«ng nghÖ, quy m« còng nh­ h×nh thøc cña lÜnh vùc b­u chÝnh, viÔn th«ng, céng víi yÕu tè toµn cÇu ho¸ kinh tÕ, sù ph¸t triÓn m¹ng b­u chÝnh, viÔn th«ng mçi quèc gia ®Òu ®an kÕt víi sù ph¸t triÓn chung cña c«ng nghÖ, tiªu chuÈn cña thÕ giíi. ViÖc tin häc ho¸ trong lÜnh vùc B­u chÝnh cña Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam míi chØ b­íc ®Çu ®¸p øng ®­îc c¸c yªu cÇu cÊp b¸ch c«ng t¸c qu¶n lý vµ khai th¸c dÞch vô. Tuy nhiªn, cÇn ph¶i n©ng cÊp, ®ång bé vµ hoµn thiÖn h¬n m¹ng tin häc b­u chÝnh ®Ó ®¶m b¶o viÖc khai th¸c d÷ liÖu t­¬ng thÝch c¶ hai chiÒu lµ ®iÒu hÕt søc cÇn thiÕt, nh­ vËy, c¬ së d÷ liÖu cña c¸c lo¹i dÞch vô nh­ chuyÓn tiÒn nhanh, ph¸t chuyÓn nhanh EMS, ®iÖn chuyÓn tiÒn, th­ chuyÓn tiÒn, ®iÖn hoa, datapost... míi thèng nhÊt ®­îc trªn toµn m¹ng vµ cã ®ñ c¬ së phôc vô cho viÖc ®iÒu hµnh khai th¸c, qu¶n lý vµ ch¨m sãc kh¸ch hµng. ViÖc nµy cã thÓ ®­îc thùc hiÖn th«ng qua viÖc hoµn thiÖn c¸c phÇn mÒm qu¶n lý vÒ s¶n l­îng còng nh­ chÊt l­îng c¸c dÞch vô, qu¶n lý m¹ng ®­êng nh­, ph¸t hµnh b¸o chÝ, qu¶n lý ®éc gi¶ vµ tiÕn tíi sÏ ®Þnh vÞ ®­îc c¸c tr¹ng th¸i cña chuyÓn tiÒn nhanh, th­ chuyÓn tiÒn, ®iÖn chuyÓn tiÒn, b­u phÈm, b­u kiÖn... Bªn c¹nh ®ã, c¸c m¹ng LAN, WAN b­u chÝnh cÇn ®­îc thiÕt lËp hoÆc n©ng cÊp ®Õn c¸c b­u côc 3 vµ thËm chÝ c¶ c¸c ®iÓm B­u ®iÖn - V¨n ho¸ x· cã s¶n l­îng lín ®Ó kÕt nèi d÷ liÖu gi÷a c¸c B­u ®iÖn TØnh/Thµnh vµ c¸c cöa quèc tÕ cña VPS. Còng nhê ® ã, c¸c lo¹i b¸o c¸o nhanh, c¸c th«ng tin cã liªn quan ®Õn c¸c dÞch vô B­u chÝnh - Ph¸t hµnh b¸o chÝ sÏ ®­îc thiÕt lËp vµ trao ®æi tøc thêi ngay trªn m¹ng. - T¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý vµ n©ng cao chÊt l­îng tõng kh©u c«ng viÖc: + T¹i kh©u giao dÞch: Tiªu chuÈn ho¸ ®éi ngò giao dÞch viªn; quan t©m gi¶i quyÕt, l¾ng nghe mäi ý kiÕn cña kh¸ch hµng liªn quan ®Õn vÊn ®Ò khiÕu n¹i chÊt l­îng c¸c dÞch vô b­u chÝnh - ph¸t hµnh b¸o chÝ; t¨ng c­êng kh©u kiÓm tra kiÓm so¸t ngay tõ kh©u chÊp nhËn b­u göi. Ho¹t ®éng cña c¸c giao dÞch tiÕn tíi ®­îc gi¸m s¸t hoµn toµn th«ng qua camera. + T¹i kh©u khai th¸c: HiÖn nay, bé phËn khai th¸c b­u chÝnh ®Òu chñ yÕu khai th¸c theo ph­¬ng ph¸p thñ c«ng, ph­¬ng ph¸p nµy kh«ng cßn phï hîp víi xu thÕ cña c¬ chÕ c¹nh tranh. Do vËy, muèn ®¹t ®­îc tiªu chuÈn "tèc ®é" trong B­u chÝnh cÇn ph¶i tù ®éng ho¸ kh©u khai th¸c nh­ nghiªn cøu ¸p dông r«ng r·i hÖ thèng m· sè v¹ch b­u chÝnh; trang bÞ c¸c m¸y ®ãng më tói gãi, chia chän th­ vµ b­u kiÖn b»ng d©y chuyÒn khÐp kÝn tù ®éng. + T¹i kh©u vËn chuyÓn: Chuyªn dïng ho¸ m¹ng ®­êng th­ cÊp 2 (chó träng nh÷ng tuyÕn cã thÓ më réng diÖn phôc vô dÞch vô EMS, chuyÓn tiÒn nhanh, tiÕt kiÖm