Sự cần thiết khách quan & giải pháp phát triển Kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng Xã hội chủ nghĩa

Tài liệu Sự cần thiết khách quan & giải pháp phát triển Kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng Xã hội chủ nghĩa: ... Ebook Sự cần thiết khách quan & giải pháp phát triển Kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng Xã hội chủ nghĩa

doc15 trang | Chia sẻ: huyen82 | Ngày: 01/05/2013 | Lượt xem: 658 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Sự cần thiết khách quan & giải pháp phát triển Kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước theo định hướng Xã hội chủ nghĩa, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi nãi ®Çu Sù chuyÓn ®æi tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch hoµ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN ë n­íc ta hiÖn nay lÇ mét tÊt yÕu kh¸ch quan. Qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi ®ã ®­îc b¾t ®Çu tõ ®¹i héi VI n¨m 1986. Trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi tõ ®ã ®Õn nay nÒn kinh tÕ n­íc ta ®· thu ®­îc rÊt nhiÒu thµnh tùu to lín. ViÖc chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN ®· ®­a n­íc tho¸t khái sù tr× trÖ vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ sang mét nÒn kinh tÕ míi, ph¸t triÓn m¹nh h¬n. Trong t­¬ng lai, cã thÓ nÒn kinh tÕ n­íc ta sÏ theo kÞp ®­îc nÒn kinh tÕ cña nh÷ng n­íc ph¸t triÓn trªn thÕ giíi. Nh÷ng thµnh c«ng b­íc ®Çu cña nÒn kinh tÕ cã ®­îc lµ do §¶ng vµ nhµ n­íc ta ®· nhËn ra r»ng sù vËn dông vµ s¸ng t¹o chñ nghÜa M¸c - Lªnin, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· chñ ch­¬ng chuyÓn ®æi tõ c¬ chÕ kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang c¬ chÕ thÞ tr­êng, nh­ng nÒn kinh tÕ n­íc ta kh«ng ph¶i lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng thuÇn tuý mµ lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù tham gia cña nhµ n­íc víi t­ c¸ch lµ ng­êi ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ theo ®Þnh h­íng XHCN. VËy Nhµ n­íc cã vai trß rÊt lín trong nÒn kinh tÕ. §Ò ¸n sÏ ®Ò cËp ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò: Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN. Do ®iÒu kiÖn thêi gian vµ tr×nh ®é cßn h¹n chÕ còng nh­ nh÷ng kinh nghiÖm thùc tÕ cßn Ýt nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt nhÊt ®Þnh. Qua ®©y em rÊt mong nhËn ®­îc sù chØ b¶o gãp ý cña thÇy c« gi¸o ®Ó bµi viÕt cña em ®­îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Néi dung I. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng xhcn ë vn. Kinh tÕ thÞ tr­êng C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ tæng thÓ nh÷ng mèi quan hÖ kinh tÕ, c¸c ph¹m trï kinh tÕ vµ qui luËt kinh tÕ cã quan hÖ h÷u c¬ víi nhau cïng t¸c ®éng ®Ó ®iÒu tiÕt cung - cÇu gi¸ c¶ cïng nh÷ng hµnh vi cña ng­êi tham gia thÞ tr­êng nh»m gi¶i quyÕt ba vÊn ®Ò c¬ b¶n: S¶n xuÊt c¸i g×, s¶n xuÊt nh­ thÕ nµo, s¶n xuÊt cho ai? C¸c mèi quan hÖ trong c¬ chÕ thÞ tr­êng chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c qui luËt kinh tÕ kh¸ch quan nh­ qui luËt gi¸ trÞ, qui luËt cung cÇu, qui luËt l­u th«ng