Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Tổng Công ty rau quả nông sản

Tài liệu Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Tổng Công ty rau quả nông sản: ... Ebook Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Tổng Công ty rau quả nông sản

doc101 trang | Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1122 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Tổ chức kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Tổng Công ty rau quả nông sản, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi më ®Çu “S¶n xuÊt c¸i mµ thÞ tr­êng cÇn chø kh«ng ph¶i lµ c¸i mµ doanh nghiÖp cã” lµ nguyªn t¾c ho¹t ®éng cña bÊt kú doanh nghiÖp nµo muèn t×m chç ®øng trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Song ®Ó n¾m b¾t vµ ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña thÞ tr­êng kh«ng ph¶i lµ mét ®iÒu ®¬n gi¶n,v× cïng víi sù ®i lªn cña kinh tÕ, khoa häc, c«ng nghÖ,…nhu cÇu cña thÞ tr­êng còng kh«ng ngõng thay ®æi víi ®ßi hái ngµy cµng cao. Trong ®iÒu kiÖn ®ã muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn ®­îc c¸c doanh nghiÖp ph¶i linh ho¹t, nhanh nh¹y thÝch øng víi nh÷ng biÕn ®éng cña thÞ tr­êng. §Ó t×m lêi gi¶i cho bµi to¸n lîi nhuËn cña m×nh, nhiÖm vô cña c¸c doanh nghiÖp kh«ng chØ dõng l¹i ë kh©u s¶n xuÊt mµ cßn ph¶i tæ chtiªu thÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt ra mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt. S¶n phÈm s¶n xuÊt ra cã ®­îc thÞ tr­êng chÊp nhËn hay kh«ng lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa sèng cßn ®èi víi doanh nghiÖp, ®Æc biÖt lµ trong bèi c¶nh kinh tÕ mµ sù c¹nh tranh gay g¾t lu«n ®Æt c¸c doanh nghiÖp tr­íc nh÷ng rñi ro kh«ng l­êng tr­íc ®­îc. MÆt kh¸c, qu¸ tr×nh b¸n hµng cßn cã ý nghÜa quan träng ®èi víi doanh nghiÖp bëi nã lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ho¸ vèn tõ h×nh th¸i hiÖn vËt sang h×nh th¸i gi¸ trÞ “ tiÒn tÖ”, gióp doanh nghiÖp thu håi vèn ®Ó tiÕp tôc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh tiÕp theo. NhËn thøc ®­îc tÇm quan träng cña c«ng t¸c nµy ngoµi viÖc tæ chøc s¶n xuÊt hîp lý, ®Èy m¹nh tiªu thô th× viÖc h¹ch to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng còng ®­îc c¸c doanh nghiÖp rÊt chó träng. Lµ mét ®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp, tham gia thÞ tr­êng v× môc tiªu lîi nhuËn nh­ hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp kh¸c, Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n còng sö dông kÕ to¸n ®Ó ph¶n ¸nh vµ gi¸m ®èc toµn bé ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. Bé phËn kÕ to¸n gåm nhiÒu phÇn hµnh kh¸c nhau, tuy nhiªn ho¹t ®éng chñ yÕu cña Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n lµ kinh doanh th­¬ng m¹i nªn c«ng t¸c kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng ®Æc biÖt ®­îc chó träng. Qua qu¸ tr×nh t×m hiÓu lý luËn vµ t×m hiÓu t×nh h×nh thùc tÕ t¹i Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n, nhËn thøc ®­îc vai trß quan träng cña kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng em ®· chän ®Ò tµi: “ Tæ chøc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n”. LuËn v¨n cuèi kho¸ cña em gåm 3 phÇn chÝnh: Ch­¬ng I: Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ tæ choc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh. Ch­¬ng II: Thùc tÕ tæ choc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n. Ch­¬ng III: Hoµn thiÖn kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n. Trong qu¸ tr×nh thùc tËp, em ®· nhËn ®­îc sù gióp ®ì, chØ dÉn cña c¸c thÇy, c« gi¸o bé m«n kÕ to¸n doanh nghiÖp, trùc tiÕp lµ thÇy gi¸o Ng« ThÕ Chi cïng víi c¸c c¸n bé kÕ to¸n Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n. Tuy nhiªn, ph¹m vi ®Ò tµi réng, thêi gian thùc tÕ ch­a nhiÒu, kiÕn thøc cßn han hÑp nªn luËn v¨n cña em khã tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. KÝnh mong ®­îc sù chØ ®¹o, h­íng dÉn vµ gióp ®ì cña c¸c thÇy, c« gi¸o vµ c¸c c¸n bé kÕ to¸n Tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n ®Ó bµi luËn v¨n ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n ! Môc lôc Ch­¬ng I Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh 1.1. NhiÖm vô kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng ë c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th­¬ng m¹i 1.1.1. §Æc ®iÓm kinh doanh th­¬ng m¹i Kinh doanh th­¬ng m¹i kh¸c víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt, nã lµ chu kú sau cïng cña chu kú t¸i s¶n xuÊt nh»m ®­a s¶n phÈm ®Õn tay ng­êi tiªu ding phôc vô nhu cÇu s¶n xuÊt còng nh­ tiªu dïng cña hä. Th­¬ng m¹i ®­îc hiÓu lµ bu«n b¸n, tøc lµ mua hµng hãa ®Ó b¸n ra kiÕm lêi råi tiÕp tôc mua hµng, b¸n ra nhiÒu h¬n. Ho¹t ®éng th­¬ng m¹i t¸ch biÖt h¼n, kh«ng liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm nh­ thÕ nµo, s¶n phÈm ®­îc s¶n xuÊt ra ë ®©u. Nã chØ lµ ho¹t ®éng trao ®æi l­u th«ng hµng ho¸ dÞch vô trªn c¬ së tháa thuËn vÒ gi¸ c¶. Trªn thùc tÕ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã thÓ tù m×nh tiªu thô s¶n phÈm cña m×nh nh­ng nÕu chØ ®¬n thuÇn nh­ vËy th× viÖc chuyªn m«n hãa lao ®éng x· héi sÏ bÞ h¹n chÕ, c¬ héi ph¸t triÓn vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng lµ ch­a ®ñ. Ch×nh v× vËy mµ ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i ra ®êi víi môc ®Ých chÝnh lµ phôc vô tèi ®a nhu cÇu tiªu ding chung cña con ng­êi vµ hä chó träng ®Õn viÖc mua vµ b¸n ®­îc nhiÒu hµng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i bao trïm tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc, viÖc mua b¸n hµng ho¸ tøc lµ thùc hiÖn gi¸ trÞ hµng ho¸ th«ng qua gi¸ c¶. Ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i lµ ho¹t ®éng phi s¶n xuÊt, l­u th«ng kh«ng t¹o ra gi¸ trÞ nh­ng gi¸ trÞ kh«ng n»m ngoµi qu¸ tr×nh l­u th«ng chÝnh ho¹t ®éng l­u th«ng bu«n b¸n ®· lµm cho nÒn kinh tÕ s«i ®éng h¬n, tèc ®é chu chuyÓn hµng ho¸ nhanh chãng h¬n. Nã kÕt nèi ®­îc thÞ tr­êng gÇn xa kh«ng chØ thÞ tr­êng trong n­íc mµ c¶ thÞ tr­êng n­íc ngoµi, ®iÒu ®ã gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cûa c¸c doanh nghiÖp nãi riªng vµ c¸c quèc gia nãi chung. Thêi ®¹i ngµy nay, xu h­íng quèc tÕ hãa vµ toµn cÇu hãa nÒn kinh tÕ thÕ giíi ngµy cµng trë nªn phæ biÕn. Mçi quèc gia trë thµnh mét m¾t xÝch quan träng trong hÖ thèng kinh tÕ ®ã. Trong qu¸ tr×nh nµy, ho¹t ®éng th­¬ng m¹i quèc tÕ trë thµnh mét lÜnh vùc kinh tÕ quan träng v× th«ng qu ®ã c¸c nèi liªn hÖ kinh tÕ ®­îc thiÕt lËp vµ thùc hiÖn trªn c¬ së ph¸t huy tiÒm n¨ng vµ thÕ m¹nh cña mçi n­íc. Ho¹t ®éng chÝnh cña th­¬ng m¹i quèc tÕ lµ xuÊt nhËp khÈu. §ã lµ sù mua b¸n trao dæi hµng ho¸ gi÷a c¸c quèc gia trªn ph¹m vi toµn thÕ giíi vµ còng lµ h×nh thøc mua b¸n hµng ho¸ ®­îc nhiÒu doanh nghiÖp thùc hiÖn bµ trë thµnh nghiÖp vô chÝnh cña doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu. §Æc diÓm kinh doanh xuÊt nhËp khÈu lµ: Kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cã thÞ tr­êng réng lín c¶ trong vµ ngoµi n­íc, chÞu ¶nh h­ëng rÊt lín cña sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt trong n­íc vµ thÞ tr­êng n­íc ngoµi. Ng­êi mua, ng­êi b¸n thuéc c¸c quèc gia kh¸c nhau, cã tr×nh ®é qu¶n lý , phong tôc tËp qu¸n tiªu ding kh¸c nhau vµ chÝnh s¸ch ngo¹i th­¬ng cña mçi quèc gia kh¸c nhau. Hµng hãa xuÊt khÈu ®ßi hái ph¶i cã chÊt l­îng cao, mÉu m· ®Ñp, hîp thÞ hiÕu tiªu ding cña tõng khu vùc, tõng quèc gia trong tõng thêi kú. §iÒu kiÖn vÒ mÆt ®Þa l‎, ph­¬ng tiÖn chuyªn chë, ®iÒu kiÖn thanh to¸n cã ¶nh h­ëng kh«ng nhá ®Õn qu¸ tr×nh kinh doanh lµm cho thêi gian giao hµng vµ thanh to¸n cã kho¶ng c¸ch kh¸ xa. Víi ®Æc ®iÓm riªng biÖt cña ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i, kinh doanh xuÊt nhËp khÈu nh­ trªn sÏ ¶nh h­ëng ®Õn c«ng t¸c kÕ to¸n nãi chung, kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng nãi riªng. 