B­u ®iÖn; S¾p xÕp, ph©n luång c¸c tuyÕn ®­êng th­ cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ; Phèi hîp chÆt chÏ víi c¸c kh©u ®Ó n¾m ®­îc hµnh tr×nh vµ th«ng tin cña qu¸ tr×nh vËn chuyÓn vµ cã ph­¬ng ¸n øng cøu kÞp thêi khi cã sù cè ®ét xuÊt). + T¹i kh©u ®i ph¸t: Chó ý nhÊt lµ c¸c dÞch vô cã tèc ®é chuyÓn ph¸t nhanh nh­ EMS, chuyÓn tiÒn nhanh; ®¶m b¶o chuyÓn ph¸t an toµn - chÝnh x¸c - v¨n minh ®Õn tËn ®Þa chØ ng­êi nhËn; tiªu chuÈn ho¸ thïng ®ùng th­ tõ b¸o chÝ cho c¸c b­u t¸, Èm ­ít, nhµu n¸t th­ tõ b¸o chÝ; Phôc vô tËn tuþ vµ cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi nh÷ng ®Þa chØ khã ph¸t. + T¹i kh©u kiÓm so¸t viªn: KiÓm so¸t viªn lµ mét bé phËn hÕt søc quan träng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt B­u chÝnh - Ph¸t hµnh b¸o chÝ, lµ bé phËn th­êng xuyªn kiÓm so¸t ®Ó ng¨n chÆn nh÷ng sai sãt, lÖch l¹c trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Do vËy, tiªu chuÈn ®Æt ra ®èi víi chøc danh kiÓm so¸t viªn cÇn hÕt søc kh¾t khe. §éi ngò nµy còng cÇn ®­îc tiªu chuÈn ho¸ (tr×nh ®é cao ®¼ng hoÆc trung cÊp, n¾m ch¾c chuyªn m«n, nghiÖp vô, sö dông thµnh th¹o m¸y vi tÝnh, biÕt ngo¹i ng÷ vµ cã tÝnh trung thùc). §ång thêi còng cÇn ®Æt ra c¬ chÕ th­ëng ph¹t nghiªm minh ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng kiÓm so¸t qua loa, ®¹i kh¸i. - C¸c B­u ®iÖn tØnh cÇn chó träng h¬n n÷a viÖc ph¸t triÓn c¸c dÞch vô B­u chÝnh - Ph¸t hµnh b¸o chÝ. + §iÒu nµy còng cã nghÜa lµ kh«ng nªn qu¸ tËp trung vµo ph¸t triÓn m¸y ®iÖn tho¹i, coi doanh thu B­u chÝnh - Ph¸t hµnh B¸o chÝ lµ nhá, lÆt vÆt kh«ng ®¸ng kÓ. Mét sè dÞch vô mang l¹i doanh thu cao mµ còng lµ nhu cÇu cña kh¸ch hµng nh­ EMS, chuyÓn tiÒn nhanh cÇn ®­îc ph¸t triÓn ®Õn tÊt c¶ c¸c vïng cßn l¹i. B­u chÝnh - Ph¸t hµnh B¸o chÝ ph¶i chiÕm lÜnh c¸c n¬i träng yÕu vµ gÇn kh¸ch hµng h¬n; quan t©m vµ ­u ®·i ®Æc biÖt ®èi víi nh÷ng kh¸ch hµng lín, l©u dµi b»ng c¸c h×nh thøc phôc vô vµ n©ng cao uy tÝn nh­: nhanh chãng, chÝnh x¸c, khuyÕn m¹i ®Ó gi÷ kh¸ch hµng. Chñ ®éng n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh dùa vµo m¹ng l­íi hiÖn cã, më réng, chiÕm lÜnh vµ x¸c ®Þnh ®­îc n¬i cã thÞ tr­êng nhiÒu tiÒm n¨ng trong t­¬ng lai, dù ®o¸n ®­îc vµ quyÕt ®o¸n ®Ó ®Çu t­ më réng ®iÓm phôc vô. + Trong khi thêi gian chuÈn bÞ cho c¹nh tranh vµ hép nhËp kh«ng cßn nhiÒu, cÇn tranh thñ ®Çu t­ m¹ng l­íi thiÕt bÞ b­u chÝnh ®Ó cã c¬ së vËt chÊt kü thuËt, b­u côc khang trang, s¹ch ®Ñp vµ chuÈn bÞ cho viÖc trang bÞ c¸c hÖ thèng tù ®éng ho¸ vÒ chia chän. + Nghiªn cøu më thªm c¸c dÞch vô ë c¸c ®iÓm B­u ®iÖn - V¨n ho¸ x· trªn c¬ së rµ so¸t hiÖn tr¹ng vµ th¨m dß kh¸ch hµng ë