tiÒn tÖ. §éng lùc cña c¸c mèi quan hÖ nµy lµ lîi nhuËn trong m«i tr­êng c¹nh tranh. C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c¬ chÕ cã rÊt nhiÒu ­u ®iÓm: - C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c¬ chÕ n¨ng ®éng nh¹y c¶m cã kh¶ n¨ng tù ®éng ®iÒu tiÕt nÒn s¶n xuÊt x· héi tøc lµ sù ph©n bæ s¶n xuÊt vµo c¸c khu vùc c¸c ngµnh kinh tÕ hay s¶n xuÊt c¸i g× nh­ thÕ nµo ®Òu do thÞ tr­êng quyÕt ®Þnh mµ kh«ng cÇn bÊt cø sù ®iÒu khiÓn nµo. - C¬ chÕ thÞ tr­êng ®¸p øng ®­îc nh÷ng nhu cÇu ®a d¹ng phøc t¹p cña ng­êi tiªu dïng, tù ®éng kÝch thÝch sù ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt, t¨ng c­êng chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt. - C¬ chÕ thÞ tr­êng mang tÝnh hiÖu qu¶ cao: C¸c doanh nghiÖp muèn thu ®­îc lîi nhuËn cao th× ®ßi hái ph¶i tiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt, kÝch thÝch tiÕn bé cña KHKTCN. - C¬ chÕ thÞ tr­êng thóc ®Èy sù c¹nh tranh lµm cho s¶n phÈm hµng ho¸ cã chÊt l­îng cao h¬n, gi¸ thµnh c¸c s¶n phÈm gi¶m. Bªn c¹nh nh÷ng mÆt tÝch cùc trªn c¬ chÕ thÞ tr­êng cßn rÊt nhiÒu khuyÕt tËt vµ m©u thuÉn nh­ sau: - C¬ chÕ thÞ tr­êng lµ c¬ chÕ tù ®iÒu tiÕt ch¹y theo lîi nhuËn, c¸c nhµ s¶n xuÊt, s¶n xuÊt qu¸ nhiÒu mét lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸ vµo ®ã g©y ra Õ thõa dÉn ®Õn sù khñng ho¶ng l·ng phÝ. - C¬ chÕ thÞ tr­êng g©y mÊt c©n b»ng x· héi. TÝnh c¹nh tranh cña c¬ chÕ thÞ tr­êng lµm x· héi ph©n ho¸ giµu nghÌo, giai cÊp. II. sù cÇn thiÕt ph¶i chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng xhcn ë n­íc ta. Tr­íc sù suy tho¸i nghiªm träng viÖn trî n­íc ngoµi l¹i gi¶m sót ®· ®Æt nÒn kinh tÕ n­íc ta tíi sô bøc b¸ch ph¶i ®æi míi. T¹i ®¹i héi VI cña §¶ng ®· chñ ch­¬ng ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn vµ thùc hiÖn chuyÓn ®æi c¬ chÕ h¹ch to¸n kinh doanh XHCN. §Õn §¹i héi VII §¶ng ta x¸c ®Þnh râ viÖc ®æi míi c¬ chÕ kinh tÕ ë n­íc ta lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan vµ trªn thùc tÕ ®ang diÔn ra viÖc ®ã tøc lµ chuyÓn tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN. §©y lµ mét sù thay ®æi vÒ nhËn thøc cã ý nghÜa rÊt quan träng trong lý luËn còng nh­ trong thùc tÕ l·nh ®¹o cña §¶ng trªn mÆt trËn lÇm kinh tÕ. ViÖc chuyÓn ®æi trªn hoµn toµn ®óng ®¾n. Nã phï hîp víi thùc tÕ cña n­íc ta phï hîp víi c¸c qui luËt kinh tÕ vµ xu thÕ cña thêi ®¹i. - NÕu kh«ng thay ®æi c¬ chÕ vÉn gi÷ c¬ chÕ kinh tÕ cò th× kh«ng thÓ nµo cã ®ñ s¶n phÈm ®Ó tiªu dïng chø ch­a muèn nãi ®Õn tÝch luü vèn ®Ó më réng s¶n xuÊt. Thùc tÕ nh÷ng n¨m cuèi cña thËp kû 80 ®· chØ râ thùc hiÖn c¬ chÕ kinh tÕ cho dï chóng ta ®· liªn tôc ®æi míi hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ, nh­ng hiÖu qu¶ cña nÒn s¶n xuÊt x· héi ®¹t møc rÊt thÊp. S¶n xuÊt kh«ng ®¸p øng næi nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi ®¹t møc rÊt thÊp, tÝch luü hÇu nh­ kh«ng cã ®«i khi cßn ¨n l¹m c¶ vµo vèn vay cña n­íc ngoµi. - Do ®Æc tr­ng cña nÒn kinh tÕ tËp trung lµ rÊt cøng nh¾c c¸i ®ã chØ cã t¸c dông thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ. Vµ chØ cã t¸c dông ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ theo