1.1.2. NhiÖm vô cña kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng: XuÊt ph¸t tõ vai trß quan träng cña b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng ®èi víi sù sèng cßn cña cña c¸c doanh nghiÖp, do ®ã c«ng t¸c qu¶n lý nghiÖp vô b¸n hµng cÇn ph¶i ®¶m b¶o: Qu¶n lý sù vËn ®éng vµ sè hiÖn cã cña tõng lo¹i hµng ho¸ theo chØ tiªu sè l­îng, chÊt l­îng, chñng lo¹i vµ gi¸ trÞ cña chóng. T×m hiÓu, khai th¸c vµ më réng thÞ tr­êng, ¸p dông c¸c ph­¬ng thøc b¸n hµng phï hîp vµ cã c¸c chÝnh s¸ch sau b¸n hµng “hËu m·i” nh»m kh«ng ngõng t¨ng doanh thu., gi¶m chi phÝ cña c¸c ho¹t ®éng. Qu¶n lý chÆt chÏ c¸c chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp vµ c¸c chi phÝ kh¸c nh»m tèi ®a hãa lîi nhuËn. Cã biÖn ph¸p thanh to¸n hîp l‎, ®«n ®èc thu håi ®Çy ®ñ kÞp thêi vèn cña doanh nghiÖp, t¨ng vßng quay cña vèn l­u ®éng. §Ó thùc hiÖn ®­îc c¸c yªu cÇu trªn doanh nghiÖp cÇn ¸p dông mét c¸ch hiÖu qu¶ c¸c c«ng cô qu¶n lý, trong ®ã kÕ to¸n lµ c«ng cô chñ yÕu vµ hiÖu qu¶ nhÊt trong viÖc mang l¹i hiÖu qu¶ qu¶n lý. V× th«ng tin kÕ to¸n cung cÊp mét c¸ch chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ vµ kÞp thêi vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh nãi chung, t×nh h×nh b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng nãi riªng xuÊt ph¸t tõ chøc n¨ng cña kÕ to¸n lµ th«ng tin vµ kiÓm tra. ChÝnh v× vËy khi tæ chøc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng ph¶i thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c nhiÖm vô sau: Ph¶n ¸nh vµ ghi chÐp ®Çy ®ñ, kÞp thêi, chÝnh x¸c t×nh h×nh hiÖn cã vµ sù biÕn ®éng cña tõng lo¹i s¶n phÈm, hµng ho¸ theo tõng chØ tiªu sè l­îng, chÊt l­îng, chñng lo¹i vµ gi¸ trÞ. Ph¶n ¸nh vµ ghi chÐp ®Çy ®ñ chÝnh x¸c kho¶nh doanh thu, c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu vµ chi phÝ cña tõng ho¹t ®éng trong doanh nghiÖp. §ång thêi theo dâi c¸c kho¶n ph¶i thu, ®«n ®èc c¸c kho¶n ph¶i thu cña kh¸ch hµng. Ph¶n ¸nh vµ tÝnh to¸n chÝnh x¸c kÕt qu¶ tõng ho¹t ®éng, gi¸m s¸t t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi Nhµ N­íc vµ t×nh h×nh ph©n phèi c¸c kÕt qu¶ ho¹t ®éng. Cung cÊp th«ng tin kÕ to¸n phôc vô viÖc lËp B¸o C¸o Tµi ChÝnh vµ ®Þnh kú ph©n tÝch c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ liªn quan ®Õn bnh vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng. 1.2. Ph­¬ng thøc b¸n hµng vµ néi dung doanh thu b¸n hµng 1.2.1. C¸c ph­¬ng thøc b¸n hµng B¸n hµng lµ viÖc chuyÓn quyÒn së h÷u vÒ thµnh phÈm, hµng ho¸ dÞch vô g¾n víi phÇn lín lîi Ých hoÆc rñi ro cho kh¸ch hµng, ®ång thêi ®­îc kh¸ch hµng thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n. Tuú theo c¸c tiªu thøc ph©n lo¹i kh¸c nhau cã nh÷ng ph­¬ng thøc b¸n hµng kh¸c nhau: Theo c¸ch th­c giao hµng, ph­¬ng thøc b¸n hµng ®­îc chia thµnh c¸c lo¹i sau: * Ph­¬ng thøc b¸n hµng trùc tiÕp: B¸n hµng trùc tiÕp lµ ph­¬ng th­c giao hµng cho ng­êi mua trùc tiÕp t¹i kho cña doanh nghiÖp (hay trùc tiÕp t¹i c¸c ph©n x­ëng s¶n xuÊt kh«ng qua kho) hoÆc giao nhËn tay ba ( mua b¸n th¼ng). Sè hµng khi bµn giao cho kh¸ch hµng ®­îc chÝnh thøc coi lµ tiªu thô vµ ng­êi b¸n mÊt quyÒn së h÷u vÒ sè hµng nµy. Ng­êi mua thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n sè hµng ng­êi b¸n ®· giao. Theo ph­¬ng thøc nµy cã c¸c tr­êng hîp : + B¸n bu«n trùc tiÕp. + B¸n lÎ. * Ph­¬ng thøc chuyÓn hµng chê chÊp nhËn: B¸n hµng theo ph­¬ng thøc chuyÓn hµng chê chÊp nhËn lµ ph­¬ng thøc mµ bªn b¸n chuyÓn hµng cho bªn mua theo ®Þa ®iÓm ghi trong hîp ®ång. Sè hang chuyÓn ®i nµy vÉn thuéc quyÒn së h÷u cña bªn b¸n. Khi ®­îc bªn mua thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n vÒ sè hµng ®· chuyÓn giao( mét phÇn hay toµn bé) th× sè hµng ®­îc bªn mua chÊp nhËn nµy míi ®­îc x¸c ®Þnh lµ tiªu thô vµ bªn b¸n mÊt quyÒn së h÷u vÒ sè hµng ®ã. * Ph­¬ng thøc ®¹i lý, ký göi: B¸n hµng lµ ph­¬ng thøc mµ bªn chñ hµng (gäi lµ bªn giao ®¹i lý) xuÊt hµng giao cho bªn ®¹i lý, ký göi ( gäi lµ bªn ®¹i lý) ®Ó b¸n. Bªn ®¹i lý sÏ h­ëng thï lao ®¹i lý d­íi h×nh thøc hoa hang hoÆc chªnh lÖch gi¸. * Ph­¬ng thøc hµng ®æi hµng: Hµng ®æi hµng lµ ph­¬ng thøc b¸n hµng mµ trong ®ã ng­êi b¸n ®em s¶n phÈm, vËt t­, hµng ho¸ cña m×nh ®Ó ®æi lÊy s¶n phÈm, vËt t­, hµng ho¸ cña ng­êi mua.Gi¸ trao ®æi lµ gi¸ b¸n cña s¶n phÈm,vËt t­, hµng ho¸ ®ã trªn thÞ tr­êng. * Ph­¬ng thøc tiªu thô néi bé: Tiªu thô néi bé bao gåm c¸c ph­¬ng thøc: +Tiªu thô néi bé gi÷a c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n ®éc lËp víi nhau hay gi÷a c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n ®éc lËp víi ®¬n vÞ cÊp trªn. + §¬n vÞ cÊp trªn xuÊt b¸n t¹i c¸c ®¬n vÞ h¹ch to¸n phô thuéc. + C¸c tr­êng hîp tiªu thô néi bé kh¸c: ding vËt t­,hµng ho¸, dÞch vô ®Ó biÕu tÆng, qu¶ng c¸o,chµo hµng, hay sö dông s¶n phÈm phôc vô cho s¶n xuÊt kinh doanh, tr¶ l­¬ng cho c«ng nh©n viªn,… Theo ph­¬ng thøc thanh to¸n, cã c¸c ph­¬ng thøc b¸n hµng sau: * B¸n hµng thu tiÒn ngay: doanh nghiÖp b¸n hµng ®­îc kh¸ch hµng tr¶ tiÒn ngay. Khi ®ã l­îng hµng ho¸ ®­îc x¸c ®Þnh ngay lµ tiªu thô ®ång thêi ghi nhËn doanh thu b¸n hµng. * B¸n hµng tr¶ gãp: lµ ph­¬ng thøc b¸n hµng tr¶ tiÒn nhiÒu lÇn, trong ®ã, ng­êi mua sÏ thanh to¸n mét phÇn ngay t¹i thêi ®iÓm mua, sè tiÒn cßn l¹i ng­êi mua chÊp nhËn tr¶ dÇn ë c¸c kú tiÕp theo vµ ph¶i chÞu mét tû lÖ l·i suÊt nhÊt ®Þnh. Th«ng th­êng sè tiÒn ph¶i tr¶ ë c¸c kú tiÕp theo b»ng nhau, trong ®ã gåm mét phÇn nî gèc vµ mét phÇn l·i tr¶ gãp. Theo ph­¬ng thøc tr¶ gãp, vÒ mÆt h¹ch to¸n, khi giao hµng cho ng­êi mua th× l­îng hµng chuyÓn giao ®­îc coi lµ tiªu thô. VÒ thùc chÊt, chØ khi nµo kh¸ch hµng thanh to¸n hÕt ng­êi b¸n míi mÊt quyÒn së h÷u hµng ho¸ ®ã. 1.2.2. Néi dung doanh thu b¸n hµng Kh¸i niÖm doanh thu: Doanh thu lµ tæng gi¸ trÞ c¸c lîi Ých kinh tÕ doanh nghiÖp thu ®­îc trong kú kÕ to¸n, ph¸t sinh tõ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh th«ng th­êng cña doanh nghiÖp, gãp phÇn lµm t¨ng vèn chñ së h÷u. Doanh thu ®­îc chia thµnh c¸c lo¹i sau: Doanh thu b¸n hµng. Doanh thu cung cÊp dÞch vô. Doanh thu tõ tiÒn l·i, tiÒn b¶n quyÒn, cæ tøc vµ lîi tøc ®­îc chia. - Vµ c¸c lo¹i thu nhËp kh¸c. Kh¸i niÖm doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô: Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô lµ toµn bé sè tiÒn thu ®­îc hoÆc sÏ thu ®­îc tõ c¸c giao dÞch vµ nghiÖp vô ph¸t sinh doanh thu nh­ b¸n s¶n phÈm, hµng ho¸, cung cÊp dÞch vô cho kh¸ch hµng bao gåm c¶ kho¶n phô thu vµ phÝ thu thªm ngoµi gi¸ b¸n ( nÕu cã). B¸n hµng: B¸n c¸c s¶n phÈm do doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra vµ b¸n hµng hãa mua vµo. Cung cÊp dÞch vô: Thùc hiÖn c«ng viÖc ®· tháa thuËn theo hîp ®ång trong mét kú, hoÆc nhiÒu kú kÕ to¸n, nh­ cung cÊp dÞch vô vËn t¶i, du lÞch, cho thuª tµi s¶n cè ®Þnh theo ph­¬ng thøc cho thuª ho¹t ®éng… Tr­êng hîp cã doanh nghiÖp cã doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô b»ng ngo¹i tÖ th× ph¶i quy ®æi ngo¹i tÖ ra ®ång ViÖt Nam theo tû gi¸ thùc tÕ ph¸t sinh hoÆc tû gi¸ giao dÞch b×nh qu©n trªn thÞ tr­êng liªn Ng©n Hµng do Ng©n Hµng Nhµ N­íc ViÖt Nam c«ng bè t¹i thêi ®iÓm ph¸t sinh nghiÖp vô. Thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu: lµ thêi ®iÓm chuyÓn giao quyÒn së h÷u vÒ s¶n phÈm, hµng ho¸, lao vô dÞch vô tõ ng­êi b¸n sang cho ng­êi mua, nãi c¸ch kh¸c, thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu lµ thêi ®iÓm ng­êi mua thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n cho ng­êi b¸n vÒ sè hµng hãa, dÞch vô ®· chuyÓn giao. §iÒu kiÖn ghi nhËn doanh thu: Theo chuÈn mùc 14 “ Doanh thu vµ thu nhËp kh¸c” doanh thu b¸n hµng ®­îc ghi nhËn khi tháa m·n ®ång thêi n¨m ®iÒu kiÖn: Doanh nghiÖp ®· chuyÓn giao phÇn lín rñi ro vµ lîi Ých g¾n liÒn víi quyÒn së h÷u s¶n phÈm hoÆc hµng hãa cho ng­êi mua. Doanh nghiÖp kh«ng cßn n¾m gi÷ quyÒn qu¶n lý hµng hãa nh­ ng­êi së h÷u hµng hãa hoÆc quyÒn kiÓm so¸t hµng hãa. Doanh thu ®­îc x¸c ®Þnh t­¬ng ®èi ch¾c ch¾n. Doanh nghiÖp ®· thu ®­îc hoÆc sÏ thu ®­îc lîi Ých kinh tÕ tõ giao dÞch b¸n hµng. X¸c ®Þnh ®­îc chi phÝ liªn quan ®Õn giao dÞch b¸n hµng. Doanh thu ph¸t sinh tõ c¸c giao dÞch, sù kiÖn ®­îc x¸c ®Þnh bëi tháa thuËn gi÷a doanh nghiÖp víi bé phËn bªn mua hoÆc bªn sö dông tµi s¶n. Nã ®­îc x¸c ®Þnh b¨ng gi¸ trÞ hîp lÝ cña c¸c kho¶n ®· thu hoÆc sÏ thu sau khi trõ ®i c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu: chiÕt khÊu th­¬ng m¹i, gi¶m gi¸ hµng b¸n, gi¸ trÞ hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i, thuÕ GTGT theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp, thuÕ xuÊt nhËp khÈu, thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt. Do ®ã doanh thu thuÇn mµ doanh nghiÖp thùc hiÖn trong kú kÕ to¸n cã thÓ thÊp h¬n doanh thu vµ cung cÊp dÞch vô ghi nhËn ban ®Çu. ChiÕt khÊu th­¬ng m¹i: lµ kho¶n doanh nghiÖp b¸n gi¶m gi¸ niªm yÕt cho kh¸ch hµng mua hµng víi khèi l­îng lín. Gi¶m gi¸ hµng b¸n: lµ kho¶n gi¶m trõ cho ng­êi mua do hµng hãa kÐm phÈm chÊt, sai quy c¸ch hoÆc l¹c hËu thÞ hiÕu. Gi¸ trÞ hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i: lµ gi¸ trÞ khèi l­îng hµng hãa ®· x¸c ®Þnh lµ tiªu thô bÞ kh¸ch hµng tr¶ l¹i vµ tõ chèi thanh to¸n. ThuÕ tiªu thô ®Æc biÖt: lµ sè tiÒn thuÕ doanh nghiÖp ph¶i nép tÝnh trªn tû lÖ phÇn tr¨m doanh