c¸c vïng n«ng th«n nh­ tiÕt kiÖm B­u ®iÖn, chuyÓn tiÒn, ph¸t hµnh b¸o chÝ, fax, ®iÖn b¸o, b¸o b¸n lÎ, EMS ®Ó nhanh chãng lÊy thu bï chi cho c¸c ®iÓm nµy. - §èi víi c¸c dÞch vô ph¸t hµnh b¸o chÝ: + Rµ so¸t, th¨m dß c¸c ®èi t­îng kh¸ch hµng ®Æt tõng lo¹i b¸o ®Ó cã kÕ ho¹ch vËn ®éng vµ t¸c ®éng tíi ®éc gi¶ b»ng nhiÒu c¸ch chÊp nhËn (t¹i nhµ, t¹i c¬ quan, qua fax..). + Ph¸t triÓn ®éc gi¶ b¸o chÝ l©u nay ch­a cã h×nh thøc khuyÕn m¹i tõ c¸c nhµ xuÊt b¶n mµ chØ cã ngµnh B­u ®iÖn víi ®éc gi¶, nªn cÇn kiÕn nghÞ ph¶i cã mét chÝnh s¸ch khuyÕn m¹i cña nhµ xuÊt b¶n ®èi víi B­u ®iÖn ®Ó B­u ®iÖn khuyÕn m¹i cho ®éc gi¶. 4.3. Gi¶i ph¸p trong lÜnh vùc thÞ tr­êng viÔn th«ng: ViÔn th«ng lµ thÞ tr­êng ph¸t triÓn nhanh vµ s«i ®éng h¬n b­u chÝnh nªn viÖc ph¸t triÓn thÞ tr­êng còng nh­ c¸c gi¶i ph¸p cho thÞ tr­êng nµy còng ®­îc lùa chän phï hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn cña dÞch vô trªn thÞ tr­êng trong vµ ngoµi n­íc. Ngoµi c¸c gi¶i ph¸p chung, thÞ tr­êng viÔn th«ng cña Tæng C«ng ty còng cÇn ®­îc tËp trung h¬n vµo c¸c mÆt sau: - TËp trung vµo ph¸t triÓn c¸c dÞch vô th«ng minh ®a ph­¬ng tiÖn, chÊt l­îng cao, cã kh¶ n¨ng ®¸p øng ®­îc víi xu thÕ héi tô c«ng nghÖ vµ tiÕn tíi tiªu chuÈn ho¸ c¸c dÞch vô theo yªu cÇu quèc tÕ (nh­ c¸c dÞch vô Internet, th«ng tin c¸ nh©n, th«ng tin di ®éng, th«ng tin vÖ tinh...). Víi mçi lo¹i dÞch vô chÝnh cÇn khai th¸c tèi ®a c¸c dÞch vô ®i kÌm, c¸c dÞch vô gi¸ trÞ gia t¨ng. VÝ dô víi dÞch vô Internet cã thÓ thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng ngoµi th­ tÝn ®iÖn tö, tra cøu th«ng tin, truyÒn file (data, programs, drivers...) mµ cßn lµ th­¬ng m¹i ®iÖn tö (qu¶ng c¸o, th«ng tin, trao ®æi, mua hµng...), ®iÖn tho¹i truyÒn h×nh. Th«ng tin di ®éng cïng víi c¸c dÞch vô Internet vµ truyÒn h×nh c¸p ®ang vµ sÏ lµ c¸c thÞ tr­êng viÔn th«ng c¹nh tranh s«i ®éng nhÊt. N¨m 1999, h¬n 66% thÞ tr­êng di ®éng toµn cÇu, 85% thÞ tr­êng truyÒn h×nh c¸p, 80% thÞ tr­êng Internet ë c¸c quèc gia ®· më cöa c¹nh tranh. §iÒu ®ã còng lµ mét xu h­íng mµ thÞ tr­êng dÞch vô viÔn th«ng cña chóng ta cÇn quan t©m. - Cã biÖn ph¸p tiÕp cËn vµ th©m nhËp vµo c¸c thÞ tr­êng n­íc ngoµi. Víi lé tr×nh héi nhËp cña c¸c dÞch vô viÔn th«ng, ngoµi viÖc Tæng C«ng ty tËp d­ît chung sèng vµ ph¸t triÓn trong c¹nh tranh trong n­íc, còng cÇn ph¶i cã kÕ ho¹ch ®­a c¸c s¶n phÈm dÞch vô ra víi thÞ tr­êng n­íc ngoµi, b­íc ®Çu lµ viÖc xuÊt khÈu c¸c c«ng nghÖ phÇn mÒm hoÆc lµm t­¬ng thÝch c¸c dÞch vô viÔn th«ng theo tiªu chuÈn cña c¸c n­íc ph¸t triÓn. III. Nh÷ng kiÕn nghÞ víi Nhµ n­íc vµ Tæng C«ng ty. 1. Nh÷ng kiÕn nghÞ víi Nhµ n­íc 1.1. Trong lóc chuÈn bÞ x©y dùng