chiÒu réng. NÒn kinh tÕ chØ huy ë n­íc ta tån t¹i qu¸ dµi do ®ã nã kh«ng nh÷ng kh«ng cßn t¸c dông ®¸ng kÓ trong viÖc thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn mµ nã cßn sinh ra nhiÒu hiÖn t­îng tiªu cùc lµm gi¶m n¨ng xuÊt, chÊt l­îng vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt. - XÐt vÒ sù tån t¹i thùc tÕ ë n­íc ta nh÷ng nh©n tè cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. VÒ vÊn ®Ò nµy cã nhiÒu ý kiÕn ®¸nh gi¸ kh¸c nhau. NhiÒu n­íc cho r»ng thÞ tr­êng ë n­íc ta lµ thÞ tr­êng s¬ khai. Thùc tÕ kinh tÕ thÞ tr­êng ®· h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ®¹t ®­îc nh÷ng møc ph¸t triÓn kh¸c nhau ë hÇu hÕt c¸c ®« thÞ vµ vïng hÎo l¸nh vµ ®ang ®­îc më réng víi thÞ tr­êng quèc tÕ. Nh­ng thÞ tr­êng ë n­íc ta ph¸t triÓn ch­a ®ång bé cßn thiÕu h¼n thÞ tr­êng c¸c yÕu tè s¶n xuÊt nh­ thÞ tr­êng lao ®éng, thÞ tr­êng vèn vµ thÞ tr­êng ®Êt ®ai vÒ c¬ b¶n vÉn lµ thÞ tr­êng tù do, møc ®é ca thiÖp cña nhµ n­íc cßn rÊt thÊp. - XÐt vÒ mèi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i ta thÊy nÒn kinh tÕ n­íc ta ®ang hoµ nhËp víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng thÕ giíi, sù giao l­u vÒ hµng ho¸ dÞch vô vµ ®Çu t­ trùc tiÕp cña n­íc ngoµi lµm cho sù vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ n­íc ta gÇn gòi h¬n víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng thÕ giíi. T­¬ng quan gi¸ c¶ c¸c lo¹i hµng ho¸ trong n­íc gÇn gòi h¬n víi t­¬ng quan gi¸ c¶ hµng ho¸ quèc tÕ. - Xu h­íng chung ph¸t triÓn kinh tÕ thÕ giíi lµ sù ph¸t triÓn kinh tÕ cña mçi n­íc kh«ng t¸ch rêi sù ph¸t triÓn vµ hoµ nhËp quèc tÕ, sù c¹nh tranh gi÷a c¸c quèc gia ®· thay ®æi h¼n vÒ chÊt kh«ng cßn lµ d©n sè ®«ng, vò khÝ nhiÒu, qu©n ®éi m¹nh mÇ lµ tiÒm lùc kinh tÕ. Môc ®Ých cña c¸c chÝnh s¸ch cña c¸c quèc gia lµ t¹o ®­îc nhiÒu cña c¶i vËt chÊt trong quèc gia cña minhf lÇ tèc ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cao, ®êi sèng nh©n d©n ®­îc c¶i thiÖn, thÊt nghiÖp thÊp, tiÒm lùc kinh tÕ ®· trë thµnh th­íc ®o chñ yÕu, vai trß vµ søc m¹nh cña mçi d©n téc, lµ c«ng cô chñ yÕu ®Ó b¶o vÖ uy tÝn duy tr× søc m¹nh cña c¸c §¶ng cÇm quyÒn. Tuy vËy, nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng h­íng tíi ë n­íc ta sÏ kh«ng ph¶i lÇ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng thuÇn tuý. Lý thuyÕt "®Ó mÆc" cho thÞ tr­êng tù do c¹nh tranh lµ kh«ng tån t¹i. Ngoµi bµn tay "v« h×nh", vai trß cña chÝnh phñ ®Ó ®iÒu tiÕt, kh¾c phôc nh÷ng khuyÕt tËt cña thÞ tr­êng t¹o cho nÒn kinh tÕ æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn. §èi víi n­íc ta vai trß cña nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng còng sÏ rÊt quan träng. III. Thùc tr¹ng nÒn kttt n­íc ta hiÖn nay: Tõ nh÷ng n¨m ®æi míi trë l¹i ®©y nÒn KTTT n­íc ta ®ang tõng b­íc chuyÓn tõ nÒn kinh tÕ tËp trung sang c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù ®iÒu tiÕt vÜ m« cña Nhµ n­íc. C¬ chÕ nµy thùc sù ®· ph¸t huy ®­îc vai trß tù ®iÒu tiÕt cña thÞ tr­êng b­íc ®Çu h×nh thµnh thÞ tr­êng c¹nh tranh lµm cho hµng ho¸ ®­îc l­u th«ng, gi¸ c¶ æn ®Þnh nÒn kinh tÕ tho¸t khái t×nh tr¹ng khñng ho¶ng thiÕu. NÒn kinh