nghiÖp b¸n hµng cña hµng ho¸ dÞch vô thuéc diÖn chÞu thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt. ThuÕ xuÊt khÈu: lµ kho¶n thuÕ doanh nghiÖp ph¶i nép tØnh trªn tû lÖ phÇn tr¨m doanh thu b¸n hµng cña hµng ho¸ dÞch vô thuéc diÖn chÞu thuÕ xuÊt khÈu. ThuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp: lµ kho¶n thuÕ mµ doanh nghiÖp ph¶i nép tÝnh theo c«ng thøc: ThuÕ suÊt thuÕ GTGT cña hµng ho¸ dÞch vô ®ã [ ] ThuÕ GTGT ph¶i nép Gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸ dÞch vô b¸n ra Gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸ dÞch vô mua vµo = x Doanh thu b¸n hµng cã thÓ chia thµnh nhiÒu lo¹i kh¸c nhau: *Theo c¸ch tÝnh doanh thu: + Doanh thu b¸n hµng kh«ng bao gåm thuÕ GTGT: §èi víi c¸c doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ. + Doanh thu b¸n hµng lµ tæng gi¸ thanh to¸n: §èi víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp. *Theo ph¹m vi hµng b¸n: + Doanh thu b¸n hµng ra bªn ngoµi. + Doanh thu b¸n hµng néi bé. §èi víi c¸c doanh nghiÖp cã ho¹t ®éng XNK doanh thu cßn cã thÓ chia thµnh: + Doanh thu b¸n hµng xuÊt khÈu: Thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu b¸n hµng XK lµ khi hµng ®· ®­îc x¸c ®Þnh lµ XK (hoµn thµnh thñ tôc h¶i quan vµ rêi khái h¶i phËn, ®Þa phËn, s©n bay quèc tÕ cuèi cïng cña n­íc ta) vµ ®­îc kh¸ch hµng chÊp nhËn thanh to¸n. + Doanh thu b¸n hµng trong n­íc: Gåm c¶ kinh doanh néi ®Þa vµ nhËp khÈu b¸n trong n­íc. + Doanh thu tõ ho¹t ®éng ñy th¸c: Lµ hoa h«ng ñy th¸c khi thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng ñy th¸c XK, ñy th¸c NK. 1.3.KÕ to¸n b¸n hµng ë c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th­¬ng m¹i. 1.3.1. Chøng tõ kÕ to¸n sö dông. Chøng tõ kÕ to¸n lµ mét ph­¬ng thøc kiÓm tra vµ gi¸m ®èc c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh cña doanh nghiÖp. Khi ph¸t sinh c¸c nghiÖp vô b¸n hµng kÕ to¸n cÇn ph¶i lËp, thu thËp ®Çy ®ñ c¸c chøng tõ phï hîp theo ®óng néi dung, quy ®Þnh cña Nhµ N­íc nh»m ®¶m b¶o c¬ së ph¸p l‎ ®Ó ghi sæ kÕ to¸n. C¸c chøng tõ chñ yÕu trong b¸n hµng lµ: PhiÕu xuÊt kho ( mÉu sè 02 –VT ) PhiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé ( mÉu 03 – VT ) Hãa ®¬n GTGT ( mÉu sè 01-GTKT ) Hãa ®¬n b¸n hµng ( mÉu sè 02 –GTKT ) B¶ng thanh to¸n hµng ®¹i l‎ ký göi ( mÉu 14 – BH) ThÎ quÇy hµng (mÉu sè 15 – BH) C¸c chøng tõ thanh to¸n: phiÕu thu, sÐc chuyÓn kho¶n, sÐc thanh to¸n, ñy nhiÖm thu, giÊy b¸o cã cña Ng©n hµng, b¶n sao kª cña Ng©n Hµng,… Tê khai thuÕ GTGT ( mÉu 07A/GTGT ) Chøng tõ liªn quan kh¸c: phiÕu nhËp kho hµng bÞ tr¶ l¹i,… §èi víi c¸c doanh nghiÖp cã ho¹t ®éng XNK hµng ho¸, c¸c chøng tõ cßn bao gåm: Hãa ®¬n th­¬ng m¹i ( INVOICE ) Tê khai h¶i quan hµng XK, NK. VËn ®¬n ®­êng biÓn, ®­êng hµng kh«ng. GiÊy chøng nhËn kiÓm dÞch. GiÊy chøng nhËn b¶o hiÓm. GiÊy chøng nhËn phÈm cÊp. GiÊy chøng nhËn sè l­îng, chÊt l­îng B¶ng kª chi tiÕt hµng XK. PhiÕu ®ãng gãi. Tr­êng hîp doanh nghiÖp cã tæ chøc kÕ to¸n trªn m¸y vi tÝnh th× viÖc tæ chøc hÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n cÇn l­u y: X¸c ®Þnh danh môc c¸c chøng tõ ®Ó qu¶n lý chøng tõ. §Ó ph¸t huy hÕt thÕ m¹nh cña m¸y vi tÝnh trong qu¸ tr×nh xö l‎ th«ng tin mét c¸ch tù ®éng nhu nhËn diÖn vµ t×m kiÕm nhanh chãng, t¨ng tèc ®é xö lý, ®é chÝnh x¸c, gi¶m thêi gian nhËp liÖu vµ tiÕt kiÖm bé nhí ph¶i m· hãa c¸c ®èi t­îng th«ng tin cÇn qu¶n lý. Th«ng th­êng c¸c ®èi t­îng sau kÕ to¸n ph¶i m· hãa ®Ó qu¶n lý: danh môc chøng tõ, danh môc tµi kho¶n, danh môc kh¸ch hµng, danh môc thuÕ suÊt, danh môc hµng ho¸ …. §èi víi danh môc chøng tõ: mçi lo¹i chøng tõ mang mét m· hãa riªng. M· chøng tõ ding ®Ó nhËn biÕt lµ d÷ liÖu, th«ng tin trªn c¸c b¸o c¸o ®­îc cËp nhËt tõ mµn h×nh nµo, ph©n hÖ nµo. X¸c ®Þnh danh môc cµng chi tiÕt, cµi ®Æt cµng nhiÒu tham sè ngÇm ®Þnh cho mçi lo¹i chøng tõ, c«ng viÖc nhËp sè liÖu cµng ®­îc gi¶m nhÑ. Tïy theo ph©n c«ng ph©n nhiÖm trong hÖ thèng vµ ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh, quy m« ho¹t ®éng, yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp mµ x©y dùng tr×nh tù lu©n chuyÓn chøng tõ tõ kh©u lËp, thu nhËn, ph©n lo¹i, kiÓm tra ®Õn xö l‎, l­u tr÷ qua bé phËn m¸y tÝnh mét c¸ch hîp lÝ. §Æc biÖt lµ ph¶i dÔ kiÓm tra dÔ ®èi chiÕu gi÷a c¸c bé phËn cã liªn quan vµ cuèi cïng chuyÓn vÒ nh©n viªn kÕ to¸n ®Ó tiÕn hµnh nhËp liÖu. 1.3.2. Ph­¬ng ph¸p tÝnh trÞ gi¸ vèn hµng b¸n TrÞ gi¸ vèn hµng b¸n lµ toµn bé c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh b¸n hµng gåm cã: trÞ gi¸ vèn cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n, chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp ph©n bæ cho hµng b¸n ra trong kú. ViÖc x¸c ®Þnh chÝnh x¸c trÞ gi¸ vèn hµng b¸n lµ c¬ së ®Ó tÝnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. X¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n: trong doanh nghiÖp th­¬ng m¹i trÞ gi¸ vèn cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n bao gåm trÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n vµ chi phÝ mua hµng ph©n bæ cho sè hµng ®· b¸n. Trong ®ã: (1)TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n ®­îc x¸c ®Þnh theo mét trong bèn ph­¬ng ph¸p sau: Ph­¬ng ph¸p thùc tÕ ®Ých danh: Theo ph­¬ng ph¸p nµy doanh nghiÖp sö dông gi¸ thùc tÕ nhËp kho cña l« hµng xuÊt kho ®Ó x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn xuÊt kho cña chÝnh l« hµng ®ã. Ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp cã Ýt lo¹i mÆt hµng hoÆc mÆt hµng æn ®Þnh vµ nhËn diÖn ®­îc. Ph­¬ng ph¸p nhËp tr­íc xuÊt tr­íc ( FIFO ): Ph­¬ng ph¸p nµy ¸p dông dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng ho¸ nµo ®­îc mua tr­íc th× ®­îc xuÊt tr­íc vµ ®¬n gi¸ xuÊt kho ®­îc lÊy b»ng ®¬n gi¸ nhËp. TrÞ gi¸ hµng tån kho cuèi kú ®­îc tÝnh theo ®¬n gi¸ cña nh÷ng lÇn nhËp sau cïng. Ph­¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tr­íc ( LIFO ): Ph­¬ng ph¸p nµy dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng nµo nhËp sau ®­îc xuÊt tr­íc, lÊy ®¬n gi¸ xuÊt b»ng ®¬n gi¸ nhËp. TrÞ gi¸ hµng tån kho cuèi kú ®­îc tÝnh theo ®¬n gi¸ cña nh÷ng lÇn nhËp ®Çu tiªn. Ph­¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn: TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng xuÊt kho ®­îc tÝnh c¨n cø vµo s¶n l­îng hµng ho¸ xuÊt kho vµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn, theo c«ng thøc: TrÞ gi¸ vèn mua thùc tÕ hµng ho¸ xuÊt kho S¶n l­îng hµng ho¸ xuÊt kho §¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn x = §¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn TrÞ gi¸ mua thùc tÕ HH tån ®Çu kú TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña HH nhËp trong kú + Sè l­îng hµng ho¸ tån ®Çu kú Sè l­îng hµng ho¸ nhËp trong kú = + §¬n gi¸ b×nh qu©n th­êng ®­îc tÝnh cho tõng lo¹i hµng ho¸. §¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ ®­îc x¸c ®Þnh cho c¶ kú, gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n c¶ kú hay ®¬n gi¸ b×nh qu©n cè ®Þnh. Theo c¸ch nµy khèi l­îng tÝnh to¸n gi¶m nh­ng chØ tÝnh ®­îc trÞ gi¸ thùc tÕ cña hµng ho¸ vµo thêi ®iÓm cuèi kú nªn kh«ng thÓ cung cÊp th«ng tin kÞp thêi. §¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh sau mçi lÇn nhËp, gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n liªn hoµn hay ®¬n gi¸ b×nh qu©n di ®éng. Theo c¸ch nµy x¸c ®Þnh ®­îc trÞ gi¸ mua thùc tÕ hµng ho¸ hµng ngµy cung cÊp ®­îc th«ng tin kÞp thêi tuy nhiªn khèi l­îng tÝnh to¸n sÏ nhiÒu h¬n thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp ®· ¸p dông kÕ to¸n m¸y. (2)Chi phÝ mua hµng ph©n bæ cho sè hµng ®· b¸n: Do chi phÝ mua hµng liªn quan ®Õn nhiÒu lo¹i hµng ho¸, liªn quan ®Õn c¶ khèi l­îng hµng ho¸ trong kú vµ hµng ho¸ ®Çu kú nªn cÇn ph©n bæ chi phÝ mua hµng cho hµng ®· b¸n trong kú vµ hµng tån cuèi kú. Tiªu chuÈn ph©n bæ chi phÝ mua hµng th­êng ®­îc lùa chän lµ: Sè l­îng. Träng l­îng. TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng ho¸. C«ng thøc: Chi phÝ mua hµng ph©n bæ cho hµng ®· b¸n trong kú Chi phÝ mua hµng cña HH tån kho ®Çu kú Chi phÝ mua hµng cña HH nhËp kho trong kú + Tæng tiªu chuÈn ph©n bæ cña “HH tån cuèi kú” vµ HH ®· xuÊt b¸n trong kú Tiªu chuÈn ph©n bæ cña HH ®· xuÊt b¸n trong kú. = x Trong ®ã: “Hµng hãa tån kho cuèi kú” bao gåm hµng ho¸ tån trong kho, hµng ho¸ ®· mua nh­ng ®ang cßn ®i trªn ®­êng vµ hµng göi b¸n nh­ng ch­a ®­îc chÊp nhËn. X¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn cña hµng b¸n: Sau khi ®· x¸c ®Þnh ®­îc trÞ gi¸ vèn cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n, doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô, chóng