LuËt c¹nh tranh, ®Ò nghÞ ChÝnh phñ sím ban hµnh nh÷ng quy ®Þnh vÒ khuyÕn khÝch c¹nh tranh vµ kiÓm so¸t ®éc quyÒn ®Ó kh¼ng ®Þnh quan ®iÓm khuyÕn khÝch c¹nh tranh cña Nhµ n­íc, trong ®ã: NhÊt qu¸n nhËn thøc vÒ c¹nh tranh, t¹o c¬ së quan träng cho c«ng t¸c x©y dùng chÝnh s¸ch c¹nh tranh trong thêi gian tíi; TiÕn hµnh tuyªn truyÒn nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ c¹nh tranh trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin nh»m thóc ®Èy tinh thÇn c¹nh tranh lµnh m¹nh trªn thÞ tr­êng; Båi d­ìng c¸n bé vÒ lÜnh vùc chÝnh s¸ch c¹nh tranh vµ chuÈn bÞ x©y dùng mét c¬ quan chuyªn tr¸ch cho lÜnh vùc nµy, bao gåm c¶ nh÷ng chuyªn gia hiÓu s©u vÒ nh÷ng ®¬n vÞ ®Æc thï nh­ cña VNPT. 1.2. Ban hµnh, söa ®æi mét sè c¸c LuËt, NghÞ ®Þnh cã liªn quan ®Õn lÜnh vùc dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng: ban hµnh LuËt b­u chÝnh, LuËt ViÔn th«ng; c¸c quy ®Þnh vÒ h×nh thøc ®Çu t­, c¬ chÕ së h÷u hiÖn nay kh«ng cßn phï hîp víi nhu cÇu ph¸t triÓn trong lÜnh vùc nµy, ¶nh h­ëng tíi kh¶ n¨ng thu hót vèn còng nh­ møc ®é chñ ®éng trong kinh doanh cña doanh nghiÖp; c¸c NghÞ ®Þnh chuyªn ngµnh vÒ b­u chÝnh viÔn th«ng (109, 79, 21) ®· béc lé nh÷ng h¹n chÕ vµ bÊt cËp so víi thùc tÕ, cÇn ®­îc söa ®æi, bæ sung kÞp thêi, t¹o hµnh lang ph¸p lý thuËn lîi cho sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. 1.3. Tæng côc B­u ®iÖn vµ Nhµ n­íc sím ban hµnh c¬ chÕ nghÜa vô phæ cËp hoÆc cã nh÷ng biÖn ph¸p hç trî vµ quy ®Þnh chÆt chÏ víi c¸c doanh nghiÖp cïng kinh doanh cung cÊp dÞch vô b­u chÝnh viÔn th«ng vÒ tr¸ch nhiÖm vµ nghÜa vô ®èi víi phôc vô c«ng Ých th«ng qua c¬ chÕ cÊp phÐp vµ ph©n chia c­íc kÕt nèi... ChÝnh s¸ch nµy t¹o ra sù c«ng b»ng vµ b¶o ®¶m c¹nh tranh lµnh m¹nh gi÷a c¸c doanh nghiÖp b­u chÝnh viÔn th«ng ®ång thêi ®¶m b¶o quyÒn lîi cña ng­êi sö dông c¸c dÞch vô viÔn th«ng ë bÊt cø n¬i ®©u trªn toµn ®Êt n­íc. Lµ ®Çu mèi lín cung cÊp ph­¬ng tiÖn th«ng tin cho c¸c c¬ quan §¶ng, Nhµ n­íc, cho an ninh quèc phßng vµ hÇu hÕt c¸c c¬ quan tæ chøc, c¸ nh©n, VNPT vÉn ®¶m nhiÖm nhiÖm vô phôc vô c«ng Ých. Tuy nhiªn, Nhµ n­íc cÇn x¸c ®Þnh râ cho VNPT cã ®­îc phÐp bï lç tõ kinh doanh cho c«ng Ých hay kh«ng, nÕu cã sÏ x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp nh­ thÕ nµo, nÕu kh«ng Nhµ n­íc cã c¬ chÕ bï l¹i phÇn c«ng Ých cho doanh nghiÖp. Kinh nghiÖm cña c¸c n­íc cho thÊy, khi ¸p dông c¹nh tranh c¸c n­íc ph¶i ®èi mÆt víi c©u hái lµm thÕ nµo ®Ó ®¶m b¶o r»ng mäi ng­êi ®Òu cã thÓ sö dông c¸c dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng c¬ b¶n vµ víi møc gi¸ c­íc hoµn toµn chÊp nhËn ®­îc. Cã mét c¸ch gi¶i quyÕt lµ chØ ®Þnh