tÕ mét thµnh phÇn kinh tÕ tr­íc kia ®ang chuyÓn sang nÒn kinh tÕ n¨m thµnh phÇn víi c¸c h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau nh­ng sù ho¹t ®éng nµy ch­a ®ång ®iÒu vµ ch­a cã ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn. C¬ chÕ tµi chÝnh, tiÒn tÖ, tÝn dông, gi¸ c¶, tû gi¸ tõng b­íc ®­îc h×nh thµnh vµ ®æi míi. Tuy nhiªn c¬ chÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta hiÖn nay cßn thiÕu ®ång bé mang tÝnh tù ph¸t. NÒn kinh tÕ chñ yÕu lµ s¶n xuÊt nhá, sù qu¶n lý tá ra yÕu kÐm vµ kh«ng cã hiÖu qu¶. T×nh tr¹ng quan liªu thiÕu hiÓu biÕt thËm chÝ tr× trÖ b¶o thñ cöa quyÒn vÉn tån t¹i tr­íc sù ®æi míi nÒn kinh tÕ. Sù h×nh thµnh vµ vËn ®éng cña KTTT mang nh÷ng yÕu tè tù ph¸t, c¬ chÕ vËn hµnh th« s¬ t¹o ®iÒu kiÖn cho kiÓu lµm ¨n bÊt chÝnh, tÖ tham nhòng vµ c¸c mÆt tiªu cùc cña thÞ tr­êng cã c¬ héi ph¸t sinh vµ ph¸t triÓn. MÆc dï nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng n­íc ta cßn rÊt nhiÒu thiÕu sãt vµ yÕu kÐm nhÊt lµ trong ®iÒu hµnh vÜ m« "Nan tham nhòng phæ biÕn trong bé m¸y qu¶n lý Nhµ n­íc c¸c cÊp nh­ng nh×n chung tÝnh æn ®Þnh cña nÒn kinh tÕ lµ nh©n tè ®¶m b¶o cho nh÷ng thµnh c«ng kÕ tiÕp. Tuy vËy, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta cÇn ph¶i n©ng cao vai trß cña m×nh h¬n n÷a trong nÒn KTTT cÇn ph¶i chuyÓn tõ t¸c phong chØ huy mÖnh lÖnh sang t¸c phong hç trî tÆo m«i tr­êng vµ ®iÒu kiÖn cho thÞ tr­êng ph¸t triÓn, xö lý hµi hoµ gi­· t¨ng tr­ëng kinh tÕ víi c©n b»ng æn ®Þnh, gi÷a ph¸t triÓn kinh tÕ víi viÖc thÓ hiÖn c¸c chÝnh s¸ch x· héi. NÒn kinh tÕ n­íc ta lµ nÒn kinh tÕ hçn hîp nhiÒu thµnh phÇn nh­ng nÒn kinh tÕ Nhµ n­íc ph¶i ®ãng vai trß chñ ®¹o. Sù qu¶n lý ®iÒu tiÕt ®Þnh h­íng ph¸t triÓn nÒn KTTT cña Nhµ n­íc lµ th«ng qua c¸c c«ng cô chÝnh s¸ch kinh tÕ vÜ m« vµ vai trß chñ ®¹o cña khu vùc kinh tÕ Nhµ n­íc. Kinh tÕ Nhµ n­íc ph¶i n¾m vÞ trÝ quan träng trong mét sè lÜnh vùc then chèt cã nghÜa lµ "m¹ch m¸u" cña nÒn kinh tÕ chi phèi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c. Nh­ng cïng víi viÖc nhÊn m¹nh vai trß chñ ®¹o cña KTTT th× cÇn coi träng khu vùc kinh tÕ t­ nh©n vµ kinh tÕ hçn hîp ®Æt chóng trong mèi quan hÖ h÷u c¬ g¾n bã thèng nhÊt kh«ng t¸ch rêi biÖt lËp. Nhµ n­íc ph¶i khuyÕn khÝch c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ph¸t triÓn ®ã lµ khu vùc t­ nh©n nh»m thu hót ®Çu t­ vèn t­ khu vùc nµy. Kinh nghiÖm cña NhËt B¶n, c¸c con rång Ch©u ¸ vµ c¸c n­íc trong nhãm nghiªn cøu cho thÊy sù thµnh c«ng cña hä lµ nhê c«ng lao to lín cña khu vùc t­ nh©n. Nhµ n­íc dùa trªn c¬ së æn ®Þnh chÝnh trÞ lÊy chÝnh trÞ lam tiÒn ®Ò vµ ®iÒu kiÖn c¶i c¸ch kinh tÕ ®æi míi qu¶n lý cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn cña KTTT ®­a c¶i c¸ch tiªn lªn nh÷ng b­íc ph¸t triÓn m¬i. Nhµ n­íc më réng tù do bu«n b¸n víi n­íc ngoµi. Më cöa héi nhËp nÒn kinh tÕ trong n­íc víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi trªn c¬ së gi÷ v÷ng ®éc lËp tù chñ toµn vÑn l·nh thæ. Sù më cöa héi nhËp thÓ hiÖn víi tù do ho¸ th­¬ng m¹i, ®Çu t­ vµ chuyÓn giao khoa häc c«ng nghÖ trªn c¬ së ph¸t huy lîi thÕ vµ kh«ng ngõng n©ng cao søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ. Xu