ta x¸c ®Þnh l·i gép cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nh»m cung cÊp th«ng tin kÕ to¸n ®Ó lËp b¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh. MÆt kh¸c, phôc vô cho yªu cÇu qu¶n tri doanh nghiÖp trong viÖc ®iÒu hµnh vµ qu¶n lý ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, cÇn ph¶i x¸c ®Þnh l·i thuÇn cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, sau khi tËp hîp chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp ta ph©n bæ cho sè hµng tiªu thô trong kú tõ ®ã sÏ x¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn cña hµng b¸n: TrÞ gi¸ vèn cña hµng b¸n TrÞ gi¸ vèn cña hµng xuÊt kho ®Ó b¸n CPBH vµ CPQLDN ph©n bæ cho sè hµng ®· b¸n. = + §èi víi doanh nghiÖp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kiªm kª ®Þnh kú: Cuèi kú, doanh nghiÖp kiÓm kª hµng ho¸ tån kho vµ tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña hµng xuÊt kho theo c«ng thøc: TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng ho¸ xuÊt kho trong kú TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng ho¸ tån kho ®Çu kú TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng ho¸ nhËp kho trong kú TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ hµng ho¸ tån kho cuèi kú = + - 1.3.3. Tµi kho¶n sö dông. TK157: “hµng göi b¸n”:®­îc sö dông ®Ó theo dâi gi¸ trÞ s¶n phÈm, hµng ho¸ tiªu thô theo ph­¬ng thøc chuyÓn hµng hoÆc gi¸ trÞ s¶n phÈm, hµng ho¸ nhê b¸n ®¹i lÝ ky göi hay gi¸ trÞ lao vô, dÞch vô ®· hoµn thµnh bµn giao cho ng­êi ®Æt hµng, ng­êi mua nh­ng ch­a ®­îc chÊp nhËn thanh to¸n. TK 157®­îc më chi tiÕt cho tõng mÆt hµng, tõng lÇn gi÷ hµng. TK 511:”doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô”®­îc sö dông ®Ó ph¶n ¸nh tæng sè doanh thu b¸n hµng thùc tÕ cña doanh nghiÖp vµ c¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu. Tõ ®ã tÝnh ra doanh thu thuÇn vÒ tiªu thô trong kú. TK 511 ®­îc më chi tiÕt thµnh c¸c TK cÊp 2: +TK 5111: “doanh thu b¸n hµng hãa”sö dông chñ yÕu cho c¸c doanh nghiÖp kinh doanh vËt t­ hµng hãa. + TK 5112:”doanh thu b¸n thµnh phÈm” sö dông chñ yÕu cho c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt vËt chÊt nh­ c«ng nghiÖp, n«ng nghiÖp, x©y l¾p, l©m nghiÖp, ng­ nghiÖp… +TK 5113: “doanh thu cung cÊp dÞch vô” sö dông chñ yÕu cho c¸c ngµnh kinh doanh dÞch vô (giao th«ng vËn t¶i, b­u ®iÖn, du lÞch, c«ng ty t­ vÊn,…) +TK5114:”doanh thu trî cÊp trî gi¸” sö dông chñ yÕu cho c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn nhiÖm vô cung cÊp hµng ho¸ phôc vô theo yªu cÇu cña Nhµ N­íc vµ ®­îc h­ëng c¸c kho¶n thu tõ trî cÊp trî gi¸ cña ChÝnh Phñ. TK 512:”doanh thu néi bé” ®­îc sö dông ®Ó ph¸n ¸nh doanh thu cña sè hµng ho¸ lao vô s¶n phÈm tiªu thô néi bé gi÷a c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc trong cïng mét c«ng ty, Tæng C«ng Ty, tËp ®oµn, liªn hiÖp xÝ nghiÖp,…h¹ch to¸n toµn ngµnh. Ngoµi ra TK nµy cßn ®­îc sö dông ®Ó theo dâi mét sè néi dung ®­îc coi lµ tiªu thô néi bé kh¸c nh­ sö dông s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô tr¶ l­¬ng, th­ëng cho c«ng nh©n viªn chøc. TK 512 cã 3 TK cÊp hai: +TK5121: “doanh thu b¸n hµng hãa” +TK 5122:”doanh thu b¸n thµnh phÈm” +TK 5123: “doanh thu cung cÊp dÞch vô” TK 521: “chiÕt khÊu th­¬ng m¹i” sö dông theo dâi toµn bé c¸c kho¶n chiÕt khÊu th­¬ng m¹i chÊp nhËn cho kh¸ch hµng trªn gi¸ b¸n ®· tháa thuËn vÒ l­îng hµng hãa, s¶n phÈm, dÞch vô ®· tiªu thô. TK 531: “ Hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i” theo dâi doanh thu cña sè hµng ho¸, s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô ®· tiªu thô nh­ng bÞ kh¸ch hµng tr¶ l¹i. §©y lµ TK ®iÒu chØnh cña Tk 511 ®Ó tÝnh to¸n doanh thu thuÇn. TK 532: “Gi¶m gi¸ hµng b¸n” sö dông ®Ó theo dâi toµn bé c¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng b¸n cho kh¸ch hµng trªn gi¸ b¸n ®· tháa thuËn do nh÷ng nguyªn nh©n thuéc vÒ ng­êi b¸n. TK 632: “ Gi¸ vèn hµng b¸n” sö dông ®Ó theo dâi trÞ gi¸ vèn cña s¶n phÈm, hµng ho¸, lao vô, dÞch vô xuÊt b¸n trong kú. Gi¸ vèn hµng b¸n cã thÓ lµ gi¸ thµnh c«ng x­ëng thùc tÕ cña s¶n phÈm hay gi¸ thµnh thùc tÕ cña lao vô, dÞch vô. Ngoµi ra cßn sö dông c¸c TK liªn quan kh¸c: TK 111,TK112, TK131, TK 334,… 1.3.4. Tr×nh tù h¹ch to¸n mét sè nghiÖp vô chñ yÕu. 1.3.4.1. H¹ch to¸n ë c¸c doanh nghiÖp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn tÝnh thuÕ GTGT theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ H¹ch to¸n tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp: Khi xuÊt s¶n phÈm, hµng ho¸, hay thùc hiÖn lao vô dÞch vô víi kh¸ch hµng, kÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n sau: Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn hµng xuÊt b¸n: Nî TK 632: Gi¸ vèn hµng b¸n Cã TK 156: XuÊt kho hµng ho¸ Cã TK 154: XuÊt trùc tiÕp t¹i ph©n x­ëng §èi víi doanh nghiÖp th­¬ng m¹i mua hµng ho¸ kh«ng nhËp kho mµ chÊp nhËn giao b¸n tay ba: Nî TK 632 Nî TK 133 Cã TK 331. Ph¶n ¸nh tæng gi¸ thanh to¸n cña hµng tiªu thô: Nî TK 111,112: Sè ®· thu b»ng tiÒn Nî TK 131 : Sè b¸n chÞu cho kh¸ch hµng Cã TK 511: Doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331(33311) : ThuÕ GTGT ®Çu ra ph¶i nép. Tr­êng hîp kh¸ch hµng ®­îc h­ëng chiÕt khÊu thanh to¸n, sè tiÒn chiÕt khÊu ®­îc chÊp nhËn cho kh¸ch hµng ®­îc tÝnh vµo chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh. Nî TK 635: Tæng sè chiÕt khÊu kh¸ch hµng ®­îc h­ëng Cã TK 111,112: XuÊt tiÒn tr¶ cho ng­êi mua Cã TK 131: Trõ vµo sè tiÒn ph¶i thu ë ng­êi mua Cã TK 338(3388): Sè chiÕt khÊu chÊp nhËn nh­ng ch­a thanh to¸n cho ng­êi mua. C¸c kho¶n chiÕt khÊu th­¬ng m¹i( bít gi¸, håi khÊu – nÕu cã) ®­îc tÝnh ®­îc ®iÒu chØnh trªn hãa ®¬n b¸n hµng lÇn cuèi cïng ho¨c kú tiÕp theo. NÕu kh¸ch hµng kh«ng tiÕp tôc mua hµng hoÆc khi sè chiÕt khÊu th­¬ng m¹i lín h¬n trªn hãa ®¬n b¸n hµng lÇn cuèi cïng ph¶i chi tiÒn tr¶ cho ng­êi mua. Sè chiÕt khÊu th­¬ng m¹i ph¸t sinh trong kú ghi: Nî TK 521: TËp hîp chiÕt khÊu th­¬ng m¹i thùc tÕ ph¸t sinh trong kú Nî TK 3331(33311): ThuÕ GTGT t­¬ng øng víi sè chiÕt khÊu th­¬ng m¹i thùc tÕ ph¸t sinh Cã TK lq (111,112,131,3388): Tæng sè chiÕt khÊu th­¬ng m¹i ®· tr¶ hay cßn ph¶i tr¶. Tr­êng hîp kh¸ch hµng mua víi sè l­îng lín ®­îc h­ëng bít gi¸ vµ gi¸ b¸n trªn hãa ®¬n lµ gi¸ ®· ®­îc bít ( ®· trõ chiÕt khÊu th­¬ng m¹i) th× sè chiÕt khÊu th­¬ng m¹i nµy kh«ng ®­îc h¹ch to¸n vµo TK 521. §èi víi c¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng b¸n ( do hµng ho¸ kh«ng ®¶m b¶o chÊt l­îng, quy c¸ch…) dùa trªn hãa ®¬n ®iÒu chØnh gi¸ kÕ to¸n ghi: Nî TK 532: TËp hîp c¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng b¸n Nî TK 3331(33311): ThuÕ GTGT tr¶ l¹i cho kh¸ch hµng t­¬ng øng víi sè gi¶m gi¸ hµng b¸n. Cã TK lq (111,112,131,3388…) §èi víi hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i do hµng ho¸ kh«ng ®óng quy c¸ch, phÈm chÊt hoÆc vi ph¹m c¸c cam kÕt trong hîp ®ång th× khi xuÊt hµng tr¶ l¹i cho bªn b¸n, bªn mua ph¶i lËp hãa ®¬n hoÆc tháa thuËn tr¶ lai hµng, ®ång thêi bªn b¸n còng ph¶i lËp l¹i hãa ®¬n ®Ó trªn c¬ së ®ã ®iÒu chØnh thuÕ GTGT. C¨n cø vµo c¸c chøng tõ liªn quan kÕ to¸n ghi: BT1> Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i: Nî TK 156: NhËp kho hµng hãa bÞ tr¶ l¹i. Nî TK 157: Göi t¹i kho ng­êi mua. Nî TK 138 (1381): Gi¸ trÞ chê xö lÝ. Cã TK 632: Gi¸ vèn hµng bÞ tr¶ l¹i BT2> Ph¶n ¸nh gi¸ thanh to¸n cña hµng bÞ tr¶ l¹i: Nî TK 531: doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i Nî TK 3331(33311): ThuÕ GTGT tr¶ l¹i cho kh¸ch hµng t­¬ng øng víi sè hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i. Cã TK lq (131,111,112,…): Tæng gi¸ thanh to¸n cña hµng ®· tiªu thô bÞ tr¶ l¹i. Tr­êng hîp trong kú doanh nghiÖp ®· viÕt hãa ®¬n b¸n hµng vµ ®· thu tiÒn hµng nh­ng ®Õn cuèi kú vÉn ch­a giao hµng th× ch­a ®­îc ghi nhËn doanh thu mµ chØ ghi nhËn sè tiÒn ®Æt tr­íc cña ng­êi mua ( Nî TK 131) Cuèi kú toµn bé c¸c kho¶n chiÕt khÊu th­¬ng m¹i, gi¶m gi¸ hµng b¸n, doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i vµo tæng doanh thu b¸n hµng trong kú. + KÕt chuyÓn chiÕt khÊu th­¬ng m¹i: Nî TK 511: Ghi gi¶m doanh thu tiªu thô Cã TK 521: kÕt chuyÓn chiÕt khÊu th­¬ng m¹i + KÕt chuyÓn doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i: Nî TK 511: ghi gi¶m doanh thu tiªu thô Cã TK 531: KÕt chuyÓn doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i + KÕt chuyÓn gi¶m gi¸ hµng b¸n: Nî TK 511 Cã TK 532: KÕt chuyÓn gi¶m gi¸ hµng b¸n §ång thêi kÕt chuyÓn doanh thu thuÇn vÒ tiªu thô: Nî TK 511: Doanh thu thuÇn vÒ tiªu thô