mét nhµ khai th¸c lµ ”nhµ khai th¸c cuèi cïng", cã nghÜa lµ nhµ khai th¸c nµy sÏ cung cÊp dÞch vô nÕu kh«ng cã nhµ cung cÊp nµo phôc vô. Cã thÓ lËp ra "quü dÞch vô c«ng Ých" ®Ó hç trî chi phÝ cho viÖc l¾p ®Æt c¸c thuª bao trªn c¬ së phÇn tr¨m thÞ phÇn. 2. Nh÷ng kiÕn nghÞ víi Tæng C«ng ty. Më cöa thÞ tr­êng vµ héi nhËp quèc tÕ lµ c¸c chñ tr­¬ng ®· ®­îc x¸c ®Þnh, ®Ó cã thÓ biÕn khã kh¨n vµ th¸ch thøc thµnh thêi c¬, ®Ó cã thÓ th¾ng thÕ trong c¹nh tranh, chóng t«i xin kiÕn nghÞ mét sè néi dung xuÊt ph¸t tõ viÖc nghiªn cøu ®Ò tµi nh­ sau: 2.1. Qu¸n triÖt nhËn thøc vÒ c¹nh tranh vµ héi nhËp cho ng­êi lao ®éng Mäi ng­êi lao ®éng cÇn ®­îc qu¸n triÖt nhËn thøc vÒ c¹nh tranh vµ héi nhËp ®Ó cã thÓ chñ ®éng trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh cña doanh nghiÖp, thay ®æi nÕp nghÜ thô ®éng. ViÖc tuyªn truyÒn vÒ nhËn thøc cÇn ®­îc tiÕn hµnh th­êng xuyªn bªn c¹nh viÖc c¶i tiÕn quy chÕ tr¶ l­¬ng, th­ëng nh»m ph¸t huy hiÖu qu¶ ®ßn b¶y cña nã. LÊy th¸i ®é lµm viÖc ®Ó ®¸nh gi¸ vÒ phÈm chÊt, lÊy hiÖu qu¶ c«ng viÖc ®Ó ph©n phèi thu nhËp còng lµ ®éng lùc khuyÕn khÝch ng­êi lao ®éng tù n©ng cao tr×nh ®é vÒ mäi mÆt nh­ng viÖc cÇn thiÕt trong giai ®o¹n ®Çu cña m«i tr­êng míi, viÖc tù ®æi míi nhËn thøc cña mçi ng­êi lao ®éng. CÇn ®Õn sù tuyªn truyÒn vµ qu¸n triÖt tõ cÊp Tæng C«ng ty. 2.2. Thµnh lËp bé phËn hoÆc nhãm nghiªn cøu vÒ c¹nh tranh vµ héi nhËp quèc tÕ. §Ó n¾m b¾t thêi c¬ vµ lµm tèt c«ng t¸c chuÈn bÞ cho héi nhËp víi khu vùc vµ thÕ giíi, vÒ phÝa doanh nghiÖp, VNPT cÇn thµnh lËp bé phËn hoÆc nhãm chuyªn gia nghiªn cøu vÒ c¹nh tranh vµ héi nhËp quèc tÕ. HiÖn nay, Tæng C«ng ty ®· thµnh lËp Ban §æi míi doanh nghiÖp, tuy nhiªn ch­a cã bé phËn chuyªn tr¸ch vÒ vÊn ®Ò nµy. Bé phËn nµy sÏ lµm nhiÖm vô. - Xem xÐt vµ ®¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng, lîi thÕ, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña VNPT trong tõng dÞch vô trªn thÞ tr­êng. - §¸nh gi¸ vÒ ®iÓm m¹nh vµ ®iÓm yÕu cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh; - §Ò xuÊt víi Tæng C«ng ty ph­¬ng h­íng t¨ng c­êng hîp t¸c gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong n­íc th«ng qua c¸c hiÖp héi, nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cho doanh nghiÖp; - Nghiªn cøu ®­a ra c¸c b­íc ®i thÝch hîp vÒ ph¸t triÓn kinh doanh; øng dông c«ng nghÖ vµ khoa häc kü thuËt. 