h­íng quèc tÕ ho¸ ®êi sèng kinh tÕ víi khu vùc ho¸ vµ toµn cÇu ho¸ ngµy cµng ph¸t triÓn vµ trá thµnh xu thÕ yÕu cña thêi ®¹i cña cuéc c¸ch m¹ng KHCN hiÖn nay. §Ó tr¸nh nguy c¬ tôt hËu vµ nh÷ng thµnh tùu KHCN míi nhÊt. Iv. nh÷ng thµnh tùu to lín cña chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi. §¹i héi VII cña §¶ng quyÕt ®Þnh chiÕn l­îc æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi 1991 -2000. §¹i héi IX ®¸nh gi¸ viÖc thùc hiÖn chiÕn l­îc ®ã vµ quyÕt ®Þnh chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi 10 n¨m ®Çu cña thÕ kû XXI chiÕn l­îc ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ theo ®Þnh h­íng XHCN, x©y dùng nÒn t¶ng ®Ó ®Õn n¨m 2020 n­íc ta c¬ b¶n trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp. - Sau mÊy n¨m ®Çu thùc hiÖn chiÕn l­îc, ®Êt n­íc ®· ra khái khñng ho¶ng kinh tÕ - x· héi. Tæng s¶n phÈm trong n­íc sau 10 n¨m t¨ng h¬n gÊp ®«i, tÝch luü néi bé cña nÒn kinh tÕ ®· ®¹t 27%. Tõ t×nh tr¹ng hµng ho¸ khan hiÕm nghiªm träng nay ®· ®¸p øng ®­îc nhu cÇu thiÕt yÕu cña nh©n d©n vµ nÒn kinh tÕ, t¨ng xuÊt khÈu vµ cã dù tr÷. KÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ, x· héi ph¸t triÓn nhanh. - Quan hÖ s¶n xuÊt ®· cã b­íc ®æi míi phï hîp h¬n víi tr×nh ®é ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt vµ thóc ®Èy sù h×nh thµnh nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Kinh tÕ nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ; doanh nghiÖp nhµ n­íc ®­îc xÊp xÕp l¹i mét b­íc, thÝch ghi víi c¬ chÕ míi. Kinh tÕ hé ph¸t hay t¸c dông rÊt quan träng trong n«ng nghiÖp; kinh tÕ c¸ thÓ, t­ nh©n, kinh tÕ cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¸t triÓn nhanh. C¬ chÕ qu¶n lý vµ ph©n phèi cã nhiÒu ®æi míi, ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. - Tõ chç bÞ bao v©y, cÊm vËn, n­íc ta ®· ph¸t triÓn quan hÖ kinh tÕ víi hÇu kh¾p c¸c n­íc, gia nhËp vµ cã vai trß ngµy cµng tÝch cùc trong nhiÒu tæ chøc kinh tÕ quèc tÕ vµ khu vùc, chñ ®éng tõng b­íc héi nhËp cã hiÖu qu¶ víi kinh tÕ thÕ giíi. NhÞp ®é t¨ng kim ngh¹ch xuÊt khÈu gÇn gÊp ba nhÞp ®é t¨ng GDP. Thu hót ®­îc mét khèi l­îng kh¸ lín vèn tõ bªn ngoµi còng nhiÒu c«ng nghÖ vµ kinh nghiÖm qu¶n lý tiªn tiÕn. - §êi sèng vËt chÊt, tinh thÇn cña nh©n d©n ®­îc c¶i thiÖn râ rÖt. Tr×nh ®é d©n trÝ, chÊt l­îng nguån nh©n lùc vµ tÝch n¨ng ®éng trong x· héi ®­îc n©ng lªn ®¸ng kÓ. §· hoµn thµnh môc tiªu xo¸ mï ch÷ vµ phæ cËp gi¸o dôc tiÓu häc trong c¶ n­íc. §µo t¹o nghÒ ®­îc më réng, n¨ng lùc nghiªn cøu khoa häc ®­îc t¨ng c­êng, øng dông nhiÒu c«ng nghiÖp tiªn tiÕn. Mçi n¨m t¹o thªm h¬n 1,2 triÖu viÖc lµm míi. Tû lÖ hé nghÌo tõ trªn 30 gi¶m xuèng 10%. - Cïng víi nh÷ng nç lùc to lín cña lùc l­îng vò trang nh©n d©n trong x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc, cñng cè thÕ trËn quèc phßng toµn d©n vµ an ninh nh©n d©n, b¶o ®¶m æn ®Þnh chÝnh trÞ vµ trËt tù an toµn x· héi. Thùc tr¹ng kinh tÕ - x· héi vÉn cßn nh÷ng mÆt yÕu kÐm, bÊt cËp. + NÒn kinh tÕ kÐm hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cßn yÕu. TÝch luü néi bé vµ søc mua trong n­íc cßn thÊp. C¬ cÊu kinh tÕ cßn