Cã TK 911: KÕt qu¶ ho¹t ®éng tiªu thô KÕt chuyÓn gi¸ vèn: Nî TK 911 Cã TK 632 H¹ch to¸n tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p chuyÓn hµng chê chÊp nhËn: Khi xuÊt hµng chuyÓn ®Õn cho ng­êi mua, c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé ( kÌm theo lÖnh ®iÒu ®éng néi bé), kÕ to¸n ghi trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña hµng xuÊt: Nî TK 157: Ghi t¨ng doanh thu hµng göi b¸n. Cã TK 156: xuÊt kho hµng ho¸ Khi ®­îc kh¸ch hµng chÊp nhËn thanh to¸n ( mét phÇn hay toµn bé) c¨n cø vµo hãa ®¬n GTGT lËp giao cho kh¸ch hµng, kÕ to¸n ghi: BT1> Ph¶n ¸nh tæng gi¸ thanh to¸n cña hµng tiªu thô: H¹ch to¸n t­¬ng tù nh­ tiªu thô trùc tiÕp. BT2&._.gt; Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn cña hµng ®­îc chÊp nhËn thanh to¸n: Nî TK 632: T¨ng gi¸ vèn hµng b¸n Cã TK 157: KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng b¸n ®­îc chÊp nhËn thanh to¸n. Sè hµng göi b¸n bÞ tõ chèi khi ch­a x¸c nhËn lµ tiªu thô: Nî TK 1388,334: Gi¸ trÞ h­ háng c¸ nh©n båi th­êng. Nî TK 156: Gi¸ trÞ nhËp kho hµng ho¸ Nî TK 138(1381): Gi¸ trÞ hµng hãa bÞ h­ háng chê xö lÝ Cã TK 157: TrÞ gi¸ vèn hµng bÞ tr¶ l¹i. C¸c bót to¸n kh¸c t­¬ng tù nh­ tr­êng hîp tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp. H¹ch to¸n tiªu thô theo ph­¬ng thøc b¸n hµng ®¹i lÝ, kÝ göi: Theo chÕ ®é quy ®Þnh, khi xuÊt hµng hãa giao chuyÓn giao cho c¸c c¬ së nhËn lµm ®¹i lÝ b¸n ®óng gi¸, h­ëng hoa hång, c¨n cø vµo ph­¬ng thøc tæ chøc kinh doanh vµ tæ chøc c«ng t¸c h¹ch to¸n, bªn giao hµng ®¹i lÝ cã thÓ lùa chän mét trong hai ph­¬ng thøc sö dông hãa ®¬n chøng tõ sau: + Sö dông hãa ®¬n GTGT ®Ó lµm c¨n cø thanh to¸n vµ kª khai nép thuÕ GTGT ë tõng ®¬n vÞ vµ tõng kh©u ®éc lËp víi nhau, theo c¸ch nµy bªn giao ®¹i lÝ h¹ch to¸n t­¬ng tù tr­êng hîp b¸n hµng trùc tiÕp. + Sö dông phiÕu xuÊt hµng göi b¸n ®¹i lÝ ( kÌm theo lÖnh ®iÒu ®éng néi bé). C¸c c¬ së nhËn b¸n hµng ®¹i lÝ khi b¸n hµng ho¸ ph¶i lËp hãa ®¬n GTGT ®ång thêi ph¶i lËp b¶ng kª hµng ho¸ b¸n ra göi cho bªn giao ®¹i lÝ ®Ó bªn giao hµng ®¹i lÝ lËp hãa ®¬n GTGT cho sè hµng ho¸ thùc tÕ tiªu thô. Theo c¸ch nµy h¹ch to¸n ë t­ng bªn nh­ sau: 1, H¹ch to¸n ë ®¬n vÞ giao ®¹i lÝ ( bªn chñ hµng): Khi xuÊt hµng chuyÓn giao cho c¸c c¬ së nhËn lµm ®¹i lÝ hay nhËn b¸n hµng kÝ göi, kÕ to¸n ghi gi¸ vèn hang b¸n ®¬n vÞ göi ®i: Nî TK 157: ghi t¨ng gi¸ vèn hµng göi b¸n Cã TK 155,154 Khi b¸n hµng kÝ göi, ®¹i lÝ ®· b¸n ®­îc, kÕ to¸n c¨n cø vµo b¶ng thanh to¸n ®¹i lÝ kÝ göi kÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n sau: BT1> Ph¶n ¸nh gi¸ vèn hµng ®· tiªu thô: Nî TK 632: Ghi t¨ng gi¸ vèn hµng b¸n Cã TK 157: KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng göi b¸n BT2> Ph¶n ¸nh tæng gi¸ thanh to¸n cña hµng ®¹i lÝ lÝ göi ®· b¸n ®­îc: Nî TK 131 ( chi tiÕt ®¹i lÝ): Tæng gi¸ b¸n ( c¶ thuÕ GTGT) Cã TK 511: Doanh thu hµng ®· b¸n Cã TK 3331(33311): ThuÕ GTGT cña hµng ®· b¸n BT3> Ph¶n ¸nh hoa hång tr¶ cho c¬ së nhËn b¸n hµng ®¹i lÝ, kÝ göi ( trõ vµo sè tiÒn hµng ph¶i thu) Nî TK 641: Hoa hång tr¶ cho ®¹i lÝ kÝ göi Cã TK 131( chi tiÕt ®¹i lÝ): Tæng sè hoa hang Khi nhËn tiÒn do c¬ së nhËn b¸n hµng ®¹i lÝ kÝ göi thanh to¸n Nî TK lq (111,112…): Sè tiÒn ®· thu Cã TK 131( chi tiÕt ®¹i lÝ): Ghi gi¶m sè tiÒn ph¶i thu 2, T¹i ®¬n vÞ nhËn b¸n hµng ®¹i lÝ kÝ göi: Khi nhËn hµng c¨n cø vµo gi¸ trÞ ghi trong hîp ®ång, ghi: Nî TK 003 Khi b¸n ®­îc hµng ( hoÆc kh«ng b¸n ®­îc tr¶ l¹i) BT1> Xãa sæ hµng tr¶ l¹i hoÆc ®· b¸n: Cã Tk 003 BT2> Ph¶n ¸nh sè tiÒn b¸n hµng ®¹i lÝ ®· b¸n ®­îc ( Tæng sè tiÒn hµng) Nî TK lq (111,112,131,…) Cã TK 331( chi tiÕt chñ hµng): Sè tiÒn ph¶i tr¶ cho chñ hµng BT3> Ph¶n ¸nh sè hoa hång ®­îc h­ëng ( C¨n cø vµo hãa ®¬n GTGT do bªn nhËn lµm ®¹i lÝ lËp) Nî TK 331(chi tiÕt chñ hµng): Ghi gi¶m sè tiÒn ph¶i tr¶ chñ hµng Cã TK 511: Hoa hång ®­îc h­ëng Khi thanh to¸n cho chñ hµng: Nî TK 331( chi tiÕt chñ hµng): Sè tiÒn hµng ®· thanh to¸n cho chñ hµng Cã TK lq (111,112,…): Sè ®· thanh to¸n C¸c bót to¸n kh¸c t­¬ng tù nh­ tr­êng hîp tiªu thô theo ph­¬ng thøc trùc tiÕp. H¹ch to¸n tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p b¸n tr¶ gãp: Khi xuÊt hµng giao cho ng­êi mua: BT1> Ph¶n ¸nh gi¸ b¸n cña hµng b¸n tr¶ gãp: Nî TK lq (111,112,…): Sè tiÒn ng­êi mua thanh to¸n lÇn ®Çu t¹i thêi ®iÓm mua. Cã TK 511: Doanh thu tÝnh theo gi¸ b¸n tr¶ mét lÇn t¹i thêi ®iÓm giao hµng ( gi¸ thanh to¸n ngay) Cã TK 3331(33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra tÝnh theo gi¸ b¸n tr¶ mét lÇn. Cã TK 338 (3387): Tæng sè l·i tr¶ gãp. BT2> Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn cña hµng tiªu thô: Nî TK 632: ghi t¨ng gi¸ vèn. Cã TK lq (154,155,156) Sè tiÒn ( nî gèc vµ l·i tr¶ chËm ) ë c¸c kú sau do ng­êi mua thanh to¸n: Nî TK lq (111,112,…) Cã TK 131 C¸c bót to¸n kh¸c h¹ch to¸n t­¬ng tù c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c, riªng tiÒn l·i vÒ b¸n hµng tr¶ gãp, tr¶ chËm t­¬ng øng víi tõng kú kinh doanh, khi kÕt chuyÓn ghi: Nî TK 338 (3387): KÕt chuyÓn l·i b¸n tr¶ gãp Cã TK 515: ghi t¨ng doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh vÒ l·i b¸n hµng tr¶ chËm, tr¶ gãp. H¹ch to¸n tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p hµng ®æi hµng: Khi xuÊt hµng ho¸ ®em ®i trao ®æi víi kh¸ch hµng kÕ to¸n ghi: BT1> ph¶n ¸nh gi¸ vèn ®em ®i trao ®æi: Nî TK 632 Cã TK 155,154 BT2> Ph¶n ¸nh gi¸ thanh to¸n cña hµng ®em ®i trao ®æi: Nî TK 131: Tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra. Cã TK 511: Doanh thu tiªu thô BT3> Ph¶n ¸nh tæng gi¸ thanh to¸n cña vËt t­ hµng ho¸ nhËn vÒ: Nî TK lq (151,152,156,…): trÞ gi¸ hµng nhËp kho theo gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ Cã TK 131: Tæng gi¸ thanh to¸n H¹ch to¸n tiªu thô néi bé: + Tr­êng hîp I: tiªu thô gi÷a c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n ®éc lËp víi nhau hay gi÷a c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n ®éc lËp víi ®¬n vÞ cÊp trªn. Tr­êng hîp nµy h¹ch to¸n t­¬ng tù nh­ tr­êng hîp tiªu thô bªn ngoµi, chØ kh¸c lµ sö dông TK512 ®Ó ghi nhËn doanh thu vµ kho¶n ph¶i thu h¹ch to¸n vµo TK 136 (1368). + Tr­êng hîp II:§¬n vÞ cÊp trªn xuÊt b¸n t¹i c¸c ®¬n vÞ h¹ch to¸n phô thuéc. A, H¹ch to¸n t¹i c¸c ®¬n vÞ cÊp trªn: Khi xuÊt hµng chuyÓn giao cho c¸c ®¬n vÞ h¹ch to¸n phô thuéc ( c¸c chi nh¸nh, c¸c cöa hµng,…)nÕu sö dông ho¸ ®¬n GTGT th× h¹ch to¸n gièng nh­ tiªu thô trùc tiÕp. Tr­êng hîp sö dông phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé ( kÌm theo lÖnh ®iÒu ®éng néi bé), kÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n t­¬ng tô nh­ tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p göi b¸n chê chÊp nhËn, chØ kh¸c lµ doanh thu ghi nhËn vµo TK 512, c¸c kho¶n ph¶i thu ghi vµo TK 1368. B, H¹ch to¸n t¹i c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc: Khi nhËn hµng do cÊp trªn chuyÓn ®Õn, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n GTGT, KÕ to¸n ghi nhËn tæng gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸ do cÊp trªn chuyÓn ®Õn b»ng c¸c bót to¸n: Nî TK 156 (1561): gi¸ mua ch­a cã thuÕ Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ Cã TK lq (111,112,336,…) Tr­êng hîp cÊp trªn sö dông phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé, kÕ to¸n ghi hµng theo gi¸ néi bé. Nî TK 156 (1561): Gi¸ mua néi bé Cã TK 336: Ph¶i tr¶ cÊp trªn Khi b¸n hµng, kÕ to¸n lËp ho¸ ®¬n GTGT cña hµng ®· b¸n theo gi¸ quy ®Þnh ®ång thêi ghi nhËn gi¸ b¸n: Nî TK 111,112,131,…: Tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 511:Tæng sè doanh thu Cã TK 3331(33311): thuÕ GTGT ®Çu ra ph¶i nép Khi ®Þnh kú quy ®Þnh, kÕ to¸n ®¬n vÞ trùc thuéc ph¶i lËp b¶ng kª ho¸ ®¬n hµng b¸n ra vµ cung cÊp cho cÊp trªn. Khi cÊp trªn chuyÓn ho¸ ®¬n GTGT vÒ hµng ho¸ tiªu thô néi bé ®· b¸n, kÕ to¸n ®¬n vÞ phô thuéc ghi: Nî TK 623: Gi¸ vèn hµng néi bé ®· b¸n Nî TK 133 (1331): ThuÕ ®­îc khÊu trõ Cã TK 156 (1561): Gi¸ mua hµng néi bé ®· b¸n Trong tr­êng hîp ®¬n vÞ phô thuéc ®· kÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng tiªu thô n«i bé (Nî TK 632/ Cã TK 1561) th× sè thuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ ghi b»ng bót to¸n: Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ Cã Tk 632: Sè thuÕ t­¬ng øng 1.3.4.2. H¹ch to¸n nghiÖp vô b¸n hµng theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn trong mét doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc ®èi víi c¸c mÆt hµng chÞu thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt hay thuÕ xuÊt khÈu. Nguyªn t¾c chung: Trong c¸c doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc ®èi víi c¸c ®èi t­îng kh«ng chÞu thuÕ GTGT, viÖc h¹ch to¸n gi¸ vèn hµng tiªu thô t­¬ng tù nh­ ®èi víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ ( chØ kh¸c trong gi¸ thùc tÕ hµng ho¸, vËt t­ xuÊt kho lµ gi¸ cã c¶ thuÕ GTGT). §èi víi b¸n hµng doanh thu ghi nhËn ë TK 511, TK 512 lµ doanh thu (gi¸ b¸n) bao gåm c¶ thuÕ GTGT ( hoÆc thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt hoÆc thuÕ xuÊt khÈu) ph¶i nép. C¸c kho¶n ghi nhËn ë TK 521,531,532 còng bao gåm c¶ thuÕ tiªu thô ®¨c biÖt, thuÕ xuÊt khÈu trong ®ã. Sè thuÕ GTGT cuèi kú ph¶i nép vµ thuÕ tiªu thô ®Æc biÖtm thuÕ xuÊt khÈu ghi gi¶m doanh thu b¸n hµng Ph­¬ng ph¸p h¹ch to¸n: C¨n cø vµo chøng tõ liªn quan ®Õn hµng tiªu thô trong tõng ph­¬ng thøc cô thÓ, kÕ to¸n ghi: - Ph¶n ¸nh gi¸ vèn hµng b¸n: Nî TK 632: Tiªu thô trùc tiÕp Nî TK 157: Tiªu thô theo ph­¬ng ph¸p chuyÓn hµng, ký göi Cã TK lq (156,154,155): Gi¸ vèn - Ph¶n ¸nh gi¸ b¸n: Nî TK lq (111,112,131,1368): Tæng gi¸ thanh to¸n. Cã TK 511: Doanh thu b¸n hµng bªn ngoµi Cã TK 512: Doanh thu b¸n hµng néi bé - C¸c lo¹i thuÕ: Nî TK 511,512: Ghi gi¶m doanh thu Cã TK 3331(33311): ThuÕ GTGT ph¶i nép Cã TK 3333: ThuÕ tiªu thô ®Æc biÖt Cã TK 3333 (33331): ThuÕ xuÊt khÈu - Sè chiÕt khÊu thanh to¸n chÊp nhËn cho kh¸ch hµng(nÕu cã) Nî TK 635 Cã TK lq (111,112,131,1368,…) - C¸c kho¶n gi¶m trõ doanh thu: Nî TK 521: ChiÕt khÊu th­¬ng m¹i thùc tÕ ph¸t sinh Nî TK 532: Gi¶m gi¸ hµng b¸n thùc tÕ ph¸t sinh Nî TK 531: Doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i Cã TK lq (111,112,…) - KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i: Nî TK lq (155,156,…) Cã TK 632 Cã TK 511: ThuÕ GTGT cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i. - C¸c bót to¸n kh¸c t­¬ng tù nh­ ph­¬ng ph¸p trªn. 1.3.4.3.H¹ch to¸n b¸n hµng t¹i doanh nghiÖp kÕ to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú: §èi víi doanh nghiÖp ¸p dông ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú, h¹ch to¸n nghiÖp vô vÒ tiªu thô vµ thµnh phÈm chØ kh¸c c¸c doanh nghiÖp ¸p dông ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn trong viÖc x¸c ®Þnh gi¸ vèn hµng ho¸, thµnh phÈm, lao vô, dÞch vô hoµn thµnh nhËp xuÊt kho vµ tiªu thô, cßn viÖc ph¶n ¸nh doanh thu vµ c¸c kho¶n liªn quan ®ªn doanh thu ( gi¶m gi¸ hµng b¸n, doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i,thuÕ GTGT,….) hoµn toµn gièng nhau. C¸c bót to¸n kh¸c ®­îc ph¶n ¸nh nh­ sau: - §Çu kú kÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng tån kho ®Çu kú vµ cña hµng göi b¸n ch­a ®­îc chÊp nhËn thanh to¸n ®Çu kú, kÕ to¸n ghi: Nî TK 632: Gia vèn hµng b¸n Cã TK 155,157 §èi víi doanh nghiÖp th­¬ng m¹i vµ dÞch vô: Nî TK 611 Cã TK 156,157,151 - Trong kú c¨n cø vµo chøng tõ nhËp xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô, kÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n ph¶n ¸nh giÊ thanh to¸n,chiÕt khÊu th­¬ng m¹i, gi¶m gi¸ hµng b¸n,…t­¬ng tù nh­ ph­¬ng ph¸p kª khai th­¬ng xuyªn. Gi¸ vèn hµng bÞ tr¶ l¹i: KÕ to¸n c¨n cø vµo quyÕt ®Þnh xö lý( nhËp l¹i kho, göi tai kho ng­êi mua,…)®Ó ghi: Nî TK 1388: PhÇn c¸ nh©n båi th­êng Nî Tk 334: Trõ vµo l­¬ng Nî Tk 111,112: B¸n phÕ liÖu Cã TK 632: Gi¸ vèn hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i - Cuèi kú, c¨n cø vµo kÕt qu¶ kiÓm kª vÒ mÆt hiÖn vËt cña thµnh phÈm, hµng ho¸ vµ hµng göi b¸n ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña thµnh phÈm, hµng ho¸ vµ hµng göi b¸n cßn l¹i cuèi kú, kÕ to¸n ghi: + §èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt: Nî TK 155,157 Cã TK 632 + §èi víi doanh nghiÖp th­¬ng m¹i vµ dÞch vô: Nî TK 151,156,157 Cã TK 611 - KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng ®­îc tiªu thô ®Çu kú: Nî TK 632 Cã TK 611 - KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng b¸n ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶: Nî TK 911 Cã TK 632 1.3.5. KÕ to¸n chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp §Ó kÕ to¸n chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp c¸c doanh nghiÖp sö dông c¸c tµi kho¶n sau: TK 641: “Chi phÝ b¸n hµng “- ®­îc sö dông ®Ó ph¶n ¸nh, tæng hîp vµ kÕt chuyÓn c¸c kho¶n chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh tiªu thô s¶n phÈm, hµng ho¸, lao vô, dÞch vô. TK 641 gåm 7 TK cÊp 2: + TK 6411: Chi phÝ nh©n viªn b¸n hµng + TK 6412: Chi phÝ vËt liÖu, bao b× + TK 6413: Chi phÝ dông cô, ®å dïng + TK 6414: Chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh + TK 6415: Chi phÝ b¶o hµnh + TK 6416: Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi +TK 6417: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. TK 642: “Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp” ®­îc sö dông ®Ó ph¶n ¸nh, tËp hîp vµ kÕt chuyÓn c¸c kho¶n chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh qu¶n lý kinh doanh, qu¶n lý hµnh chÝnh vµ c¸c chi phÝ kh¸c liªn quan ®Õn ho¹t ®éng chung cña c¶ doanh nghiÖp.TK 642 gåm 8 tµi kho¶n cÊp 2: + TK 6421: Chi phÝ nh©n viªn qu¶n lý + TK 6422: Chi phÝ vËt liÖu qu¶n lý + TK 6423: Chi phÝ ®å dïng v¨n phßng + TK 6424: Chi phÝ khÊu hao TSC§ + TK 6425: ThuÕ, phÝ vµ lÖ phÝ + TK 6426: Chi phÝ dù phßng + TK 6426: Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi + TK 6428: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. Tr×nh tù kÕ to¸n mét sè nghiÖp vô chñ yÕu: (s¬ ®å 1.1) TK 152,153 (611) TK 214 TK 333 TK 641,642 TK 335 (154) TK 641 TK 642 TK 159,139 Chi phÝ vËt liÖu, CCDC Chi phÝ khÊu hao TSC§ CPBH, CPQLDN ph©n bæ cho kú sau C¸c kho¶n gi¶m chi phÝ ThuÕ, phÝ, lÖ phÝ TrÝch lËp c¸c kho¶n dù phßng TK 1422 TK 641,642 TK 111,112,138 TK 334,338 TK 335 TK 331,111,112 Chi phÝ nh©n viªn Chi phÝ trÝch tr­íc Söa ch÷a lín TSC§ Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi S¬ ®å 1.1: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c 1.4.KÕ to¸n x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng. KÕt qña B¸n hµng Gi¸ vèn hµng b¸n Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp = - Doanh thu thuÇn Chi phÝ b¸n hµng - - KÕt qu¶ b¸n hµng ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: §Ó kÕ to¸n kÕt qu¶ b¸n hµng c¸c doanh nghiÖp sö dông c¸c TK: TK 911 “ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh”: Sö dông ®Ó ph¶n ¸nh, x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp trong kú h¹ch to¸n. TK 421 “ lîi nhuËn ch­a ph©n phèi”: Dïng ®Ó ph¶n ¸nh kÕt qu¶ kinh doanh ( l·i, lç) vµ t×nh h×nh ph©n phèi kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp trong kú h¹ch to¸n. TK 421 cã hai TK cÊp 2: + TK 4211: Lîi nhuËn n¨m tr­íc + TK 4212: Lîi nhuËn n¨m nay Tr×nh tù h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô chñ yÕu: L·i TK 632 TK 911 TK 511 TK 642,641 TK 1422 TK 421 KÕt chuyÓn CPBH CPQLDN CPBH, CPQLDN kú tr­íc Lç KÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng b¸n KÕt chuyÓn doanh thu thuÇn 1.5.KÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng trong ®iÒu kiÖn øng dông m¸y vi tÝnh. Khi xuÊt b¸n hµng ho¸,thµnh phÈm kÕ to¸n d­a trªn c¸c chøng tõ gèc ®Ó nhËp vµo m¸y theo tr×nh tù: Vµo mµn h×nh nhËp d÷ liÖu ph¸t sinh (cã thÓ lµ phiÕu xuÊt kho thµnh phÈm, hµng ho¸) Xem chØ dÉn khi nhËp Trªn c¬ së ®ã nhËp d÷ liÖu vµo m¸y dùa trªn sè liÖu trªn c¸c chøng tõ gèc. M¸y ®­îc cµi s½n ch­¬ng tr×nh tÝnh gi¸ vèn cña hµng ho¸ xuÊt kho ®Ó b¸n. Tõ ®ã m¸y tù chuyÓn sè liÖu vµo c¸c sæ liªn quan: sæ chi tiÕt thµnh phÈm,sæ c¸i TK 156… Khi ph¸t sinh nghiÖp vô b¸n hµng kÕ to¸n thùc hiÖn nh­ sau: Ph©n lo¹i chøng tõ: Ho¸ ®¬n b¸n hµng, phiÕu xuÊt kho thµnh phÈm…. §Þnh kho¶n: kÕ to¸n doanh thu th­êng liªn quan ®Õn nhiÒu tµi kho¶n do ®ã xö lý c¸c nghiÖp vô trªn m¸y còng rÊt phøc t¹p, bao gåm: §Þnh kho¶n 1 nî, nhiÒu cã §Þnh kho¶n 1 cã, nhiÒu nî §Þnh kho¶n nhiÒu cã, nhiÒu nî §Þnh kho¶n 1 cã, 1 nî C¸c ®Þnh kho¶n nµy ®Òu ®­îc m¸y tÝnh xö lý theo ch­¬ng tr×nh cµi ®Æt s½n. Khi dùa trªn c¸c chøng tõ gèc ph¸t sinh chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp kÕ to¸n nhËp liÖu vµo m¸y ®Ó tõ ®ã m¸y tÝnh kÕt chuyÓn vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh vµ ®­a vµo c¸c sæ kÕ to¸n ( sæ nhËt ký chung, sæ c¸i TK 511 ( nÕu cã),….). Cuèi kú kÕ to¸n lËp c¸c b¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh theo yªu cÇu qu¶n lý. Ch­¬ng II Thùc tr¹ng tæ chøc kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n 2.1. Kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh chung cña tæng c«ng ty rau qu¶ n«ng s¶n. 2.1.1. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh cña Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n. Tæng C«ng Ty Rau Qu¶ N«ng S¶n ®­îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh sè 63NN-TCCB/Q§ ngµy 11/2/1988 cña Bé N«ng NghiÖp vµ C«ng NghiÖp Thùc PhÈm ( nay lµ Bé N«ng NghiÖp vµ Ph¸t TriÓn N«ng Th«n) trªn c¬ së sù s¸p nhËp Tæng C«ng Ty N«ng S¶n vµ Thùc PhÈm ChÕ BiÕn vµo Tæng C«ng Ty Rau qu¶ ViÖt Nam. Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n cã: T­ c¸ch ph¸p nh©n theo ph¸p luËt ViÖt Nam. §iÒu lÖ tæ chøc vµ bé m¸y qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh. Con dÊu, vµ tµi kho¶n më t¹i kho b¹c Nhµ N­íc, Ng©n hµng trong vµ ngoµi n­íc. Tªn giao dÞch quèc tÕ lµ Vietnam National Vegetable and Fruit Corporation, viÕt t¾t lµ VEGETEXCOVN. Trô së chÝnh ®Æt t¹i: sè 2 Ph¹m Ngäc Th¹ch – QuËn §èng §a, thµnh phè Hµ Néi Vèn vµ tµi s¶n, chÞu tr¸ch nhiÖm ®èi víi c¸c kho¶n nî trong ph¹m vi sè vèn Nhµ N­íc giao cho Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n qu¶n lý. B¶ng c©n ®èi tµi s¶n vµ c¸c quü tËp trung theo quy ®Þnh cña ChÝnh Phñ vµ theo h­íng dÉn cña Bé Tµi ChÝnh. Tõ khi thµnh lËp cho ®Õn nay Tæng C«ng Ty ®· tr¶i qua 17 n¨m kh«ng ngõng lín m¹nh vµ tr­ëng thµnh,Tæng C«ng Ty ®· ®¹t ®­îc nhiÒu thµnh tùu ®¸ng kÓ gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn chung cña nÒn kinh tÕ. Cã ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ ®ã lµ do sù cè g¾ng nç lùc cña c¸c c¸n bé c«ng nh©n viªn cña toµn thÓ Tæng C«ng Ty ®ång thêi ®­îc sù gióp ®ì to lín cña Nhµ N­íc, ®Æc biÖt lµ cña Bé N«ng NghiÖp vµ Ph¸t TriÓn N«ng Th«n. HiÖn nay Tæng C«ng Ty ®ang ho¹t ®éng theo m« h×nh Tæng C«ng Ty 90 vµ tõng b­íc më réng h¬n n÷a quy m« còng nh­ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng. Tæng C«ng ty Rau qu¶ N«ng s¶n ho¹t ®éng trong nh÷ng lÜnh vùc chñ yÕu sau: S¶n xuÊt rau qu¶, gièng rau qu¶ vµ c¸c n«ng l©m s¶n kh¸c, ch¨n nu«i gia sóc. ChÕ biÕn rau qu¶, thÞt, thñy s¶n, ®­êng kÝnh,®å uèng. S¶n xuÊt bao b× ( gç, thñy tinh, giÊy, s¾t) B¸n bu«n, b¸n lÎ c¸c gièng rau qu¶ thùc phÈm, ®å uèng, m¸y mãc, thiÕt bÞ, phô tïng chuyªn dïng nguyªn nhiªn vËt liÖu, hãa chÊt, hµng tiªu dïng. Kinh doanh du lÞch, kh¸ch s¹n, nhµ hµng. Kinh doanh vËn t¶i, kho c¶ng vµ giao nhËn. DÞch vô trång trät vµ ch¨n nu«i, trång rõng. DÞch vô t­ vÊn ®Çu t­ ph¸t triÓn ngµnh rau qu¶. S¶n xuÊt vµ chÕ t¹o c¸c s¶n phÈm c¬ khÝ, thiÕt bÞ phô tïng m¸y mãc phôc vô chuyªn ngµnh rau qu¶ vµ gia dông. XuÊt NhËp khÈu : + XuÊt khÈu trùc tiÕp : rau qu¶ t­¬i, rau qu¶ chÕ biÕn, hoa vµ c©y c¶nh, gia vÞ, gièng rau qu¶, n«ng l©m h¶i s¶n, thùc phÈm, hµng thñ c«ng mü nghÖ vµ hµng ho¸ tiªu dïng. + NhËp khÈu trùc tiÕp : rau hoa qu¶, gièng rau hoa qu¶, thùc phÈm, m¸y mãc thiÕt bÞ, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, nguyªn nhiªn vËt liÖu vµ hµng tiªu dïng. Mäi ho¹t ®éng kinh doanh cña Tæng C«ng Ty chñ yÕu lµ nh»m cung cÊp rau qu¶ vµ mét sè s¶n phÈm kh¸c cho nhu cÇu trong vµ ngoµi n­íc. XuÊt khÈu lµ ®éng lùc chÝnh cña s¶n xuÊt kinh doanh, v× thÕ mµ Tæng C«ng Ty ho¹t ®éng theo m« h×nh S¶n xuÊt – ChÕ biÕn – Kinh doanh. ë v¨n phßng cña Tæng C«ng Ty ho¹t ®éng chñ yÕu lµ qu¶n lý, bªn c¹nh ®ã cßn ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i ®Ó t¹o doanh thu vµ hç trî cho c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn tiªu thô s¶n phÈm. Ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i cña v¨n phßng Tæng C«ng Ty bao gåm: NhËp khÈu hµng ®Ó b¸n trong n­íc. XuÊt khÈu hµng hãa. ñy th¸c xuÊt khÈu, ñy th¸c nhËp khÈu. Kinh doanh néi ®Þa. HiÖn nay víi chÝnh s¸ch cña ChÝnh phñ lµ “h­íng m¹nh vµo xuÊt khÈu nh÷ng mÆt hµng cã thÕ m¹nh”, ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu cña Tæng C«ng Ty ®· cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn míi v÷ng ch¾c vµ hiÖu qu¶ h¬n. Nh÷ng kÕt qu¶ chñ yÕu cña Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n trong mÊy n¨m gÇn ®©y. Nh÷ng n¨m qua, ®­îc sù quan t©m cña nhµ n­íc ®· ®Çu t­ ®æi míi c«ng nghÖ chÕ biÕn víi quy m« lín hiÖn ®¹i hç trî vïng nguyªn liÖu phôc vô nhµ m¸y…mµ Tæng C«ng Ty ®· hoµn thµnh c¸c dù ¸n vµ dùa vµo sö dông, b­íc ®Çu ®· ph¸t huy hiÖu qu¶, cã nhiÒu s¶n phÈm qua chÕ biÕn ®­îc xuÊt khÈu, toµn Tæng C«ng Ty ®· thùc hiÖn tèt chÝnh s¸ch tµi chÝnh cña Nhµ N­íc, nhÊt lµ chÝnh s¸ch thuÕ. Ba n¨m trë l¹i ®©y, Tæng C«ng Ty ®· ®¹t ®­îc mét sè kÕt qu¶ ®¸ng chó ý nh­ sau: STT chØ tiªu ®vt N¨m 2002 N¨m 2003 N¨m 2004 1 2 3 4 5 6 7 8 Tæng doanh thu Lîi nhuËn tr­íc thuÕ Lîi nhuËn sau thuÕ Nép ng©n s¸ch Nhµ N­íc Tæng quü l­¬ng Sè c«ng nh©n viªn TiÒn l­¬ng b×nh qu©n Thu nhËp b×nh qu©n VN§ VN§ VN§ VN§ VN§ Ng­êi VN§ ®/ th¸ng 1164372195074 10566629521 7900982298 103638314 3610530000 5210 693000 703000. 2670000000000 20800000000 14144000000 180000000 4176116000 5143 812000 830000 3520000000000 31530000000 20235000000 235475000 4913380000 5227 940000 955000 Nh÷ng kÕt qu¶ chÝnh cña Tæng C«ng ty Rau qu¶ N«ng s¶n trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y 2.1.2. Tæ chøc bé m¸y qu¶n lý ®iÒu hµnh cña Tæng C«ng Ty. Trong Tæng C«ng Ty, ë khèi v¨n phßng cã c¸c phßng qu¶n lý vµ c¸c phßng kinh doanh. C¸c phßng qu¶n lý ®­îc quyÒn qu¶n lý chØ ®¹o ®Õn tõng c¬ së. C¸c phßng kinh doanh cã nhiÖm vô gióp ®ì vµ hç trî cho c¸c khèi n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, th­¬ng m¹i dÞch vô, liªn doanh liªn kÕt trong lÜnh vùc t×m hiÓu thÞ tr­êng, gi¸ c¶ nh­ng ®éc lËp vÒ kinh tÕ. C¸c ®¬n vÞ c¬ së h¹ch to¸n ®éc lËp. HiÖn nay, Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n cã tæ chøc bé m¸y qu¶n lý theo chÕ ®é mét thñ tr­ëng cã nghÜa lµ ®øng ®Çu lµ Tæng Gi¸m §èc, d­íi cã c¸c phã Tæng Gi¸m §èc, kÕ to¸n tr­ëng, c¸c phßng ban vµ xÝ nghiÖp chÞu sù l·nh ®¹o trùc tiÕp cña ban gi¸m ®èc. Chøc n¨ng nhiÖm vô cña tõng bé phËn: Héi ®ång qu¶n trÞ: thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý ho¹t ®éng cña Tæng C«ng Ty, chÞu tr¸ch nhiªmj vÒ sù ph¸t triÓn cña Tæng C«ng Ty theo nhiÖm vô Nhµ N­íc giao. Tæng Gi¸m §èc: lµ ng­êi cã quyÒn hµnh chÝnh cao nhÊt Tæng C«ng Ty. Tæng Gi¸m §èc lµ ng­êi ®¹i diÖn ph¸p nh©n cña Tæng C«ng Ty vµ chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc Héi ®ång qu¶n trÞ, tr­íc Nhµ N­íc vµ c¬ quan ph¸p luËt, ®iÒu hµnh toµn bé ho¹t ®éng cña Tæng C«ng Ty Ban KiÓm So¸t: thùc hiÖn chøc n¨ng kiÓm tra, gi¸m so¸t toµn bé ho¹t ®éng cña Tæng C«ng Ty, ho¹t ®éng qu¶n lý ®iÒu hµnh cña Héi ®ång qu¶n trÞ, gi¸m ®èc vµ nh÷ng ng­êi qu¶n lý cña Tæng C«ng Ty. C¸c phã Tæng Gi¸m §èc: gióp Gi¸m §èc ®iÒu hµnh mét hoÆc mét sè lÜnh vùc cña Tæng C«ng Ty theo sù ph©n c«ng cña Tæng Gi¸m §èc, chñ ®éng gi¶i quyÕt c«ng viÖc theo nhiÖm vô ®­îc giao, cã ba Phã Tæng Gi¸m §èc: Phã tæng gi¸m ®èc thø nhÊt: Phô tr¸ch kinh doanh. Phã tæng gi¸m ®èc thø hai: Phô tr¸ch néi chÝnh. Phã tæng gi¸m ®èc thø ba: Phô tr¸ch qu¶n lý c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn. C¸c phßng qu¶n lý: + Phßng tæ chøc c¸n bé: cã chøc n¨ngt qu¶n lý lao ®éng vµ tiÒn l­¬ng thùc hiÖn c¸c lÜnh vùc tæ chøc qu¶n lý nh©n sù, tæ chøc lao ®éng khoa häc, x©y dùng vµ vËn dông c¸c chÝnh s¸ch chÕ ®é tiÒn l­¬ng, tiÒn th­ëng ®èi víi c¸c c¸n bé c«ng nh©n viªn. + Phßng tµi chÝnh kÕ to¸n: thùc hiÖn nhiÖm vô h¹ch to¸n qu¶n lý vèn, c¸c kho¶n thanh to¸n víi ng©n hµng, cÊp ph¸t vèn theo yªu cÇu kinh doanh. + Phßng t­ vÊn ®Çu t­: thùc hiÖn chøc n¨ng t­ vÊn cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc vÒ c¸c dù ¸n s¶n xuÊt chÕ biÕn rau qu¶ cña Tæng C«ng Ty + Trung t©m KCS: tiÕn hµnh nghiÖp vô kiÓm tra chÊt l­îng s¶n phÈm hµng ho¸ cña c¶ Tæng C«ng Ty tr­íc khi ®­a ra thÞ tr­êng. + V¨n phßng: cã chøc n¨ng phôc vô c¸c ho¹t ®éng sinh ho¹t cña Tæng C«ng Ty nh­ ®iÒu ®éng ph­¬ng tiÖn, v¨n th­, tiÕp kh¸ch… + C¸c phßng kinh doanh: thùc hiÖn nhiÖm vô kinh doanh cña Tæng C«ng Ty, ®­îc chia l¹m 9 phßng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu kinh doanh c¸c mÆt hµng kh¸c nhau theo sù ph©n c«ng cña l·nh ®¹o Tæng C«ng Ty C¸c ®¬n vÞ thµnh viªn: HiÖn nay Tæng C«ng Ty cã 22 ®în vÞ thµnh viªn ho¹t ®éng theo sù ph©n c«ng cña Tæng C«ng Ty trong c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng C«ng Ty. C¸c ®¬n vÞ cã thÓ lµ ®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp hoÆc h¹ch to¸n phô thuéc. C«ng ty cæ phÇn: hiÖn Tæng C«ng Ty cã vèn trong 8 c«ng ty cæ phÇn. S¬ ®å bé qu¶n lý cña Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n: Ban kiÓm so¸t Héi ®ång qu¶n trÞ V¨n phßng C¸c phßng qu¶n lý Phßng tæ chøc c¸n bé V¨n phßng Phßng qu¶n lý s¶n xuÊt Phßng tµi chÝnh kÕ to¸n Phßng t­ vÊn ®Çu t­ Trung t©m KCS C¸c phßng kinh doanh - Phßng kinh doanh XNK I - Phßng kinh doanh XNK II - Phßng kinh doanh XNK III - Phßng kinh doanh XNK IV - Phßng kinh doanh XNK V - Phßng kinh doanh XNK VI - Phßng kinh doanh XNK VII - Phßng kinh doanh XNK VIII - Phßng kinh doanh XNK IX - Kho C¸c ®¬n vÞ thµnh viªn §¬n vÞ thµnh viªn phô thuéc §¬n vÞ thµnh viªn h¹ch to¸n ®éc lËp §¬n vÞ liªn doanh Tæng gi¸m ®èc vµ c¸c phã tæng gi¸m ®èc C«ng ty liªn doanh: Cã vèn liªn doanh víi ba c«ng ty n­íc ngoµi. 