2.3. X¸c ®Þnh chiÕn l­îc c¹nh tranh. - X¸c ®Þnh chiÕn l­îc c¹nh tranh trong mèi t­¬ng quan lùc l­îng míi t¹i thÞ tr­êng b­u chÝnh, viÔn th«ng ViÖt Nam. - Liªn quan ®Õn chiÕn l­îc c¹nh tranh, b­íc ®Çu cÇn ®Èy m¹nh viÖc tiÕp cËn thÞ tr­êng vµ thùc tiÔn ho¹t ®éng kinh doanh quèc tÕ trong c¸c lÜnh vùc nh­ quy tr×nh c«ng nghÖ, kh¶ n¨ng qu¶n lý, c¸c chÝnh s¸ch ®µo t¹o, nghiªn cøu më réng thÞ tr­êng... - X¸c ®Þnh møc ®é tËp trung n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cho tõng dÞch vô trong tõng giai ®o¹n c¨n cø vµo cam kÕt cña ViÖt Nam víi c¸c tæ chøc quèc tÕ. 2.4. Tæ chøc l¹i c¸c doanh nghiÖp ®Ó t¹o m«i tr­êng c¹nh tranh vµ kinh nghiÖm c¹nh tranh thùc sù. Theo tinh thÇn cña NghÞ ®Þnh sè 44/CP cña ChÝnh phñ, c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn trùc thuéc VNPT ®Òu cã thÓ cæ phÇn ho¸ víi ®iÒu kiÖn Nhµ n­íc n¾m cæ phÇn chi phèi (trõ doanh nghiÖp qu¶n lý ®­êng trôc quèc gia). §iÒu nµy cã nghÜa ChÝnh phñ cho phÐp c¸c doanh nghiÖp dÞch vô cña VNPT ®­îc cæ phÇn ho¸ nh»m ph¸t huy tÝnh tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm trong s¶n xuÊt kinh doanh. Cã nh­ vËy, c¸c ®¬n vÞ míi t¸ch ra khái "nåi c¬m chung" cña Tæng C«ng ty vµ thóc ®Èy c¸c doanh nghiÖp n©ng cao søc c¹nh tranh. §©y chÝnh lµ ®iÒu kiÖn ®Ó h×nh thµnh c¬ chÕ cho c¸c doanh nghiÖp thuéc VNPT c¹nh tranh víi nhau. Lµ doanh nghiÖp ®­îc Nhµ n­íc ®Þnh h­íng chuyÓn thµnh tËp ®oµn kinh tÕ m¹nh, trong t­¬ng lai VNPT cã thÓ ®ãng vai trß nh­ lµ C«ng ty mÑ, c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn lµ C«ng ty con. Trong ®ã Tæng C«ng ty tham gia ®Çu t­ vèn cho c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn, lµ ®¹i diÖn vÒ quyÒn së h÷u cña Nhµ n­íc. §iÒu nµy kh«ng chØ lµm ph¸t huy quyÒn tù chñ trong kinh doanh, sù ph©n ®Þnh râ rµng trong qu¶n lý, mµ vÉn t¹o sù g¾n kÕt gi÷a c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn. TËp ®oµn B­u chÝnh ViÔn th«ng lóc ®ã cµng cã ®iÒu kiÖn ®Çu t­ ®æi míi c«ng nghÖ, më réng s¶n xuÊt, chiÕm gi÷ vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng dÞch vô trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh vµ héi nhËp. 2.5. §æi míi c¬ chÕ h¹ch to¸n vµ qu¶n lý tµi chÝnh. §Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh mét c¸ch cã hiÖu qu¶ cÇn tiÕn dÇn tíi h¹ch to¸n ®éc lËp tõng nhãm dÞch vô vµ sau ®ã lµ tõng dÞch vô ®Ó cã c¬ së ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c nhÊt møc ®é vµ tiÒm n¨ng cña VNPT trong viÖc cung cÊp tõng lo¹i h×nh dÞch vô, ®Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c dÞch vô míi hoÆc s¾p triÓn khai. H¬n n÷a, ®ã còng chÝnh lµ së cø cho viÖc ®Ò nghÞ c¸c c¬ quan qu¶n lý x©y dùng c¬ chÕ nghÜa vô c«ng Ých vµ phæ cËp vµ x¸c nhËn vai trß cña VNPT trong viÖc cung cÊp c¸c dÞch vô ®ã. 2.6. §a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc huy ®éng vèn (trong n­íc vµ n­íc ngoµi), ph¸t huy mét c¸ch cã hiÖu qu¶ lÜnh vùc