chuyÓn dÞch chËm theo h­íng c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, g¾n s¶n xuÊt víi thÞ tr­êng. T×nh tr¹ng bao cÊp vµ b¶o hé cßn nÆng, ®Çu t­ cña nhµ n­íc cßn thÊt tho¸t vµ l·ng phÝ. + Quan hÖ s¶n xuÊt cã mÆt ch­a phï hîp, h¹n chÕ viÖc gi¶i phãng vµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt. Kinh tÕ tËp thÓ ph¸t triÓn chËm, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c ch­a ph¸t huy hÕt n¨ng lùc, ch­a thùc sù ®­îc b×nh ®¼ng vµ yªn t©m ®Çu t­ kinh doanh, chªnh lÖch giµu nghÌo t¨ng nhanh. + Kinh tÕ vÜ m« cßn nh÷ng yÕu tè thiÕu v÷ng ch¾c. HÖ thèng tµi chÝnh, ng©n hµng, kÕ ho¹ch ®æi míi chËm, chÊt l­îng ho¹t ®éng h¹n chÕ; m«i tr­êng ®Çu t­, kinh doanh cßn nhiÒu v­íng m¾c. + Gi¸o dôc, ®µo t¹o cßn yÕu vÒ chÊt l­îng, c¬ cÊu ®µo t¹o ch­a phï hîp. C¬ së vËt chÊt cña c¸c nghµnh y tÕ, gi¸o dôc, khoa häc, v¨n ho¸ th«ng tin, thÓ thao cßn nhiÒu thiÕu thèn. + §êi sèng cña mét bé phËn nh©n d©n cßn nhiÒu khã kh¨n, nhÊt lµ ë vïng nói, vïng s©u, vïng th­êng bÞ thiªn tai. NhiÒu tÖ n¹n x· héi ch­a bÞ ®Èy lïi. V. Môc tiªu, nhiÖm vô chñ yÕu vµ c¸c gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ ë n­íc ta hiÖn nay 1. Môc tiªu tæng qu¸t vµ nhiÖm vô chñ yÕu: KÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005 thÓ hiÖn c¸c quan ®iÓm ph¸t triÓn vµ môc tiªu chiÕn l­îc 10 n¨m tíi mµ néi dung c¬ b¶n lµ: §­a n­íc ta khái t×nh tr¹ng kÐm ph¸t triÓn, n©ng cao râ rÖt ®êi sèng vËt chÊt, v¨n ho¸ tinh thÇn cña nh©n d©n, t¹o nÒn t¶ng ®Ó ®Õn n¨m 2020 n­íc ta c¬ b¶n trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp theo h­íng hiÖn ®¹i. Theo ®ã, môc tiªu tæng qu¸t cña kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001-2005 lµ: T¨ng tr­ëng kinh tÕ nhanh vµ bÒn v÷ng, æn ®Þnh vµ c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n, chuyÓn dÞch m¹nh c¬ cÊu kinh tÕ, c¬ cÊu lao ®éng theo h­íng c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸. N©ng cao râ rÖt hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cña nÒn kinh tÕ. Më réng kinh tÕ ®èi ngo¹i, t¹o nhiÒu viÖc lµm. TiÕp tôc t¨ng c­êng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ, x· héi; h×nh thµnh mét b­íc quan träng thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN. Môc tiªu tæng qu¸t nªu trªn ®­îc cô thÓ ho¸ thµnh ®Þnh h­íng ph¸t triÓn c¸c nhiÖm vô chñ yÕu nh­ sau: 1.1. PhÊn ®Êu ®¹t nhÞp ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ b×nh qu©n h»ng n¨m cao h¬n 5 n¨m tr­íc vµ cã b­íc chuÈn bÞ cho 5 n¨m tiÕp theo. 1.2. Ph¸t triÓn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, trong ®ã kinh tÕ nhµ n­íc ®ãng vai trß chñ ®¹o, cñng cè kinh tÕ tËp thÓ, h×nh thµnh mét b­íc quan träng thÓ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng XHCN. 1.3. T¨ng nhanh vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ, x· héi; x©y dùng c¬ cÊu kinh tÕ cã hiÖu qu¶ vµ n©ng cao søc c¹nh tranh. §Çu t­ thÝch ®¸ng cho c¸c vïng kinh tÕ träng ®iÓm. 1.4. Më réng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ ®èi ngo¹i. Cñng cè thÞ tr­êng ®· cã vµ më réng thªm thÞ tr­êng míi. T¹o mäi ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó t¨ng