2.1.3. §Æc ®iÓm Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n cña Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n: 2.1.3.1. Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n cña Tæng C«ng Ty: Bé m¸y kÕ to¸n cña Tæng C«ng Ty ®­îc ®Æt t¹i c¬ quan v¨n phßng cña Tæng C«ng Ty, ®­îc tæ chøc h¹c to¸n theo h×nh thøc kÕ to¸n tËp trung, nghÜa lµ mäi nh©n viªn kÕ to¸n d­íi sù chØ ®¹o trùc tiÕp cña kÕ to¸n tr­ëng. Bé m¸y kÕ to¸n cña Tæng C«ng Ty bao gåm: KÕ to¸n tr­ëng: lµ ng­êi phô tr¸ch ®iÒu hµnh chung mäi ho¹t ®éng cña Tæng C«ng Ty, lµ ng­êi gióp Gi¸m §èc chØ ®¹o tæ chøc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh cã liªn quan. KÕ to¸n tr­ëng lµ ng­êi trùc tiÕp kÝ vµ b¸o c¸o c¸c th«ng tin kÕ to¸n cho gi¸m ®èc vµ c¸c c¬ quan chñ qu¶n. Phã phßng khèi qu¶n lý c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn: phô tr¸ch phÇn tæng hîp b¸o c¸o cña kÕ to¸n cña c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn h¹ch to¸n phô thuéc, kiÓm tra tÝnh trung thùc, hîp lÝ cña b¸o c¸o kÕ to¸n cña c¸c ®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp, kÕ to¸n x©y dùng c¬ b¶n theo th¸ng quÝ n¨m ®ång thêi phô tr¸ch c¸c c«ng viÖc chung khi kÕ to¸n tr­ëng ®i v¾ng.Phã phßng khèi qu¶n lý c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn phô tr¸ch ho¹t ®éng cña c¸c kÕ to¸n viªn: + KÕ to¸n c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn + KÕ to¸n x©y dùng c¬ b¶n. Phã phßng khèi kinh doanh: phô tr¸ch tæng hîp vÒ c«ng nî, ngo¹i hèi, tæng hîp thanh to¸n cña c¸c kÕ to¸n tiÒn mÆt vµ tiªn göi ng©n hµng, kÕ to¸n thanh to¸n quèc tÕ, vµ kÕ to¸n qu¶n trÞ kinh doanh. §ång thêi theo dâi t×nh h×nh biÕn ®éng tµi s¶n cè ®Þnh, tiÒn l­¬ng, b¶o hiÓm x· héi, c¸c chi phÝ vµ theo dâi t×nh h×nh biÕn ®éng cña nguån vèn. KÕ to¸n thanh to¸n: theo dâi t×nh h×nh thu chi c¸c kho¶n tiÒn mÆt dùa trªn c¸c bé chøng tõ yªu cÇu hîp lÝ, hîp lÖ. LËp phiÕu thu,phiÕu chi theo ®óng quy ®Þnh cña nhµ n­íc. KÕ to¸n Ng©n hµng néi: cã chøc n¨ng qu¶n lý theo dâi tiÒn göi ng©n hµng cña Tæng C«ng Ty ë c¸c ng©n hµng trong n­íc, thùc hiÖn c¸c giao dÞch víi ng©n hµng khi ph¸t sinh c¸c nghiÖp vô liªn quan nh­ kh¸ch hµng thanh to¸n b»ng tiÒn chuyÓn kho¶n, sÐc, hoÆc tr¶ cho ng­êi b¸n b»ng tiÒn göi ng©n hµng, rót tiÒn vay ng©n hµng.. KÕ to¸n ng©n hµng ngo¹i ( kÕ to¸n thanh to¸n quèc tÕ): cã nhiÖm vô theo dâi tiÕp nhËn c¸c kho¶n thanh to¸n b»ng ngo¹i tÖ cña kh¸ch hµng n­íc ngoµi, më L/C khi Tæng C«ng Ty cã nhu cÇu thanh to¸n víi ng­êi b¸n n­íc ngoµi ( khi nhËp khÈu hµng ho¸ ). KÕ to¸n qu¶n trÞ kinh doanh: kÕ to¸n vÒ toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh cña Tæng C«ng Ty, gåm ba kÕ to¸n phô tr¸ch ho¹t ®éng cña 9 phßng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu theo c¸c ph­¬ng ¸n kinh doanh. Thñ quü: chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ sè tiÒn c«ng t¹i quü t¹i Tæng C«ng Ty, c¨n cø vµo phiÕu thu, phiÕu chi hîp lÖ kÌm theo chøng tõ gèc hîp lÖ ®Ó thu, chi tiÒn mÆt cho mäi ®èi t­îng. Thñ quü cã nhiÖm vô ph¸t l­¬ng, th­ëng trªn c¬ së b¶ng thanh to¸n l­¬ng, th­ëng do phßng tæ chøc lao ®éng chuyÓn sang råi ph¸t cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong Tæng C«ng Ty. KÕ to¸n tæng hîp c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn KÕ to¸n XDCB KÕ to¸n tr­ëng Phã phßng kinh doanh Phã phßng khèi qu¶n lý c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn Thñ quü KÕ to¸n thanh to¸n KÕ to¸n ng©n hµng néi KÕ to¸n qu¶n trÞ KD KÕ to¸n tæng hîp KÕ to¸n Ng©n hµng ngo¹i S¬ ®å bé m¸y kÕ to¸n cña Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n 2.1.3.2. ChÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông Tæng C«ng Ty ¸p dông h×nh thøc kÕ to¸n nhËt ky chung trªn m¸y vi tÝnh. KÕ to¸n tr­ëng ph©n c«ng nh©n viªn kÕ to¸n nhËp d÷ liÖu vµo m¸y theo nhiÖm vô cña tõng ng­êi.C¨n cø theo yªu cÇu cña kÕ to¸n tr­ëng,Tæng Gi¸m §èc…ng­êi sö dông kÕ to¸n m¸y sÏ khai b¸o nh÷ng yªu cÇu cÇn thiÕt nh­: NhËt ký mua hµng, NhËt ký b¸n hµng, sæ c¸i tµi kho¶n, NhËt ký chung….m¸y sÏ xö lÝ vµ in ra nh÷ng th«ng tin ®· yªu cÇu. Tæng C«ng Ty x¸c ®Þnh gi¸ trÞ hµng tån kho cuèi k× theo gi¸ thùc tÕ vµ h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn. Gi¸ h¹ch to¸n ®­îc tÝnh theo ph­¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn. NhËp chøng tõ gèc vµ kiÓm tra chøng tõ D÷ liÖu ®Çu vµo NhËp c¸c chøng tõ gèc, c¸c chøng tõ liªn quan Khai b¸o th«ng tin ®Çu ra cho m¸y tÝnh (Sæ nhËt ký chung…) Xö lý th«ng tin vµ kÕt xuÊt d÷ liÖu theo yªu cÇu Th«ng tin ®Çu ra - C¸c sæ nhËt ký chung, c¸c sæ kÕ to¸n liªn quan - C¸c b¸o c¸o tµi chÝnh… S¬ ®å kÕ to¸n trªn m¸y vi tÝnh t¹i Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n 2.2. T×nh h×nh tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n b¸n hµng vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng t¹i Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n: 2.2.1.C¸c ph­¬ng thøc b¸n hµng chñ yÕu cña Tæng C«ng Ty: Lµ mét doanh nghiÖp th­¬ng m¹i nªn b¸n hµng lµ ho¹t ®éng kinh doanh chñ yÕu mang lai lîi nhuËn cho Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n. Hµng hãa cña Tæng C«ng Ty ®­îc nhËp tõ c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc Tæng C«ng Ty qu¶n lý, c¸c ®¬n vÞ ngoµi Tæng C«ng Ty qu¶n lý kh«ng ®­îc ®Çu t­ vÒ vèn. Bªn c¹nh ®ã, cßn cã c¸c ®pn vÞ n»m ngoµi sù qu¶n lý cña Tæng C«ng Ty nh­ng l¹i ®­îc Tæng C«ng Ty ®Çu t­ vÒ vèn, kÜ thuËt vµ gièng. Hµng b¸n gåm: Hµng b¸n trong n­íc: hµng nhËp khÈu tù doanh vµ hµng kinh doanh néi ®Þa. Hµng xuÊt khÈu: XuÊt khÈu trùc tiÕp vµ xuÊt khÈu ñy th¸c. Song do Tæng C«ng Ty cã kh¶ n¨ng tæ chøc ®µm ph¸n, am hiÓu ®èi t¸c, am hiÓu thÞ tr­êng, cã ®­îc c¸c b¹n hµng ®¸ng tin cËy, víi nh÷ng mÆt hµng xuÊt khÈu truyÒn thèng nªn Tæng C«ng Ty sö dông h×nh thøc xuÊt khÈu trùc tiÕp lµ chñ yÕu. Víi c¸c lo¹i hµng b¸n nh­: døa hép, v¶i hép, d­a chuét muèi, lä n­íc tr¸i c©y c¸c lo¹i. Nh­ng næi lªn mÆt hµng chñ ®¹o lµ døa hép. C¸cph­¬ng thøc b¸n hµng chñ yÕu cña Tæng C«ng Ty lµ b¸n bu«n, kÝ göi ®¹i lÝ. Trong mçi ph­¬ng thøc b¸n hµng l¹i cã thÓ thùc hiÖn d­íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau ( trùc tiÕp, chuyÓn hµng). Trong b¸n bu«n th­êng bao gåm hai ph­¬ng thøc: B¸n bu«n hµng ho¸ qua kho: ®­îc thùc hiÖn d­íi hai h×nh thøc: + B¸n bu«n hµng ho¸ qua kho theo h×nh thøc giao hµng trùc tiÕp. + B¸n bu«n hµng ho¸ qua kho theo h×nh thøc chuyÓn hµng. B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng: ®­îc thùc hiÖn d­íi hai h×nh thøc: + Giao hµng trùc tiÕp + ChuyÓn hµng. Tuy nhiªn Tæng C«ng Ty ho¹t ®éng kinh doanh theo h×nh thøc b¸n hµng khi ®· cã ®¬n ®Æt hµng cña kh¸ch hµng, råi trªn c¬ së ®ã míi x¸c lËp c¸c ph­¬ng ¸n kinh doanh do ®ã h×nh thøc chñ yÕu mµ Tæng C«ng Ty ¸p dông lµ b¸n hµng trùc tiÕp vËn chuyÓn th¼ng. Ph­¬ng thøc b¸n hµng vËn chuyÓn th¼ng chia thµnh hai h×nh thøc: VËn chuyÓn th¼ng cã tham gia thanh to¸n: Theo h×nh thøc nµy , Tæng C«ng Ty kÝ kÕt hîp ®ång víi kh¸ch hµng vµ víi ng­êi cung cÊp ®Ó mua hµng ë bªn cung cÊp b¸n cho kh¸ch hµng. Hµng hãa kh«ng chuyÓn vÒ kho cña Tæng C«ng Ty mµ thùc hiÖn b»ng hai c¸ch: Bªn cung cÊp chuyÓn th¼ng hµng ®Õn kho cña kh¸ch hµng. Kh¸ch hµng trùc tiÕp nhËn hµng t¹i kho hoÆc t¹i ®Þa ®iÓm nµo ®ã do bªn cung cÊp giao hµng. Tæng C«ng Ty cã tr¸ch nhiÖm ®ßi tiÒn kh¸ch hµng vµ tr¶ tiÒn cho nhµ cung cÊp. VËn chuyÓn th¼ng kh«ng tham gia thanh to¸n: theo h×nh thøc nµy Tæng C«ng Ty kh«ng tham gia vµo qu¸ tr×nh mua b¸n hµng ho¸ mµ chØ ®ãng vai trß trung gian, m«i giíi gi÷a c¸c bªn b¸n vµ bªn mua ®Ó h­ëng phÇn thñ tôc phÝ theo hîp ®æng tháa thuËn gi÷a c¸c bªn. VÒ h×nh thøc thanh to¸n: §èi víi kh¸ch hµng trong n­íc: Thanh to¸n b¨ng tiÒn mÆt, sÐc chuyÓn kho¶n. §èi víi kh¸ch hµng n­íc ngoµi: Thanh to¸n b»ng L/C vµ TT lµ chñ yÕu. Thêi ®iÓm thanh to¸n th­êng lµ mét thêi gian sau khi kh¸ch hµng ®· nhËn hµng vµ chÊp nhËn thanh to¸n,nh­ng tèi ®a kh«ng qu¸ ba th¸ng. 2.2.2. KÕ to¸n b¸n hµng t¹i Tæng C«ng Ty Rau qu¶ N«ng S¶n §Ó h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô b¸n hµng Tæng C«ng Ty sö dông c._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc30109.doc
Tài liệu liên quan