hîp t¸c quèc tÕ ®Ó cã thÓ thu hót ®­îc vèn ®Çu t­. Trong mÊy n¨m gÇn ®©y, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµo ViÖt Nam nãi chung vµ vµo lÜnh vùc viÔn th«ng nãi riªng cã sù gi¶m sót ®¸ng kÓ vµ sù c¹nh tranh ngµy cµng gia t¨ng gi÷a c¸c n­íc trong khu vùc ®Ó giµnh lÊy nh÷ng nhµ ®Çu t­ cßn kh¶ n¨ng ®Çu t­. C¸c n­íc trong khu vùc ®Òu ra søc t×m kiÕm vµ ¸p dông ®a d¹ng c¸c h×nh thøc ®Çu t­ ®Ó cã thÓ thu hót vèn ®Çu t­ h¬n n÷a. ViÖt nam hiÖn t¹i víi duy nhÊt mét h×nh thøc BCC ®· trë nªn qu¸ cøng nh¾c trong khai th¸c viÔn th«ng phÇn nµo lµm c¶n trë ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi. ChÝnh v× vËy, Tæng C«ng ty cÇn nghiªn cøu ®Ó ®a d¹ng ho¸ h×nh thøc huy ®éng vèn tõ c¶ nguån trong n­íc vµ n­íc ngoµi ®¸p øng cho nhu cÇu ®Çu t­ trong giai ®o¹n tíi. Dï ®­îc xÕp hay tù xÕp ë møc nµo, c¸i quyÕt ®Þnh nhÊt ®èi víi n¨ng lùc c¹nh tranh hiÖn nay kh«ng ph¶i lµ thø h¹ng, ®iÒu quan träng nhÊt ®èi víi Tæng C«ng ty hiÖn nay lµ t×m thÊy ®­îc nh÷ng g× lµ ®iÓm m¹nh (lîi thÕ), nh÷ng g× lµ ®iÓm yÕu (bÊt lîi thÕ) ®Ó lµm râ vÞ trÝ cña Tæng C«ng ty, tõ ®ã t¹o nªn thÕ ®øng v÷ng ch¾c. Nãi m¹nh hay yÕu lµ xÐt trong thÕ so s¸nh. Mét c¸i g× lµ m¹nh tréi (t­¬ng ®èi) lóc nµy cña doanh nghiÖp l¹i cã thÓ chØ lµ møc trung b×nh hay thËm chÝ lµ trë nªn mÆt yÕu kÐm bëi lÏ c¸i ®em so s¸nh cã thÓ bÞ t¸c ®éng bëi nhiÒu yÕu tè. Muèn gi÷ ®­îc lîi thÕ th× ph¶i "biÕt ng­êi, biÕt ta", trong ®ã "biÕt ta" ph¶i lµ ®Çu tiªn: ta cã thÓ lµm g×, nªn lµm g× vµ c¶ biÕt ta kh«ng nªn lµm g×, kh«ng thÓ lµm g× cã lÏ còng lµ ®iÒu quan träng, thËm chÝ quan träng bËc nhÊt. KÕt luËn Nh÷ng n¨m võa qua, víi chÝnh s¸ch më cöa thÞ tr­êng vµ héi nhËp quèc tÕ cña ChÝnh phñ, céng víi nh÷ng chiÕn l­îc ph¸t triÓn ®óng ®¾n vÒ ph¸t triÓn m¹ng l­íi vµ dÞch vô, Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam ®· t¹o lËp nh÷ng c¬ së cã thÓ nãi lµ ®· ®¸p øng ®­îc víi thêi kú ®Çu cña c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Bªn c¹nh ®ã, víi nh÷ng giÊy phÐp thiÕt lËp trong n­íc, VNPT ®· b¾t ®Çu ph¶i c¹nh tranh thùc sù. Víi vai trß chñ ®¹o ®· ®­îc x¸c ®Þnh, VNPT cµng ph¶i tiÕp tôc ph¸t huy néi lùc vµ tÝch cùc chuÈn bÞ c¸c h­íng ph¸t triÓn theo lé tr×nh riªng cho m×nh phï hîp víi lé tr×nh héi nhËp quèc tÕ cña Tæng côc B­u ®iÖn. Trong mét thêi gian dµi, do ®iÒu kiÖn ®Æc thï cña ngµnh b­u chÝnh viÔn th«ng, còng nh­ do ®iÒu kiÖn vÒ m«i tr­êng kinh tÕ, viÖc kinh doanh, khai th¸c c¸c dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng (®Æc biÖt lµ viÔn th«ng) lµ do Nhµ n­íc ®éc quyÒn vµ thùc hiÖn ®éc quyÒn C«ng ty, chØ cã Tæng C«ng ty B­u chÝnh - ViÔn th«ng ViÖt Nam ho¹t ®éng trong