nhanh xuÊt khÈu, thu hót vèn, c«ng nghÖ tõ bªn ngoµi. Chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ cã hiÖu qu¶, thùc hiÖn c¸c cam kÕt song ph­¬ng vµ ®a d¹ng. 1.5. TiÕp tôc ®æi míi vµ lµnh m¹nh ho¸ hÖ thèng tµi chÝnh - tiÒn tÖ, t¨ng tiÒm lùc vµ kh¶ n¨ng tµi chÝnh quèc gia, thùc hµnh triÖt ®Ó tiÕt kiÖm. 1.6. TiÕp tôc ®æi míi, t¹o chuyÓn biÕn c¬ b¶n, toµn diÖn vÒ ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ ®µo t¹o, khoa häc vµ c«ng nghÖ; n©ng cao chÊt l­îng nguån nh©n lùc víi c¬ cÊu hîp lý, tõng b­íc ph¸t triÓn kinh tÕ tri thøc. 1.7. Gi¶i quyÕt cã hiÖu qu¶ nh÷ng vÊn ®Ò x· héi bøc xóc, t¹o nhiÒu viÖc lµm, gi¶m tû lÖ thÊt nghiÖp ë c¶ thµnh thÞ vµ thiÕu viÖc lµm ë n«ng th«n, c¶i c¸ch c¬ b¶n chÕ ®é tiÒn l­¬ng, c¬ b¶n xo¸ ®ãi gi¶m nhanh hé nghÌo, n©ng cao møc sèng vËt chÊt vµ tinh thÇn cña nh©n d©n. 1.8. §Èy m¹nh c«ng cuéc c¶i c¸ch hµnh chÝnh, ®æi míi vµ n©ng cao hiÖu lùc cña bé m¸y nhµ n­íc. §Èy lïi t×nh tr¹ng quan liªu, tham nhòng. Thùc hiÖn tèt d©n chñ, nhÊt lµ d©n chñ ë x·, ph­êng vµ c¸c ®¬n vÞ c¬ së. 1.9. Thùc hiÖn nhiÖm vô cñng cè quèc phßng vµ an ninh; b¶o ®¶m trËt tù kû c­¬ng trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ, x· héi. 2. C¸c gi¶i ph¸p ph¸t triÓn kinh tÕ ë n­íc ta hiÖn nay: - Tr­íc hÕt cÇn ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh ®a d¹ng ho¸ së h÷u, t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn m¹nh nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn ë n­íc ta. §èi víi kinh tÕ nhµ n­íc: §©y lµ thµnh phÇn kinh tÕ ®ãng vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ n­íc ta. §èi víi kinh tÕ hîp t¸c: CÇn thiÕt ph¶i cã sù tæng kÕt, rót kinh nghiÖm vÒ bµi häc hîp t¸c x· kiÓu cò vµ x©y dùng m« h×nh kinh tÕ hîp t¸c x· kiÓu míi. §èi víi lo¹i h×nh s¶n xuÊt hµng ho¸ nhá cña n«ng d©n, thî thñ c«ng, ng­êi bu«n b¸n nhá: Mét mÆt th«ng qua c¬ chÕ chÝnh s¸ch vµ h­íng dÉn ph¸t triÓn cña nhµ n­íc, mÆt kh¸c cÇn t¨ng c­êng c«ng t¸c qu¶n lý ®Ó x©y dùng nÒ nÕp s¶n xuÊt kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. §èi víi thµnh phÇn kinh tÕ t­ b¶n t­ nh©n: CÇn cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch thµnh phÇn kinh tÕ nµy ®Ó c¸c nhµ t­ b¶n yªn t©m ®Çu t­ vµo nÒn kinh tÕ. §èi víi kinh tÕ t­ b¶n nhµ n­íc: Nhµ n­íc cÇn cã chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch thµnh phÇn kinh tÕ nµy ph¸t triÓn. - §Èy m¹nh qu¸ tr×nh ph©n c«ng l¹i lao ®éng vµ x· héi ë n­íc ta. - H×nh thµnh vµ ph¸t triÓn ®ång bé c¸c lo¹i thÞ tr­êng. + §èi víi thÞ tr­êng hµng ho¸ tiªu dïng vµ dÞch vô: Mét lµ: Ph¶i t¨ng quy m« hµng tiªu dïng vµ dÞch vô víi chñng lo¹i ngµy cµng phong phó vµ chÊt l­îng ngµy cµng cao. Hai lµ: Tõng b­íc gi¶m gi¸ c¶ hµng ho¸ tiªu dïng vµ dÞch vô. + §èi víi thÞ tr­êng c¸c yÕu tè s¶n xuÊt: Bao gåm thÞ tr­êng vèn, thÞ tr­êng søc lao ®éng vµ thÞ tr­êng c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt kh¸c cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. + Mét vÊn ®Ò quan träng lµ thùc hiÖn sù c©n b»ng gi÷a c¸c lo¹i thÞ tr­êng: Thø nhÊt: CÇn xo¸ bá chÕ ®é bao cÊp trong ph©n phèi sö dông c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµ vËt phÈm