lÜnh vùc nµy, Tæng C«ng ty chóng ta ®· ®¶m nhiÖm tèt viÖc phôc vô c¸c nhiÖm vô chÝnh trÞ còng nh­ viÖc x©y dùng c¬ së vËt chÊt cho ngµnh kÕt cÊu h¹ tÇng b­u chÝnh, viÔn th«ng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Trong khu«n khæ ®Ò tµi nµy, víi kh¶ n¨ng còng nh­ do ph¹m vi nghiªn cøu qu¸ réng vµ bao qu¸t, nhãm nghiªn cøu ch­a cã tham väng ®­a ra ®­îc c¸c gi¶i ph¸p thËt cô thÓ vµ ®Çy ®ñ, mµ chØ mong muèn kh¬i dËy nh÷ng ý t­ëng cho c¸c nghiªn cøu tiÕp theo. Víi môc tiªu nµy, chóng t«i ®· ®­a ra nh÷ng ®¸nh gi¸ vÒ thùc tr¹ng n¨ng lùc c¹nh tranh, vÒ xu h­íng ho¹t ®éng c¹nh tranh cña tæng C«ng ty B­u chÝnh - ViÔn th«ng con ng­êi trong ®iÒu kiÖn më cöa thÞ tr­êng dÞch vô b­u chÝnh, viÔn th«ng vµ héi nhËp quèc tÕ, ®ång thêi Ýt nhiÒu ®­a ra mét sè ®Ò xuÊt, biÖn ph¸p ®Ó n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh. Chóng t«i xin ch©n th¶nh c¶m ¬n sù phèi hîp, céng t¸c vµ ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c chuyªn viªn Vô ChÝnh s¸ch B­u ®iÖn, Vô Kinh tÕ - KÕ ho¹ch, Ban Hîp t¸c Quèc tÕ, Ban Gi¸ c­íc - TiÕp thÞ. KÕt qu¶ nghiªn cøu nµy ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ, v× vËy nhãm nghiªn cøu còng rÊt mong nhËn ®­îc nh÷ng ý kiÕn x©y dùng cña c¸c chuyªn gia, c¸c c¸n bé nghiªn cøu vÒ mäi mÆt ®Ó nh÷ng ®Ò tµi tiÕp theo cña chóng t«i ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Tµi liÖu tham kh¶o 1. NghÞ quyÕt §¹i héi §¶ng VIII. 2. Mét sè quyÕt ®Þnh cña Tæng côc B­u ®iÖn vµ Tæng C«ng ty B­u chÝnh ViÔn th«ng ViÖt Nam. 3. HiÖp ®Þnh Th­¬ng m¹i ViÖt - Mü 4. NghÞ ®Þnh sè 44/1998/N§-CP cña ChÝnh phñ ngµy 29 th¸ng 6 n¨m 1998 cña ChÝnh phñ vÒ chuyÓn doanh nghiÖp Nhµ n­íc thµnh C«ng ty Cæ phÇn. 5. B¸o c¸o vÒ c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh, Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­, th¸ng 7/2000. 6. §Ò tµi: "C¬ së khoa häc vµ thùc tiÔn cho viÖc x©y dùng chÝnh s¸ch c¹nh tranh ë ViÖt Nam", Ban ChÝnh s¸ch Kinh tÕ vÜ m«, ViÖn Nghiªn cøu qu¶n lý Kinh tÕ Trung ¦¬ng, th¸ng 6/1999. 7. PTS. Bïi Hµ, c¸c h×nh thøc vµ biÖn ph¸p khuyÕn khÝch c¹nh tranh vµ kiÓm so¸t ®éc quyÒn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ViÖn Nghiªn cøu qu¶n lý Kinh tÕ Trung ¦¬ng, th¸ng 6/1998. 8. Mét sè bµi nghiªn cøu cña ViÖn Nghiªn cøu qu¶n lý Kinh tÕ Trung ¦¬ng. 9. Mét sè b¸o c¸o vµ t¹p chÝ n¨m 1999 vµ 2000: - B¸o B­u ®iÖn ViÖt Nam; - Th«ng tin Khoa häc Kü thuËt vµ Kinh tÕ B­u ®iÖn; - Thêi b¸o Kinh tÕ Sµi Gßn; - T¹p chÝ Céng s¶n; - T¹p chÝ Nghiªn cøu Kinh tÕ; - T¹p chÝ Kinh tÕ Ph¸t triÓn; - T¹p chÝ Ph¸t triÓn Kinh tÕ; môc lôc ._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docJ0060.doc