tiªu dïng. Thø hai: Ph¶i tu©n thñ nguyªn t¾c tù do gi¸ c¶, gi¸ c¶ kh«ng thÓ ¸p ®Æt b»ng mÖnh lÖnh hµnh chÝnh mµ nã h×nh thµnh trªn tho¶ thuËn gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n. Thø ba: Ph¸t triÓn thÞ tr­êng ngoµi n­íc, ®Èy m¹nh ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng. - TiÕp tôc ®æi míi vµ n©ng cao vai trß qu¶n lý vÜ m« cña nhµ n­íc. §Ó nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng XHCN, nhÊt thiÕt ph¶i coi träng vai trß qu¶n lý vÜ m« cña nhµ n­íc. - §Èy m¹nh viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng luËt ph¸p vµ c¶i c¸ch nÒn hµnh chÝnh quèc gia. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng chØ cã thÓ ho¹t ®éng b×nh th­êng nÕu cã hÖ thèng luËt ph¸p t­¬ng ®èi hoµn chØnh vµ ngµy cµng ®­îc hoµn thiÖn. KÕt luËn NÒn kinh tÕ cña ®a sè c¸c quèc gia trªn thÕ giíi ®Òu lµ nÒn kinh tÕ Ôn hîp ë møc ®é kh¸c nhau. ViÖt Nam hiÖn nay ®ang trong thêi kú chuyÓn ®æi tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN. Thùc chÊt cña vÊn ®Ò nµy chÝnh lµ gi¶m bít tÝnh tËp trung, t¨ng c­êng tÝnh tù ®iÒu chØnh cña thÞ tr­êng. Víi sù chuyÓn ®æi nµy, nÒn kinh tÕ ViÖt Nam hiÖn nay lµ nÒn kinh tÕ hçn hîp víi ®Æc tr­ng riªng cña m×nh. C¬ chÕ vËn hµnh cña nÒn kinh tÕ hçn hîp lµ c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc. B»ng nh÷ng c«ng cô qu¶n lý vµ chÝnh s¸ch cña m×nh, Nhµ n­íc ViÖt Nam qu¶n lý vÜ m« nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng XHCN, ®¶m b¶o t¨ng c­êng hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ c«ng b»ng x· héi. Nh­ vËy, Nhµ n­íc lu«n lu«n cã vai trß nhÊt ®Þnh trong sù ph¸t triÓn cña ®Êt n­íc nãi chung vµ ph¸t triÓn kinh tÕ nãi riªng. Sau nhiÒu n¨m thùc hiÖn ®­êng lèi ®æi míi, chóng ta ®· ®¹t nhiÒu thµnh tùu vµ ®­a ®Êt n­íc tho¸t khái cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ x· héi. Tuy nhiªn, nÒn kinh tÕ vÉn cßn nhiÒu khã kh¨n, yÕu kÐm. §Ó v­ît qua giai ®o¹n nµy, tr­íc m¾t chóng ta cßn cã nhiÒu th¸ch thøc lín, trong ®ã cã nguy c¬ bÞ tôt hËu vÒ kinh tÕ so víi c¸c n­íc trong khu vùc. §ång thêi chóng ta còng cã nh÷ng c¬ héi míi ®Ó ph¸t triÓn. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ chóng ta ph¶i biÕt chñ ®éng n¾m thêi c¬, kiªn quyÕt ®Èy lïi khã kh¨n, t¹o thÕ æn ®Þnh ®Ó ph¸t triÓn nhanh vµ v÷ng ch¾c. §iÒu nµy ®ßi hái ph¶i n©ng cao h¬n n÷a vai trß qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ n­íc nh»m thùc hiÖn tèt h¬n n÷a chøc n¨ng ®Þnh h­íng XHCN vµ chØ ®¹o sù ph¸t triÓn, dÉn d¾t nç lùc ph¸t triÓn, t¹o khu«n khæ ph¸p luËt thèng nhÊt. v.v.. ®Ó ®¸p øng nhu cÇu t¨ng tr­ëng nhanh, æn ®Þnh, v÷ng ch¾c vµ c«ng b»ng x· héi. Tµi liÖu tham kh¶o 1. V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX- Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ Quèc gia. 2. Gi¸o tr×nh kinh tÕ chÝnh trÞ (tËp II) - Tr­êng §¹i häc KTQD - Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc. 3. T¹p chÝ kinh tÕ vµ ph¸t triÓn th¸ng 11/2001. 4. Gi¸o tr×nh lÞch sö c¸c häc thuyÕt kinh tÕ - Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc 1995. ._.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc10135.doc
Tài liệu liên quan